top of page


گفتوگوهای سوئیس، قطر و پاکستان را در مسیر تنشزدایی میان آمریکا و ایران قرار داد
سمیە توحیدی نخستین گفتوگوهای سطحبالای آمریکا و ایران در سوئیس به توافقی نهایی منجر نشد، اما روندی را آغاز کردە است کە بە نظر میرسد هدف آن تبدیل تفاهمنامهای شکننده به فرایندی دیپلماتیک و سازمانیافته است. هیاتهای دو کشور در بورگناشتوک، مشرف به دریاچه لوسرن، توافق کردند کە مذاکرات فنی را در چارچوب تفاهمنامه اسلامآباد ادامه دهند. قطر و پاکستان مسئولیت میانجیگری این روند را بر عهده گرفتهاند. اما برآیند این مذاکرات، اگر چە در هفتەهای آتی خود را در عرصە نشان میدهد، در بره


روبیو در منامه تلاش کرد نگرانی کشورهای عربی را از تفاهمنامە آمریکا-ایران کاهش دهد
منامه، پایتخت بحرین، روز پنجشنبه ۲۵ ژوئن ۲۰۲۶ میزبان نشست مشترک وزیران خارجه کشورهای عضو شورای همکاری خلیج فارس و ایالات متحده بود. این نشست بیش از هرچیز در سایه تحولات اخیر و بەویژە دستیابی بە تفاهم میان واشنگتن و تهران برای پایان دادن به ماهها تنش و درگیری برگزار شد. حضور مارکو روبیو، وزیر خارجه آمریکا، در این نشست نشاندهنده اهمیت ویژه آن برای دولت آمریکا است زیرا اکنون این کشور تلاش دارد تا متحدان عرب خود را متقاعد کند توافق در حال شکلگیری با ایران منافع و نگرانیهای


زاگرس هر تابستان در آتش می سوزد
پنج روز از آغاز آتشسوزی گسترده در جنگلها و مراتع زاگرس میگذرد، اما شعلهها همچنان در بخشهایی از این رشتهکوه گسترده پیشروی میکنند. گزارشهای میدانی از مناطق زاگرس نشان میدهد کە خط آتش در برخی مناطق به دهها کیلومتر رسیده و نیروهای محلی، فعالان محیط زیست و آتشنشانان همچنان در تلاش برای مهار حریقی هستند که بار دیگر ضعف مزمن مدیریت بحران در یکی از مهمترین زیستبومهای خاورمیانە را آشکار کرده است. آتشسوزیهای امسال کە از ٣١ خرداد شروع شد، در حالی ادامه دارد که زاگرس سال


فوتبال به مثابه یک دستگاه ایدئولوژیک
نصرالله لشنی هر جام جهانی که آغاز میشود، میلیاردها انسان پای صفحههای نمایش مینشینند. پرچمها بالا میرود، سرودهای ملی در ورزشگاهها طنینانداز میشود و برای نود دقیقه، جهان به دو دسته تقسیم میشود؛ آنهایی که پیروز میشوند و آنهایی که میبازند. اما آیا این هیجان جمعی چیزی بیش از یک سرگرمی ساده است؟ آیا فوتبال میتواند ابزاری برای کنترل اجتماعی باشد؟ ژان-ماری بروهم، جامعهشناس فرانسوی، پاسخی رادیکال را به این پرسش میدهد. او که بهشدت از سنت نئومارکسیسم و بهویژه مکتب فران


سپاه پاسداران انقلاب اسلامی در لبنان، مدیریت جنگ را بر عهدە دارد
عکس از: رویترز از زمان آغاز جنگ اخیر در لبنان، دادهها و شواهدی از نقش مستقیم سپاه پاسداران انقلاب اسلامی در مدیریت نبرد در کنار حزبالله حکایت دارد، اما ابعاد این مشارکت، ماهیت آن و شمار ایرانیانی که در آن مشارکت داشتهاند، همچنان در هالهای از ابهام باقی مانده است. با وجود فقدان آمار دقیق، مجموعهای از شواهد و رویدادهای مستقل، حضور نیروها و افسران ایرانی در خاک لبنان در طول جنگ، هم در مواضع فرماندهی و مدیریت درگیریها و چه در میدان نبرد تائید می کنند. در تلاش برای مهار آشفت


توافق شکننده میان ایالات متحده و ایران
توافق ۶۰ روزه تهران و واشنگتن را کمتر باید گامی بهسوی مصالحه راهبردی و بیشتر تلاشی برای خرید زمان در بحبوحه فشارهای سیاسی و اقتصادی دانست. نشانهها حاکی از آن است که دو طرف فعلاً نه بر سر حل ریشهای اختلافات هستهای، بلکه بر مهار ریسکهای فوری، از شوک نفتی تا بیثباتی منطقهای، به تفاهم رسیدهاند. از این منظر، شکنندگی توافق بیش از آنکه فنی باشد، مستقیماً به دوام محاسبات سیاسی دو پایتخت گره خورده است. ایالات متحده تحریمهای خود علیه ایران را برای مدت شصت روز تعلیق کرده است. ا


بیماریهای همهگیر و فساد، بخش سلامت یمن را فرسوده کرده است
هشدار درخصوص وخامت بحران سلامت در یمن، بهویژه در مناطق تحت کنترل حوثیها کە جزو نیروهای نیابتی جمهوری اسلامی ایران بە شمار می روند، افزایش یافته است. در این مناطق، بیماریهایی که با واکسیناسیون قابل پیشگیریاند، دوباره بازگشتهاند و خدمات درمانی نیز بیش از گذشته افت کرده است. همزمان، فساد و بیتوجهی حوثیها به بخش سلامت، فشار بر نظام درمانی یمن را تشدید کرده است. گزارشهای سازمان ملل و شاخصهای محلی از انباشت بحرانهایی خبر میدهند که خدمات درمانی در یمن را با چالشهای جدی ر


عملگرایان در برابر تندروها: آیا ایران بر سر توافق با آمریکا دچار شکاف شده است؟
نشانەها حاکی از آن است کە هرچند در ساختار قدرت ایران اختلافهای جناحی و مخالفت با گفتوگوهای میان ایالات متحده و مقامات ارشد جمهوری اسلامی وجود دارد، اما این شکافها بهتنهایی توان برهم زدن روند مذاکرات را ندارند. پس از پنج هفته جنگ که ابتدا با آتشبسی در ماه آوریل متوقف شد و سرانجام با دستیابی بە تفاهمنامەای در هفتە جاری پایان یافت، جیدی ونس، معاون رئیسجمهور آمریکا، و محمدباقر قالیباف، مذاکرهکننده ارشد ایران، در سوئیس و با میانجیگری قطر و پاکستان گفتوگوهایی را آغاز کردن


آیا تحریمهای آمریکا و جامعە بین الملل علیه ایران قابل لغو هستند؟
ایالات متحده اجرای نخستین گامهای کاهش تحریمها علیه ایران را در چارچوب توافق موقت با هدف پایان دادن به جنگ آغاز کرده است. با این حال، بازکردن گرەهای ساختاری از تحریمهای آمریکا و بینالمللی که طی دههها علیه ایران شکل گرفته، بسیار پیچیدهتر از صدور معافیتهای موقت یا تعلیق برخی محدودیتها است. برداشتن تحریمهایی کە حداقل بعد از سال ١٣٨٤ علیە ایران بە تصویب رسیدەاند، ساختار مالی و اقتصادی این کشور را با تنگناهای بسیاری بر معیشت مردم هر چە بیشتر تنگ کردە است. با دستیابی بە تفاه


تام باراک روند تفاهم نفتی بغداد و اربیل را شتاب میدهد
تام باراک فرستاده آمریکا، در سفر هفته گذشته خود به پایتخت اقلیم کردستان، هولیر، امکان حل اختلاف نفتی میان بغداد و اقلیم کردستان را بررسی کرده است. با این حال، بعید بە نظر می رسد کە بحران مالی سنگین عراق به تصویب سریع قانونی فدرال برای مدیریت پایدار ثروتهای طبیعی منجر شود. از مارس ۲۰۰۷ که دولت نوری المالکی نخستین پیشنویس قانون نفت و گاز را ارائه کرد، پارلمان عراق در دورههای پیدرپی نتوانسته این قانون را تصویب کند. این قانون قرار بود سازوکار تولید، مدیریت و توزیع درآمدهای من


اخوان المسلمین سودان بر سر دو راهی قرار گرفته است
علی احمد کرتی، دبیر کل حرکت اسلامی سودان تنظیم: سمیە توحیدی سودان در سایه ادامه جنگ و ورود آن به چهارمین سال، مرحلهای بسیار پیچیده را تجربه میکند که با تغییر سریع ائتلافهای نظامی و سیاسی همراه شده است. با پیوستن گروههای جداشده از نیروهای پشتیبانی سریع به ارتش سودان و حضور نیروهای مشترک وابسته به جنبشهای مسلح، نیروهای سپر سودان و نیز گروههای نزدیک به جریان اسلامگرا، بهتدریج نقشه تازهای از موازنه قدرت در اردوگاه مخالف نیروهای پشتیبانی سریع شکل میگیرد. وضعیت کنونی سودا


صلح میان ترکیە و کُردها همچنان در تعلیق ماندە است
رامیار حسینی روند جاری در ترکیه بیش از آنکه بحران اعتماد باشد، بازتاب شکافی ساختاری در فهم صلح است. جنبش کُرد، خلع سلاح را آغاز گذار به یک قرارداد سیاسی جدید میداند، اما آنکارا آن را نقطه پایان منازعه تعریف میکند. مسئله اصلی، پکک نیست، بلکه امتناع دولت ترکیه از بازنگری در بنیانهای حقوقی جمهوری، از هویت ملی تا مسئله زبان و شهروندی است. تا زمانی که صلح صرفاً به مهار امنیتی تقلیل یابد، روند کنونی بیشتر مدیریت منازعه خواهد بود تا حل آن. بیش از یک سال از آغاز روندی میگذرد که


نتانیاهو باید از ملونی بیاموزد
در حالیکە تفاهمنامە میان ایران و آمریکا با انتقدات فراوانی از سوی محافل اسرائیلی مواجە شدە است، آویگدور لیبرمن، وزیر دفاع پیشین اسرائیل بار دیگر تأکید کرد تفاهمنامهای که قرار است به توافق نهایی میان ایالات متحده و ایران منجر شود، به معنای بزرگترین فاجعه سیاسی برای اسرائیل از زمان تأسیس این کشور است. لیبرمن در گفتوگو با رادیوی رسمی عبریزبان اسرائیل گفت تفاهم با ایران سه نتیجه مشخص دارد. به گفته او: نخست ایران را به کشوری هستهای تبدیل میکند، دوم به برنامه موشکهای بالستی


استعفای کییر استارمر، شکست داخلی و سایه ترامپ بر سیاست بریتانیا
استعفای کییر استارمر پس از کمتر از دو سال نخستوزیری، عمق بحران در حزب کارگر را آشکار می کند. شکست سنگین در انتخابات محلی، سقوط محبوبیت به حدود ۱۹ درصد و مخالفت بیش از ۱۰۰ نماینده موقعیت او را متزلزل کرد. ناتوانی دولت در مهار بحران هزینه زندگی، تورم و فرسودگی خدمات عمومی، همراه با رسواییهای سیاسی، فشارها را تشدید کرد. همزمان، حملات لفظی دونالد ترامپ و تشدید رقابت راستگرایان، بر فشار خارجی افزود و در نهایت استارمر را به کنارهگیری واداشت. کییر استارمر، نخستوزیر بریتانیا


از حماسه تا اسطورهسازی مدرن در آثار سعید سلطانپور
نصرالله لشنی سعید سلطانپور از آن دسته نویسندگان و شاعران ایرانی است که نامش بیش از آنکه با آثارش گره خورده باشد، با سرنوشت سیاسیاش پیوند خورده است. اعدام او در ۳۱ خرداد ۱۳۶۰، تنها چند ماه پس از ازدواجش، چنان تأثیر عاطفی و سیاسی عمیقی بر نسل روشنفکران ایران گذاشت که به تدریج خودِ زندگی او بر آثارش سایه افکند. از این رو بخش بزرگی از آنچه دربارهی سلطانپور نوشته شده، یا در قالب یادبودهای سیاسی و ستایشنامههای ایدئولوژیک باقی مانده یا در کلیشهی آشنای شاعر انقلابی متوقف شده ا


تفاهمنامە آمریکا و ایران، سرنوشت نفوذ حوثیها را محک میزند
تفاهمنامە میان آمریکا و ایران پرسشهایی را درباره آینده نفوذ ایران در خاورمیانه ایجاد کرده است. در صدر این پرسشها، گروه حوثی در یمن قرار دارد که پس از ضربه به متحدان تهران در منطقە و تشدید فشار بر آنها در دیگر میدانها، یکی از آخرین برگهای برنده ایران در جهان عرب محسوب میشود. گروه حوثی یمنی در سالهای گذشته یکی از مهمترین ابزارهای نفوذ ایران در منطقه بوده است. با این حال، تلاش تهران برای تثبیت تفاهمهای بلندمدت با واشنگتن و کاهش فشارهای اقتصادی و نظامی ممکن است جمهوری


قربانیان واقعی در خاورمیانه کردها هستند، نە فلسطینها
دیوید هریس از چهرههای بانفوذ یهودیـآمریکایی در حوزه سیاست خارجی و دیپلماسی عمومی به شمار میرود و نزدیک به سه دهه یکی از مهمترین نهادهای یهودی آمریکا را مدیریت کرده است. او سالها در زمینه مبارزه با یهودستیزی، امنیت اسرائیل، روابط بینالملل و مقابله با افراطگرایی فعالیت داشته و کتابی با عنوان یهودستیزی، آنچه همه باید بدانند را نیز نوشته است. هریس در نوشتهها و مواضع عمومی خود معمولاً بر نقد استانداردهای دوگانه غرب در برخورد با بحرانهای جهانی تأکید دارد. او در این یادداش


جنگ سایبری در منازعات نوین عاملیتی تعیین کنندە است
شیلان سقزی اگر جنگهای کلاسیک با تانک و موشک شناختە میشدند، جنگهای جدید را باید با شبکەهای دیجیتال، دادەها و اعمال اختلال در شبکەهای دیجیتال درک کرد. در منازعهی ایران، آمریکا و اسرائیل، جنگ سایبری دیگر یک ضمیمهی تبلیغاتی یا یک نمایشِ کمهزینه نیست؛ بلکە بخشِ جدی معماری جنگ است. تا اواخر آوریل ۲۰۲۶، ایران هنوز در وضعیتِ خاموشیِ شدید اینترنتی قرار داشت و شبکهی عمومیاش در یکی از طولانیترین قطعیهای سراسری ثبتشده گرفتار بود. همزمان، حملات سایبری علیه بانکهای ایرانی، نوبیتک


نتانیاهو همه تخممرغهایش را در سبد ترامپ گذاشت
با انعقاد تفاهمنامە میان ایران وآمریکا، نیروهای تندرو در ایران و اسرائیل، ضمن انتقاد شدید از آن، بە گونەای تلویحی خواهان بازگشت بە سیاستهای جنگی هستند. اما در اسرائیل، بە دلیل انتخابات پیش رو و نیز پروندەهای وی در دادگاە، بنیامین نتانیاهو با این اتهام کە طی یک دهه، تمام راهبرد اسرائیل در قبال ایران را بر محور شخص دونالد ترامپ بنا کردە است، در معرض شدیدترین انتقادات قرار گرفتە است. جناح مخالف وی معتقد است کە تفاهم رئیسجمهوری آمریکا با تهران، اسرائیل را در وضعیتی از انزوا، تحق


نابرابری رانتی و جامعه قطبیشده
شیلان سقزی در ایران امروز، مسئله صرفا فاصلهی فقیر و غنی نیست، بلکە شکل خود نابرابری است. آنچه در سطح خیابان دیده میشود، دیگر یک هرم کلاسیک طبقاتی نیست که در آن ثروت از بالا به پایین سرازیر شود و در میانه، طبقهای پایدار و قابلتشخیص بایستد. ایران طی سالهای اخیر بیشتر شبیه جامعهای است که در یک سوی آن اقلیتی کوچک، اما بسیار مصون از بازخواست، با دسترسی به رانت، دارایی، ارز، املاک و شبکههای قدرت ایستادهاند و در سوی دیگر، اکثریتی که زیر فشار تورم، بیثباتی شغلی، حذف تدریجی


گفتوگوهای سوئیس، قطر و پاکستان را در مسیر تنشزدایی میان آمریکا و ایران قرار داد
سمیە توحیدی نخستین گفتوگوهای سطحبالای آمریکا و ایران در سوئیس به توافقی نهایی منجر نشد، اما روندی را آغاز کردە است کە بە نظر میرسد هدف آن تبدیل تفاهمنامهای شکننده به فرایندی دیپلماتیک و سازمانیافته است. هیاتهای دو کشور در بورگناشتوک، مشرف به دریاچه لوسرن، توافق کردند کە مذاکرات فنی را در چارچوب تفاهمنامه اسلامآباد ادامه دهند. قطر و پاکستان مسئولیت میانجیگری این روند را بر عهده گرفتهاند. اما برآیند این مذاکرات، اگر چە در هفتەهای آتی خود را در عرصە نشان میدهد، در بره


روبیو در منامه تلاش کرد نگرانی کشورهای عربی را از تفاهمنامە آمریکا-ایران کاهش دهد
منامه، پایتخت بحرین، روز پنجشنبه ۲۵ ژوئن ۲۰۲۶ میزبان نشست مشترک وزیران خارجه کشورهای عضو شورای همکاری خلیج فارس و ایالات متحده بود. این نشست بیش از هرچیز در سایه تحولات اخیر و بەویژە دستیابی بە تفاهم میان واشنگتن و تهران برای پایان دادن به ماهها تنش و درگیری برگزار شد. حضور مارکو روبیو، وزیر خارجه آمریکا، در این نشست نشاندهنده اهمیت ویژه آن برای دولت آمریکا است زیرا اکنون این کشور تلاش دارد تا متحدان عرب خود را متقاعد کند توافق در حال شکلگیری با ایران منافع و نگرانیهای


زاگرس هر تابستان در آتش می سوزد
پنج روز از آغاز آتشسوزی گسترده در جنگلها و مراتع زاگرس میگذرد، اما شعلهها همچنان در بخشهایی از این رشتهکوه گسترده پیشروی میکنند. گزارشهای میدانی از مناطق زاگرس نشان میدهد کە خط آتش در برخی مناطق به دهها کیلومتر رسیده و نیروهای محلی، فعالان محیط زیست و آتشنشانان همچنان در تلاش برای مهار حریقی هستند که بار دیگر ضعف مزمن مدیریت بحران در یکی از مهمترین زیستبومهای خاورمیانە را آشکار کرده است. آتشسوزیهای امسال کە از ٣١ خرداد شروع شد، در حالی ادامه دارد که زاگرس سال


فوتبال به مثابه یک دستگاه ایدئولوژیک
نصرالله لشنی هر جام جهانی که آغاز میشود، میلیاردها انسان پای صفحههای نمایش مینشینند. پرچمها بالا میرود، سرودهای ملی در ورزشگاهها طنینانداز میشود و برای نود دقیقه، جهان به دو دسته تقسیم میشود؛ آنهایی که پیروز میشوند و آنهایی که میبازند. اما آیا این هیجان جمعی چیزی بیش از یک سرگرمی ساده است؟ آیا فوتبال میتواند ابزاری برای کنترل اجتماعی باشد؟ ژان-ماری بروهم، جامعهشناس فرانسوی، پاسخی رادیکال را به این پرسش میدهد. او که بهشدت از سنت نئومارکسیسم و بهویژه مکتب فران


سپاه پاسداران انقلاب اسلامی در لبنان، مدیریت جنگ را بر عهدە دارد
عکس از: رویترز از زمان آغاز جنگ اخیر در لبنان، دادهها و شواهدی از نقش مستقیم سپاه پاسداران انقلاب اسلامی در مدیریت نبرد در کنار حزبالله حکایت دارد، اما ابعاد این مشارکت، ماهیت آن و شمار ایرانیانی که در آن مشارکت داشتهاند، همچنان در هالهای از ابهام باقی مانده است. با وجود فقدان آمار دقیق، مجموعهای از شواهد و رویدادهای مستقل، حضور نیروها و افسران ایرانی در خاک لبنان در طول جنگ، هم در مواضع فرماندهی و مدیریت درگیریها و چه در میدان نبرد تائید می کنند. در تلاش برای مهار آشفت


توافق شکننده میان ایالات متحده و ایران
توافق ۶۰ روزه تهران و واشنگتن را کمتر باید گامی بهسوی مصالحه راهبردی و بیشتر تلاشی برای خرید زمان در بحبوحه فشارهای سیاسی و اقتصادی دانست. نشانهها حاکی از آن است که دو طرف فعلاً نه بر سر حل ریشهای اختلافات هستهای، بلکه بر مهار ریسکهای فوری، از شوک نفتی تا بیثباتی منطقهای، به تفاهم رسیدهاند. از این منظر، شکنندگی توافق بیش از آنکه فنی باشد، مستقیماً به دوام محاسبات سیاسی دو پایتخت گره خورده است. ایالات متحده تحریمهای خود علیه ایران را برای مدت شصت روز تعلیق کرده است. ا


بیماریهای همهگیر و فساد، بخش سلامت یمن را فرسوده کرده است
هشدار درخصوص وخامت بحران سلامت در یمن، بهویژه در مناطق تحت کنترل حوثیها کە جزو نیروهای نیابتی جمهوری اسلامی ایران بە شمار می روند، افزایش یافته است. در این مناطق، بیماریهایی که با واکسیناسیون قابل پیشگیریاند، دوباره بازگشتهاند و خدمات درمانی نیز بیش از گذشته افت کرده است. همزمان، فساد و بیتوجهی حوثیها به بخش سلامت، فشار بر نظام درمانی یمن را تشدید کرده است. گزارشهای سازمان ملل و شاخصهای محلی از انباشت بحرانهایی خبر میدهند که خدمات درمانی در یمن را با چالشهای جدی ر


عملگرایان در برابر تندروها: آیا ایران بر سر توافق با آمریکا دچار شکاف شده است؟
نشانەها حاکی از آن است کە هرچند در ساختار قدرت ایران اختلافهای جناحی و مخالفت با گفتوگوهای میان ایالات متحده و مقامات ارشد جمهوری اسلامی وجود دارد، اما این شکافها بهتنهایی توان برهم زدن روند مذاکرات را ندارند. پس از پنج هفته جنگ که ابتدا با آتشبسی در ماه آوریل متوقف شد و سرانجام با دستیابی بە تفاهمنامەای در هفتە جاری پایان یافت، جیدی ونس، معاون رئیسجمهور آمریکا، و محمدباقر قالیباف، مذاکرهکننده ارشد ایران، در سوئیس و با میانجیگری قطر و پاکستان گفتوگوهایی را آغاز کردن


آیا تحریمهای آمریکا و جامعە بین الملل علیه ایران قابل لغو هستند؟
ایالات متحده اجرای نخستین گامهای کاهش تحریمها علیه ایران را در چارچوب توافق موقت با هدف پایان دادن به جنگ آغاز کرده است. با این حال، بازکردن گرەهای ساختاری از تحریمهای آمریکا و بینالمللی که طی دههها علیه ایران شکل گرفته، بسیار پیچیدهتر از صدور معافیتهای موقت یا تعلیق برخی محدودیتها است. برداشتن تحریمهایی کە حداقل بعد از سال ١٣٨٤ علیە ایران بە تصویب رسیدەاند، ساختار مالی و اقتصادی این کشور را با تنگناهای بسیاری بر معیشت مردم هر چە بیشتر تنگ کردە است. با دستیابی بە تفاه


تام باراک روند تفاهم نفتی بغداد و اربیل را شتاب میدهد
تام باراک فرستاده آمریکا، در سفر هفته گذشته خود به پایتخت اقلیم کردستان، هولیر، امکان حل اختلاف نفتی میان بغداد و اقلیم کردستان را بررسی کرده است. با این حال، بعید بە نظر می رسد کە بحران مالی سنگین عراق به تصویب سریع قانونی فدرال برای مدیریت پایدار ثروتهای طبیعی منجر شود. از مارس ۲۰۰۷ که دولت نوری المالکی نخستین پیشنویس قانون نفت و گاز را ارائه کرد، پارلمان عراق در دورههای پیدرپی نتوانسته این قانون را تصویب کند. این قانون قرار بود سازوکار تولید، مدیریت و توزیع درآمدهای من


اخوان المسلمین سودان بر سر دو راهی قرار گرفته است
علی احمد کرتی، دبیر کل حرکت اسلامی سودان تنظیم: سمیە توحیدی سودان در سایه ادامه جنگ و ورود آن به چهارمین سال، مرحلهای بسیار پیچیده را تجربه میکند که با تغییر سریع ائتلافهای نظامی و سیاسی همراه شده است. با پیوستن گروههای جداشده از نیروهای پشتیبانی سریع به ارتش سودان و حضور نیروهای مشترک وابسته به جنبشهای مسلح، نیروهای سپر سودان و نیز گروههای نزدیک به جریان اسلامگرا، بهتدریج نقشه تازهای از موازنه قدرت در اردوگاه مخالف نیروهای پشتیبانی سریع شکل میگیرد. وضعیت کنونی سودا


صلح میان ترکیە و کُردها همچنان در تعلیق ماندە است
رامیار حسینی روند جاری در ترکیه بیش از آنکه بحران اعتماد باشد، بازتاب شکافی ساختاری در فهم صلح است. جنبش کُرد، خلع سلاح را آغاز گذار به یک قرارداد سیاسی جدید میداند، اما آنکارا آن را نقطه پایان منازعه تعریف میکند. مسئله اصلی، پکک نیست، بلکه امتناع دولت ترکیه از بازنگری در بنیانهای حقوقی جمهوری، از هویت ملی تا مسئله زبان و شهروندی است. تا زمانی که صلح صرفاً به مهار امنیتی تقلیل یابد، روند کنونی بیشتر مدیریت منازعه خواهد بود تا حل آن. بیش از یک سال از آغاز روندی میگذرد که


نتانیاهو باید از ملونی بیاموزد
در حالیکە تفاهمنامە میان ایران و آمریکا با انتقدات فراوانی از سوی محافل اسرائیلی مواجە شدە است، آویگدور لیبرمن، وزیر دفاع پیشین اسرائیل بار دیگر تأکید کرد تفاهمنامهای که قرار است به توافق نهایی میان ایالات متحده و ایران منجر شود، به معنای بزرگترین فاجعه سیاسی برای اسرائیل از زمان تأسیس این کشور است. لیبرمن در گفتوگو با رادیوی رسمی عبریزبان اسرائیل گفت تفاهم با ایران سه نتیجه مشخص دارد. به گفته او: نخست ایران را به کشوری هستهای تبدیل میکند، دوم به برنامه موشکهای بالستی


استعفای کییر استارمر، شکست داخلی و سایه ترامپ بر سیاست بریتانیا
استعفای کییر استارمر پس از کمتر از دو سال نخستوزیری، عمق بحران در حزب کارگر را آشکار می کند. شکست سنگین در انتخابات محلی، سقوط محبوبیت به حدود ۱۹ درصد و مخالفت بیش از ۱۰۰ نماینده موقعیت او را متزلزل کرد. ناتوانی دولت در مهار بحران هزینه زندگی، تورم و فرسودگی خدمات عمومی، همراه با رسواییهای سیاسی، فشارها را تشدید کرد. همزمان، حملات لفظی دونالد ترامپ و تشدید رقابت راستگرایان، بر فشار خارجی افزود و در نهایت استارمر را به کنارهگیری واداشت. کییر استارمر، نخستوزیر بریتانیا


از حماسه تا اسطورهسازی مدرن در آثار سعید سلطانپور
نصرالله لشنی سعید سلطانپور از آن دسته نویسندگان و شاعران ایرانی است که نامش بیش از آنکه با آثارش گره خورده باشد، با سرنوشت سیاسیاش پیوند خورده است. اعدام او در ۳۱ خرداد ۱۳۶۰، تنها چند ماه پس از ازدواجش، چنان تأثیر عاطفی و سیاسی عمیقی بر نسل روشنفکران ایران گذاشت که به تدریج خودِ زندگی او بر آثارش سایه افکند. از این رو بخش بزرگی از آنچه دربارهی سلطانپور نوشته شده، یا در قالب یادبودهای سیاسی و ستایشنامههای ایدئولوژیک باقی مانده یا در کلیشهی آشنای شاعر انقلابی متوقف شده ا


تفاهمنامە آمریکا و ایران، سرنوشت نفوذ حوثیها را محک میزند
تفاهمنامە میان آمریکا و ایران پرسشهایی را درباره آینده نفوذ ایران در خاورمیانه ایجاد کرده است. در صدر این پرسشها، گروه حوثی در یمن قرار دارد که پس از ضربه به متحدان تهران در منطقە و تشدید فشار بر آنها در دیگر میدانها، یکی از آخرین برگهای برنده ایران در جهان عرب محسوب میشود. گروه حوثی یمنی در سالهای گذشته یکی از مهمترین ابزارهای نفوذ ایران در منطقه بوده است. با این حال، تلاش تهران برای تثبیت تفاهمهای بلندمدت با واشنگتن و کاهش فشارهای اقتصادی و نظامی ممکن است جمهوری


قربانیان واقعی در خاورمیانه کردها هستند، نە فلسطینها
دیوید هریس از چهرههای بانفوذ یهودیـآمریکایی در حوزه سیاست خارجی و دیپلماسی عمومی به شمار میرود و نزدیک به سه دهه یکی از مهمترین نهادهای یهودی آمریکا را مدیریت کرده است. او سالها در زمینه مبارزه با یهودستیزی، امنیت اسرائیل، روابط بینالملل و مقابله با افراطگرایی فعالیت داشته و کتابی با عنوان یهودستیزی، آنچه همه باید بدانند را نیز نوشته است. هریس در نوشتهها و مواضع عمومی خود معمولاً بر نقد استانداردهای دوگانه غرب در برخورد با بحرانهای جهانی تأکید دارد. او در این یادداش


جنگ سایبری در منازعات نوین عاملیتی تعیین کنندە است
شیلان سقزی اگر جنگهای کلاسیک با تانک و موشک شناختە میشدند، جنگهای جدید را باید با شبکەهای دیجیتال، دادەها و اعمال اختلال در شبکەهای دیجیتال درک کرد. در منازعهی ایران، آمریکا و اسرائیل، جنگ سایبری دیگر یک ضمیمهی تبلیغاتی یا یک نمایشِ کمهزینه نیست؛ بلکە بخشِ جدی معماری جنگ است. تا اواخر آوریل ۲۰۲۶، ایران هنوز در وضعیتِ خاموشیِ شدید اینترنتی قرار داشت و شبکهی عمومیاش در یکی از طولانیترین قطعیهای سراسری ثبتشده گرفتار بود. همزمان، حملات سایبری علیه بانکهای ایرانی، نوبیتک


نتانیاهو همه تخممرغهایش را در سبد ترامپ گذاشت
با انعقاد تفاهمنامە میان ایران وآمریکا، نیروهای تندرو در ایران و اسرائیل، ضمن انتقاد شدید از آن، بە گونەای تلویحی خواهان بازگشت بە سیاستهای جنگی هستند. اما در اسرائیل، بە دلیل انتخابات پیش رو و نیز پروندەهای وی در دادگاە، بنیامین نتانیاهو با این اتهام کە طی یک دهه، تمام راهبرد اسرائیل در قبال ایران را بر محور شخص دونالد ترامپ بنا کردە است، در معرض شدیدترین انتقادات قرار گرفتە است. جناح مخالف وی معتقد است کە تفاهم رئیسجمهوری آمریکا با تهران، اسرائیل را در وضعیتی از انزوا، تحق


نابرابری رانتی و جامعه قطبیشده
شیلان سقزی در ایران امروز، مسئله صرفا فاصلهی فقیر و غنی نیست، بلکە شکل خود نابرابری است. آنچه در سطح خیابان دیده میشود، دیگر یک هرم کلاسیک طبقاتی نیست که در آن ثروت از بالا به پایین سرازیر شود و در میانه، طبقهای پایدار و قابلتشخیص بایستد. ایران طی سالهای اخیر بیشتر شبیه جامعهای است که در یک سوی آن اقلیتی کوچک، اما بسیار مصون از بازخواست، با دسترسی به رانت، دارایی، ارز، املاک و شبکههای قدرت ایستادهاند و در سوی دیگر، اکثریتی که زیر فشار تورم، بیثباتی شغلی، حذف تدریجی


گفتوگوهای سوئیس، قطر و پاکستان را در مسیر تنشزدایی میان آمریکا و ایران قرار داد
سمیە توحیدی نخستین گفتوگوهای سطحبالای آمریکا و ایران در سوئیس به توافقی نهایی منجر نشد، اما روندی را آغاز کردە است کە بە نظر میرسد هدف آن تبدیل تفاهمنامهای شکننده به فرایندی دیپلماتیک و سازمانیافته است. هیاتهای دو کشور در بورگناشتوک، مشرف به دریاچه لوسرن، توافق کردند کە مذاکرات فنی را در چارچوب تفاهمنامه اسلامآباد ادامه دهند. قطر و پاکستان مسئولیت میانجیگری این روند را بر عهده گرفتهاند. اما برآیند این مذاکرات، اگر چە در هفتەهای آتی خود را در عرصە نشان میدهد، در بره


روبیو در منامه تلاش کرد نگرانی کشورهای عربی را از تفاهمنامە آمریکا-ایران کاهش دهد
منامه، پایتخت بحرین، روز پنجشنبه ۲۵ ژوئن ۲۰۲۶ میزبان نشست مشترک وزیران خارجه کشورهای عضو شورای همکاری خلیج فارس و ایالات متحده بود. این نشست بیش از هرچیز در سایه تحولات اخیر و بەویژە دستیابی بە تفاهم میان واشنگتن و تهران برای پایان دادن به ماهها تنش و درگیری برگزار شد. حضور مارکو روبیو، وزیر خارجه آمریکا، در این نشست نشاندهنده اهمیت ویژه آن برای دولت آمریکا است زیرا اکنون این کشور تلاش دارد تا متحدان عرب خود را متقاعد کند توافق در حال شکلگیری با ایران منافع و نگرانیهای


زاگرس هر تابستان در آتش می سوزد
پنج روز از آغاز آتشسوزی گسترده در جنگلها و مراتع زاگرس میگذرد، اما شعلهها همچنان در بخشهایی از این رشتهکوه گسترده پیشروی میکنند. گزارشهای میدانی از مناطق زاگرس نشان میدهد کە خط آتش در برخی مناطق به دهها کیلومتر رسیده و نیروهای محلی، فعالان محیط زیست و آتشنشانان همچنان در تلاش برای مهار حریقی هستند که بار دیگر ضعف مزمن مدیریت بحران در یکی از مهمترین زیستبومهای خاورمیانە را آشکار کرده است. آتشسوزیهای امسال کە از ٣١ خرداد شروع شد، در حالی ادامه دارد که زاگرس سال


فوتبال به مثابه یک دستگاه ایدئولوژیک
نصرالله لشنی هر جام جهانی که آغاز میشود، میلیاردها انسان پای صفحههای نمایش مینشینند. پرچمها بالا میرود، سرودهای ملی در ورزشگاهها طنینانداز میشود و برای نود دقیقه، جهان به دو دسته تقسیم میشود؛ آنهایی که پیروز میشوند و آنهایی که میبازند. اما آیا این هیجان جمعی چیزی بیش از یک سرگرمی ساده است؟ آیا فوتبال میتواند ابزاری برای کنترل اجتماعی باشد؟ ژان-ماری بروهم، جامعهشناس فرانسوی، پاسخی رادیکال را به این پرسش میدهد. او که بهشدت از سنت نئومارکسیسم و بهویژه مکتب فران


سپاه پاسداران انقلاب اسلامی در لبنان، مدیریت جنگ را بر عهدە دارد
عکس از: رویترز از زمان آغاز جنگ اخیر در لبنان، دادهها و شواهدی از نقش مستقیم سپاه پاسداران انقلاب اسلامی در مدیریت نبرد در کنار حزبالله حکایت دارد، اما ابعاد این مشارکت، ماهیت آن و شمار ایرانیانی که در آن مشارکت داشتهاند، همچنان در هالهای از ابهام باقی مانده است. با وجود فقدان آمار دقیق، مجموعهای از شواهد و رویدادهای مستقل، حضور نیروها و افسران ایرانی در خاک لبنان در طول جنگ، هم در مواضع فرماندهی و مدیریت درگیریها و چه در میدان نبرد تائید می کنند. در تلاش برای مهار آشفت


توافق شکننده میان ایالات متحده و ایران
توافق ۶۰ روزه تهران و واشنگتن را کمتر باید گامی بهسوی مصالحه راهبردی و بیشتر تلاشی برای خرید زمان در بحبوحه فشارهای سیاسی و اقتصادی دانست. نشانهها حاکی از آن است که دو طرف فعلاً نه بر سر حل ریشهای اختلافات هستهای، بلکه بر مهار ریسکهای فوری، از شوک نفتی تا بیثباتی منطقهای، به تفاهم رسیدهاند. از این منظر، شکنندگی توافق بیش از آنکه فنی باشد، مستقیماً به دوام محاسبات سیاسی دو پایتخت گره خورده است. ایالات متحده تحریمهای خود علیه ایران را برای مدت شصت روز تعلیق کرده است. ا


بیماریهای همهگیر و فساد، بخش سلامت یمن را فرسوده کرده است
هشدار درخصوص وخامت بحران سلامت در یمن، بهویژه در مناطق تحت کنترل حوثیها کە جزو نیروهای نیابتی جمهوری اسلامی ایران بە شمار می روند، افزایش یافته است. در این مناطق، بیماریهایی که با واکسیناسیون قابل پیشگیریاند، دوباره بازگشتهاند و خدمات درمانی نیز بیش از گذشته افت کرده است. همزمان، فساد و بیتوجهی حوثیها به بخش سلامت، فشار بر نظام درمانی یمن را تشدید کرده است. گزارشهای سازمان ملل و شاخصهای محلی از انباشت بحرانهایی خبر میدهند که خدمات درمانی در یمن را با چالشهای جدی ر


عملگرایان در برابر تندروها: آیا ایران بر سر توافق با آمریکا دچار شکاف شده است؟
نشانەها حاکی از آن است کە هرچند در ساختار قدرت ایران اختلافهای جناحی و مخالفت با گفتوگوهای میان ایالات متحده و مقامات ارشد جمهوری اسلامی وجود دارد، اما این شکافها بهتنهایی توان برهم زدن روند مذاکرات را ندارند. پس از پنج هفته جنگ که ابتدا با آتشبسی در ماه آوریل متوقف شد و سرانجام با دستیابی بە تفاهمنامەای در هفتە جاری پایان یافت، جیدی ونس، معاون رئیسجمهور آمریکا، و محمدباقر قالیباف، مذاکرهکننده ارشد ایران، در سوئیس و با میانجیگری قطر و پاکستان گفتوگوهایی را آغاز کردن


آیا تحریمهای آمریکا و جامعە بین الملل علیه ایران قابل لغو هستند؟
ایالات متحده اجرای نخستین گامهای کاهش تحریمها علیه ایران را در چارچوب توافق موقت با هدف پایان دادن به جنگ آغاز کرده است. با این حال، بازکردن گرەهای ساختاری از تحریمهای آمریکا و بینالمللی که طی دههها علیه ایران شکل گرفته، بسیار پیچیدهتر از صدور معافیتهای موقت یا تعلیق برخی محدودیتها است. برداشتن تحریمهایی کە حداقل بعد از سال ١٣٨٤ علیە ایران بە تصویب رسیدەاند، ساختار مالی و اقتصادی این کشور را با تنگناهای بسیاری بر معیشت مردم هر چە بیشتر تنگ کردە است. با دستیابی بە تفاه


تام باراک روند تفاهم نفتی بغداد و اربیل را شتاب میدهد
تام باراک فرستاده آمریکا، در سفر هفته گذشته خود به پایتخت اقلیم کردستان، هولیر، امکان حل اختلاف نفتی میان بغداد و اقلیم کردستان را بررسی کرده است. با این حال، بعید بە نظر می رسد کە بحران مالی سنگین عراق به تصویب سریع قانونی فدرال برای مدیریت پایدار ثروتهای طبیعی منجر شود. از مارس ۲۰۰۷ که دولت نوری المالکی نخستین پیشنویس قانون نفت و گاز را ارائه کرد، پارلمان عراق در دورههای پیدرپی نتوانسته این قانون را تصویب کند. این قانون قرار بود سازوکار تولید، مدیریت و توزیع درآمدهای من


اخوان المسلمین سودان بر سر دو راهی قرار گرفته است
علی احمد کرتی، دبیر کل حرکت اسلامی سودان تنظیم: سمیە توحیدی سودان در سایه ادامه جنگ و ورود آن به چهارمین سال، مرحلهای بسیار پیچیده را تجربه میکند که با تغییر سریع ائتلافهای نظامی و سیاسی همراه شده است. با پیوستن گروههای جداشده از نیروهای پشتیبانی سریع به ارتش سودان و حضور نیروهای مشترک وابسته به جنبشهای مسلح، نیروهای سپر سودان و نیز گروههای نزدیک به جریان اسلامگرا، بهتدریج نقشه تازهای از موازنه قدرت در اردوگاه مخالف نیروهای پشتیبانی سریع شکل میگیرد. وضعیت کنونی سودا


صلح میان ترکیە و کُردها همچنان در تعلیق ماندە است
رامیار حسینی روند جاری در ترکیه بیش از آنکه بحران اعتماد باشد، بازتاب شکافی ساختاری در فهم صلح است. جنبش کُرد، خلع سلاح را آغاز گذار به یک قرارداد سیاسی جدید میداند، اما آنکارا آن را نقطه پایان منازعه تعریف میکند. مسئله اصلی، پکک نیست، بلکه امتناع دولت ترکیه از بازنگری در بنیانهای حقوقی جمهوری، از هویت ملی تا مسئله زبان و شهروندی است. تا زمانی که صلح صرفاً به مهار امنیتی تقلیل یابد، روند کنونی بیشتر مدیریت منازعه خواهد بود تا حل آن. بیش از یک سال از آغاز روندی میگذرد که


نتانیاهو باید از ملونی بیاموزد
در حالیکە تفاهمنامە میان ایران و آمریکا با انتقدات فراوانی از سوی محافل اسرائیلی مواجە شدە است، آویگدور لیبرمن، وزیر دفاع پیشین اسرائیل بار دیگر تأکید کرد تفاهمنامهای که قرار است به توافق نهایی میان ایالات متحده و ایران منجر شود، به معنای بزرگترین فاجعه سیاسی برای اسرائیل از زمان تأسیس این کشور است. لیبرمن در گفتوگو با رادیوی رسمی عبریزبان اسرائیل گفت تفاهم با ایران سه نتیجه مشخص دارد. به گفته او: نخست ایران را به کشوری هستهای تبدیل میکند، دوم به برنامه موشکهای بالستی


استعفای کییر استارمر، شکست داخلی و سایه ترامپ بر سیاست بریتانیا
استعفای کییر استارمر پس از کمتر از دو سال نخستوزیری، عمق بحران در حزب کارگر را آشکار می کند. شکست سنگین در انتخابات محلی، سقوط محبوبیت به حدود ۱۹ درصد و مخالفت بیش از ۱۰۰ نماینده موقعیت او را متزلزل کرد. ناتوانی دولت در مهار بحران هزینه زندگی، تورم و فرسودگی خدمات عمومی، همراه با رسواییهای سیاسی، فشارها را تشدید کرد. همزمان، حملات لفظی دونالد ترامپ و تشدید رقابت راستگرایان، بر فشار خارجی افزود و در نهایت استارمر را به کنارهگیری واداشت. کییر استارمر، نخستوزیر بریتانیا


از حماسه تا اسطورهسازی مدرن در آثار سعید سلطانپور
نصرالله لشنی سعید سلطانپور از آن دسته نویسندگان و شاعران ایرانی است که نامش بیش از آنکه با آثارش گره خورده باشد، با سرنوشت سیاسیاش پیوند خورده است. اعدام او در ۳۱ خرداد ۱۳۶۰، تنها چند ماه پس از ازدواجش، چنان تأثیر عاطفی و سیاسی عمیقی بر نسل روشنفکران ایران گذاشت که به تدریج خودِ زندگی او بر آثارش سایه افکند. از این رو بخش بزرگی از آنچه دربارهی سلطانپور نوشته شده، یا در قالب یادبودهای سیاسی و ستایشنامههای ایدئولوژیک باقی مانده یا در کلیشهی آشنای شاعر انقلابی متوقف شده ا


تفاهمنامە آمریکا و ایران، سرنوشت نفوذ حوثیها را محک میزند
تفاهمنامە میان آمریکا و ایران پرسشهایی را درباره آینده نفوذ ایران در خاورمیانه ایجاد کرده است. در صدر این پرسشها، گروه حوثی در یمن قرار دارد که پس از ضربه به متحدان تهران در منطقە و تشدید فشار بر آنها در دیگر میدانها، یکی از آخرین برگهای برنده ایران در جهان عرب محسوب میشود. گروه حوثی یمنی در سالهای گذشته یکی از مهمترین ابزارهای نفوذ ایران در منطقه بوده است. با این حال، تلاش تهران برای تثبیت تفاهمهای بلندمدت با واشنگتن و کاهش فشارهای اقتصادی و نظامی ممکن است جمهوری


قربانیان واقعی در خاورمیانه کردها هستند، نە فلسطینها
دیوید هریس از چهرههای بانفوذ یهودیـآمریکایی در حوزه سیاست خارجی و دیپلماسی عمومی به شمار میرود و نزدیک به سه دهه یکی از مهمترین نهادهای یهودی آمریکا را مدیریت کرده است. او سالها در زمینه مبارزه با یهودستیزی، امنیت اسرائیل، روابط بینالملل و مقابله با افراطگرایی فعالیت داشته و کتابی با عنوان یهودستیزی، آنچه همه باید بدانند را نیز نوشته است. هریس در نوشتهها و مواضع عمومی خود معمولاً بر نقد استانداردهای دوگانه غرب در برخورد با بحرانهای جهانی تأکید دارد. او در این یادداش


جنگ سایبری در منازعات نوین عاملیتی تعیین کنندە است
شیلان سقزی اگر جنگهای کلاسیک با تانک و موشک شناختە میشدند، جنگهای جدید را باید با شبکەهای دیجیتال، دادەها و اعمال اختلال در شبکەهای دیجیتال درک کرد. در منازعهی ایران، آمریکا و اسرائیل، جنگ سایبری دیگر یک ضمیمهی تبلیغاتی یا یک نمایشِ کمهزینه نیست؛ بلکە بخشِ جدی معماری جنگ است. تا اواخر آوریل ۲۰۲۶، ایران هنوز در وضعیتِ خاموشیِ شدید اینترنتی قرار داشت و شبکهی عمومیاش در یکی از طولانیترین قطعیهای سراسری ثبتشده گرفتار بود. همزمان، حملات سایبری علیه بانکهای ایرانی، نوبیتک


نتانیاهو همه تخممرغهایش را در سبد ترامپ گذاشت
با انعقاد تفاهمنامە میان ایران وآمریکا، نیروهای تندرو در ایران و اسرائیل، ضمن انتقاد شدید از آن، بە گونەای تلویحی خواهان بازگشت بە سیاستهای جنگی هستند. اما در اسرائیل، بە دلیل انتخابات پیش رو و نیز پروندەهای وی در دادگاە، بنیامین نتانیاهو با این اتهام کە طی یک دهه، تمام راهبرد اسرائیل در قبال ایران را بر محور شخص دونالد ترامپ بنا کردە است، در معرض شدیدترین انتقادات قرار گرفتە است. جناح مخالف وی معتقد است کە تفاهم رئیسجمهوری آمریکا با تهران، اسرائیل را در وضعیتی از انزوا، تحق


نابرابری رانتی و جامعه قطبیشده
شیلان سقزی در ایران امروز، مسئله صرفا فاصلهی فقیر و غنی نیست، بلکە شکل خود نابرابری است. آنچه در سطح خیابان دیده میشود، دیگر یک هرم کلاسیک طبقاتی نیست که در آن ثروت از بالا به پایین سرازیر شود و در میانه، طبقهای پایدار و قابلتشخیص بایستد. ایران طی سالهای اخیر بیشتر شبیه جامعهای است که در یک سوی آن اقلیتی کوچک، اما بسیار مصون از بازخواست، با دسترسی به رانت، دارایی، ارز، املاک و شبکههای قدرت ایستادهاند و در سوی دیگر، اکثریتی که زیر فشار تورم، بیثباتی شغلی، حذف تدریجی
bottom of page
