top of page


نسل زد در ایران: میان رؤیای فرار، مقاومت روزمره و انزوای دیجیتال
کانی احمدی نسل زد (Z) در ایران، شامل افرادی که بین سالهای ۱۳۷۵ تا ۱۳۹۰ متولد شدهاند، نسلی است که در دوران بحرانهای اقتصادی، سرکوب سیاسی و تحولات دیجیتال رشد کرده است. این نسل، نخستین نسلی است که از کودکی با اینترنت، گوشی هوشمند و شبکههای اجتماعی آشنا شده، اما همزمان با مشکلات اقتصادی، ناامیدی سیاسی و بحرانهای هویتی روبهرو است. این گزارش، با تکیه بر روایتهای میدانی سه دختر جوان به نامهای مستعار آرینا، پرنیا و صدف، ابعاد مختلف زندگی، نگرشها و کنشگری این نسل را بررسی


گسترش پدیده ناپدیدسازی زنان بلوچ در بلوچستان پاکستان
به گزارش نهادهای حقوق بشری بلوچ، ناپدیدسازی اجباری در بلوچستان شرقی (بلوچستان پاکستان)، یکی از بحرانهای مزمن و ساختاریافته حقوق بشری در این منطقه است. از اوایل دهه ۲۰۰۰، هزاران بلوچ ناپدید شدهاند. زنان اکنون در حال تبدیل شدن به قربانیان مستقیم این پدیده هستند. از سوی دولت پاکستان هرگز حاضر به پاسخگویی به این نقضها نبوده و هیچ تحقیق مستقل انجام نشده است. به گزارش کمپین فعالین بلوچ در سالهای اخیر، پدیده ناپدیدسازی اجباری در بلوچستان شرقی، که پیشتر بیشتر مردان بلوچ را هدف


زنی که به آمیزش با آدم نه گفت: روایت رهایی در سرزمین بیبهشت خامنهای
سارا بیاتیان لیلیت، اسطوره زنی که نخستین نه را به سلطه گفت، امروز در خیابانهای ایران دوباره جان گرفته است. گزارش گاردین نشان میدهد نافرمانی زنان علیه حجاب اجباری، از کنشی اعتراضی به وضعیتی پایدار بدل شده است. همانگونه که لیلیت به نظم نابرابر بازنگشت، زنان امروز نیز بازگشت را ناممکن میدانند؛ مقاومتی آرام که مشروعیت قدرت را فرسوده میکند. پیش از آنکه نامی از حوا در جهان موجود باشد، زنی از خاک برخاست که بعدها او را «لیلیت» نامیدند. خدا او و آدم را همزمان از یک خاک آفرید. ه


روایت سیما و مهوش از نقش تحولیافته زنان میانسال در تغییرات اجتماعی و محیطزیستی
کانی احمدی پس از استقلال فرزندان، زنان میانسال در پی بازتعریف هویت خود، بهویژه در عرصههای اجتماعی و محیطزیستی گام مینهند. این روند نه تنها به چالش کشیدن نقشهای سنتی آنهاست، بلکه بازتابی از اراده مقاوم و تصمیمات آگاهانه برای مشارکت در توسعه پایدار، همبستگی اجتماعی و حفاظت از محیط زیست است. با وجود موانع اجتماعی و جنسیتی، زنان با جسارت، به کنشگران مؤثری در تغییرات اجتماعی بدل میشوند. با استقلال فرزندان، زنان وارد مرحلهای میشوند که از قالبهای سنتی و خانوادگی خارج شده


گاردین: نافرمانی مدنی زنان در ایران علیه حجاب اجباری به کنشی جمعی بدل شدە است
روزنامه بریتانیایی گاردین در گزارشی به گسترش نافرمانی مدنی زنان در ایران در برابر حجاب اجباری پرداخته است. زنانی که در این گزارش میدانی، که روز چهارشنبه ۲۴ دسامبر منتشر شده، با آنها مصاحبه شده است، میگویند با وجود تشدید فشارهای امنیتی، تغییر نگرش اجتماعی و فرسایش توان حکومت در اعمال قانون، باعث شده است ورود آنها به عرصه عمومی با پوشش اختیاری، بیش از پیش به کنشی جمعی و نمادین در خیابانها و شبکههای اجتماعی تبدیل شود. روزنامه گاردین در گزارشی میدانی از تهران، به شمار فزاینده


فشار آموزش مجازی بر دوش مادران: روایتهایی از یک ساختار نابرابر
کانی احمدی در پی همهگیری کووید-۱۹ و تعطیلی گسترده مدارس، آموزش مجازی بهعنوان راهحلی اضطراری در نظام آموزشی ایران تثبیت شد. با وجود پایان وضعیت اضطراری کرونا، این الگو همچنان در شرایطی چون آلودگی هوا، شیوع بیماریهای فصلی مانند آنفلوآنزا و اخیراً بحران کمبود انرژی، بهعنوان سیاست جایگزین مورد استفاده قرار میگیرد. در ظاهر، آموزش مجازی راهکاری کمهزینه و انعطافپذیر برای تداوم آموزش معرفی میشود، اما در عمل، پیامدهای اجتماعی و جنسیتی آن تا حد زیادی نادیده گرفته شده است. سیاس


در پی محدودیتهای حقوق سقط جنین، تمایل به عقیمسازی در زنان آمریکایی افزایش مییابد
در پی تصویب قانون ضربان قلب در تگزاس آمریکا و سپس لغو حکم Roe v. Wade، تمایل زنان جوان و بدون فرزند در این کشور به انجام جراحی عقیمسازی افزایش یافته است. بسیاری از این زنان بهدنبال جلوگیری دائمی از بارداری هستند، بهویژه در شرایطی که حقوق باروری آنها تهدید شده و دسترسی به سایر روشهای پیشگیری از بارداری محدود شده است. در سال ۲۰۲۱، ایالت تگزاس قانونی را تصویب کرد که به قانون ضربان قلب معروف است. بر اساس این قانون، سقط جنین پس از حدود شش هفته بارداری ممنوع میشود. پس از تصوی


آیا برساخت یک دین مبتنی بر زنانگی امکان پذیر است؟
زنانگی و مردانگی مفاهیمی اجتماعی، فرهنگی و تاریخیاند که با جنسیت زیستی (Sex) تفاوت دارند و هیچ الزام طبیعی برای زن یا مرد بودن افراد ندارند. این مفاهیم محصول ساختارهای نهادی، سیاسی و گفتمانیاند و در طول تاریخ، بهویژه در جوامع مردسالار، تولید و بازتولید شدهاند. به عبارت دیگر، زنانگی و مردانگی نه ویژگیهای ذاتیاند و نه صرفاً نتیجهی زیستشناسی، بلکه بهعنوان سازههای اجتماعی و فرهنگی عمل میکنند که معنا و ارزش آنها توسط جامعه تعیین و بازتولید میشود. نظریه جامعهشناختی بر


دو روایت زنانه از طلاق در ساختاری که خشونت را بازتولید میکند
کانی احمدی در ایران، قوانین خانواده و طلاق عمدتاً بر پایهی تفسیرهای مردسالارانه از فقه اسلامی شکل گرفتهاند. در چنین ساختاری، زنان برای خروج از روابط خشونتبار با موانع حقوقی، اقتصادی و فرهنگی متعدد مواجهاند که در بسیاری موارد موقعیتهای آسیبزا را هم تثبیت میسازند. روایتهای دو زن از طبقه متوسط شهری، سمیرا و محبوبه، بازتابی از این واقعیتاند. سمیرا، زنی ۳۵ ساله، چرخهای از خشونت و نابرابری را که خانواده و قانون بر او تحمیل کردهاند روایت میکند. او از آشنایی با همسرش در د


پس از سالها بحث و بررسی، واتیکان به زنان اجازه نداد که در مقام خادم کلیسا خدمت کنند
پس از سالها بحث و بررسی واتیکان اعلام کرد که زنان همچنان اجازه خدمت در مقام خادم کلیسا در کلیسای کاتولیک را نخواهند داشت. این تصمیم پس از کار کمیسیون پاپ و بررسیهای گستردهای atxaD شد و واکنشهای متفاوتی را به همراه داشت، در حالی که در کلیساهای پروتستان تحولات مثبت برای حضور زنان در مقامات رهبری دیده میشود. پس از سالها بحث و بررسی، واتیکان تصمیم گرفت که زنان همچنان از خدمت در مقام خادم کلیسا در کلیسای کاتولیک رم محروم بمانند. این تصمیم پس از کار کمیسیون پاپ و ارزیابیهایی


الگوی زن مطلوب خامنهای: خانهدار، محجبه و ترجیحاً نامرئی
سارا بیاتیان تکرار تأکید علی خامنهای بر نقشهای سنتی زنان، بار دیگر توجهها را به الگوی زن مطلوب در جمهوری اسلامی ایران جلب کرده است. این الگو بر خانهنشینی، پوشش شرعی و حضور محدود زنان در عرصه عمومی استوار بودە و در سطح نمادین، همسر پنهان او از نگاه جامعه، برجستهترین نمونه آن بهشمار میآید. سخنان اخیر علی خامنهای درباره زنان، بار دیگر تصویری را برجسته کرد که سالهاست در ذهنیت مقمات رسمی جمهوری اسلامی ایران در رابطە با زنان تثبیت شده است. زنِ مورد انتظار نظام، در درجه اول


روز جهانی ایدز: چالشها و پیشرفتها در ایران و جهان
روز جهانی ایدز فرصتی برای افزایش آگاهی جهانی درباره بیماری HIV و اهمیت پیشگیری، درمان و مبارزه با انگ اجتماعی است. امسال با عنوان غلبه بر اختلال، تغییر واکنش به ایدز این روز بر لزوم تغییرات اساسی در پاسخهای جهانی به ایدز تأکید دارد. زنان، بهویژه در کشورهای در حال توسعه از جمله در ایران، با چالشهای ویژهای روبهرو هستند و نیاز به حمایت و آگاهی بیشتر دارند. روز جهانی ایدز که هر سال در نخستین روز دسامبر برگزار میشود، فرصتی جهانی برای یادآوری اهمیت پیشگیری، دسترسی برابر به در


آیا تجاوز در بستر زناشویی همان قانون تمکین است؟
سارا بیاتیان مفهوم تمکین در حقوق ایران سازوکاری برای کنترل بدن زنان است. هنگامی که قانون رابطه جنسی را به تکلیف الزامآور بدل میکند، مرز میان زوجیت و اجبار فرو میریزد و زمینه تداوم تجاوز زناشویی در پوشش مشروعیت حقوقی فراهم میشود. آیا آنچه در قوانین ایران تمکین نامیده میشود ـ وظیفهای که زن را ملزم به رابطه جنسی و بازگشت اجباری به خانه مشترک میکند ـ در عمل چیزی جز شکل قانونیشدهی تجاوز در بستر زناشویی است؟ چگونه ممکن است رفتاری که بیرون از ازدواج جرم و خشونت جنسی محسوب م


روایت افرا دریا فمنیست و اینترسکشنال در گفتگوی اختصاصی با آرنا نیوز از ساختارهای زنکشی و قتلهای ناموسی در ایران
۲۵ نوامبر، روز جهانی مبارزه با خشونت علیه زنان، بار دیگر توجهها را به اشکال متنوع خشونت جنسیتی جلب کرده است، خشونتی که میلیونها زن در جهان همچنان در خانواده، جامعه و ساختارهای سیاسی تجربه میکنند. این روز که به یاد خواهران «میرابال» از جمهوری دومینیکن نامگذاری شده، امروز به یکی از گستردهترین کارزارهای جهانی برای مطالبه پاسخگویی دولتها و اصلاح ساختارهای تبعیضآمیز بدل شده است. آرنانیوز در همین راستا، گفتوگویی با افرا دریا فعال فمینیست و کنشر حوزه زنان درباره ریشههای زن


آیا در ایران سکیولار، مرد ایرانی قوانین برابر میان زن و مرد را میپذیرد؟
سارا بیاتیان در فردای یک ایران سکیولار، پذیرش برابری قانونی میان زن و مرد با مقاومت هویتی و فرهنگی مردان مواجه خواهد شد. برخی آن را داوطلبانه میپذیرند، گروهی تحت فشار قانون مجبور به پذیرش میشوند و بخش قابلتوجهی در عمل مقاومت خواهند کرد. مردسالاری با سقوط حکومت یا تصویب قوانین سکیولار از بین نمیرود، بلکه به فضای خصوصی و روابط خانوادگی منتقل میشود. دستیابی به برابری واقعی نیازمند آموزش، تغییر نسلی، فشار اجتماعی و اراده جمعی است؛ اتاقهای خانه و زندگی روزمره میدان آزمون واق
bottom of page
