نصرالله لشنی واژه‌ی «تجزیه‌طلبی» در سپهرِ سیاسیِ ایران، نه توصیف‌گر یک جریانِ واقعی، که ابزاری کارکردی در خدمتِ دستگاهِ سرکوبِ دولت‌های متمرکز بوده است. از آغازِ شکل‌گیری دولت مدرن در دورانِ رضاشاه تا به امروز، این برچسبِ امنیتی، نقشِ یک دیوارِ آتش را بازی کرده است تا هرگونه مطالبه برای خودمدیریتی، عدالت‌خواهیِ محلی و مشارکتِ سیاسیِ بی‌واسطه، در نطفه خفه شود. در این منطقِ امنیتی، هرگاه بدیلی سیاسی خارج از مدارِ قدرتِ در تهران شکل گرفته، اتهامِ تجزیه‌طلبی به سرعت فعال شده تا

علی اصغر فریدی   انتخاب مجتبی خامنه‌ای به عنوان رهبر جمهوری اسلامی در میانه جنگ با ایالات متحده و اسرائیل، ایران را وارد مرحله‌ای تعیین‌کننده کرده است. این انتقال قدرت، که نخستین انتقال خانوادگی در ساختار نظام محسوب می‌شود، دو مسیر محتمل را پیش رو می‌گذارد. در سناریوی نخست، تداوم حمایت نهادهای امنیتی و نظامی می‌تواند به تثبیت سریع قدرت و ادامه سیاست‌های پیشین بینجامد. در سناریوی دوم، تشدید فشارهای خارجی و نارضایتی‌های داخلی ممکن است به بی‌ثباتی سیاسی و تحولات ساختاری گسترده‌ت

علی‌اصغر فریدی   در روزهای اخیر و هم‌زمان با تشدید تنش‌های منطقه‌ای، در میان فعالان سیاسی، تحلیلگران و ایرانیان خارج از کشور بحثی جدی درباره پیامدهای احتمالی آسیب دیدن زیرساخت‌های ایران شکل گرفته است. گروهی هشدار می‌دهند که تخریب زیرساخت‌های اقتصادی و شهری در نهایت بیش از همه به زندگی شهروندان عادی آسیب می‌زند. در مقابل، برخی تحلیلگران تأکید می‌کنند که توسعه پایدار تنها زمانی معنا پیدا می‌کند که پیشرفت اقتصادی با آزادی‌های مدنی، حاکمیت قانون و کرامت انسانی همراه باشد که این ا

رویداد ۹ اسفند ۱۴۰۴ نقطه عطفی در تاریخ معاصر ایران و خاورمیانه محسوب می‌شود. قتل رهبر جمهوری اسلامی ایران و جمعی از فرماندهان ارشد نظامی، نظام سیاسی ایران را در یکی از بحرانی‌ترین لحظات حیات خود قرار داد. بسیاری از تحلیل‌های اولیه، این رویداد را آغاز فروپاشی ساختار قدرت در جمهوری اسلامی تلقی کردند. با این حال، واکنش سریع نهادهای امنیتی و نظامی نشان داد که ساختار قدرت در ایران طی دهه‌های گذشته به گونه‌ای طراحی شده که بتواند در شرایط بحرانی نیز بقای خود را حفظ کند. با وجود قتل

شیلان سقزی در ایران معاصر، هم‌پوشانی بحران پاندمی کرونا و خیزش‌های اجتماعی، آموزش را از یک نهاد خدماتی به میدان منازعه قدرت بدل کرد. تعطیلی‌های طولانی مدارس، آموزش مجازی نابرابر و محدودیت‌های اینترنتی، شکاف‌های ساختاری پیشین را تعمیق و سرمایه آموزشی، اجتماعی و روانی نسل جوان را فرسوده کرد. این روند نشان می‌دهد مسئله صرفاً افت یادگیری نیست، بلکه بازتعریف سیاسی فضاهای آموزشی و تضعیف عامدانه ظرفیت کنش جمعی و تولید اندیشه انتقادی است. در ایران معاصر، دو دوره‌ بحرانی همه‌گیری کووی

نصرالله لشنی بیش از چهار دهه پس از استقرار جمهوری اسلامی در ایران، نیروهای مخالف حکومت، به‌ویژه جریان‌های جمهوری‌خواه، نتوانسته‌اند به یک بلوک سیاسی منسجم و اثرگذار تبدیل شوند. این ناکامی صرفاً محصول سرکوب یا شرایط امنیتی نیست، بلکه ریشه در ضعف‌های ساختاری، فرهنگی و راهبردی اپوزیسیون دارد. هم‌زمان، در سال‌های اخیر شاهد رشد نوعی گفتمان ملی‌گرای اقتدارگرا (فاشیستی) در جریان سلطنت‌طلبِ پهلوی‌گرا بوده‌ایم که بر بستر همین ضعف و ناکامی رشد کرده و جمهوری‌خواهی را بیش از پیش در تنگنا

نصرالله لشنی   تحولات ژئوپلیتیک خاورمیانه در سال ۲۰۲۶، منطقه را در وضعیتی قرار داده است که هرگونه خطای محاسباتی می‌تواند زنجیره‌ای از واکنش‌های غیرقابل بازگشت را رقم بزند. در شرایطی که تنش‌های میان ایران، اسرائیل و ایالات متحده آمریکا به نقاط بحرانی رسیده است، درک دقیق پیامدهای هر سطح از درگیری، فراتر از تحلیل‌های نظامی صرف، ضرورتی حیاتی دارد. یادداشت حاضر با هدف بررسی واقع‌بینانه اثرات متقابل متغیرهای «نظامی»، «اقتصادی»، «اجتماعی» و «زیرساختی»، به ترسیم پنج سناریوی محتمل می‌

پرشنگ دولتیاری حضور هم‌زمان پیمان ویان در ائتلاف احزاب کُردی و الهام احمد در مجامع بین‌المللی، نشان‌دهنده گذار رهبری زنان کُرد از سطح نمادین به سطح ساختاری است. این دو نمونه، زن را نه به‌عنوان نماینده‌ای تزئینی، بلکه به‌مثابه کنشگری راهبردی در بازتعریف قدرت سیاسی معرفی می‌کنند. در این چارچوب، پیوند جنسیت، سیاست و ژنولوژی به بازآفرینی نظم سیاسی و به چالش کشیدن ساختارهای مردسالار منطقه می‌انجامد. در میان انبوه خطوط روایت سیاسی کُرد، حضور زنان مستقل، متفکر و مبارز همواره نقطه عط

در آستانه روزجهانی زبان مادری که جهان هر ساله در ۲۱ فوریه به پاس نقش زبان‌ها در هویت ملت‌ها برگزار می‌کند، پیامی از عبدالله اوجالان، رهبر دربند کردها، توجه عمومی را به خود جلب کرد که نقطه عطفی در روند مبارزە هویتی مردم کورد محسوب می‌شود. در این پیام که از طریق هیات نمایندگان پارلمانی حزب برابری و دموکراسی خلق‌ها (DEM Party) در امرالی به‌طور رسمی منتشر شد، اوجالان با تأکید بر پایان دوره انکار هویت کردی و آغاز مرحله ادغام دموکراتیک، زبان کردی و هویت زبانی را یکی از ارکان اصلی ا

نصرالله لشنی   در سایه تشدید آرایش نظامی در خاورمیانه و تداوم ادبیات تهدیدآمیز از سوی واشنگتن و تل‌آویو، تحلیل رفتار استراتژیک تهران نشان می‌دهد که پاسخ ایران به هرگونه تهاجم، نه یک اقدام تک‌بعدی و واکنشی، بلکه یک منظومه‌ی دفاعی–تهاجمی چندلایه و طراحی‌شده خواهد بود. این منظومه، ترکیبی از ابزارهای نظامی، ژئوپلیتیک، اقتصادی، سایبری و دیپلماتیک است که به‌صورت هم‌زمان و هماهنگ به کار گرفته می‌شود.   موضع رسمی ایران در روزهای اخیر از رویکرد صرفاً پدافندی و مبتنی بر صبر استراتژیک ب