زندە: جنگ آمریکا و اسرائیل با ایران- تا ۱۶ مارس
- Mar 11
- 53 min read
Updated: Mar 17
پوشش زندە
در این صفحه میتوانید پشش زنده اخبار مربوط به جنگ آمریکا و اسرائیل با ایران از دهم مارس تا ۱۶ مارس را میتوانید بخوانید.
۳۷: ۱۷ دوشنبە ۱۶ مارس
آکسیوس: ترامپ بهطور جدی گزینه تصرف جزیره خارک را روی میز گذاشته است
منابع آگاه به وبسایت خبری آکسیوس گفتەاند که دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، در کنار تلاش برای تشکیل یک ائتلاف بینالمللی جهت بازگشایی تنگه هرمز، بهطور جدی گزینه تصرف جزیره خارک را روی میز گذاشته است.
جزیره خارک که در ۲۵ کیلومتری سواحل ایران قرار دارد، شاهرگ حیاتی اقتصاد این کشور است و بیش از ۹۰ درصد صادرات نفت خام ایران از طریق پایانه های این جزیره انجام میشود.
به گفته مقامات آمریکایی، ترامپ ایده تصرف کامل این جزیره را به عنوان یک ناکاوت اقتصادی برای رژیم ایران در نظر گرفته است که میتواند منابع مالی تهران را بهطور کامل خشک کند.
یک مقام ارشد کاخ سفید به آکسیوس گفت است: «این اقدام ریسکهای بزرگی دارد، اما پاداش آن نیز بزرگ است.» تصرف خارک نه تنها مستلزم عملیات آبی-خاکی و حضور نیروی زمینی آمریکا در خاک ایران است، بلکه میتواند جبهه جنگ را به سراسر خلیج فارس بکشاند و حملات تلافیجویانه ایران علیه تاسیسات نفتی عربستان و سایر کشورهای حوزه خلیج فارس را در پی داشته باشد.
در حالی که پنتاگون پیش از این حملاتی را به تاسیسات نظامی در جزیره خارک انجام داده بود، بە گفتە آکسیوس ترامپ هشدار داده است که اگر انسداد تنگه هرمز توسط ایران ادامه یابد، صبر او به پایان خواهد رسید.
همزمان، لیندسی گراهام، سناتور جمهوریخواه، با حمایت از این طرح در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «هر کس کنترل جزیره خارک را در دست داشته باشد، سرنوشت این جنگ را رقم خواهد زد. با خروج این جزیره از کنترل ایران، اقتصاد آنها نابود خواهد شد.»
بە گفتە آکسیوس، همزمان با بررسی طرح تصرف خارک، ترامپ در حال رایزنی با رهبران جهان از جمله بریتانیا، ژاپن و حتی چین است تا یک ائتلاف دریایی موسوم به «ائتلاف هرمز» تشکیل دهد.
رئیس جمهور آمریکا پیشتر تاکید کرده بود که کشورهای واردکننده نفت باید هزینه و نیروی نظامی لازم برای امنیت منطقه را بپردازند. ترامپ به ناتو نیز هشدار داده است که عدم همکاری در این زمینه، عواقب بدی برای آینده این پیمان نظامی خواهد.
۵۰: ١٢ دوشنبە ۱۶ مارس
صادرات نفت عربستان از دریای سرخ رکورد زد
در هفدهمین روز جنگ آمریکا_ اسرائیل با ایران، تنگه هرمز به عنوان یک شاهراه حیاتی انرژی جهان برای دومین هفته متوالی عملاً مسدود مانده است. در چنین وضعیتی، دادههای تازه کشتیرانی از رکوردشکنی صادرات نفت عربستان از مسیر جایگزین خبر میدهند.
بر اساس گزارشی که رویترز روز سهشنبه ۱۰ مارس منتشر کرده است، میانگین بارگیری نفت در بندر ینبع عربستان در نخستین روزهای ماه مارس به ۲.۲ میلیون بشکه در روز رسیده است.
این رقم در مقایسه با فوریە که ۱.۱ میلیون بشکه در روز بودم حاکی از افزایشی دو برابری است. بندر ینبع در کرانه دریای سرخ، تنها روزنه صادراتی عربستان در شرایط بسته شدن تنگه هرمز به شمار میرود.
عربستان برای رساندن نفت خود به این بندر، از خط لولهای استفاده میکند که قدمتی ۴۵ ساله دارد. این خط لوله شرق بە غرب در سال ۱۹۸۱ احداث و خلیج فارس را به دریای سرخ پیوند میزند.
در شرایط کنونی، شرکت آرامکو اعلام کرده است کە این خط لوله میتواند روزانه تا ۷ میلیون بشکه نفت را به پایانههای دریای سرخ منتقل کند.
پیش از آغاز جنگ، عربستان روزانه حدود ۶ میلیون بشکه نفت خود را از طریق تنگه هرمز صادر میکرد.
دادههای موسسه کپلر نشان میدهد دستکم ۴۰ نفتکش برای بارگیری در ینبع طی ماه مارس برنامهریزی کردهاند.
در صورت تحقق این تعداد، صادرات عربستان از این مسیر میتواند از مرز ۴ میلیون بشکه در روز فراتر رود. ظرفیت اسمی بندر ینبع برای بارگیری بیش از ۴.۵ میلیون بشکه در روز برآورد شده است.
با وجود موفقیت عربستان در به کارگیری مسیر جایگزین، دریای سرخ همچون گذشته با خطرات امنیتی روبهروست.
نیروهای حوثی یمن در گذشته بارها کشتیهای تجاری در این آبراه را هدف قرار داده بودند. مرکز اطلاعات نیروی دریایی غرب اعلام کرده از زمان آغاز جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران، هیچ حملهای در دریای سرخ گزارش نشده، اما هشدار داده است که تهدیدها همچنان پابرجاست.
جنگ در منطقه فراتر از مرزهای ایران و اسرائیل پیش رفته و کشورهای متعددی از جمله امارات، بحرین و کویت را نیز درگیر کرده است. آمریکا برای بازگشایی تنگه هرمز به دنبال تشکیل ائتلاف تازهای است، اما کشورهای منطقه تاکنون استقبال چندانی از این طرح نشان ندادهاند.
٥٠ : ١٠ دوشنبە ١٦ مارس
اردوغان و باغچلی از کردها میخواهند در تنشهای منطقهای بیطرف بمانند
وبسایت خبری_تحلیلی هاولاتی، در سلیمانیە، اقلیم کردستان با انتشار گزارشی موضعگیریهای اخیر مقامهای ترکیه درباره نقش کردها در تحولات منطقهای پرداخته است.
در این گزارش آمده است که رجب طیب اردوغان، رئیسجمهور ترکیه، از کردها بهویژه در اقلیم کردستان خواسته است در درگیریهای جاری در منطقه نقش فعال نداشته باشند و از ورود به این تنشها خودداری کنند.
در این بارە، او هشدار داده است کردها نباید به ابزاری در دست قدرتهای خارجی تبدیل شوند.
دولت باغچهلی، رهبر حزب حرکت ملی و متحد سیاسی اردوغان، نیز در سخنانی مشابه این درگیریها را نتیجه رقابت قدرتهای خارجی قلمداد کردە و از کردها خواسته است در این بحران بیطرف بمانند.
بە گزارش این وبسایت، کردها در چند دهه گذشته به یکی از بازیگران مهم معادلات سیاسی و امنیتی خاورمیانه تبدیل گشتە و حضور نیروهای کرد در فضای سرزمینی عراق و سوریه و نقش آنها در تحولات منطقه باعث شده است بسیاری از دولتهای منطقه با حساسیت بیشتری به موقعیت و تصمیمهای سیاسی کردها نگاه کنند.
در همین حال برخی از تحلیلگران معتقدند تحولات ژئوپلیتیکی در منطقه فضاهای فرصت جدیدی را در اختیار بازیگران تازه، از جملە کردها قرار دادە و بیش از پیش جایگاە سیاسی کردها در سراسر خاورمیانە را تحکیم بخشد.
به گفته این تحلیلگران، هرگونه تغییر در موازنه قدرت در خاورمیانه میتواند بر آینده مسئله کردها تأثیر بگذارد.
در چنین شرایطی، درخواست برخی مقامهای ترکیه برای بیطرفی کردها از سوی برخی ناظران به عنوان تلاشی برای محدود نگه داشتن نقش آنان در تحولات منطقهای تعبیر میشود.
٣٠ : ٩ دوشنبە ١٦ مارس
همزمان با تلاش برای بازگشایی تنگه هرمز، قیمت نفت اوج گرفت
در هفدهمین روز از جنگ میان ایران و ائتلاف آمریکا و اسرائیل، تلاشها برای تأمین امنیت تنگه هرمز افزایش یافتە است. همزمان حملات متقابل ادامه یافتە و قیمت جهانی نفت نیز به بالاترین سطح خود در بیش از دو سال گذشته رسیده است.
دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، گفت واشنگتن در حال جلب حمایت بینالمللی برای باز نگه داشتن این آبراه راهبردی است. او اعلام کرد ایالات متحده آمریکا پس از درخواست کمک از چندین کشور برخی پاسخهای مثبت دریافت نمودە است، اما افزود برخی دولتها ترجیح میدهند درگیر بحران نشوند.
فرانسه و آلمان نیز نسبت به مشارکت مستقیم در عملیات نظامی در این آبراه ابراز تردید کردهاند. مقامات اروپایی اعلام نمودەاند هرگونه اقدام احتمالی باید ماهیتی دفاعی داشته باشد و از گسترش درگیری در خاورمیانه جلوگیری کند.
در همین حال، اسرائیل اعلام کرد قصد دارد در سه هفته آینده هزاران هدف را مورد حمله قرار دهد. اجمهوری اسلامی یران نیز اعلام کرده است کە از زمان آغاز درگیری نزدیک به ۷۰۰ موشک و ۳۶۰۰ پهپاد را به سوی اهداف آمریکایی و اسرائیلی شلیک کرده است.
در حوزه دریایی، آژانس امنیت دریایی بریتانیا اعلام کرد تنگه هرمز همچنان با تهدیدی در سطح بحرانی مواجه است. این نهاد افزود از زمان آغاز جنگ دستکم ۲۰ کشتی در خلیج فارس، تنگه هرمز و خلیج عمان هدف حمله قرار گرفتهاند.
تنشها در بازار انرژی نیز منعکس شده است. قیمت نفت عصر یکشنبه به بالاترین سطح خود از ژوئیه ۲۰۲۲ رسید و بهای نفت خام برنت به حدود ۱۰۶ دلار و نفت خام آمریکا به حدود ۱۰۱ دلار در هر بشکه افزایش یافت.
بر اساس آمارهای گردآوریشده نیز، این درگیری تاکنون جان بیش از ۲۲۰۰ نفر را در سراسر خاورمیانه گرفته است. ایران با بیش از ۱۳۰۰ کشته بالاترین تلفات را گزارش کرده و دستکم ۸۵۰ نفر نیز در لبنان جان باختهاند.
٠٠: ٨ دوشنبە ١٦ مارس
ریشی سوناک: اگر خواهان صلح هستی، باید برای جنگ آماده باشی
در حالیکە دونالد ترامپ، رئیسجمهور ایالات متحده آمریکا، تهران را به نابود کردن زیرساختهای نفتی پس از بمباران جزیره خارگ تهدید کردە و از دیگر کشورها که به نوعی به دلیل بسته شدن تنگه هرمز متضرر شدهاند خواسته است برای پایان دادن به این انسداد دریایی وارد عمل شوند. ریشی سوناک نیز تلویحا از خواست ترامپ حمایت کردە است.
ریشی سوناک، نخستوزیر پیشین بریتانیا و نماینده کنونی حوزه انتخابیه ریچموند و نورثالرتون، در یادداشتی تحلیلی به پیامدهای ژئوپلیتیکی بحران اخیر پرداخته و آن را یکی از شوکهای بزرگ اقتصاد جهانی در سالهای اخیر توصیف کرده است.
سوناک در این یادداشت تأکید میکند که اقتصاد جهانی در دهه اخیر با مجموعهای از شوکهای بزرگ در زنجیره تأمین مواجه شده است.
به گفته او، پس از همهگیری کرونا، جنگ اوکراین و بحران تامین عناصر کمیاب به دلیل محدود شدن صادارات این عناصر توسط چین، بحران انرژی به دلیل محدود شدن عبور و مرور از تنگه هرمز را نیز یکی دیگر از این شوکها مینامد که ایران در تلاش است با بستن آن غرب را به چالش بکشد.
به باور نخستوزیر پیشین بریتانیا، جهانی که پس از پایان جنگ سرد بر پایه ثبات ژئوپلیتیکی شکل گرفته بود، اکنون وارد مرحلهای تازه از بیثباتی شده است که در آن تنشهای سیاسی و نظامی میتواند به سرعت به اختلال در زنجیرههای تأمین جهانی تبدیل شود.
سوناک در ادامه با اشاره به ضعف کشورهای غربی در تولید تسلیحات و مهمات، بر ضرورت افزایش ظرفیت صنعتی در حوزه دفاعی تأکید میکند.
او مینویسد که در دنیای بیثبات کنونی، یکی از آسیبپذیریهای جدی غرب ناتوانی در تولید سریع سلاح و مهمات در زمان بحران است.
او در پایان این یادداشت با اشاره به یک اصل کلاسیک در اندیشه نظامی مینویسد: گر خواهان صلح هستی، باید برای جنگ آماده باشی.
٣٠ : ٧ دوشنبە ١٦ مارس
عملیات نظامی حداقل سه هفته دیگر در ایران ادامە دارد
در حالی که جنگ میان اسرائیل، ایالات متحده و ایران وارد سومین هفته خود شده است، سخنگوی ارتش اسرائیل (IDF) اعلام کرد که برنامهریزی برای ادامهٔ عملیات نظامی علیه ایران حداقل برای سه هفته دیگر در دستور کار قرار دارد.
این برنامه شامل هدفگذاری هزاران نقطه در داخل خاک ایران است که به گفته مقامات نظامی اسرائیل میتواند فشار نظامی را افزایش دهد و توان دفاعی ایران را هر جە بیشتر دچار تحلیل قرار دهد.
این اظهارات در بحبوحهٔ شدت گرفتن درگیریها و حملات موشکی و پهپادی از سوی ایران علیه اهداف اسرائیلی و نیروهای آمریکایی در منطقه مطرح شده است.
گزارشها حاکی از آن است که جنگ باعث تلفات قابلتوجه انسانی و اختلالهای اقتصادی منطقهای و جهانی شده و کشورهای حوزە خلیج فارس نیز شاهد حملات و مقابله با تهدیدات بودهاند.
رئیسجمهور ایالات متحده، دونالد ترامپ، همزمان تهدید کرده است که حملات بیشتری علیه تأسیسات حساس ایران از جمله جزیرهٔ نفتی خارک ادامه خواهد یافت و از متحدان جهانی خواسته است برای تأمین امنیت تنگهٔ هرمز مشارکت کنند. ترامپ همچنین تاکنون تلاشهای آتشبس را رد کرده و بر ادامهٔ فشار نظامی تأکید دارد.
در سطح دیپلماتیک، منابع خبری گزارش دادهاند که ایالات متحده مذاکرات آتشبس را فعلاً کنار گذاشته و از تلاشها برای مذاکره مستقیم با ایران امتناع میکند، در حالی که ایران نیز خواستار توقف فوری حملات و ارائه غرامت شده است.
تحلیلگران سیاسی میگویند اعلام برنامهٔ ادامهٔ عملیات نظامی اسرائیل میتواند نشاندهندهٔ تعهد این کشور به ادامهٔ جنگ و تلاش برای تضعیف توان نظامی ایران باشد، هرچند پیامدهای این تصمیم روی ثبات منطقه و بازارهای انرژی جهانی همچنان نامشخص و بالقوه خطرناک باقی مانده است.
٣٠ : ٦ دوشنبە ١٦ مارس
ترامپ در پی تشکیل ائتلاف برای بازگشایی تنگه هرمز، گزینه تصرف جزیره خارک را بررسی میکند
دونالد ترامپ در حال تلاش برای تشکیل یک ائتلاف چندملیتی با هدف بازگشایی تنگه هرمز است و همزمان گزینه تصرف پایانه نفتی ایران در جزیره خارک را نیز بررسی میکند.چنین اقدامی در صورت اجرا نیازمند استقرار نیروهای زمینی آمریکا خواهد بود.
به گفته چهار منبع آگاه که با آکسیوس گفتوگو کردهاند، دولت ترامپ در حال رایزنی با چند کشور برای تشکیل آنچه کە در واشنگتن ائتلاف هرمز نامیده میشود است و انتظار میرود طی روزهای آینده برخی کشورها حمایت خود از این ابتکار را اعلام کنند.
این تلاشها در حالی انجام میشود که ادامه انسداد تنگه هرمز موجب افزایش قیمت نفت و گاز شده و بخش قابل توجهی از صادرات نفت کشورهای خلیج فارس را مختل کرده است.
به گفته منابع آگاه، ایران در حالی مانع عبور نفتکشهای حامل نفت کشورهای خلیج فارس شده که اجازه میدهد نفتکشهایی که برای بارگیری نفت ایران میآیند از این گذرگاه عبور کنند.
ترامپ روز شنبه در شبکه اجتماعی تروث سوشیال از کشورهای مختلف خواست برای بازگشایی مسیر کشتیرانی در خلیج فارس کشتیهای جنگی اعزام کنند و از چین، فرانسه، ژاپن، کره جنوبی و بریتانیا نام برد. او یک روز بعد در گفتوگو با خبرنگاران در هواپیمای ریاستجمهوری گفت واشنگتن با چند کشور درباره مشارکت در تأمین امنیت تنگه در حال مذاکره است.
در کنار این تلاشها، دولت ترامپ در حال بررسی گزینه تهاجمیتر تصرف جزیره خارک، پایانه اصلی صادرات نفت ایران است. این جزیره که حدود ۱۵ مایل از ساحل ایران فاصله دارد، محل انتقال نزدیک به ۹۰ درصد صادرات نفت خام ایران است.
به گفته مقامهای آمریکایی، تصرف خارک میتواند ضربهای اقتصادی سنگین به ایران وارد کند، اما چنین اقدامی نیازمند استقرار نیروهای زمینی آمریکا خواهد بود و ممکن است خطر حملات تلافیجویانه ایران علیه تأسیسات نفتی در کشورهای خلیج فارس، بهویژه عربستان سعودی، را افزایش دهد.
در حال حاضر ترامپ هنوز تصمیم نهایی در این باره نگرفته است، اما مقامهای آمریکایی میگویند اگر تلاشها برای بازگشایی تنگه هرمز به نتیجه نرسد، این گزینه ممکن است جدیتر مورد بررسی قرار گیرد.
١٥ : ١٣ یکشنبە ١٥ مارس
اروپا با ایران درباره تضمین عبور امن کشتیها از تنگه هرمز وارد گفتوگو شد
فرانسه و ایتالیا مذاکراتی را با ایران آغاز کردهاند تا در بحبوحه جنگ جاری در خاورمیانه راهی برای تضمین عبور امن کشتیهای تجاری از تنگه هرمز پیدا کنند.
بر اساس گزارش فایننشیال تایمز، دیپلماتهای اروپایی در تلاشاند با تهران به توافقی دست یابند که امنیت کشتیرانی در این آبراه حیاتی را تضمین کند.
این تلاشها در حالی انجام میشود که مقامهای ایران هشدار دادهاند در صورت ادامه حملات نظامی علیه این کشور، احتمال بستن تنگه هرمز وجود دارد که میتواند پیامدهای گستردهای را برای بازار جهانی انرژی و اقتصاد بینالملل داشته باشد.
تنگه هرمز که میان ایران و عمان قرار دارد، یکی از مهمترین مسیرهای انتقال نفت در جهان محسوب میشود. روزانه میلیونها بشکه نفت و فرآوردههای انرژی از این مسیر عبور میکند و هرگونه اختلال در آن میتواند قیمت انرژی در بازارهای جهانی را بهطور قابل توجهی افزایش دهد و فشار بیشتری بر اقتصادهای واردکننده انرژی در اروپا و آسیا وارد کند.
مذاکرات اخیر همچنین نشاندهنده تلاش اروپا برای جلوگیری از گسترش بیشتر جنگ در منطقه است. برخی دولتهای اروپایی نگراناند که بسته شدن این گذرگاه، زنجیره تأمین انرژی اروپا را که پس از جنگ اوکراین به منابع جایگزین وابسته شده است، با بحران تازهای روبهرو کند.
با این حال، دیپلماتها میگویند این مذاکرات هنوز در مراحل اولیه قرار دارد و مشخص نیست آیا طرفین قادر خواهند بود به توافقی عملی دست یابند یا خیر.
در شرایطی که درگیریهای نظامی در منطقه ادامه دارد، امنیت خطوط کشتیرانی و ثبات بازار انرژی همچنان از مهمترین نگرانیهای دولتهای اروپایی به شمار میرود.
٠٥ : ١١ یکشنبە ١٥ مارس
مجتبی خامنهای برای درمان به روسیه منتقل شده است
یک منبع بلندپایه نزدیک به مجتبی خامنهای، رهبر جدید ایران، به روزنامه الجریده کویتی گفت او به دلیل وضعیت جسمانی و امنیتی طی عملیاتی بسیار محرمانه با یک هواپیمای نظامی روسی به مسکو منتقل شده است.
به گفته این منبع، مجتبی خامنهای پس از ورود به روسیه تحت یک عمل جراحی ای قرار گرفت که موفقیتآمیز توصیف شده و اکنون در یک بیمارستان ویژه در یکی از کاخهای ریاستجمهوری تحت درمان است.
این منبع گفت جراحت مجتبی خامنهای در بمباران آمریکا و اسرائیل در حملات روز نخست به تهران، در ۲۸ فوریه نیازمند بیمارستانی مجهز، مراقبت پزشکی دقیق و تدابیر امنیتی ویژه بوده است. ادامه بمبارانهای شدید در ایران، به ویژه پس از آنکه اسرائیل اعلام کرد رهبر جدید ایران را هدف قرار خواهد داد فراهم کردن چنین شرایطی را دشوار کرده بود.
به گفته این منبع، نهادهای امنیتی ایران نگران بودند محل حضور پسر خامنهای از طریق ردیابی پزشکان و متخصصانی که درمان او را بر عهده دارند فاش شود. به همین دلیل با پیشنهاد انتقال او برای درمان به روسیه موافقت شد.
این منبع افزود ولادیمیر پوتین، رئیسجمهور روسیه، در تماس تلفنی پنجشنبه گذشته با مسعود پزشکیان، رئیسجمهور ایران، شخصاً پیشنهاد درمان مجتبی خامنهای در روسیه را مطرح کرده بود.
مقامهای ایرانی، از جمله خامنهای، این پیشنهاد را بررسی کردند و با آن موافقت شد. مجتبی خامنهای شامگاه پنجشنبه به روسیه منتقل شد و تحت درمان پزشکان روس و شماری از پزشکان ایرانی که او را همراهی کرده بودند قرار گرفت.
در همین حال، یک منبع ایرانی نزدیک به اصلاحطلبان به الجریده گفتە است کە تردیدهایی درباره نخستین پیامی که به پسر خامنهای نسبت داده شد وجود دارد.
به گفته این منبع، احتمال دارد این پیام توسط علی لاریجانی، دبیر شورای عالی امنیت ملی، نوشته شده باشد، زیرا محتوای آن با چندین اظهارنظر پیشین او پیش از آن سخنرانی شباهت دارد.
این منبع افزود پسر خامنهای حتی متن آن سخنرانی را ندیده بود و ظاهر نشدن علنی او و فقدان هیچ فایل صوتی از آن سخنرانی این تردیدها را تقویت میکند.
بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، نیز بهطور تلویحی گفته است اسرائیل از محل حضور و وضعیت مجتبی خامنهای اطلاع دارد اما قصد افشای آن را ندارد. او در نخستین کنفرانس خبری خود در جریان جنگ پنجشنبه گذشته، در پاسخ به پرسشی درباره وضعیت رهبر جدید ایران گفت برای او بیمه عمر صادر نخواهد کرد.
به گفته منابعی در اورشلیم، نهادهای اطلاعاتی اسرائیل معتقدند جراحت مجتبی خامنهای ممکن است شدیدتر از آن چیزی باشد که در ابتدا تصور میشد. این منابع همچنین افزودەاند تلآویو هنوز اطلاعات قطعی درباره خروج او از ایران در اختیار ندارد.
روزنامه الجریده پیشتر نیز در گزارشی که در چهارم ماه جاری منتشر کرد گفته بود مجتبی خامنهای از سمت چپ سر تا پا دچار جراحت شده است.
٠٥ : ١٠ یکشنبە ١٥ مارس
عراقچی: اسرائیل ممکن است پشت حملات به اهداف غیرنظامی در کشورهای عربی باشد
عباس عراقچی، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی ایران، ادعای هدف قرار دادن مناطق غیرنظامی یا مسکونی در کشورهای خاورمیانه از سوی ایران را رد کرد و گفت تهران آماده است برای روشن شدن مسئول این حملات، کمیته تحقیق مشترکی را با همسایگان خود در منطقه تشکیل دهد.
عراقچی گفت احتمال دارد اسرائیل پشت حملات به اهداف غیرنظامی در کشورهای عربی قرار داشته باشد.
کانال تلگرام عراقچی به نقل از او در یک مصاحبه مطبوعاتی اعلام کرد که تهران با پایتختهای مختلف خلیج فارس در تماس است و از هر ابتکار منطقهای که به پایان عادلانه جنگ منجر شود استقبال خواهد شد. اما پایان جنگ منوط به تضمین عدم تکرار آن و پرداخت غرامت است
در همین حال، ابراهیم ذوالفقاری، سخنگوی قرارگاه مرکزی خاتمالانبیا سپاه پاسداران ایران، روز شنبه ادعا کرد ایالات متحده و اسرائیل با تقلید از پهپاد شاهد-۱۳۶ ایرانی با نام لوکاس، حملاتی را علیه اهدافی در کشورهای منطقه انجام میدهند.
به گزارش خبرگزاری فارس، ذوالفقاری گفت دشمن با استفاده از پهپاد لوکاس، که به گفته او از پهپاد شاهد-۱۳۶ ایرانی تقلید شده است، به اهدافی در کشورهای منطقه حمله میکند.
او افزود هدف از این حملات ایجاد اختلاف و تنش میان ایران و همسایگانش است.
بر اساس گزارشهای رسانهای، لوکاس یک پهپاد تهاجمی کمهزینه است که از نظر طراحی شباهت زیادی به پهپاد شاهد ایرانی دارد.
١٠ : ٧ یکشنبە ١٥ مارس
ترامپ : آمریکا ممکن است برای سرگرمی چند بار دیگر به جزیرە خارک حمله کند
دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، روز شنبه گفت ایالات متحده ممکن است حملات بیشتری را به قطب صادرات نفت ایران، جزیره خارک انجام دهد. او افزود در حالی که به نظر میرسد تهران آماده توافق برای پایان دادن به درگیری است، شرایط فعلی برای دستیابی به توافق هنوز کافی نیست.
ترامپ در گفتوگو با شبکه انبیسی نیوز گفت حملات آمریکا بخش بزرگی از جزیره خارک را به طور کامل ویران کرده است. او افزود آمریکا ممکن است حتی فقط برای سرگرمی چند بار دیگر به این جزیره حمله کند.
ترامپ همچنین درباره زنده بودن مجتبی خامنهای، رهبر ایران، ابراز تردید کرد و گفت نمیداند او اصلاً زنده است یا نه و تاکنون کسی نتوانسته است نشانهای از زنده بودن او نشان دهد.
او گفت گزارشهایی را درباره مرگ خامنهای شنیده است، اما این گزارشها را در حد شایعه دانست و افزود اگر او زنده باشد باید تصمیمی هوشمندانه برای کشورش بگیرد و آن تسلیم شدن است.
ترامپ همچنین گفت در حال حاضر آماده توافق با ایران نیست، زیرا به گفته او شرایط هنوز به اندازه کافی مناسب نیست.
او افزود تنها قدرتی که ایران در اختیار دارد توانایی استفاده از مینهای دریایی یا موشکهای نسبتاً کوتاهبرد است، اما گفت در صورت ادامه عملیات آمریکا در سواحل ایران، تهران این توانایی را نیز از دست خواهد داد.
ترامپ گفت ایالات متحده بخش زیادی از موشکها و پهپادهای ایران را از کار انداخته و ظرفیت تولید آنها را نیز تا حد زیادی مختل کرده است. او افزود این تواناییها ممکن است ظرف دو روز به طور کامل نابود شوند.
ترامپ پیشتر در همان روز گفته بود ایالات متحده تنگه هرمز را به هر شکل ممکن باز نگه خواهد داشت و در صورت لزوم سواحل ایران را به شدت هدف حملات هوایی قرار خواهد داد.
او همچنین تهدید کرد آمریکا به طور مداوم قایقها و کشتیهای ایرانی را هدف قرار خواهد داد.
رئیسجمهور آمریکا در ادامه گفت بسیاری از کشورها برای باز نگه داشتن تنگه هرمز کشتیهای جنگی به منطقه اعزام خواهند کرد، اما مشخص نکرد که کدام کشورها در این اقدام مشارکت خواهند داشت.
١٠ : ١٦ شنبە ۱۴ مارس
در میانە جنگ، سرنوشت مرد سایە ایران در عراق، همچنان نامعلوم است
در سومین هفتە از اغاز تنشها گستردە در خاورمیانە، گزارشهای متناقضی درباره سرنوشت ابو حسین الحمیداوی، فرمانده کتائب حزبالله عراق، منتشر شده است.
بە نقل از پایگاە خبری الشرق الاوسط، برخی از منابع اعلام نمودەاند او در حملهای که بامداد شنبه، خانهای وابسته به این گروه را در منطقه کراده بغداد هدف قرار داد کشته شده است، در حالی که گزارشهای دیگر از زنده ماندن او خبر میدهند.
پس از این حمله، ویدئویی نیز منتشر شدە است که مردی را با جراحت در ناحیه سر نشان میدهد و برخی منابع احتمال میدهند این فرد الحمیداوی باشد.
این ابهام بار دیگر توجهها را به شخصیتی جلب کرده است که سالها در محافل امنیتی و رسانهای به عنوان مرد مرموز ایران در عراق شناخته میشود. نام واقعی ابو حسین الحمیداوی احمد محسن فرج الحمیداوی است.
با وجود نقش مهم او در کتائب حزبالله، اطلاعات عمومی درباره زندگی و فعالیتهایش محدود باقی مانده است. بر اساس برخی از گزارشها، او در سال ۱۹۷۱ در بغداد متولد و خانوادهاش اصالتاً اهل استان میسان در جنوب عراق هستند.
گفته میشود خانواده او در دهههای ۱۹۵۰ یا ۱۹۶۰ به بغداد مهاجرت کردهاند. تصاویر اندکی از الحمیداوی منتشر گشتە است، با این وجود او در سالهای گذشته تقریباً به طور کامل از رسانهها دور مانده است.
کتائب حزبالله یکی از مهمترین گروههای مسلح شیعه در عراق به شمار میرود و بخشی از ساختار نیروهای بسیج مردمی عراق محسوب میشود. این گروه توسط ابو مهدی المهندس تأسیس شد و در ژانویه ۲۰۲۰ در جریان یک حمله هوایی آمریکا در نزدیکی فرودگاه بغداد کشته شد.
با وجود نفوذ گسترده این گروه در ساختار امنیتی عراق و نقش آن در حملات علیه منافع ایالات متحده، رهبران آن معمولاً در سایه فعالیت میکنند و تدابیر امنیتی سختگیرانهای برای حفاظت از هویت و تحرکاتشان اعمال میشود.
برخی گزارشها نشان میدهد خانواده الحمیداوی در ساختار کتائب حزبالله نفوذ قابل توجهی دارند. گفته میشود پسر او زید الحمیداوی ممکن است مدیریت حساب کاربری ابوعلی العسکری را بر عهده داشته باشد که بیانیههای این گروه اغلب از طریق آن در شبکه اجتماعی ایکس منتشر میشود.
همچنین گزارشهایی وجود دارد که چند تن از برادران او نیز در ساختار این گروه نقشهای ارشد دارند.
منابع نزدیک به نیروهای حشدالشعبی گفتەاند کە الحمیداوی تدابیر امنیتی بسیار سختگیرانهای دارد. او معمولاً از تلفن همراه یا وسایل الکترونیکی استفاده نمیکند مگر از طریق دستیاران مورد اعتماد، و محل حضور و جابهجاییهای او نیز فقط برای حلقهای محدود از نزدیکانش شناخته شده است.
فعالیتهای نظامی الحمیداوی در سالهای گذشته او را در فهرست اهداف ایالات متحده قرار داده است.
وزارت امور خارجه آمریکا در فوریه ۲۰۲۰ او را به عنوان تروریست جهانی ویژه معرفی کرد و واشنگتن کتائب حزبالله را نیز از سال ۲۰۰۹ در فهرست سازمانهای تروریستی قرار داده است.
در جریان اعتراضات عراق در سال ۲۰۱۹ نیز برخی گروههای معترض کتائب حزبالله و رهبران آن را به دست داشتن در قتل و ترور فعالان متهم کردند. در سالهای بعد این گروه بارها به نقش داشتن در حملات علیه سفارت ایالات متحده در بغداد و پایگاههای محل استقرار نیروهای آمریکایی متهم شد.
وزارت خزانهداری آمریکا در نوامبر ۲۰۲۳ تحریمهای تازهای علیه رهبران گروههای مسلح عراقی اعمال کرد و محدودیتها علیه الحمیداوی را تأیید کرد. این اقدام در ژانویه ۲۰۲۴ گسترش یافت و چند عضو این گروه از جمله برادر او عوقد الحمیداوی نیز به اتهام مشارکت در پشتیبانی لجستیکی و تسهیل فعالیتهای مالی و عملیاتی کتائب حزبالله هدف تحریم قرار گرفتند.
٣٠ : ١٤جمعە ۱۴ مارس
آمریکا با اعزام تفنگداران دریایی آمریکا به خاورمیانه چە سناریویی را پیگیری می کند؟
ایالات متحده آمریکا دو هفته پس از جنگ با ایران، با اعزام تفنگداران دریایی بیشتر و یک کشتی تهاجمی آبی- خاکی به خاورمیانه، این پیام را ارسال کرده است که در صورت گسترش بحران، گزینههای نظامی و لجستیکی متعددی را روی میز نگه میدارد.
تحلیلگران آمریکایی بر این باورند کە استقرار این نیروهای زبدە صرفاً یک جابهجایی معمول نیرو بە شمار نمیرود، بلکه میتواند بر چهار سناریوی اصلی متمرکز باشد.
نخستین سناریو، فشار روانی و بازدارندگی است. به گفته ریچارد وایتز، مدیر مرکز تحلیل نظامی و سیاسی در مؤسسه هادسون، واشنگتن با اعزام نیروهای نخبه دریایی میخواهد این پیام را به رهبران ایران منتقل کند که برای اقدام سریع، چه در دریا و چه در سواحل حساس منطقه، آمادگی دارد.
در این چارچوب، خود استقرار نیروها بخشی از جنگ روانی، یعنی ایجاد فشار سیاسی و نظامی، بدون ورود فوری به عملیات زمینی محسوب میشود.
دومین سناریو، آمادگی برای اقدام علیه جزیره خارک است که نقشی حیاتی را در صادرات نفت ایران ایفا می کند. همزمانی این استقرار با تهدیدهای دونالد ترامپ درباره احتمال هدف قرار گرفتن زیرساختهای خارک، این احتمال را تقویت کرده است که آمریکا دستکم در حال بررسی گزینههای نظامی برای ضربه زدن به یکی از مهمترین شریانهای اقتصادی ایران باشد.
وایتز معتقد است اعزام تفنگداران دریایی میتواند بخشی از آمادگی برای چنین سناریویی باشد، هرچند اجرای آن با خطرات عملیاتی بالا همراه خواهد بود.
سناریوی سوم، کنترل اورانیوم غنیشده ایران است. این احتمال در شرایطی مطرح میشود که بحث درباره سرنوشت ذخایر اورانیوم ایران پس از جنگ شدت گرفته است.
گزارش اکسیوس مبنی بر رد پیشنهاد ولادیمیر پوتین از سوی ترامپ برای انتقال اورانیوم غنیشده ایران به روسیه، این فرضیه را تقویت کرده است که واشنگتن ترجیح میدهد در صورت لزوم، خود بر سرنوشت این ذخایر کنترل مستقیم یا غیرمستقیم داشته باشد.
چهارمین سناریو، مدیریت مرحله پس از جنگ است کە از کمک به کشورهای آسیبدیده منطقه گرفته تا بازیابی مهمات و تجهیزات بهکاررفته در درگیری را شامل می شود. تفنگداران دریایی آمریکا صرفا برای عملیات آبی-خاکی آموزش ندیدهاند، بلکه در تخلیه غیرنظامیان، حفاظت از مراکز دیپلماتیک و امدادرسانی نیز تخصص دارند. این ویژگی، نقش آنها را در سناریوهای پساجنگی پررنگ میکند.
با این حال، اجرای هر یک از این سناریوها، بهویژه در تنگه هرمز، با موانع بزرگی روبهرو است.
در این بارە، مالکوم نانس هشدار داده است که کنترل جزایر این منطقه به هزاران نیروی رزمی نیاز دارد و میتواند با واکنش شدید نیروهای ایرانی همراه شود.
به همین دلیل، این استقرار فعلاً بیش از آنکه نشانه آغاز یک مداخله زمینی فوری باشد، بیانگر تلاش آمریکا برای حفظ دامنهای گسترده از گزینههای فشار، بازدارندگی و مداخله محدود است.
۰۵: ۱۲جمعە ۱۴ مارس
بهدلیل انتشار ویدیوهای مرتبط با حملات موشکی ایران، چندین تبعه خارجی در امارات بازداشت شدند
بر اساس گزارش روزنامه گاردین، مقامات امارات متحده عربی حداقل ۲۰ نفر از جمله یک گردشگر بریتانیایی ۶۰ ساله را تحت قوانین جرایم سایبری بازداشت کردەاند.
به گفته فعالان حقوقی، حتی اگر ویدیوها پس از فیلمبرداری حذف شده باشند، این افراد همچنان با اتهامات جدی روبهرو هستند. مجازاتهای احتمالی شامل حبس تا دو سال، جریمههای سنگین مالی هسژ و حتی می تواند حکم اخراج از کشور را برای اتباع خارجی بە دنبال داشتە باشد.
این افراد تحت قوانین سختگیرانهٔ جرایم سایبری امارات قرار گرفتهاند و مقامات کشور امارات این قانون را در راستای حفظ امنیت روانی و عمومی بەکار گرفتەاند. با این حال، منتقدان با این موضع مخالفاند و آن را محدود کردن آزادی بیان توصیف کردەاند.
پس از افزایش تنشها در منطقه و حملات موشکی اخیر ایران در دو هفتە اخیر، کشور امارات، همانند سایر کشورهای منطقه، قوانین سختگیرانهای تحت عنوان جرایم سایبری اتخاذ کردە است کە طبق آن هرگونە انتشار یا اشتراکگذاری ویدیوهای مرتبط با جنگ کنونی پیگرد قانونی خواهد داشت.
۳۷: ۱۱ جمعە ۱۴ مارس
آمریکا بیش از دو هزار تفتگدار دریایی و سه کشتی جنگی دیگر به خاورمیانه میفرستد
وزارت جنگ آمریکا، پنتاگون، از اعزام یک گروه آماده آبی–خاکی به همراه سه کشتی جنگی دیگر به منطقه خبر داده است. بر اساس گزارش رویترز، این نیرو شامل یک یگان اعزامی تفنگداران دریایی متشکل از دو ۲۲۰۰ نیرو است.
همزمان، ناو تهاجمی آبی-خاکی یواساس تریپولی به همراه این نیروها که مجهز به جنگندههای اف-۳۵بی است، از ژاپن به سمت خاورمیانه در حرکت است.
برخی تحلیلگران نظامی هدف احتمالی این استقرار را تصرف جزیره خارک، تأمین امنیت تأسیسات نفتی یا کنترل تنگه هرمز ارزیابی میکنند.
این تحرکات در حالی صورت میگیرد که هماکنون بیش از ۳۰۰ فروند جنگنده آمریکایی شامل اف-۱۵، اف-۱۶ و اف-۳۵ در پایگاههای منطقه از جمله العدید قطر مستقر هستند و دو ناو هواپیمابر آبراهام لینکلن و جرالد فورد نیز در آبهای منطقه حضور دارند.
این گزارش در حالی است که دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، اعلام کرده است که نیروهای ایالات متحده در عملیاتی نظامی جزیره خارک در خلیج فارس را هدف قرار دادهاند. او این عملیات را یکی از قویترین حملات در منطقه توصیف کرده و مدعی شده است که همه اهداف نظامی در این جزیره منهدم شدهاند.
جزیره خارک یکی از مهمترین پایانههای صادرات نفت ایران به شمار میرود و بخش عمدهای از صادرات نفت این کشور از طریق آن انجام میشود.
همزمان با انتشار این گزارشها، مقامهای ایرانی هشدار دادهاند که اگر تأسیسات انرژی ایران هدف قرار گیرد، تهران ممکن است زیرساختهای نفتی شرکتها و کشورهایی را که با آمریکا همکاری دارند، در منطقه هدف قرار دهد.
۴۳: ۱۰ جمعە ۱۴ مارس
سپاه پاسداران انقلاب اسلامی میگوید بندر فجیره امارات هدف مشروع است
سپاه پاسداران انقلاب اسلامی در پی انتشار گزارشها درباره حمله به بندر فجیره در امارات متحده عربی اعلام کرده است که این بندر «هدف مشروع» به شمار میرود.
رسانههای دولتی ایران گزارش دادهاند که این موضعگیری در پی حملات آمریکا به جزیره خارک مطرح شده است.
شب گذشته تاسیسات نظامی ایران در جزیره نفتی خارک هدف شدیدترین حملات هوایی آمریکا قرار گرفت.
بنا بر گزارشها حدود ۹۰ درصد صادرات نفت ایران از طریق این جزیره انجام میشود.
هفته گذشته دستکم سه مخزن نفتی بندر فجیره درپی حملات پهپادی منتسب به ایران آسیب دید. خبرگزاری بلومبرگ به نقل از منابع آگاه گزارش داده است که به دنبال این حملات، بخشی از فعالیتهای مربوط به بارگیری نفت در این بندر به حالت تعلیق درآمده است.
۴۷: ۰۹ جمعە ۱۴ مارس
ایران در حال بررسی عبور محدود نفتکشها از تنگه هرمز با شرط معامله نفت به یوان چین است
گزارشهای منتشرشده در برخی رسانههای بینالمللی حاکی است که ایران در حال بررسی طرحی است که بر اساس آن به تعداد محدودی از نفتکشها اجازه عبور از تنگه هرمز داده شود، مشروط بر آنکه معاملات نفتی آنها با ارز یوان چین انجام شود.
این گزارشها که امروز در چند شبکه خبری بازنشر شدهاند، واکنشهایی در سطح منطقه و بازار جهانی انرژی برانگیختهاند.
به گفته یک مقام ارشد ایرانی که نامش فاش نشده و با شبکه خبری سیانان گفتوگو کرده است، تهران در حال بررسی راهکارهایی برای مدیریت عبور نفتکشها در شرایط بحرانی است و شرط انجام معاملات نفتی با یوان چین نیز بخشی از این طرح پیشنهادی عنوان شده است.
در صورت اجرای چنین سیاستی، ممکن است نقش تنگه هرمز در تجارت جهانی انرژی دستخوش تغییر شود و در عین حال گامی در جهت کاهش وابستگی ایران به دلار آمریکا محسوب شود.
تاکنون هیچیک از مقامهای رسمی در تهران یا پکن این طرح را تأیید نکردهاند و جزئیات احتمالی آن، از جمله نحوه اجرای شرط ارزی یا تعداد نفتکشهای مشمول، مشخص نیست. در همین حال گزارش شده است که بازارهای جهانی نفت در واکنش به این خبرها با نوسانهایی روبهرو شدهاند.
دادههای برخی مؤسسات تحلیل بازار انرژی نیز نشان میدهد که حتی بدون اعلام رسمی بسته شدن تنگه هرمز، میزان عبور کشتیها از این مسیر کاهش یافته است.
با این حال گزارشهایی از عبور معدودی نفتکش، از جمله چند محموله گاز مایع متعلق به شرکتهای هندی و یک کشتی ترکیهای که مجوز عبور دریافت کرده، منتشر شده است.
تنگه هرمز یکی از مهمترین گذرگاههای انرژی جهان به شمار میرود. حدود یکپنجم نفت خام و گاز مایع جهان از این مسیر عبور میکند.
با تشدید تنشهای منطقهای و ادامه درگیری میان ایران، ایالات متحده و اسرائیل، گزارشها حاکی از کاهش محسوس عبور کشتیها از این مسیر است و برخی شرکتهای کشتیرانی نیز از افزایش خطرات عملیاتی در منطقه خبر دادهاند.
۰۰: ۰۹ جمعە ۱۴ مارس
برای بخشهایی از پایتخت قطر پس از تهدید ایران هشدار تخلیه صادر شده است
بر اساس گزارش خبرگزاری رویترز مقامات قطری، در پی تهدیدهای ایران، برای بخشهایی از شهر دوحه پایتخت این کشور هشدار تخلیه صادر کردهاند. گفته میشود برخی مراکز نظامی و شرکتهای مرتبط با منافع اقتصادی آمریکا در این مناطق قرار دارند.
روزنامه وال استریت ژورنال نیز گزارش داده است که شهروندان در دوحه هشدارهای تلفنی دریافت کردهاند که از آنان میخواهد فوراً برخی مناطق، از جمله بخش مرکزی مشیرب، را تخلیه کنند. این منطقه میزبان دفاتر چند شرکت بینالمللی از جمله گوگل و امریکن اکسپرس است.
به گفته شاهدان عینی، برخی ساکنان برای در امان ماندن به پارکینگهای زیرزمینی و مکانهای امن پناه بردهاند.
همچنین گزارش شده است که تدابیر امنیتی در اطراف دفتر مرکزی مایکروسافت در قطر افزایش یافته است.
در همین حال، خبرگزاری رویترز گزارش داده مطقەای کە در دوحە میزبان پردیسهای مرتبط با چند دانشگاه آمریکایی است نیز تخلیه شدە است.
این تحولات در حالی رخ میدهد که جمهوری اسلامی ایران پیشتر اعلام کرده بود برخی از این مناطق را اهداف مشروع خود میداند.
از سوی دیگر، نیروها و برخی کارکنان آمریکایی از پایگاه هوایی العدید در قطر خارج شدهاند.
این اقدام در حالی صورت میگیرد که ایران پیشتر هشدار داده بود در صورت هرگونه حمله از سوی ایالات متحده آمریکا، پایگاههای نظامی آمریکا در منطقه را هدف قرار خواهد داد.
٣٠ : ٨ جمعە ۱۴ مارس
ترامپ: با حملە به جزیره خارک تمام اهداف نظامی کاملاً نابود شدند
در آغاز سومین هفتە از حملات اسرائیل و آمریکا بە ایران، دونالد ترامپ، رئیس جمهور آمریکا، اعلام نمود که ایالات متحده به جزیره استراتژیک نفتی جمهوری اسلامی در خلیج فارس ، خارک حمله کرده است.
ترامپ در شبکههای اجتماعی نوشت: لحظاتی پیش، به دستور من، فرماندهی مرکزی ایالات متحده یکی از قدرتمندترین بمبارانهای تاریخ خاورمیانه را انجام داد و تمام اهداف نظامی در جزیره خارک، گوهر تاج ایران، را کاملاً نابود کرد.
دونالد ترامپ، رئیس جمهور آمریکا، در بحبوحه اعلام بمباران «جزیره نفتی» استراتژیک در خلیج فارس، در وبسایت Truth Social نوشتە بود ایران قصد داشت کل خاورمیانه را تصرف کند و اسرائیل را کاملاً نابود کند. درست مانند خود ایران، اکنون آن نقشهها اکنون از بین رفتهاند.
نیویورک تایمز نیز در این بارە گزارش داد کە در جریان حمله به خارک، انبارهای موشک و مینهای دریایی نابود شدەاند.
در همین بارە، یک مقام ارشد نظامی نیز به نیویورک تایمز گفت که حملات آمریکا به جزیره خارک، ترمینال نفتی ایران در خلیج فارس، تمام زیرساختهای نظامی این جزیره، از جمله انبارهای نگهداری موشک و مینهای دریایی را هدف قرار داده است.
در عین حال، این مقام تأکید کرد که ایالات متحده به زیرساختهای اقتصادی این جزیره حمله نکرده است.
بر اساس گزارش رسانهها و منابع ایرانی نیز بیش از ۱۵ انفجار در جریان این حملات شنیده شده و اهدافی از جمله سامانههای پدافند هوایی، پایگاه دریایی، برج کنترل فرودگاه جزیره و یک آشیانه بالگرد مورد اصابت قرار گرفتهاند.
ترامپ هشدار داد اگر اختلال در عبور نفتکشها ادامه یابد، تأسیسات نفتی ایران در جزیره خارک ممکن است در حملات بعدی هدف قرار گیرد.
مقامهای ایرانی پیشتر اعلام کرده بودند هرگونه حمله به زیرساختهای انرژی کشور با پاسخ متقابل علیه تأسیسات انرژی مرتبط با آمریکا و متحدانش در منطقه روبهرو خواهد شد.
حمله به خارک یکی از حساسترین مراحل درگیری جاری به شمار میرود، زیرا هرگونه آسیب جدی به این جزیره میتواند بخش بزرگی از صادرات نفت ایران را متوقف کند و پیامدهای گستردهای برای این کشور داشته باشد.
٣٠ : ١٣ جمعە ١٣ مارس
همزمان با روز قدس ارتش اسرائیل به اهداف نظامی در تهران، شیراز و اهواز حمله کرد
در دومین هفتە از آغاز حملات اسرائیل و آمریکا بە ایران، ارتش اسرائیل اعلام کرد نیروی هوایی این کشور روز جمعه مجموعهای از حملات را بە اهداف نظامی در چند شهر ایران از جمله تهران، شیراز و اهواز انجام داده است. به گفته ارتش اسرائیل، این حملات تأسیسات تولید موشک، مراکز فرماندهی حکومتی و زیرساختهای نظامی مرتبط با برنامه موشکی ایران را هدف قرار دادهاند.
در این بارە، ارتش اسرائیل اعلام کرد در شیراز یک مجموعە زیرزمینی که برای تولید و نگهداری موشکهای بالستیک مورد استفاده قرار میگرفت هدف حمله قرار گرفته است.
به گفته ارتش، این مجموعه برای تولید و ذخیره موشکهایی استفاده میشد که در حملات ایران علیه اهداف منطقهای به کار گرفته میشوند. در تهران نیز چندین هدف نظامی مورد حمله قرار گرفتند.
ارتش اسرائیل اعلام کرد یک پایگاه مرکزی شبکه پدافند هوایی ایران و همچنین تأسیساتی که برای تولید تسلیحات، سامانههای دفاع هوایی و قطعات موشکهای بالستیک استفاده می شد در میان اهداف مورد حملە اسرائیل قرار داشتهاند.
در اهواز در جنوب غربی ایران نیز مراکز فرماندهی نهادهای حکومتی هدف قرار گرفتند. در این حملات پایگاههای نیروی زمینی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی و یک مرکز فرماندهی نیروهای امنیت داخلی که مسئول هماهنگی با سپاه پاسداران است مورد اصابت قرار گرفته است.
این حملات همزمان با برگزاری مراسم سالانه روز قدس در ایران انجام شد. این مراسم از سال ۱۹۷۹ در ایران برگزار میشود و هدف آن اعلام مخالفت با اسرائیل و حمایت از فلسطینیان عنوان شده است.
رسانههای ایرانی گزارش دادند که در جریان این مراسم در تهران، شرکتکنندگان بر پرچمهای ایالات متحده و اسرائیل پا میگذاشتند و شعار مرگ بر آمریکا و مرگ بر ترامپ سر میدادند.
همزمان، شماری از مقامهای ارشد جمهوری اسلامی از جمله علی لاریجانی، غلامحسین محسنی اژهای، احمدرضا رادان و محمد مخبر در راهپیماییهای روز قدس در تهران حضور یافتند.
ارتش اسرائیل اعلام کردە است کە این حملات بخشی از عملیات این نیرو علیه زیرساختهای نظامی جمهوری اسلامی و شبکه فرماندهی نیروهای مرتبط با برنامه موشکی ایران بوده است.
٠٠ : ١١ جمعە ١٣ مارس
تا کنون ٢٨٠ پهپاد و موشک به اقلیم کردستان شلیک شده است
در دومین هفته از آغاز حملات جمهوری اسلامی ایران به کشورهای منطقه، حملات پهپادی و موشکی به اقلیم کردستان همچنان ادامه دارد. بر اساس آمار موجود تا ساعت ۱۲ ظهر پنجشنبه، جمهوری اسلامی ایران در مجموع ۲۸۰ پهپاد و موشک به اقلیم کردستان شلیک کرده است.
از این تعداد، ۲۳۳ پهپاد و موشک به شهر هولیر (اربیل) و استان اربیل، ۴۱ پهپاد و موشک به شهر سلیمانیه و استان سلیمانیه، چهار پهپاد به استان دهوک و دو پهپاد نیز به استان حلبچه شلیک شده است.
در تازهترین موج حملات که روز پنجشنبه ثبت شدە است، ۳۳ حمله دیگر انجام شد که در نتیجه آن یک افسر فرانسوی جان باختە و ۱۱ نفر دیگر، از جمله سه غیرنظامی و دو کودک، زخمی شدند. شش سرباز فرانسوی نیز در اربیل زخمی شدهاند.
همچنین یک زن، یک مرد و فرزندشان در پی اصابت یک پهپاد به اردوگاهی در کویه زخمی شدند. در حادثهای دیگر، یک کودک در اثر سقوط یک پهپاد در محله قلاوه سلیمانیه به طور جزئی مجروح شد.
در این بارە، امید خوشناو، استاندار پایتخت اقلیم کردستان، اعلام کرد که در این حملات هیچیک از نیروهای پیشمرگه زخمی نشدهاند.
در همین حال، یک افسر بریتانیایی به خبرگزاری آسوشیتدپرس گفت تعدادی از سربازان آمریکایی نیز در حمله پهپادی به پایگاه نظامی اربیل، که نیروهای بریتانیایی و آمریکایی در آن مستقر هستند، زخمی شدهاند، اما شمار دقیق آنها اعلام نشده است.
بر اساس آمار کلی، از آغاز جنگ تاکنون این حملات به جان باختن شش نفر و زخمی شدن ۳۳ نفر دیگر، از جمله دو کودک، منجر شده است.
در میان جانباختگان، یک کارمند امنیتی فرودگاه بینالمللی هولیر و چهار پیشمرگه از احزاب کردستان ایران دیده میشوند.
دو نفر از آنها در اربیل و دو نفر دیگر در استان سلیمانیه در نتیجه این حملات جان خود را از دست دادهاند. همچنین در ۱۲ مارس یک سرباز فرانسوی در اربیل کشته شد.
در استان دهوک میدان نفتی سرسنگ، اردوگاه کندال و یک روستا در مرز آکره هدف حمله قرار گرفتهاند و در استان حلبچه نیز کوه شینروه هدف قرار گرفته است.
حملات جمهوری اسلامی ایران علیه اقلیم کردستان از نخستین روز آغاز جنگ در ۲۸ فوریه شروع شده است. بیشتر حملات علیه احزاب کردستانی از سوی جمهوری اسلامی ایران انجام گشتە و گروههای مسلح شیعه مورد حمایت ایران در عراق نیز مسئولیت بیشتر حملات علیه اقلیم کردستان را بر عهده گرفتهاند.
٤٥ : ٩ جمعە ١٣ مارس
بریتانیا حملات بیپروایانه ایران علیه کشورهای خلیج فارس را محکوم کرد
با کشیدە شدن دامنە تنشهای میان ایران و اسرائیل بە کشورهای حوزە خلیج فارس، شامگاە گذشتە، ایوت کوپر، وزیر امور خارجه بریتانیا، حملات بیپروایانه جمهوری اسلامی ایران به عربستان سعودی و دیگر کشورهای منطقه را محکوم کرد.
کوپر روز پنجشنبه در نخستین سفر یک وزیر بریتانیایی به منطقه از زمان آغاز جنگ در خاورمیانه، وارد ریاض شد. وزارت امور خارجه بریتانیا در این بارە اعلام کرد این سفر در چارچوب حمایت بریتانیا از شرکای خلیج فارس برای مقابله با تجاوز بیپروای ایران انجام میشود.
وزیر امور خارجه بریتانیا در دیدار با همتای سعودی خود، فیصل بن فرحان، همبستگی کشورش را با کشورهایی که از حملات ایران آسیب دیدهاند اعلام کرد و بر ضرورت تلاشهای هماهنگ برای سوق دادن منطقه به سوی ثبات و صلح تأکید کرد.
وزارت امور خارجه بریتانیا اعلام کرد سفر کوپر با هدف بررسی راههای همکاری با شرکای منطقهای برای تضمین تداوم عرضه نفت، بهویژه در پی حملات در تنگه هرمز، انجام میشود.
در همین حال، عبدالعزیز بن سعود بن نایف، وزیر کشور عربستان سعودی، نیز با وزیر امور خارجه بریتانیا دیدار کرد. دو طرف در این دیدار درباره هماهنگی و همکاری امنیتی میان دو کشور در چارچوب مشارکت استراتژیک گفتوگو کردند و بر موضع مشترک خود در محکومیت حملات ایران علیه عربستان سعودی، کشورهای خلیج فارس و منطقه تأکید کردند.
وزیر کشور عربستان سعودی در پیامی در حساب رسمی خود در شبکه اجتماعی ایکس، بر تعهد دولت این کشور به حفظ امنیت شهروندان و ساکنان از همه ملیتها تأکید کرد و به سطح امنیت و ثباتی که عربستان سعودی از آن برخوردار است اشاره کرد.
کوپر در ادامه حملات ایران به کشورهای حوزە خلیج را محکوم کرد و گفت این کشورها هدف حملات بیملاحظه رژیم ایران قرار گرفتهاند. او افزود وضعیت در خاورمیانه همچنان بسیار بیثبات است و همگان در انتظار راهحلی سریع هستند که امنیت و ثبات را به منطقه بازگرداند و تهدید ایران علیه همسایگانش را متوقف کند.
وزیر امور خارجه بریتانیا عربستان سعودی را شریکی کلیدی برای بریتانیا در خلیج توصیف کرد و بر همکاری نزدیک دو کشور برای تضمین تأمین نفت و امنیت انرژی در سایه درگیریهای کنونی تأکید کرد.
در بیانیه وزارت امور خارجه بریتانیا همچنین آمده است که کوپر بر استحکام روابط دفاعی بریتانیا و عربستان سعودی و توانمندیهای دفاع هوایی عربستان سعودی تأکید خواهد کرد.
وزیر امور خارجه بریتانیا همچنین در جریان سفر خود به عربستان سعودی در ریاض با جاسم البدیوی، دبیرکل شورای همکاری خلیج فارس، دیدار کرد.
در این نشست درباره تجاوز مداوم ایران علیه کشورهای خلیج و منطقه گفتوگو شد. شرکتکنندگان همچنین درباره تحولات فزاینده منطقه و تلاشهای انجامشده برای مهار آن تبادل نظر کردند و دیدگاههای خود را برای کمک به حفظ امنیت و ایمنی شهروندان و ساکنان مطرح ساختند.
٣٠ : ١٧ پنجشنبە ١٢ مارس
ابهام در مواضع ترامپ درباره جنگ ایران، متحدان غربی را سردرگم کرده است
منابع آگاه میگویند مواضع دونالد ترامپ، رئیسجمهور ایالات متحده، درباره جنگ جاری با ایران همچنان مبهم است. این ابهام در میان متحدان واشنگتن درباره اهداف نهایی آمریکا و زمان پایان درگیریها سردرگمی ایجاد کرده است.
وبسایت اکسیوس به نقل از دو منبع مطلع از تماس تلفنی رهبران گروه هفت در روز چهارشنبه گزارش داد کە ترامپ در این گفتوگو مبهم و غیرمتعهد به نظر میرسید.
برخی از شرکتکنندگان برداشت کردند که او در پی پایان دادن به جنگ در آینده ای نزدیک است. در مقابل، گروهی دیگر معتقد بودند که او تمایل دارد مسیر تشدید درگیریها ادامه یابد.
امانوئل ماکرون، رئیسجمهور فرانسه، پس از این تماس گفت آمریکا باید اهداف نهایی خود را روشن کند. او تأکید کرد رئیسجمهور آمریکا باید بهطور واضح مشخص کند چە اهدافی راپیگیری می کند و عملیات را با چه سرعتی بە پیش خواهد برد.
در همان روز، ترامپ پیامهای متفاوتی را درباره جنگ ارسال کرد. او پیش از تماس با رهبران گروه هفت گفت جنگ ممکن است بهزودی پایان یابد و افزود اهداف اصلی در ایران برای هدف قرار دادن دیگر چندان زیاد نیستند. اما هنگام ترک کاخ سفید برای شرکت در یک گردهمایی انتخاباتی در ایالت کنتاکی گفت ایالات متحده هنوز کارش با ایران تمام نشده است و ارتش عملیات بیشتری را انجام خواهد داد.
او در همان گردهمایی نیز اعلام کرد آمریکا از همان ساعت نخست پیروز شده است، اما تأکید کرد باید مأموریت را کامل کرد و زود از جنگ خارج نشد.
ترامپ هنگام اعلام آغاز جنگ در ۲۸ فوریه چهار هدف اصلی را مطرح کرده بود. این اهداف شامل نابودی نیروی دریایی ایران، تضعیف توانایی شلیک موشکهای بالستیک، جلوگیری از دستیابی ایران به سلاح هستهای و توقف حمایت تهران از گروههای همپیمان در منطقه بود.
کارولین لیویت، سخنگوی کاخ سفید، گفت این اهداف تغییری نکرده است و رسانهها را به ترویج روایت گمراهکننده درباره تناقض پیامها متهم کرد.
به گفته مقامهای آمریکایی، ایران در این جنگ خسارات قابل توجهی را متحمل شده است. بخش بزرگی از ناوگان دریایی این کشور نابود و سکوهای پرتاب موشک و صنایع نظامی نیز آسیب دیدهاند.
با این حال، ایالات متحده و اسرائیل هنوز موفق نشدهاند حدود ۴۵۰ کیلوگرم اورانیوم با غنای بالا را که ایران در تأسیسات هستهای خود نگهداری میکند، به کنترل درآورند.
در همین حال، اختلافاتی نیز میان واشنگتن و تلآویو درباره مفهوم پیروزی در جنگ قابل رویت است.
گزارش اکسیوس حاکی است کە بنیامین نتانیاهو امیدوار است جنگ به تغییر رژیم در ایران منجر شود. در مقابل، ایالات متحده این احتمال را بیشتر یک پیامد ممکن و نه هدف اصلی قلمداد می کند.
منبعی که با ترامپ گفتوگو کرده است همچنین گفتە است کە رئیسجمهور آمریکا مایل است عملیات نظامی دستکم سه تا چهار هفته دیگر ادامه یابد.
هدف از این مرحله افزایش فشار بر سپاه پاسداران انقلاب اسلامی است. مقامهای آمریکایی معتقدند این نهاد هنوز به اندازه کافی تضعیف نشده است، اما ممکن است طی چند هفته به آن مرحله برسد.
در مقابل، یک مقام ارشد عرب که در تلاشهای میانجیگری میان واشینگتن و تهران مشارکت دارد گفتە است ایران قصد ندارد جنگ را بر اساس جدول زمانی تعیینشده از سوی آمریکا پایان دهد.
او افزود تهران خواهان تضمینهای بینالمللی برای جلوگیری از ازسرگیری درگیریها است، نه یک آتشبس موقت که ممکن است بهسرعت فروبپاشد.
٣٠ : ١٥ پنجشنبە ١٢ مارس
پیام سومین رهبر جمهوری اسلامی ایران در سیزدهمین روز جنگ منتشر شد
مجتبی حسینی خامنهای، سومین رهبر جمهوری اسلامی ایران، در سیزدهمین روز از جنگ ایران با ایالات متحده و اسرائیل نخستین پیام رسمی خود را پس از کشته شدن پدرش، علی خامنهای، منتشر کرد. او در این پیام، ضمن اشاره به انتخاب خود از سوی مجلس خبرگان به عنوان رهبر جمهوری اسلامی، بر ادامه جنگ، استفاده از اهرم بستن تنگه هرمز و احتمال گسترش دامنه درگیری در صورت تداوم جنگ تأکید کرد.
مجتبی خامنهای در ابتدای این پیام اعلام کرد که همانند مردم از طریق رسانههای رسمی از رأی مجلس خبرگان مطلع شده است. او نشستن بر جایگاهی را که پیش از او روحالله خمینی و علی خامنهای بر آن تکیه زده بودند «مسئولیتی دشوار» توصیف کرد و از مرگ پدرش به عنوان «شهادت» یاد کرد.
وی در ادامه به نقش مردم در حفظ ثبات کشور در روزهای پس از کشته شدن رهبر پیشین اشاره کرد و آن را نشانه «بصیرت و هوشمندی ملت ایران» دانست. او همچنین بر حفظ وحدت داخلی و حضور فعال جامعه در عرصههای مختلف سیاسی و اجتماعی تأکید کرد.
بخش مهمی از پیام به تداوم جنگ اختصاص داشت. در این باره، مجتبی خامنهای خطاب به نیروهای نظامی جمهوری اسلامی ایران اعلام کرد که خواست عمومی جامعه «ادامه دفاع مؤثر و پشیمانکننده» است.
او همچنین تصریح کرد که «از اهرم مسدود کردن تنگه هرمز باید همچنان استفاده شود» و این ابزار میتواند به عنوان یکی از مهمترین اهرمهای فشار علیه دشمنان ایران به کار گرفته شود.
او در ادامه از بررسی گشودن «جبهههای جدید» در جنگ خبر داد و گفت مطالعاتی برای فعالسازی جبهههایی که دشمن در آنها آسیبپذیرتر است انجام شده است. به گفته او، در صورت ادامه وضعیت جنگی، این گزینهها ممکن است فعال شوند.
خامنهای در بخش دیگری از پیام از نیروهای موسوم به «جبهه مقاومت» قدردانی کرد و از نقش یمن، حزبالله لبنان و گروههای مسلح در عراق در حمایت از ایران سخن گفت. او این شبکه منطقهای را «بخش جداییناپذیر» از سیاستهای جمهوری اسلامی دانست و بر تداوم همکاری میان اجزای آن تأکید کرد.
وی همچنین وعده «انتقام خون کشتهشدگان» را مطرح کرد و گفت این انتقام تنها به مرگ رهبر پیشین محدود نخواهد بود. به گفته او، «هر عضوی از ملت که توسط دشمن کشته شود موضوع مستقلی برای پرونده انتقام است».
مجتبی خامنهای همچنین افزود «بخشی از این انتقام تاکنون تحقق یافته است»، اما این روند تا دستیابی به نتیجه کامل ادامه خواهد داشت.
او همچنین از امکان دریافت غرامت از دشمنان سخن گفت و هشدار داد که در صورت خودداری آنها از پرداخت خسارت، ایران «به اندازه لازم از اموال آنها خواهد گرفت یا آنها را نابود خواهد کرد».
در بخش دیگری از پیام، خامنهای کشورهای منطقه را مخاطب قرار داد و هشدار داد در صورتی که پایگاههای نظامی خارجی در خاک این کشورها برای حمله به ایران مورد استفاده قرار گیرد، این پایگاهها هدف حملات ایران قرار خواهند گرفت.
او در عین حال تأکید کرد که تهران همچنان خواهان روابط «گرم و سازنده» با همسایگان خود است، اما ادامه حضور پایگاههای نظامی آمریکا در منطقه را تهدیدی علیه ایران دانست.
این پیام نشان میدهد رهبری جدید جمهوری اسلامی ایران در شرایط جنگی کنونی بر ادامه تقابل با دشمنان و استفاده از ابزارهای فشار منطقهای تأکید دارد.
٠٤ : ١٤ پنجشنبە ١٢ مارس
در واشنگتن جنگ با ایران کمهزینهتر از مهار بلندمدت تلقی میشود
از زمان آغاز عملیات خشم حماسی، بحث گستردەای درباره هزینههای مالی جنگ جاری با ایران در ایالات متحده آمریکا با دیدگاههای متفاوتی درباره امکان ادامه جنگ یا خروج سریع از درگیری در خاورمیانه مطرح شده است.
برخی جریانهای سیاسی در آمریکا خواستار پایان دادن به دخالت نظامی در کوتاهترین زمان ممکن هستند تا از تحمیل هزینههای سنگینتر جلوگیری شود.
در مقابل، دیدگاه دیگری نیز در واشنگتن در حال شکلگیری است کە معتقدند هزینه کنونی جنگ ممکن است کمتر از هزینه ادامه رویارویی غیرمستقیم با ایران در دهههای آینده باشد.
بر اساس تحلیلی که مؤسسه امریکن انترپرایز منتشر کرده است، ایالات متحده و متحدانش از زمان استقرار جمهوری اسلامی ایران در سال ۱۹۷۹ تاکنونم منابع مالی گستردهای را برای مهار نفوذ ایران در خاورمیانه صرف کردهاند.
این تحلیل نشان میدهد که این هزینهها تنها به عملیات نظامی و جنگ در منطقه محدود نبوده است. بلکە بخش قابل توجهی از این هزینهها صرف حضور گسترده نظامی آمریکا در خاورمیانه، تأمین امنیت ناوبری بینالمللی در خلیج فارس، حفاظت از متحدان منطقهای و توسعه و استقرار سامانههای دفاع موشکی و پایگاههای نظامی شده است.
با وجود این تلاشها، این تحلیل استدلال میکند که سیاست مهار و بازدارندگی واشنگتن نتوانسته است مانع از گسترش نفوذ ایران شود.
در دهههای گذشته، تهران علاوه بر توسعه برنامههای پیشرفته موشکی و پهپادی و پیشرفت در برنامه هستهای، توانسته است شبکهای گسترده از متحدان و گروههای شبهنظامی در چندین کشور منطقه ایجاد کند.
در این چارچوب، عملیات خشم حماسی به عنوان تلاشی برای تغییر قواعد بازی در رویارویی با ایران توصیف میشود.
بر اساس این تحلیل، هدف عملیات نظامی کنونی تنها مدیریت و مهار درگیری نبودە است، بلکە هدف آن، ضربه زدن به زیرساختهای نظامی ایران، تضعیف توانمندیهای سپاه پاسداران انقلاب اسلامی، محدود کردن برنامه هستهای ایران و تغییر موازنه قدرت در منطقه انجام میشود.
با این حال، هزینه اقتصادی جنگ همچنان یکی از محورهای اصلی بحث در داخل ایالات متحده است.
برخی برآوردها نشان میدهند کە ادامه عملیات نظامی برای چند هفته یا چند ماه میتواند دهها میلیارد دلار هزینه در بر داشته باشد.
در مقابل، حامیان این رویکرد استدلال میکنند که اگر ایالات متحده بدون دستیابی به نتیجهای قاطع برای دهههای آینده درگیر جنگهای نیابتی با ایران باقی بماند، چنین وضعیتی در بلندمدت هزینهای بسیار سنگینتر از هزینههای فعلی جنگ خواهد داشت.
٤٥ : ١٣ پنجشنبە ١٢ مارس
در میانە تنشهای شدید نظامی، کردها نیروهای خود را بە کشتارگاە نخواهند فرستاد
با تداوم حملات ائتلاف آمریکا و اسرائیل به ایران، احزاب کرد مخالف جمهوری اسلامی با دوگانەی بسیار حساسی روبهرو هستند: آیا از تنشهای بوجود آمدە برای اقدام علیه نظام استفاده کنند یا در شرایطی که راهبرد آمریکا و سرنوشت جنگ نامشخص است، از یک رویارویی نظامی پرخطر با ایران خودداری کنند؟
وینتروپ راجرز، پژوهشگر برنامه خاورمیانه و شمال آفریقا و متخصص سیاست، امنیت منطقهای و امور اقلیتها، این موضوع را در گزارشی منتشرشدە از سوی مؤسسه سلطنتی امور بینالملل چتم هاوس (Chatham House) مطرح کرده است.
راجرز میگوید بیش از یک هفته از آغاز حملات هوایی آمریکا و اسرائیل گذشته است، اما پایان جنگ همچنان نامشخص است.
او تأکید میکند که هیچ راهبرد منسجم و پایداری از سوی ایالات متحده آمریکا نسبت بە پایان جنگ مشاهده نمیشود و اظهارات دونالد ترامپ، رئیسجمهور این کشور، در رابطە با کردها در ایران نیز متناقض بوده است.
در ابتدا وی از دخالت احزاب کردستانی استقبال نمود اما پس از چند روز موضع بسیار محتاطانەای را در پیش گرفتە و و خاطرنشان نمود کە دخالت نیروهای کرد شرایط را از آنچە کە هست پیچیدە تر خواهد کرد.
با وجود این اظهارات، آمریکا و اسرائیل به بمباران مناطق غرب ایران که عمدتا کردی است، ادامه می دهند.
برخی از تحلیلگران این حملات را بە عنوان تلاشی برای آمادهسازی شرایط حمله احتمالی احزاب کردی علیه نظام ایران تفسیر کردەاند.
بر اساس گزارش شبکه سیانان، سازمان اطلاعات مرکزی آمریکا (CIA) در حال تسلیح احزاب کردی است و دولت آمریکا تماسهای فعالی با آنها درباره حمایت نظامی انجام دادە است.
با این وجود، احزاب کردستانی، با توجە بە سابقە سازماندهی، عقبە تاریخی و ریشەدار بودن، ضمن تدوام فعالیتهای خود تلاش نمودەاند تا در میانە تنشهای منطقەای قربانی نگشتە و بە ابزار هیچ دولتی، اعم از منطقەای یا جهانی بدل نشوند.
با این حال، مقامات رسمی آمریکا تاکنون از اظهار نظر درباره جزئیات این تماسها خودداری کردهاند.
در این گزارش، راجرز همچنین اشارە می نماید کە صحنه سیاسی کردها حاکی از اختلاف است و احزاب مختلف از پایگاههای حمایتی متفاوتی میان مردم کرد برخوردارند، اما این احزاب در مخالفت با جمهوری اسلامی اشتراک نظر دارند و برای تضمین حقوق کردها و دستیابی به خودگردانی تلاش میکنند.
با این وجود و بەرغم اختلافات نظر، در ۲۲ فوریه امسال، پنج حزب کردستانی، شامل حزب دموکرات کردستان ایران، حزب کومله انقلابی کردستان ایران، حزب آزادی کردستان، خبات و حزب حیات آزاد کردستان (پژاک) ائتلافی را تحت عنوان ائتلاف نیروهای سیاسی کردستان ایران تشکیل دادند. در ۴ مارس نیز حزب کومله شورشگیران ایران نیز به این ائتلاف پیوستند.
رهبری این ائتلاف عمدتاً در اقلیم کردستان یا کشورهای غربی مستقر هستند، اما این نیروها در کردستان و ایران نیز در سازماندهی سیاسی کردها فعلالانە، ایفای نقش می کنند.
با وجود این اتحاد، احزاب کرد هنوز با چالشهای جدی مواجەاند، از یک سو، شمار نیروها و توان نظامیشان هنوز مشخص نیست، همچنین ائتلاف ٦ حزب کرد تا کنون نتوانستە است یک بلوک نظامی مشترک و منسجم را تشکیل دهد و از سوی دیگر، نیروهای امنیتی جمهوری اسلامی ایران همچنان کنترل وضعیت را در اختیار داشتە و از قدرت قابل توجهی برای سرکوب برخوردار هستند.
برخی از ناظران معتقدند کە آغاز عملیات مسلحانه و گشودن یک جبهە زمینی از سوی احزاب کرد در کردستان، حتی با پشتیبانی هوایی آمریکا و اسرائیل، می تواند با خطرات جدی روبەرو شود.
این درحالی است کە عبدالله مهتدی، رهبر حزب کومله شورشگیران کردستان ایران نیز اخیراً به روزنامه آلمانی دیتسایت (Die Zeit) اعلام کردە است کە در شرایط کنونی، احزاب کردی نیروهای خود را به کشتارگاه نخواهد فرستاد.
کردها در ایران با جمعیتی بین ۷ تا ۱۵ میلیون نفر، عمدتاً در امتداد مرزهای غربی ایران با عراق و ترکیه زندگی میکنند. با وجود درج برابری حقوق در قانون اساسی جمهوری اسلامی، در عمل دولت ایران طی ٤٧ سال، از خشونت صرف برای سرکوب هویت فرهنگی و سیاسی کردها استفاده کرده است.
٤٥ : ١٢ پنجشنبە ١٢ مارس
پیامدهای سیاسی و حقوقی قطعنامه شورای امنیت درباره حملات ایران
با کشاندە شدن تنشهای میان ایران و آمریکا- اسرائیل بە کشورهای حوزە خلیج فارس، شورای امنیت سازمان ملل متحد روز چهارشنبه پیشنویس قطعنامه ۲۸۱۷ را که با ابتکار کشورهای خلیج فارس و اردن تهیه شده بود تصویب کرد.
این قطعنامه حملات جمهوری اسلامی ایران به کشورهای خلیج و اردن را محکوم کرد و خواستار توقف فوری آنها گشت. قطعنامه شماره ۲۸۱۷ با ۱۳ رأی موافق و رأی ممتنع روسیه و چین تصویب شد و هیچ کشوری با آن مخالفت نکرد.
در متن این قطعنامه، شورای امنیت حملات ایران به مناطق مسکونی و زیرساختهای غیرنظامی در کشورهای خلیج فارس و اردن را محکوم کرده و اعلام نمودە است که این اقدامات، به دلیل تلفات انسانی و خسارات گستردهای که به بار آوردهاند، نقض قوانین بینالمللی و تهدیدی برای صلح و امنیت بینالمللی محسوب میشوند. شورا همچنین بر ضرورت توقف فوری این حملات تأکید کرده است.
این قطعنامه علاوه بر محکوم کردن حملات بە زیر ساختهای انرژی و کشتیها، هرگونه اقدام یا تهدید ایران برای بستن، ایجاد مانع یا دخالت در ناوبری بینالمللی در تنگه هرمز را نیز محکوم میکند.
امارات متحده عربی از تصویب قطعنامه ۲۸۱۷ استقبال و اعلام نمودە است که این قطعنامه حملات موشکی و پهپادی ایران علیه امارات، سایر کشورهای شورای همکاری خلیج و پادشاهی اردن هاشمی را به شدیدترین لحن محکوم میکند و از ایران میخواهد فوراً این حملات را متوقف کند.
بر اساس مستندات حقوقی مرتبط با این قطعنامه، شورای امنیت با محکوم کردن حملات ایران، اصل احترام به حاکمیت و تمامیت ارضی کشورها را بار دیگر مورد تأکید قرار داده است.
این اصل یکی از پایههای اصلی منشور سازمان ملل متحد به شمار میرود و هرگونه هدف قرار دادن قلمرو یک کشور دیگر با موشک یا پهپاد، نقض مستقیم اصل منع استفاده از زور است که در بند چهار ماده دو منشور سازمان ملل تصریح شده است.
در این قطعنامه همچنین تأکید شده است که حملات ایران تهدیدی برای صلح و امنیت بینالمللی به شمار میآیند.
چنین توصیفی از نظر حقوقی حایز اهمیت است، زیرا به شورای امنیت امکان میدهد در صورت ادامه بحران، موضوع را در چارچوب اختیارات خود برای حفظ صلح و امنیت بینالمللی پیگیری کند.
قطعنامه همچنین به حق کشورهای خلیج و اردن برای دفاع از خود مطابق با ماده ۵۱ منشور سازمان ملل اشاره میکند. بر اساس این اصل، کشورهایی که هدف حمله قرار گرفتهاند میتوانند در چارچوب قوانین بینالمللی اقدامات دفاعی انجام دهند.
تصویب این قطعنامه با چنین اکثریتی نشاندهنده سطح قابل توجهی از اجماع بینالمللی در قبال این بحران است.
حتی کشورهایی مانند روسیه و چین که معمولاً در موضوعات مرتبط با ایران موضع محتاطانهتری اتخاذ میکنند، از حق وتوی خود استفاده نکردند.
این وضعیت نشان میدهد که در شرایط کنونی، فشار سیاسی و دیپلماتیک بر ایران در سطح بینالمللی افزایش یافته است.
در عین حال، ادامه این بحران میتواند سناریوهای مختلفی را پیش روی جامعه بینالمللی قرار دهد. در صورت تداوم حملات، شورای امنیت از نظر حقوقی این اختیار را دارد که بر اساس فصل هفتم منشور سازمان ملل اقدامات بیشتری، از جمله اعمال تحریمهای بینالمللی، را بررسی کند.
با این حال، تحقق چنین اقدامی مستلزم تصویب قطعنامهای جدید و موافقت اعضای شورا، از جمله عدم وتوی اعضای دائم، خواهد بود.
در صورت عدم دستیابی به اجماع در شورای امنیت، احتمال دارد برخی کشورها یا ائتلافهای بینالمللی به اعمال تحریمهای یکجانبه یا جمعی خارج از چارچوب شورا روی آورند که در مراحل پیشین بحران هستهای ایران نیز تجربه شده است.
٥٥ : ٩ پنجشنبە ١٢ مارس
حملات به کشتیهای نفتکش و زیرساختهای انرژی در تنگه هرمز افزایش می یابند
در حالی که جنگ میان ایران از یک سو و آمریکا و اسرائیل از سوی دیگر در آستانە دومین هفته قرار دارد، حملات به کشتیهای تجاری و نفتکشها در خلیج فارس و تنگه هرمز افزایش یافته و نگرانیها درباره امنیت مسیرهای اصلی انتقال انرژی در جهان را تشدید کرده است.
گزارشها نشان میدهد که شش کشتی تجاری و نفتکش در تنگه هرمز هدف حمله قرار گرفتهاند. بر اساس گزارش خبرگزاری رویترز، دو نفتکش حامل سوخت در نزدیکی آبهای عراق توسط قایقهای انفجاری مورد حمله قرار گرفتند.
این حمله دستکم یک کشته بر جای گذاشت. منابع گزارش دادهاند که قربانی این حادثه یکی از خدمه کشتی و شهروند هند بوده است. همچنین گزارشها از مفقود شدن تعدادی از خدمه خبر میدهند.
ویدئوهای منتشر شدە حاکی از آن هستند کە دو نفتکش در آتش میسوزند. گزارشها همچنین حاکی است که مهاجمان به سه کشتی دیگر با پرچم تایلند، ژاپن و جزایر مارشال نیز حمله کردهاند. برخی منابع نیز گزارش دادهاند که پرتابهای به یک کشتی دیگر در منطقه اصابت کرده است.
در کنار این حملات دریایی، دولت بحرین اعلام کرد که ایران مخازن سوخت یک مجتمع نفتی در استان محرق را هدف قرار داده است.
وزارت کشور بحرین این حمله را تجاوز آشکار ایران توصیف کرد و از ساکنان سه منطقه در محرق خواست برای احتیاط در خانههای خود بمانند و پنجرهها و منافذ تهویه را به دلیل دود ناشی از آتشسوزی ببندند.
برخی گزارشها این حملات دریایی را به قایقهای بمبگذاریشده مرتبط با نیروهای ایران نسبت میدهند، هرچند مقامهای مسئول اعلام کردهاند که بررسی رسمی جزئیات این حوادث همچنان ادامه دارد.
از زمان آغاز حملات ائتلاف آمریکا و اسرائیل علیه مواضع نظامی و هستهای ایران، دستکم ۱۶ کشتی در خلیج فارس و تنگه هرمز هدف حمله قرار گرفتهاند یا گزارش اصابت پرتابه به آنها منتشر شده است.
کارشناسان حوزه انرژی تأکید میکنند که هرگونه اختلال در عبور کشتیها از این مسیر میتواند فشار قابل توجهی بر بازار جهانی انرژی وارد کند و نگرانی سرمایهگذاران را افزایش دهد.
۱۵: ۸ پنجشنبە ١٢ مارس
برای اولین بار از سامانه پدافندی کرهجنوبی برای رهگیری حملات ایران استفاده میشود
یک قانونگذار کرهجنوبی به شبکه سیانان گفته است که برای نخستین بار سامانه پدافند هوایی «چئونگاونگ-۲» (Cheongung-II) در جریان جنگ جاری آمریکا و اسرائیل با ایران، مورد استفاده قرار گرفته است.
به گفته این مقام کرهجنوبی، این سامانه در رهگیری حملات هوایی گسترده ایران به کار گرفته شده و برآورد میشود که دقت آن در مقابله با چنین حملاتی حدود ۹۶ درصد باشد.
سامانه چئونگاونگ-۲ که به عنوان یکی از سامانههای پیشرفته دفاع موشکی کرهجنوبی شناخته میشود، برای رهگیری موشکها و تهدیدات هوایی در برد متوسط طراحی شده است.
به گفته این قانونگذار کرهای، استفاده از این سامانه در درگیریهای اخیر نخستین تجربه عملیاتی آن در شرایط جنگی به شمار میرود.
٠٠ : ۸ پنجشنبە ١٢ مارس
یک پایگاه نظامی ایتالیا در اقلیم کردستان هدف حمله موشکی قرار گرفت
وزارت دفاع ایتالیا اعلام کرده است که بامداد امروز پنجشنبه ۲۱ اسفند یک موشک به پایگاه نظامی این کشور در شهر اربیل، مرکز اقلیم کردستان، اصابت کرده است. با این حال مقامهای ایتالیایی میگویند در این حمله هیچیک از نیروهای این کشور کشته یا زخمی نشدهاند.
این وزارتخانه در پیامی در شبکه اجتماعی ایکس اعلام کرد: «یک موشک به پایگاه ما در اربیل اصابت کرد، اما همه نیروهای ایتالیایی سالم هستند و آسیبی ندیدهاند.»
آنتونیو تاجانی، وزیر امور خارجه ایتالیا، نیز گفته است که در زمان حمله نیروهای ایتالیایی به پناهگاههای زیرزمینی منتقل شدند و همگی در امنیت کامل هستند.
بر اساس اعلام وزارت دفاع ایتالیا، حدود ۳۰۰ نیروی نظامی این کشور در اربیل مستقر هستند که وظیفه آموزش نیروهای امنیتی پیشمرگه اقلیم کردستان را بر عهده دارند.
از حدود دو هفته گذشته که جنگ آمریکا و اسرائیل با ایران آغاز شده است، دهها موشک و پهپاد از سوی جمهوری اسلامی ایران یا گروههای نیابتیاش به اقلیم کردستان پرتاب شده است. در اثر برخی از این حملات موشکی و پهپادی تاکنون چند نفر جان باخته اند و تعدادی دیگر زخمی شدهاند.
٠٠ : ٧ پنجشنبە ١٢ مارس
حمله هوایی آمریکا به مدرسه میناب به دلیل اطلاعات قدیمی صورت گرفته است
به گزارش سیانان منابع آگاه از یافتههای اولیه تحقیقات نظامی در حال انجام، اعلام کردهاند که حمله هوایی آمریکا به مدرسهای در ایران احتمالاً به دلیل استفاده از اطلاعات قدیمی رخ داده است.
این حمله که در ۲۸ فوریه به مدرسه شجره طیبه در میناب اصابت کرد، منجر به کشته شدن بیش از ۱۸۰ نفر عمدتا کودک، شد. این حادثه زمانی رخ داد که ارتش آمریکا در حال انجام حملات هوایی به یک پایگاه سپاه پاسداران انقلاب اسلامی در نزدیکی مدرسه بود.
تحقیقات اولیه نشان میدهد که فرماندهی مرکزی ایالات متحده با استفاده از اطلاعات قدیمی ارائه شده توسط آژانس اطلاعات دفاعی، مختصات هدف را برای حمله تعیین کرده است.
این اطلاعات احتمالاً مربوط به یک پایگاه دریایی سپاه پاسداران بود که به طور نادرست به عنوان هدف حمله شناسایی شد.
تصاویر ماهوارهای قدیمی که در سالهای ۲۰۱۳ و ۲۰۱۶ گرفته شدهاند، نشان میدهند که مدرسه و پایگاه سپاه زمانی بخشی از یک مجموعه مشترک بودند، اما در سال ۲۰۱۶ حصاری برای جداسازی این دو بنا کشیده شد.
به گفته منابع آگاه، این تغییرات ممکن است دلیل اشتباه در انتخاب هدف بوده باشد.
سخنگوی آژانس اطلاعات دفاعی در واکنش به درخواستهای اظهار نظر اعلام کرد که حادثه در دست بررسی است و برای اطلاعات بیشتر باید به پنتاگون مراجعه شود. همچنین سخنگوی فرماندهی مرکزی ایالات متحده از اظهار نظر در مورد یافتههای اولیه خودداری کرد.
دونالد ترامپ، رئیسجمهور ایالات متحده، در واکنش به گزارشهای منتشر شده در نیویورک تایمز در خصوص این حمله گفت که از تحقیقات در حال انجام بیاطلاع است. وی افزود که هنوز نمیداند آیا ایالات متحده مسئول این حمله است یا خیر.
در همین حال، ویدئویی که توسط سیانان از محل حمله منتشر شده، نشان میدهد که موشکهایی که به پایگاه سپاه اصابت کرده، مشابه موشکهای تاماهاک آمریکایی هستند. این موشکها که به عنوان مهمات هدایتشونده دقیق طبقهبندی میشوند، به نظر میرسد ساختمانهایی در پایگاه سپاه را هدف قرار دادهاند.
پنتاگون و کاخ سفید همچنان تحقیقات در این باره را ادامه میدهند و وزیر دفاع ایالات متحده، پیت هگست، اعلام کرده است که حمله به طور کامل بررسی خواهد شد و آمریکا از هر طریق ممکن تلاش خواهد کرد تا از تلفات غیرنظامیان جلوگیری کند. در عین حال، او ایران را به هدف قرار دادن غیرنظامیان بهطور بیهدف متهم کرده است.
٠٠ : ١٩ چهارشنبە ١١ مارس
کشورهای عضو آژانس بینالمللی انرژی توافق کردند بزرگترین آزادسازی ذخایر اضطراری نفت در تاریخ را انجام دهند
کشورهای عضو آژانس بینالمللی انرژی (IEA) روز چهارشنبه به اتفاق آرا تصمیم گرفتند که بزرگترین آزادسازی ذخایر اضطراری نفت در تاریخ را انجام دهند.
طبق این توافق، ۴۰۰ میلیون بشکه نفت به بازار جهانی عرضه خواهد شد تا از تأثیرات بحران در خاورمیانه و اختلال در تأمین نفت خام بکاهد و قیمتها را مهار کند.
به گزارش سیانان فاتح بیرول، مدیر اجرایی آژانس بینالمللی انرژی، در این باره گفت که این اقدام بهویژه به منظور جبران کمبود عرضه نفت ناشی از بسته شدن تنگه هرمز انجام میشود. وی افزود:
هدف این اقدام، کاهش تأثیرات فوری بحران بازارها است، اما برای رفع این بحران، بازگشایی مجدد تنگه هرمز و از سرگیری ترانزیت نفت از این مسیر بسیار ضروری است.
رقم بیسابقه ۴۰۰ میلیون بشکه، به مراتب بیشتر از ۱۸۲ میلیون بشکهای است که در دو نوبت در سال ۲۰۲۲ برای مقابله با بحرانهای ناشی از حمله روسیه به اوکراین عرضه شد.
در همان زمان، ایالات متحده ۱۸۰ میلیون بشکه دیگر از ذخایر استراتژیک نفت خود را به بازار عرضه کرد.
با این حال، تحلیلگران هشدار میدهند که این میزان عرضه ممکن است برای جبران شوک بزرگتری که ناشی از بسته شدن تنگه هرمز است، کافی نباشد.
به گفته بیرول، بسته شدن تنگه هرمز، که حدود یکپنجم تولید روزانه نفت جهان از آن عبور میکند، موجب کاهش روزانه حدود ۱۵ میلیون بشکه نفت خام و ۵ میلیون بشکه فرآوردههای نفتی از بازارهای جهانی میشود.
به همین دلیل، ۴۰۰ میلیون بشکه نفت تنها در مدت ۲۶ روز جذب خواهد شد. به عبارتی ائتلاف آمریکا و اسرائیل ۲۶ روز فرصت خواهند داشت راه حل پایداری برای آزاد نگهداشتن تنگه هرمز پیدا کنند.
قیمت نفت برنت در پی جنگ ایران با ائتلاف آمریکا و اسرائیل، اخیراً به بالاترین سطح خود یعنی ۱۲۰ دلار در هر بشکه رسید و بعد از آن کمی کاهش یافت، اما همچنان حدود ۲۵ درصد بالاتر از سطح پیش از شروع درگیریهای نظامی است.
از سوی دیگر، مشخص نیست که این آزادسازی بزرگ ذخایر نفتی بتواند بهطور معناداری قیمت سوخت در بازار خردهفروشی را کاهش دهد. بر اساس تخمینها، آزادسازی ذخایر نفتی در سال ۲۰۲۲ تنها حدود ۱۷ تا ۴۲ سنت از قیمت هر گالن بنزین در ایالات متحده کاهش داد.
در حالیکە ایران تسلط خود را بر تنگه هرمز تشدید کرده است، گزارشها حاکی از آن است که امروز سه کشتی در نزدیکی این تنگه توسط پرتابههای ناشناس هدف قرار گرفتهاند.
در صورتیکە خبر مبنی بر مینگذاری ایران در این آبراه نیز تایید شود، بازگرداندن امنیت به این منطقه بسیار دشوار خواهد شد. در چنین شرایطی، آزادسازی این حجم از نفت تنها یک راهحل موقت به نظر میرسد.
٠٠ : ١٧ چهارشنبە ١١ مارس
نتانیاهو: انتظار میرود جنگ با ایران احتمالاً چند هفته طول بکشد
در حالی که جنگ میان اسرائیل و ایران با بمباران شدید مراکز سپاە پاسداران انقلاب اسلامی، در مریوان، تهران، قروە و بانە، همچنان ادامه دارد، بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، در اظهاراتی پشت درهای بسته گفت اسرائیل بر این فرض عمل میکند که این جنگ احتمالاً چند هفته طول خواهد کشید، نه چند روز.
بر اساس گزارش افراد حاضر در این نشست، نتانیاهو اعلام نمود کە هدف اسرائیل این است که شدیدترین مرحله جنگ پیش از عید فصح، یکی از مهمترین اعیاد یهودی که امسال در اوایل آوریل آغاز میشود، به پایان برسد، یا دستکم به نقطهای برسد که ایران بخش عمده توانایی خود برای پرتاب موشک را از دست داده باشد.
او گفت عوامل مختلفی در تعیین مدت جنگ نقش دارند و نمیتوان با قطعیت گفت این درگیریها دقیقاً چه مدت ادامه خواهند داشت.
نتانیاهو همچنین افزود این حملات یکی یا دو روزە نیستند و در حال حاضر بر این فرض کار میشود که درگیریها در مقیاس چند هفته ادامە خواهند یافت، با این وجود نمیتوان با اطمینان کامل درباره مدت آن سخن گفت.
نتانیاهو همچنین درباره احتمال تغییر حکومت در ایران گفت چنین تحولی را نمیتوان با فشار یک دکمه ایجاد کرد و تحقق آن بدون یک قیام مردمی در داخل ایران ممکن نیست.
او افزود اسرائیل و ایالات متحده آمریکا تلاش میکنند عمدتاً از طریق حملات هوایی شرایط لازم برای چنین تحولاتی را فراهم کنند، اما در نهایت توانایی آنها محدود است.
در همین حال، احمدرضا رادان، فرمانده پلیس ایران، روز سهشنبه هشدار داد حکومت با هر فردی که به درخواست دشمن به خیابانها بیاید همانند دشمن برخورد خواهد کرد.
٣٠ : ١٥ چهارشنبە ١١ مارس
ترامپ: تقریباً چیزی برای هدف قرار دادن در ایران باقی نمانده است
در دوازدهمین روز از آغاز جنگ میان ایالات متحده و اسرائیل با ایران، دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، گفت این جنگ احتمالاً بهزودی پایان خواهد یافت، زیرا به گفته او عملاً اهداف زیادی برای حمله در ایران باقی نمانده است.
ترامپ در گفتوگویی پنجدقیقهای با پایگاه خبری آکسیوس اظهار داشت تنها برخی اهداف جزئی باقی مانده و هر زمان که او تصمیم بگیرد، جنگ میتواند پایان یابد.
به گزارش آکسیوس، ترامپ بهطور علنی اشاره کرده است که عملیات نظامی آمریکا تا حد زیادی به اهداف خود دست یافته است.
ترامپ همچنین گفت جنگ طبق برنامه پیش میرود و حتی بسیار جلوتر از جدول زمانی مورد انتظار است. به گفته او، خسارات واردشده به ایران بسیار بیشتر از پیشبینیهای اولیه بوده و از برآوردهای دوره ششهفتهای نخست نیز فراتر رفته است.
او در ادامه افزود ایران طی دهههای گذشته در پی گسترش نفوذ خود در خاورمیانه بوده و اکنون بهای سالها خشونت و بیثباتی را میپردازد و به گفته او تهران به این سادگی از پیامدهای اقدامات خود نخواهد گریخت.
با این حال، مقامهای آمریکایی و اسرائیلی گفتهاند که رئیسجمهور آمریکا هنوز هیچ دستور داخلی مشخصی درباره زمان پایان درگیریها صادر نکرده است.
در همین حال، کاتس، وزیر دفاع اسرائیل، روز چهارشنبه اعلام کرد جنگ بدون هیچ محدودیت زمانی ادامه خواهد داشت و عملیات نظامی تا زمانی ادامه مییابد که همه اهداف تعیینشده تحقق یابد و اسرائیل در این کارزار به پیروزی قاطع برسد.
٣٠ : ١٤ چهارشنبە ١١ مارس
آتشبس در جنگ ایران چقدر محتمل است؟
با ادامه درگیریها میان ایران و ایالات متحده ، بحث درباره احتمال آتشبس در این جنگ بیشتر شده است. با این حال برخی تحلیلگران نظامی معتقدند پایان سریع این درگیریها، بە ویژە بە دلیل نقش آفرینیهای اسرائیل چندان محتمل نیست.
مایکل کلارک، تحلیلگر نظامی بریتانیایی، در گفتوگو با اسکاینیوز اعلام نمود کە که نشانههای زیادی از آمادگی طرفها برای توقف فوری جنگ دیده نمیشود.
به گفته او، ایران تلاش میکند فشار نظامی را ادامه دهد تا هزینههای جنگ برای آمریکا و اسرائیل افزایش پیدا کند.
کلارک همچنین می افزاید کە ایران سعی دارد با حملات پیدرپی به سامانههای دفاعی آمریکا و اسرائیل فشار وارد کند و نقاط ضعف این سیستمها را پیدا کند. چنین رویکردی میتواند جنگ را به یک درگیری فرسایشی تبدیل کند.
به گفته این تحلیلگر، در صورت تداوم چنین روندی، حتمال می رود دامنه درگیریها به دیگر نقاط منطقه نیز کشیده شود، بهویژه اگر گروههای همپیمان ایران در کشورهای دیگر وارد این بحران شوند. در عین حال او سناریوی دیگری را نیز مطرح میکند.
کلارک بر این باور است کە احتمال می رود آمریکا در مقطعی اعلام کند اهداف اصلی عملیات نظامی خود را به دست آورده و تصمیم بگیرد از جنگ خارج شود.
به گفته او، واشنگتن میتواند استدلال کند که توان نظامی ایران آسیب دیده و بنابراین عملیات نظامی به هدف خود رسیده است.
کلارک همچنین احتمال وقوع یک فاجعه هستهای مستقیم را کم میداند. با این حال او هشدار میدهد حمله به برخی تأسیسات حساس میتواند خطرات جدی زیستمحیطی و انسانی ایجاد کند.
به باور این تحلیلگر، آینده این جنگ به چند عامل از جمله میزان خسارتها، فشارهای سیاسی داخلی در کشورهای درگیر و احتمال گسترش درگیری در منطقه بستگی دارد.
با این وجودم با وجود حملات شدید ائتلاف اسرائیل و آمریکا بە کردستان و تنگە هرمز، در حال حاضر نشانهای از تمایل جدی طرفها برای پایان سریع جنگ دیده نمیشود و همین موضوع احتمال طولانی شدن این جنگ را افزایش می دهد.
٢٠: ١٤ چهارشنبە ١١ مارس
فرمانده سنتکام: حملات موشکی و پهپادی ایران بهطور چشمگیری کاهش یافته است
در حالی که درگیری نظامی میان ایالات متحده و اسرائیل با ایران در دوازدهمین روز خود ادامه دارد، فرمانده فرماندهی مرکزی آمریکا (سنتکام) اعلام کرد حملات ایران با موشکهای بالستیک و پهپادها از آغاز این کارزار نظامی بهطور قابل توجهی کاهش یافته است.
در این بارە، براد کوپر اعلام نمود کە نیروهای آمریکایی همچنان قدرت رزمی ویرانگری را علیه نظام ایران به کار میگیرند و روند عملیات نشان میدهد توان رزمی ایران در حال کاهش است، در حالی که توان نظامی آمریکا افزایش یافته است.
به گفته او، تمرکز عملیات بر اهداف نظامی مشخصی قرار گرفتە است تا توانایی ایران برای اعمال قدرت علیه نیروهای آمریکایی و همسایگانش از میان برود.
کوپر افزود نیروهای آمریکایی هر روز موشکهای بالستیک و پهپادهای ایرانی را هدف قرار میدهند و تاکنون بیش از ۵۵۰۰ هدف در داخل ایران، از جمله بیش از ۶۰ شناور که با استفاده از مجموعهای از سامانههای تسلیحاتی دقیق هدف قرار گرفتهاند، مورد حمله قرار گرفته است.
او گفت تنها در روز گذشته موجهایی از حملات تقریباً هر ساعت از نقاط و جهتهای مختلف داخل ایران اجرا شد.
به گفته کوپر، آخرین چهار شناور جنگی از کلاس سلیمانی نیز منهدم شدهاند و در نتیجه این کلاس از شناورهای ایرانی اکنون بهطور کامل از میدان نبرد خارج شده است.
کوپر اعلام کرد از همان ۲۴ ساعت نخست این کارزار، حملات ایران با موشکهای بالستیک و پهپادها بهطور چشمگیری کاهش یافته است. با این حال، او مدعی شد نیروهای ایرانی همچنان غیرنظامیان در کشورهای خلیج را هدف قرار میدهند و هنگام اجرای حملات از شهرهای پرجمعیت داخل ایران بهعنوان پوشش استفاده میکنند.
او تأکید کرد عملیات آمریکا تنها به دفاع محدود نبودە و نیروهای آمریکایی بهطور نظاممند در حال نابودی توانمندیهای نظامی ایران هستند.
کوپر همچنین افزود کە این عملیات شامل هدف قرار دادن موشکها، پهپادها و زیرساختهای صنایع دفاعی ایران است و تنها در شب گذشته بمبافکنهای آمریکایی یک تأسیسات بزرگ تولید موشکهای بالستیک را هدف قرار دادند.
کوپر همچنین گفت مأموریت آمریکا پایان دادن به توانایی ایران برای تهدید کشتیرانی تجاری و نیروهای آمریکایی در آبهای بینالمللی و ایجاد مزاحمت برای عبور کشتیها در تنگه هرمز است.
او در پایان اعلام نمود کە ایالات متحده اکنون بر بخشهای گستردهای از آسمان ایران برتری هوایی دارد و یک چتر دفاع هوایی یکپارچه در خاورمیانه ایجاد کرده است که با مشارکت ارتش، نیروی دریایی، نیروی هوایی، تفنگداران دریایی و نیروهای فضایی آمریکا عمل میکند.
۴۰: ١١ چهارشنبە ١١ مارس
کاهش توان موشکی ایران و سناریوهای احتمالی ادامه جنگ
با ادامه درگیری نظامی میان ایران از یک سو و ایالات متحده آمریکا و اسرائیل از سوی دیگر، ارزیابیهای میدانی نشان میدهد توازن نظامی در میدان نبرد، در دوازدهمین روز بهطور محسوسی تغییر کرده است. در حالی که نگرانیها درباره پیامدهای جنگ برای امنیت منطقهای و بازار جهانی انرژی افزایش یافته است، گزارشها از آسیب گسترده به زیرساختهای نظامی ایران حکایت دارد.
بر اساس برآوردهای اطلاعاتی، بخش بزرگی از توان موشکی ایران در جریان حملات اخیر از بین رفته و تنها حدود ۱۰ درصد از این ظرفیت باقی مانده است.
همزمان بخشهایی از نیروی دریایی ایران که پیشتر تهدیدی برای امنیت کشورهای منطقە خلیج و تنگه هرمز محسوب میشدند هدف قرار گرفتهاند. گزارشها همچنین از تخریب گسترده سامانههای پدافند هوایی و زیرساختهای صنایع نظامی خبر میدهند.
تحولات میدانی نیز کاهش شدید در حجم شلیک موشکها را نشان میدهد. در روز نخست جنگ حدود ۳۵۰ موشک شلیک شده بود، اما این رقم در روزهای بعد به حدود ۶ تا ۱۰ موشک در روز کاهش یافته است.
ارزیابیها نشان میدهد این کاهش عمدتاً ناشی از نابودی سکوهای پرتاب و مراکز عملیاتی در داخل ایران است، نه تصمیمی برای کنترل سطح تنش.
در همین حال برخی تحلیلها حاکی از آن است که بخشی از حملات موشکی ایران به سمت کشورهای حوزه خلیج فارس هدایت شده است.
بر اساس این ارزیابیها، در برابر هر موشک دوربردی که به سوی اسرائیل شلیک میشود، حدود ۱۵ موشک کوتاهبرد یا میانبرد به سمت کشورهای خلیج فارس پرتاب میشود.
هدف از این اقدام علاوه بر حفظ تصویر توان نظامی، افزایش فشار اقتصادی از طریق تهدید امنیت انرژی و تجارت منطقهای عنوان میشود.
در سطح راهبردی، سه هدف اصلی برای ایران مطرح میشود: جلوگیری از سقوط نظام حتی با پذیرش هزینههای سنگین، افزایش هزینه جنگ برای طرف مقابل از طریق گسترش دامنه درگیری منطقهای، و ایجاد فشار بر بازارهای جهانی انرژی با هدف وادار کردن بازیگران بینالمللی به توقف جنگ یا ورود به مذاکرات.
در مقابل، سناریوهای مطرح برای مرحله بعدی عملیات شامل هدف قرار دادن باقیمانده شهرهای موشکی و تأسیسات پهپادی و سپس تمرکز بر برنامه هستهای ایران است.
برخی گزینهها حتی شامل عملیاتهای ویژه برای نفوذ به تأسیسات هستهای، انتقال مواد غنیشده و برچیدن سانتریفیوژها عنوان شده است.
در مجموع، مسیرهای پیشروی بحران شامل سه سناریو است: پذیرش مذاکرات و محدودسازی برنامههای نظامی، ادامه درگیری از طریق نیروهای نیابتی و تلاش برای بازسازی سامانههای دفاعی، یا گسترش مستقیم جنگ در سطح منطقه که میتواند پیامدهای امنیتی و اقتصادی گستردهای برای خاورمیانه و بازارهای جهانی انرژی به همراه داشته باشد.
٠٥: ١١ چهارشنبە ١١ مارس
آسمان باز ایران محدودیتهای قدرت نظامی را آشکار میکند
در حالی که درگیری نظامی میان ایران از یک سو و آمریکا و اسرائیل از سوی دیگر ادامه دارد، تلاشهای دیپلماتیک برای جلوگیری از گسترش بحران شدت گرفته است. قدرتهای بینالمللی نگران پیامدهای احتمالی این درگیری برای امنیت منطقهای و بازارهای جهانی انرژی، بهویژه در شرایطی هستند که تهدیدها علیه مسیرهای حیاتی کشتیرانی افزایش یافته است.
همزمان با این تحرکات دیپلماتیک، تحلیلگران درباره موازنه واقعی قدرت در میدان نبرد و توانایی ایران برای مقابله با حملات هوایی جاری بحث میکنند.
جعفر سلمان، روزنامهنگار و تحلیلگر سیاسی، در گفتوگو با شبکه اسکای نیوز عربی گفت تحولات میدانی نشان میدهد ایران با وضعیتی روبهرو است که آن را «آسمان باز» توصیف میکند.
به گفته او، نیروهای آمریکایی و اسرائیلی توانستهاند با آزادی عمل قابل توجهی عملیات هوایی در حریم ایران انجام دهند که ادامه آن بدون وجود بازدارندگی مؤثر، هر کشوری را در موقعیت دشواری قرار میدهد.
سلمان افزود ایران در شرایطی قرار گرفته که با حملات مداوم روبهرو است، در حالی که ابزارهای بازدارنده کافی برای متوقف کردن این روند در اختیار ندارد.
او همچنین به اختلاف رویکرد در داخل ساختار قدرت ایران اشاره کرد. به گفته سلمان، صحنه سیاسی ایران از یک گفتمان واحد پیروی نمیکند. در حالی که برخی جریانها خواهان کاهش تنش و حرکت به سمت پایان درگیری هستند، رویکردی نظامی نیز وجود دارد که گاه مستقل از مسیر سیاسی عمل میکند.
او در این زمینه به نقش سپاه پاسداران اشاره کرد و آن را نهادی توصیف کرد که در برخی حوزهها همچون «دولتی در درون دولت» عمل میکند.
در بعد ژئوپلیتیک، سلمان گفت نگرانی اصلی قدرتهای بینالمللی حفظ آزادی ناوبری و جریان تجارت جهانی است. تنگه هرمز یکی از مهمترین گذرگاههای انرژی جهان به شمار میرود و هرگونه اختلال در آن میتواند پیامدهای اقتصادی گستردهای برای بازارهای جهانی داشته باشد.
به گفته او، جلوگیری از بسته شدن این مسیر حیاتی به یکی از اولویتهای اصلی قدرتهای بینالمللی در مدیریت بحران کنونی تبدیل شده است.
٢٠ :١٠ چهارشنبە ١١ مارس
چرا پهپادها در آسمان اربیل کمتر رهگیری میشوند؟
در پی افزایش حملات پهپادی و موشکی در جریان جنگ منطقهای جاری، آسمان (هولیر) اربیل، در اقلیم کردستان، در روزهای اخیر شاهد تغییر قابل توجهی در الگوی دفاعی بوده است. سامانههای پدافند هوایی آمریکا که در روزهای نخست بسیاری از این حملات را رهگیری میکردند، اکنون در موارد متعددی واکنشی نشان نمیدهند.
منابع امنیتی در اقلیم کردستان میگویند دامنه استفاده از سامانههای دفاعی آمریکا در اطراف کنسولگری این کشور و فرودگاه بینالمللی اربیل نسبت به روزهای نخست حملات محدودتر شده است.
به گفته این منابع، این سامانهها اکنون بیشتر زمانی فعال میشوند که پهپاد یا موشک مستقیماً تأسیسات آمریکایی یا نیروهای این کشور را هدف قرار دهد. در سایر موارد، بسیاری از این پرتابهها رهگیری نمیشوند و در نقاط مختلف شهر سقوط میکنند.
در روزهای نخست حملات وضعیت متفاوت بود. سامانههای دفاعی آمریکا بخش گستردهای از آسمان اربیل را پوشش میدادند و شمار زیادی از پهپادها و موشکها پیش از رسیدن به اهداف خود در هوا منهدم میشدند.
با این حال، در دو شب گذشته چندین پهپاد و موشک در مناطق مختلف اربیل سقوط کردهاند، از جمله در نزدیکی کنسولگری آمریکا و فرودگاه این شهر. در بسیاری از این موارد سامانههای دفاعی واکنشی نشان ندادهاند.
دو روز پیش نیز یک پهپاد در نزدیکی کنسولگری امارات در اربیل سقوط کرد. این ساختمان تنها چند صد متر با کنسولگری آمریکا فاصله دارد، اما سامانههای دفاعی آمریکا در آن حادثه نیز فعال نشدند.
یک منبع امنیتی در اربیل میگوید احتمال دارد این تغییر به دلیل مدیریت ذخایر موشکهای رهگیر باشد. به گفته او، با افزایش تعداد حملات پهپادی و موشکی در منطقه، نیروهای آمریکایی ممکن است استفاده از سامانههای دفاعی را محدود کرده باشند تا در صورت حمله مستقیم به پایگاهها یا نیروهایشان، توان دفاعی کافی در اختیار داشته باشند.
برخی تحلیلگران نظامی نیز به افزایش استفاده از پهپادها در جنگهای اخیر اشاره میکنند. به گفته آنها، رهگیری همه این اهداف همیشه ممکن نیست و سامانههای دفاعی معمولاً اولویت را به حفاظت از پایگاهها و نیروهای نظامی میدهند.
در همین حال، ساکنان برخی مناطق اربیل میگویند در روزهای اخیر چندین پهپاد و موشک در اطراف شهر سقوط کرده است. این موضوع نگرانیها درباره امنیت اربیل و تأسیسات خارجی در این شهر را افزایش داده است.
این تغییر در الگوی دفاعی در حالی رخ میدهد که حملات پهپادی و موشکی در اقلیم کردستان در هفتههای اخیر افزایش یافته و فضای امنیتی اربیل همچنان پرتنش باقی مانده است.
٠٩ : ٩ چهارشنبە ١١ مارس
دولت ترامپ درباره راهبرد پایان جنگ با ایران تردید دارد
روزنامه نیویورک تایمز گزارش داد برخی مقامهای دولت دونالد ترامپ به دلیل نبود راهبردی روشن برای پایان دادن به جنگ با ایران دچار بدبینی شدهاند.
به نوشته این روزنامه، این مقامها از مطرح کردن مستقیم این نگرانیها با رئیسجمهور خودداری میکنند، زیرا ترامپ همچنان تأکید دارد عملیات نظامی علیه ایران به موفقیت کامل رسیده است.
مقامهای آگاه به نیویورک تایمز گفتند تهدیدهای ایران برای هدف قرار دادن نفتکشها در تنگه هرمز موجب توقف تقریباً کامل کشتیرانی تجاری در خلیج فارس و افزایش قیمت نفت شده است. این تحولات دولت آمریکا را وادار کرده است به طور فوری به دنبال راههایی برای مهار پیامدهای اقتصادی این بحران در داخل ایالات متحده باشد.
به گفته این مقامها، برخی مشاوران دولت پیشتر احتمال اقدام ایران برای مسدود کردن مسیرهای کشتیرانی در منطقه را کماهمیت ارزیابی کرده بودند. این مسیرها حدود ۲۰ درصد از عرضه جهانی نفت را منتقل میکنند. با این حال، تهدیدهای اخیر تهران برای هدف قرار دادن نفتکشهای عبوری از تنگه هرمز نشان داده است این ارزیابی دقیق نبوده است.
نیویورک تایمز نوشت این تحولات بیانگر آن است که ترامپ و برخی مشاورانش میزان واکنش ایران به جنگی را که تهران آن را تهدیدی وجودی میداند، به درستی برآورد نکرده بودند. ایران در این درگیری واکنشی تهاجمیتر از آنچه در جنگ دوازدهروزه ماه ژوئن نشان داده بود، بروز داده است.
در همین حال، افزایش قیمت نفت باعث شده است برخی جمهوریخواهان نسبت به پیامدهای اقتصادی این بحران در آستانه انتخابات میاندورهای آمریکا ابراز نگرانی کنند.
بینالمللی بهعنوان متحدان بالقوه و آلترناتیو نزدیک بە ایالات متحده آمریکا جلب کرده است، روزنامه یدیعوت آحارنوت گزارش داد کە دونالد ترامپ در تماسهایی با رهبران کرد درباره پیوستن آنها به نبرد علیه تهران گفتوگو کرده است.
بر اساس این گزارش، ترامپ درباره ارائه پوشش هوایی گسترده آمریکا و حمایتهای دیگر از حزاب کرد گفتگو کرده است. هدف از این طرح کمک به این گروهها برای تسلط بر بخشهایی از غرب ایران (کردستان) عنوان شده است.
در این بارە، روزنامه واشنگتنپست نیز گزارش داده است که ایالات متحده آمریکا در چارچوب تلاش برای ایجاد زمینه یک خیزش علیه حکومت ایران، تماسهایی را با گروههای مخالف داخلی و از جملە احزاب کردستانی آغاز و آنها را بهعنوان متحدان بالقوه در نظر گرفته است.
به گفته منابع آگاه، ترامپ با رهبران کرد در ایران و اقلیم کردستان نیز گفتوگو کرده و پیشنهاد «پوشش هوایی گسترده آمریکا» و حمایتهای اضافی را برای کمک به گروههای کرد مخالف حکومت جمهوری اسلامی ایران مطرح کرده است تا بتوانند کنترل کردستان ایران و بخشهایی از غرب ایران را به دست بگیرند.
از سوی دیگر، ائتلاف نیروهای کردستانی بە صورت عمومی و هر یک از احزاب پژاک، حزب دموکرات کردستان ایران و یکی از سە شاخە حزب کوملە نیز با صدور اطلاعیەهایی از تمامی نظامیان و کارکنان دولتی در ایران، بهویژه در مناطق کردستان، خواسته اند پایگاههای خود را ترک کردە و حمایت خود را از نیروهای مسلح حکومت ایران متوقف سازند.
