با بازگشت خاموشیهای تابستانی به ایران، صنایع به استفاده از ژنراتور روی آوردهاند
همزمان با افزایش دمای هوا و رشد مصرف برق، گزارشها از استانهای مختلف ایران حاکی از بازگشت خاموشیهای روزانه است. این خاموشیها در برخی مناطق بدون اعلام قبلی و خارج از برنامههای اعلامشده اجرا شده و زندگی روزمره، فعالیت واحدهای تولیدی و خدمات عمومی را مختل کرده است.
گزارشهای شهروندان از تهران، کردستان، آذربایجان غربی، گیلان، اصفهان و آذربایجان شرقی از قطعیهای دو ساعته و در برخی مناطق روستایی تا چهار ساعت در روز حکایت دارد. در شماری از شهرها نیز مردم میگویند زمان خاموشیها از پیش اعلام نمیشود یا با جدولهای رسمی مطابقت ندارد.
وزارت نیروی ایران علت بخشی از قطعیهای اخیر برق را بروز اختلالهای فنی در شبکه اعلام کرده است، اما همزمان شرکتهای توزیع برق در چند استان برنامههای مدیریت مصرف را تشدید کردهاند و ناترازی میان تولید و مصرف را بار دیگر به چالش اصلی شبکه تبدیل کردهاند.
محمود محمودی، مدیرعامل شرکت توزیع نیروی برق استان تهران، با اشاره به افزایش ۲۰۰ مگاواتی مصرف برق نسبت به هفته قبل، هشدار داده است که شبکه برق دستکم برای هشت هفته با اوج بار تابستانی روبهرو خواهد بود.
او گفته است دستگاههای دولتی باید در ساعات اداری مصرف برق خود را ۳۰ درصد و پس از پایان ساعت کاری ۷۰ درصد کاهش دهند.
به گفته وی، ادارات موظفاند در ساعات اوج مصرف از مولدهای برق اضطراری استفاده کنند و در صورت برخورداری از سامانههای خورشیدی، بخشی از نیاز خود را از این طریق تامین کنند.
فشار بر ادارات برای کاهش مصرف تنها به تهران محدود نیست. در کردستان، مدیرعامل شرکت توزیع نیروی برق این استان اعلام کرده است برق اداراتی که دستورالعملهای مدیریت مصرف را رعایت نکنند، بدون اخطار قبلی محدود یا قطع خواهد شد.
با این حال، شهروندان برخی شهرهای کردستان از خاموشیهای بدون برنامه و قطعیهای روزانه تا دو ساعت خبر دادهاند. این وضعیت، به گفته ساکنان این مناطق، به اختلال در فعالیت مغازهها و امور روزمره منجر شده است.
در آذربایجان غربی مقامهای شرکت برق میگویند برخورد با مشترکان اداری پرمصرف افزایش یافته است. طاهر کیامهر، مدیرعامل شرکت توزیع نیروی برق استان، گفته است از مجموع ۴۵۸ مورد محدودسازی یا قطع برق، ۲۱۴ مورد به مشترکان اداری پرمصرف مربوط بوده است.
به گفته او، بانکها، شهرداریها، دادسراها و ادارات آموزشوپرورش در میان این مشترکان بودهاند.
با وجود این، در برخی شهرهای آذربایجان غربی قطعی برق همچنان تا دو ساعت در روز ادامه دارد و در اطلاعیه مدیریت برق بوکان، برای بعضی مسیرهای روستایی خاموشی چهار ساعته اعلام شده است.
این موضوع نگرانی ساکنان مناطق روستایی را، بهویژه درباره آبرسانی و نگهداری مواد غذایی، افزایش داده است.
در گیلان نیز گزارشهایی از خاموشیهای ناگهانی منتشر شده است. شماری از ساکنان صومعهسرا میگویند قطعیهای بدون برنامه از خردادماه آغاز شده و علاوه بر خاموشیهای دو ساعته، افت شدید ولتاژ نیز به لوازم برقی آسیب زده است.
بعضی از شهروندان گفتهاند نوسان برق از خود خاموشی زیانبارتر است، زیرا ممکن است به یخچال، کولر و دیگر وسایل برقی خسارت وارد کند که مشخص نیست جبران آن بر عهده چه نهادی خواهد بود.
شرکت برق آذربایجان شرقی در اطلاعیهای از قطعی برق در تبریز، اسکو و آذرشهر خبر داده و علت آن را عملیات تعمیر، بهسازی و توسعه شبکه یا اجرای مدیریت بار اضطراری عنوان کرده است.
در اصفهان خاموشیهای برنامهریزیشده در حال اجراست. داوود قاسمی، سخنگوی صنعت برق استان اصفهان، گفته است این قطعیها برای اصلاح شبکههای توزیع و آمادهسازی شبکه پیش از اوج مصرف تابستان انجام میشود.
با این حال، کارشناسان صنعت برق میگویند مشکلات شبکه تنها به تعمیرات یا افزایش مصرف در روزهای گرم محدود نیست. رشد تقاضا، محدودیت ظرفیت تولید، فرسودگی شبکه، کمبود سرمایهگذاری و مشکلات تامین سوخت نیروگاههای حرارتی از عوامل اصلی ناترازی برق در ایران به شمار میروند.
مهدی مسائلی، دبیرکل سندیکای صنعت برق، در این بارە گفته است کە بیش از ۸۰ درصد برق ایران در نیروگاههای حرارتی و حدود ۱۲ درصد آن در نیروگاههای برقآبی تولید میشود و سهم نیروگاههای تجدیدپذیر، اتمی و تولید پراکنده همچنان محدود است.
به گفته او، کمبود سوخت نیروگاههای حرارتی که در زمستان تشدید میشود، تنها یک مشکل فصلی نیست و آثار آن میتواند بر آمادگی نیروگاهها و سطح تولید برق در ماههای بعد نیز باقی بماند.
افزایش ظرفیت نیروگاههای خورشیدی و بازگشت برخی نیروگاهها به مدار پس از تعمیرات سال گذشته نیز تاکنون نتوانسته است مانع بازگشت خاموشیها شود. مقامها بر توسعه انرژی خورشیدی تاکید کردهاند، اما سهم آن در سبد تولید برق هنوز برای جبران کمبود تولید کافی نیست.
ناترازی برق تنها مشترکان خانگی را تحت فشار قرار نداده و صنایع نیز با محدودیتهای جدی روبهرو شدهاند. صاحبان واحدهای تولیدی میگویند قطع برق میتواند به توقف خطوط تولید، آسیب به تجهیزات، تاخیر در تحویل سفارشها و کاهش اشتغال منجر شود.
مسعود پزشکیان، رئیسجمهور ایران، دستور داده است صنایع از اولویت نخست قطع برق خارج شوند، اما گزارشها نشان میدهد شماری از واحدهای کوچک و متوسط برای جلوگیری از توقف تولید ناچار به خرید یا واردات ژنراتور شدهاند.
سیدمحمد اتابک، وزیر صنعت، معدن و تجارت، گفته است این واحدها اکنون برای تامین سوخت ژنراتورها با مشکل روبهرو هستند و دولت در حال پیگیری موضوع با همکاری وزارت نفت است.
در سالهای اخیر، خاموشیهای تابستانی به بخشی تکرارشونده از بحران انرژی در ایران تبدیل شده است.
مقامهای صنعت برق بارها از مردم خواستهاند با کاهش مصرف، شبکه را در عبور از اوج بار یاری کنند، اما منتقدان میگویند کاهش مصرف خانوارها، بدون سرمایهگذاری در تولید و نوسازی شبکه، راهحلی پایدار نیست.
مسئولان صنعت برق در روزهای اخیر بار دیگر از مشترکان خانگی خواستهاند مصرف خود را دستکم ۱۰ درصد کاهش دهند. با ادامه گرما و افزایش استفاده از وسایل سرمایشی، هنوز روشن نیست خاموشیها در هفتههای آینده تا چه اندازه گسترش خواهد یافت.
