top of page


اجلاس اقلیمی آنتالیا شکاف میان تعهدات جهانی و منافع اقتصادی دولتها را آشکار میکند
زریان خالدی روز گذشتە، ۹ نوامبر ۲۰۲۶ سیویکمین کنفرانس تغییرات اقلیمی سازمان ملل در آنتالیا آغاز شد. انتظار میرود این کنفرانس آزمونی برای آینده توافق پاریس و اعتبار دیپلماسی چندجانبه در رابطە با تغییرات اقلیمی باشد. ترکیه میزبان و رئیس این کنفرانس به نمایندگی از مراد کوروم، وزیر محیط زیست این کشور بود و استرالیا از طریق کریس بوئن مسئولیت ریاست مذاکرات را بر عهده دارد. این تقسیم مسئولیت حائز اهمیت است: ترکیه راهبری سیاسی و دستورکار اقدام را دنبال میکند و استرالیا مدیریت مذاکر


شکست جمهوریخواهان، کنگره را به مرکز رویارویی با ترامپ بدل میکند
دونالد ترامپ در نخستین تغییر مهم در کاخ سفید پس از شکست جمهوریخواهان در انتخابات میاندورهای، استیون میلر، از طراحان اصلی سیاست اخراج مهاجران، را به ریاست دفتر خود منصوب کرد. میلر در حالی این سمت را بر عهده میگیرد که دموکراتها از ژانویه کنترل هر دو مجلس کنگره را به دست میگیرند. جنگ با ایران یکی از نخستین آزمونهای رابطه کاخ سفید با کنگره جدید خواهد بود. اکثریت دموکرات میتواند درباره نحوه اداره جنگ تحقیق کند و برای تأمین بودجه عملیات نظامی شروطی پیشنهاد دهد. دونالد ترامپ


اسناد، دامنه نفوذ قطر در ساختار قدرت آمریکا را نشان میدهند
سمیە توحیدی راهبرد قطر در واشنگتن نشاندهنده تبدیل قدرت مالی به اهرم نفوذ سیاسی از مسیر شبکهای از وابستگیهای متقابل است. دوحه با پیوند دادن قراردادهای دانشگاهی، لابیگری و همکاری امنیتی، میکوشد هزینه سیاسی نادیدهگرفتن منافع خود را برای تصمیمگیران آمریکایی افزایش دهد. اهمیت این الگو نه در اثبات کنترل مستقیم نهادها، بلکه در ظرفیت اثرگذاری تدریجی بر دستورکار سیاسی و محدوده گزینههای تصمیمگیری است. پرونده دیدهبان یمن نیز نشان میدهد چگونه پنهانماندن حامی مالی میتواند مرز


در پی تعمیق شکافهای سیاسی، بحران نهادی دامنگیر اقلیم کردستان شدە است
علیاصغر فریدی بحران کنونی اقلیم کردستان بیش از آنکه اختلافی بر سر تقسیم مناصب باشد، بازتاب تعارض میان اکثریت عددی و مشروعیت سیاسی است. حزب دموکرات با اتکا به حد نصابی شکننده، مسیری را آغاز کرده است که بدون توافق با اتحادیه میهنی، خطر تمرکز یکجانبه قدرت را افزایش میدهد. واکنش بافل طالبانی را باید در چارچوب تلاش برای جلوگیری از تثبیت این وضعیت ارزیابی کرد. با این حال، تبدیل اختلاف سیاسی به نهادهای موازی میتواند موجودیت یکپارچه حکومت اقلیم را تضعیف کند. تحولات روزهای اخیر


چه کسی درباره ورود حزبالله به جنگ آتی تصمیم میگیرد؟
پیامدهای انتخابات آمریکا و اسرائیل برای لبنان را میتوان در چارچوب تحولات موازنه قدرت منطقهای و بازتعریف احتمالی مناسبات امنیتی خاورمیانه بررسی کرد. در این زمینه، پرسش محوری آن است که آیا تغییر در جهتگیریهای سیاسی واشنگتن و تلآویو به تشدید تقابل با ایران و افزایش احتمال گسترش منازعه به لبنان خواهد انجامید، یا زمینه شکلگیری ترتیبات دیپلماتیک و امنیتی جدیدی را فراهم خواهد ساخت که لبنان نیز در دامنه تأثیر آن قرار گیرد. ارزیابی این دو مسیر مستلزم بررسی همزمان سیاست منطقهای


فشار دموکراتها احتمال ازسرگیری جنگ با ایران را کاهش میدهد
حملات محدود تازه آمریکا به ایران، همزمان با کاهش قدرت مانور سیاسی دونالد ترامپ، از تعمیق شکاف میان اهداف نظامی کاخ سفید و محدودیتهای داخلی آن حکایت دارد. شکست جمهوریخواهان در انتخابات میاندورهای، موازنه قدرت را به سود دموکراتهایی تغییر داده است که اکنون میکوشند با استفاده از اهرم بودجه، اختیار ادامه جنگ را از ترامپ سلب کنند. در این میان، فرصت محدود تا آغاز به کار کنگره جدید، تصمیمگیری نظامی را با فشار زمانی روبهرو کرده است. میانجیگری قطر نیز در تقابل با خطر تشدید جن


وعدههای بزرگ اما بیسرانجام پهلوی و ریسکهای واقعی
علیاصغر فریدی کارنامه سیاسی رضا پهلوی پرسشی فراتر از ناکامی در رابطە با چند پروژه سیاسی را مطرح میکند: مسئولیت رهبر سیاسی در قبال کسانی که به فراخوانهای او اعتماد میکنند چیست؟ از ائتلافهای فروپاشیده تا کارزار همکاری ملی و بات تلگرام، منتقدان از فقدان شفافیت، دستاوردهای قابلسنجش و تضمینهای امنیتی سخن میگویند. ادعای ریزش گسترده نیروهای حکومتی نیز بدون شواهد مستقل باقی مانده است. خطر اصلی زمانی پدیدار میشود که وعده فروپاشی قریبالوقوع، جای ارزیابی واقعبینانه توان سرکوب


تداوم تهدیدها علیه عربستان، امنیت مسیر جایگزین صادرات نفت را با خطر روبهرو میکند
هشدار امنیتی عربستان سعودی درباره بندر نفتی ینبع در ساحل دریای سرخ، آسیبپذیری یکی از مهمترین مسیرهای جایگزین صادرات انرژی در خاورمیانه را بار دیگر آشکار کرده است. این بندر که از طریق خط لوله شرق به غرب به مراکز تولید نفت عربستان متصل است، در جریان جنگ ایران و اختلال در کشتیرانی تنگه هرمز اهمیت راهبردی بیشتری یافته است. اکنون ادامه حملات حوثیهای یمن، ریاض را با این احتمال روبهرو کرده است که مسیری که برای کاهش وابستگی به خلیج فارس توسعه یافته، خود به یکی از نقاط آسیبپذیر ش


کولبر، سوختبر و سیاست عادیسازی مرگ
زریان خالدی در پرونده کولبران کرد و سوختبران بلوچ، مرز در ایران به خطی مسلح و سازوکاری سیاسی برای تعیین ارزش جان انسانها تبدیل شده است. از نگاە افرادی کە در تهران یا اصفهان زندگی می کنند، کولبران معمولاً بە عنوان یک متخلف مشاهدە میشوند، دستگاههای امنیتی او را موضوع کنترل مرزی میبینند و اقتصاد محلی بە او به عنوان نیروی کار مینگرد. اما خانوادهاش او را بە عنوان انسانی مشاهدە می کند که برای کسب نان از خانه بیرون رفتە است و ممکن است هرگز برنگردد. فاصله میان این چهار نگاه ه


از جرمانگاری حکومتی تا خشونت دیجیتال، خشونت علیه زنان بازتولید میشود
انتشار تصاویر خصوصی زنان و مردان بدون رضایت آنان، همراه با اتهامزنی، تحقیر عمومی و تهدید، به یکی از اشکال نگرانکننده خشونت در فضای دیجیتال تبدیل شده است. گزارشها از تکرار این پدیده در غرب و وقوع چندین مورد خودکشی در پی فشارهای ناشی از آن حکایت دارند. نمیتوان از کنار چنین رویدادهایی آسان گذشت. برای فهم این وضعیت، باید همزمان به سازوکارهای فناوری، فرهنگ مردسالار، مناسبات نابرابر جنسیتی و نقش ساختارهای حقوقی و حکومتی در شکلگیری و بازتولید این خشونت پرداخت. گزارشهای اخیر در


شکست انتخاباتی ترامپ، معادله جنگ ایران و قدرت آمریکا را تغییر میدهد
سمیه توحیدی پیروزی دموکراتها در انتخابات میاندورهای آمریکا، دونالد ترامپ را در حالی با کنگرهای مخالف روبهرو کرده است که جنگ هشتماهه علیه ایران، از یکی از مهمترین تصمیمهای سیاست خارجی او به عاملی مؤثر در شکست انتخاباتی جمهوریخواهان تبدیل شده است. با این وجود تداوم سیاستهای کنونی، کم و بیش میتواند نشات گرفتە از حداقل سە متغیر سیاستهای داخلی آمریکا، نقش آفرینی اسرائیل و تصمیم کشورهای عربی منطقە باشد. بە رغم شکست جمهوریخواهان در انتخابات میان دورەای کنگرە و سنا، رئیسجمه


حزبالله با حمایت ایران، همچنان در لبنان نقش آفرین است
در آمریکا، صندوقهای رأی موازنههای سیاسی داخلی را از نو ترسیم و نتایج آنها بر عرصه بینالمللی نیز سایه میاندازد. در خاورمیانه نیز بشکه باروتی وجود دارد کە میتوان آن را خاموش کرد یا فتیلە آن را روشن نمود. میان این دو صحنه که محاسبات و پیامدهایشان به یکدیگر گره خورده است، لبنان نفس را در سینه حبس کرده است. این کشور ضعیفترین عرصه و شکنندهترین حلقه در منازعهای است که اختیار آن را در دست ندارد، اما سنگینترین هزینههایش را میپردازد. با وجود اطمینانهایی که از طریق عینالتین


از گروگانگیری سفارت آمریکا تا گروگانگیری سیاست و سرنوشت مردم ایران
نصرالله لَشَنی سیزدهم آبان ۱۳۵۸ یکی از نقاط عطف تاریخ جمهوری اسلامی و از بحثبرانگیزترین رویدادهای تاریخ معاصر ایران است. در این روز، گروهی از دانشجویان موسوم به دانشجویان مسلمان پیرو خط امام سفارت ایالات متحده آمریکا در تهران را اشغال کردند و کارکنان آن را به گروگان گرفتند. این اقدام که با شعار مبارزه با امپریالیسم و مقابله با مداخلات آمریکا آغاز شد، به بحرانی ۴۴۴ روزه انجامید که آثار آن بسیار فراتر از روابط تهران و واشنگتن رفت و بر ساختار سیاسی، مناسبات قدرت، اقتصاد و موقعی


مسیر نفتی سوریه، معادله قدرت بغداد، اربیل و آنکارا را به چالش میکشد
سمیه توحیدی شرکت نروژی دیاناو (DNO)، بزرگترین تولیدکننده نفت اقلیم کردستان، در حالی از بررسی صادرات نفت از مسیر سوریه به دریای مدیترانه خبر داده است که بغداد برای ایجاد شبکه تازهای از خطوط لوله به سوی سوریه و ترکیه تلاش میکند و آنکارا نیز در پی گسترش نقش بندر جیهان در صادرات نفت عراق است. این تحولات، پس از سالها اختلاف بر سر اختیار فروش نفت اقلیم کردستان، میتواند مناسبات اقتصادی و سیاسی بغداد، هولیر و آنکارا را وارد مرحله تازهای کند. بیژن مصوررحمانی، رئیس اجرایی دیا


تغییر موازنه قدرت در کنگره، سیاست خاورمیانهای ترامپ را با محدودیتهای تازه روبهرو میکند
نتایج انتخابات میاندورهای آمریکا با تغییر موازنه قدرت میان قوه مجریه و کنگره، متغیرهای تازهای را وارد معادلات سیاست خارجی واشنگتن در خاورمیانه کرده است. افزایش نفوذ دموکراتها میتواند از طریق سازوکارهای نظارتی، اختیارات بودجهای و کنترل قراردادهای تسلیحاتی، دامنه مانور دولت ترامپ را محدود کند. با این حال، تداوم اختیارات ریاستجمهوری در حوزه امنیت ملی، احتمال تغییر فوری رویکرد آمریکا را کاهش میدهد. در این چارچوب، آینده سیاست منطقهای واشنگتن تابعی از تعامل نهادی، هزینهها


چین به دنبال چه نقشی در بحران ایران است؟
سمیه توحیدی افزایش تحرکات دیپلماتیک چین در بحران موجود در خاورمیانە در شرایطی صورت میگیرد که ادامه درگیریها و اختلال در کشتیرانی تنگه هرمز، پیامدهای اقتصادی گستردهای برای کشورهای واردکننده انرژی داشته است. پکن به دلیل روابط تجاری با ایران و کشورهای عربی خلیج فارس، از ادامه بحران متأثر میشود و کاهش تنش را بخشی از منافع اقتصادی و سیاسی خود میداند. چین تاکنون تلاش کرده است روابط خود را با طرفهای مختلف حفظ کند. این رویکرد به پکن امکان میدهد با تهران و دولتهای عربی درباره


تداوم جنگ و بحران اقتصادی، امنیت معیشتی و آینده شهروندان را تهدید میکند
بحران امروز ایران فراتر از جنگ، تحریم و مشکلات اقتصادی، به آینده اجتماعی و سیاسی این کشور گره خورده است. تداوم رویارویی نظامی، اختلال در تجارت و تورم فزاینده، امنیت معیشتی شهروندان را تضعیف کرده و چشمانداز زندگی آنان را با نااطمینانی مواجه ساخته است. مذاکرات تهران و واشنگتن میتواند زمینه کاهش تنش را فراهم کند، اما توافق دیپلماتیک بهتنهایی پاسخگوی بحرانهای ساختاری نیست. عبور از این وضعیت مستلزم اصلاحات نهادی، احیای اقتصاد، پاسخگویی سیاسی و بازسازی اعتماد عمومی است. معیار


در میانە آسیمیلاسیون و شوونیسم، انتگراسیون دموکراتیک چگونە عمل میکند؟
نصرالله لَشَنی ایران جامعهای تاریخی، کهن و متکثر است که گروههای زبانی، فرهنگی و اتنیکی گوناگون در شکلگیری، تداوم و غنای تمدنی آن سهم داشتهاند. این کثرت، نه یک پدیده عارضی یا معاصر، بلکه مقوم موجودیت و هویت تاریخی این سرزمین است. با این حال، تجارب تاریخی نشان میدهد که تنوع اجتماعی و فرهنگی بهخودیخود به همبستگی پایدار سیاسی منجر نمیشود. تکثر زمانی میتواند به یک سرمایه ملی بدل شود که فرم سیاسی حاکم، ظرفیت نهادینه کردن و بازنمایی این تنوع را داشته باشد. انسجام ملی زمانی


آیا کنگره مخالف ترامپ میتواند مانع از حمله او به ایران شود؟
پیروزی احتمالی دموکراتها در انتخابات میاندورهای کنگره آمریکا، لزوماً مانع از اقدام نظامی دونالد ترامپ علیه ایران نخواهد شد. اگرچه قانون اساسی آمریکا اختیارات اعلام جنگ و تأمین بودجه نیروهای مسلح را به کنگره واگذار کرده است، اما رئیسجمهور همچنان از اختیارات مستقلی در فرماندهی نظامی برخوردار است. افزون بر این، ترکیب جدید کنگره تا سوم ژانویه ۲۰۲۷ آغاز به کار نخواهد کرد. در چنین شرایطی، دموکراتها در صورت کسب اکثریت میتوانند از ابزارهای قانونگذاری، محدودیتهای بودجهای و رو


برلین در آستانه یک آزمون سیاسی
علیاصغر فریدی برلین پس از انتخابات اخیر خود به میدان یکی از حساسترین مناقشات سیاسی و اقتصادی اخیر در آلمان تبدیل شده است. الیف ارالپ، وکیل ۴۵ ساله و دختری چپگرا از خانوادهای مهاجر که در دهه ۱۹۸۰ به آلمان پناهنده شده بودند، اکنون بە عنوان نامزد حزب چپ میکوشد بهعنوان نخستین شهردار منتخب از سوی این حزب این پست را در اختیار بگیرد. او در حال مذاکره برای تشکیل ائتلافی با سبزها و سوسیالدمکراتهاست. محور اصلی این ائتلاف، بحران مسکن و طرح جنجالی تملیک یا اجتماعیسازی بخشی از


اجلاس اقلیمی آنتالیا شکاف میان تعهدات جهانی و منافع اقتصادی دولتها را آشکار میکند
زریان خالدی روز گذشتە، ۹ نوامبر ۲۰۲۶ سیویکمین کنفرانس تغییرات اقلیمی سازمان ملل در آنتالیا آغاز شد. انتظار میرود این کنفرانس آزمونی برای آینده توافق پاریس و اعتبار دیپلماسی چندجانبه در رابطە با تغییرات اقلیمی باشد. ترکیه میزبان و رئیس این کنفرانس به نمایندگی از مراد کوروم، وزیر محیط زیست این کشور بود و استرالیا از طریق کریس بوئن مسئولیت ریاست مذاکرات را بر عهده دارد. این تقسیم مسئولیت حائز اهمیت است: ترکیه راهبری سیاسی و دستورکار اقدام را دنبال میکند و استرالیا مدیریت مذاکر


شکست جمهوریخواهان، کنگره را به مرکز رویارویی با ترامپ بدل میکند
دونالد ترامپ در نخستین تغییر مهم در کاخ سفید پس از شکست جمهوریخواهان در انتخابات میاندورهای، استیون میلر، از طراحان اصلی سیاست اخراج مهاجران، را به ریاست دفتر خود منصوب کرد. میلر در حالی این سمت را بر عهده میگیرد که دموکراتها از ژانویه کنترل هر دو مجلس کنگره را به دست میگیرند. جنگ با ایران یکی از نخستین آزمونهای رابطه کاخ سفید با کنگره جدید خواهد بود. اکثریت دموکرات میتواند درباره نحوه اداره جنگ تحقیق کند و برای تأمین بودجه عملیات نظامی شروطی پیشنهاد دهد. دونالد ترامپ


اسناد، دامنه نفوذ قطر در ساختار قدرت آمریکا را نشان میدهند
سمیە توحیدی راهبرد قطر در واشنگتن نشاندهنده تبدیل قدرت مالی به اهرم نفوذ سیاسی از مسیر شبکهای از وابستگیهای متقابل است. دوحه با پیوند دادن قراردادهای دانشگاهی، لابیگری و همکاری امنیتی، میکوشد هزینه سیاسی نادیدهگرفتن منافع خود را برای تصمیمگیران آمریکایی افزایش دهد. اهمیت این الگو نه در اثبات کنترل مستقیم نهادها، بلکه در ظرفیت اثرگذاری تدریجی بر دستورکار سیاسی و محدوده گزینههای تصمیمگیری است. پرونده دیدهبان یمن نیز نشان میدهد چگونه پنهانماندن حامی مالی میتواند مرز


در پی تعمیق شکافهای سیاسی، بحران نهادی دامنگیر اقلیم کردستان شدە است
علیاصغر فریدی بحران کنونی اقلیم کردستان بیش از آنکه اختلافی بر سر تقسیم مناصب باشد، بازتاب تعارض میان اکثریت عددی و مشروعیت سیاسی است. حزب دموکرات با اتکا به حد نصابی شکننده، مسیری را آغاز کرده است که بدون توافق با اتحادیه میهنی، خطر تمرکز یکجانبه قدرت را افزایش میدهد. واکنش بافل طالبانی را باید در چارچوب تلاش برای جلوگیری از تثبیت این وضعیت ارزیابی کرد. با این حال، تبدیل اختلاف سیاسی به نهادهای موازی میتواند موجودیت یکپارچه حکومت اقلیم را تضعیف کند. تحولات روزهای اخیر


چه کسی درباره ورود حزبالله به جنگ آتی تصمیم میگیرد؟
پیامدهای انتخابات آمریکا و اسرائیل برای لبنان را میتوان در چارچوب تحولات موازنه قدرت منطقهای و بازتعریف احتمالی مناسبات امنیتی خاورمیانه بررسی کرد. در این زمینه، پرسش محوری آن است که آیا تغییر در جهتگیریهای سیاسی واشنگتن و تلآویو به تشدید تقابل با ایران و افزایش احتمال گسترش منازعه به لبنان خواهد انجامید، یا زمینه شکلگیری ترتیبات دیپلماتیک و امنیتی جدیدی را فراهم خواهد ساخت که لبنان نیز در دامنه تأثیر آن قرار گیرد. ارزیابی این دو مسیر مستلزم بررسی همزمان سیاست منطقهای


فشار دموکراتها احتمال ازسرگیری جنگ با ایران را کاهش میدهد
حملات محدود تازه آمریکا به ایران، همزمان با کاهش قدرت مانور سیاسی دونالد ترامپ، از تعمیق شکاف میان اهداف نظامی کاخ سفید و محدودیتهای داخلی آن حکایت دارد. شکست جمهوریخواهان در انتخابات میاندورهای، موازنه قدرت را به سود دموکراتهایی تغییر داده است که اکنون میکوشند با استفاده از اهرم بودجه، اختیار ادامه جنگ را از ترامپ سلب کنند. در این میان، فرصت محدود تا آغاز به کار کنگره جدید، تصمیمگیری نظامی را با فشار زمانی روبهرو کرده است. میانجیگری قطر نیز در تقابل با خطر تشدید جن


وعدههای بزرگ اما بیسرانجام پهلوی و ریسکهای واقعی
علیاصغر فریدی کارنامه سیاسی رضا پهلوی پرسشی فراتر از ناکامی در رابطە با چند پروژه سیاسی را مطرح میکند: مسئولیت رهبر سیاسی در قبال کسانی که به فراخوانهای او اعتماد میکنند چیست؟ از ائتلافهای فروپاشیده تا کارزار همکاری ملی و بات تلگرام، منتقدان از فقدان شفافیت، دستاوردهای قابلسنجش و تضمینهای امنیتی سخن میگویند. ادعای ریزش گسترده نیروهای حکومتی نیز بدون شواهد مستقل باقی مانده است. خطر اصلی زمانی پدیدار میشود که وعده فروپاشی قریبالوقوع، جای ارزیابی واقعبینانه توان سرکوب


تداوم تهدیدها علیه عربستان، امنیت مسیر جایگزین صادرات نفت را با خطر روبهرو میکند
هشدار امنیتی عربستان سعودی درباره بندر نفتی ینبع در ساحل دریای سرخ، آسیبپذیری یکی از مهمترین مسیرهای جایگزین صادرات انرژی در خاورمیانه را بار دیگر آشکار کرده است. این بندر که از طریق خط لوله شرق به غرب به مراکز تولید نفت عربستان متصل است، در جریان جنگ ایران و اختلال در کشتیرانی تنگه هرمز اهمیت راهبردی بیشتری یافته است. اکنون ادامه حملات حوثیهای یمن، ریاض را با این احتمال روبهرو کرده است که مسیری که برای کاهش وابستگی به خلیج فارس توسعه یافته، خود به یکی از نقاط آسیبپذیر ش


کولبر، سوختبر و سیاست عادیسازی مرگ
زریان خالدی در پرونده کولبران کرد و سوختبران بلوچ، مرز در ایران به خطی مسلح و سازوکاری سیاسی برای تعیین ارزش جان انسانها تبدیل شده است. از نگاە افرادی کە در تهران یا اصفهان زندگی می کنند، کولبران معمولاً بە عنوان یک متخلف مشاهدە میشوند، دستگاههای امنیتی او را موضوع کنترل مرزی میبینند و اقتصاد محلی بە او به عنوان نیروی کار مینگرد. اما خانوادهاش او را بە عنوان انسانی مشاهدە می کند که برای کسب نان از خانه بیرون رفتە است و ممکن است هرگز برنگردد. فاصله میان این چهار نگاه ه


از جرمانگاری حکومتی تا خشونت دیجیتال، خشونت علیه زنان بازتولید میشود
انتشار تصاویر خصوصی زنان و مردان بدون رضایت آنان، همراه با اتهامزنی، تحقیر عمومی و تهدید، به یکی از اشکال نگرانکننده خشونت در فضای دیجیتال تبدیل شده است. گزارشها از تکرار این پدیده در غرب و وقوع چندین مورد خودکشی در پی فشارهای ناشی از آن حکایت دارند. نمیتوان از کنار چنین رویدادهایی آسان گذشت. برای فهم این وضعیت، باید همزمان به سازوکارهای فناوری، فرهنگ مردسالار، مناسبات نابرابر جنسیتی و نقش ساختارهای حقوقی و حکومتی در شکلگیری و بازتولید این خشونت پرداخت. گزارشهای اخیر در


شکست انتخاباتی ترامپ، معادله جنگ ایران و قدرت آمریکا را تغییر میدهد
سمیه توحیدی پیروزی دموکراتها در انتخابات میاندورهای آمریکا، دونالد ترامپ را در حالی با کنگرهای مخالف روبهرو کرده است که جنگ هشتماهه علیه ایران، از یکی از مهمترین تصمیمهای سیاست خارجی او به عاملی مؤثر در شکست انتخاباتی جمهوریخواهان تبدیل شده است. با این وجود تداوم سیاستهای کنونی، کم و بیش میتواند نشات گرفتە از حداقل سە متغیر سیاستهای داخلی آمریکا، نقش آفرینی اسرائیل و تصمیم کشورهای عربی منطقە باشد. بە رغم شکست جمهوریخواهان در انتخابات میان دورەای کنگرە و سنا، رئیسجمه


حزبالله با حمایت ایران، همچنان در لبنان نقش آفرین است
در آمریکا، صندوقهای رأی موازنههای سیاسی داخلی را از نو ترسیم و نتایج آنها بر عرصه بینالمللی نیز سایه میاندازد. در خاورمیانه نیز بشکه باروتی وجود دارد کە میتوان آن را خاموش کرد یا فتیلە آن را روشن نمود. میان این دو صحنه که محاسبات و پیامدهایشان به یکدیگر گره خورده است، لبنان نفس را در سینه حبس کرده است. این کشور ضعیفترین عرصه و شکنندهترین حلقه در منازعهای است که اختیار آن را در دست ندارد، اما سنگینترین هزینههایش را میپردازد. با وجود اطمینانهایی که از طریق عینالتین


از گروگانگیری سفارت آمریکا تا گروگانگیری سیاست و سرنوشت مردم ایران
نصرالله لَشَنی سیزدهم آبان ۱۳۵۸ یکی از نقاط عطف تاریخ جمهوری اسلامی و از بحثبرانگیزترین رویدادهای تاریخ معاصر ایران است. در این روز، گروهی از دانشجویان موسوم به دانشجویان مسلمان پیرو خط امام سفارت ایالات متحده آمریکا در تهران را اشغال کردند و کارکنان آن را به گروگان گرفتند. این اقدام که با شعار مبارزه با امپریالیسم و مقابله با مداخلات آمریکا آغاز شد، به بحرانی ۴۴۴ روزه انجامید که آثار آن بسیار فراتر از روابط تهران و واشنگتن رفت و بر ساختار سیاسی، مناسبات قدرت، اقتصاد و موقعی


مسیر نفتی سوریه، معادله قدرت بغداد، اربیل و آنکارا را به چالش میکشد
سمیه توحیدی شرکت نروژی دیاناو (DNO)، بزرگترین تولیدکننده نفت اقلیم کردستان، در حالی از بررسی صادرات نفت از مسیر سوریه به دریای مدیترانه خبر داده است که بغداد برای ایجاد شبکه تازهای از خطوط لوله به سوی سوریه و ترکیه تلاش میکند و آنکارا نیز در پی گسترش نقش بندر جیهان در صادرات نفت عراق است. این تحولات، پس از سالها اختلاف بر سر اختیار فروش نفت اقلیم کردستان، میتواند مناسبات اقتصادی و سیاسی بغداد، هولیر و آنکارا را وارد مرحله تازهای کند. بیژن مصوررحمانی، رئیس اجرایی دیا


تغییر موازنه قدرت در کنگره، سیاست خاورمیانهای ترامپ را با محدودیتهای تازه روبهرو میکند
نتایج انتخابات میاندورهای آمریکا با تغییر موازنه قدرت میان قوه مجریه و کنگره، متغیرهای تازهای را وارد معادلات سیاست خارجی واشنگتن در خاورمیانه کرده است. افزایش نفوذ دموکراتها میتواند از طریق سازوکارهای نظارتی، اختیارات بودجهای و کنترل قراردادهای تسلیحاتی، دامنه مانور دولت ترامپ را محدود کند. با این حال، تداوم اختیارات ریاستجمهوری در حوزه امنیت ملی، احتمال تغییر فوری رویکرد آمریکا را کاهش میدهد. در این چارچوب، آینده سیاست منطقهای واشنگتن تابعی از تعامل نهادی، هزینهها


چین به دنبال چه نقشی در بحران ایران است؟
سمیه توحیدی افزایش تحرکات دیپلماتیک چین در بحران موجود در خاورمیانە در شرایطی صورت میگیرد که ادامه درگیریها و اختلال در کشتیرانی تنگه هرمز، پیامدهای اقتصادی گستردهای برای کشورهای واردکننده انرژی داشته است. پکن به دلیل روابط تجاری با ایران و کشورهای عربی خلیج فارس، از ادامه بحران متأثر میشود و کاهش تنش را بخشی از منافع اقتصادی و سیاسی خود میداند. چین تاکنون تلاش کرده است روابط خود را با طرفهای مختلف حفظ کند. این رویکرد به پکن امکان میدهد با تهران و دولتهای عربی درباره


تداوم جنگ و بحران اقتصادی، امنیت معیشتی و آینده شهروندان را تهدید میکند
بحران امروز ایران فراتر از جنگ، تحریم و مشکلات اقتصادی، به آینده اجتماعی و سیاسی این کشور گره خورده است. تداوم رویارویی نظامی، اختلال در تجارت و تورم فزاینده، امنیت معیشتی شهروندان را تضعیف کرده و چشمانداز زندگی آنان را با نااطمینانی مواجه ساخته است. مذاکرات تهران و واشنگتن میتواند زمینه کاهش تنش را فراهم کند، اما توافق دیپلماتیک بهتنهایی پاسخگوی بحرانهای ساختاری نیست. عبور از این وضعیت مستلزم اصلاحات نهادی، احیای اقتصاد، پاسخگویی سیاسی و بازسازی اعتماد عمومی است. معیار


در میانە آسیمیلاسیون و شوونیسم، انتگراسیون دموکراتیک چگونە عمل میکند؟
نصرالله لَشَنی ایران جامعهای تاریخی، کهن و متکثر است که گروههای زبانی، فرهنگی و اتنیکی گوناگون در شکلگیری، تداوم و غنای تمدنی آن سهم داشتهاند. این کثرت، نه یک پدیده عارضی یا معاصر، بلکه مقوم موجودیت و هویت تاریخی این سرزمین است. با این حال، تجارب تاریخی نشان میدهد که تنوع اجتماعی و فرهنگی بهخودیخود به همبستگی پایدار سیاسی منجر نمیشود. تکثر زمانی میتواند به یک سرمایه ملی بدل شود که فرم سیاسی حاکم، ظرفیت نهادینه کردن و بازنمایی این تنوع را داشته باشد. انسجام ملی زمانی


آیا کنگره مخالف ترامپ میتواند مانع از حمله او به ایران شود؟
پیروزی احتمالی دموکراتها در انتخابات میاندورهای کنگره آمریکا، لزوماً مانع از اقدام نظامی دونالد ترامپ علیه ایران نخواهد شد. اگرچه قانون اساسی آمریکا اختیارات اعلام جنگ و تأمین بودجه نیروهای مسلح را به کنگره واگذار کرده است، اما رئیسجمهور همچنان از اختیارات مستقلی در فرماندهی نظامی برخوردار است. افزون بر این، ترکیب جدید کنگره تا سوم ژانویه ۲۰۲۷ آغاز به کار نخواهد کرد. در چنین شرایطی، دموکراتها در صورت کسب اکثریت میتوانند از ابزارهای قانونگذاری، محدودیتهای بودجهای و رو


برلین در آستانه یک آزمون سیاسی
علیاصغر فریدی برلین پس از انتخابات اخیر خود به میدان یکی از حساسترین مناقشات سیاسی و اقتصادی اخیر در آلمان تبدیل شده است. الیف ارالپ، وکیل ۴۵ ساله و دختری چپگرا از خانوادهای مهاجر که در دهه ۱۹۸۰ به آلمان پناهنده شده بودند، اکنون بە عنوان نامزد حزب چپ میکوشد بهعنوان نخستین شهردار منتخب از سوی این حزب این پست را در اختیار بگیرد. او در حال مذاکره برای تشکیل ائتلافی با سبزها و سوسیالدمکراتهاست. محور اصلی این ائتلاف، بحران مسکن و طرح جنجالی تملیک یا اجتماعیسازی بخشی از


اجلاس اقلیمی آنتالیا شکاف میان تعهدات جهانی و منافع اقتصادی دولتها را آشکار میکند
زریان خالدی روز گذشتە، ۹ نوامبر ۲۰۲۶ سیویکمین کنفرانس تغییرات اقلیمی سازمان ملل در آنتالیا آغاز شد. انتظار میرود این کنفرانس آزمونی برای آینده توافق پاریس و اعتبار دیپلماسی چندجانبه در رابطە با تغییرات اقلیمی باشد. ترکیه میزبان و رئیس این کنفرانس به نمایندگی از مراد کوروم، وزیر محیط زیست این کشور بود و استرالیا از طریق کریس بوئن مسئولیت ریاست مذاکرات را بر عهده دارد. این تقسیم مسئولیت حائز اهمیت است: ترکیه راهبری سیاسی و دستورکار اقدام را دنبال میکند و استرالیا مدیریت مذاکر


شکست جمهوریخواهان، کنگره را به مرکز رویارویی با ترامپ بدل میکند
دونالد ترامپ در نخستین تغییر مهم در کاخ سفید پس از شکست جمهوریخواهان در انتخابات میاندورهای، استیون میلر، از طراحان اصلی سیاست اخراج مهاجران، را به ریاست دفتر خود منصوب کرد. میلر در حالی این سمت را بر عهده میگیرد که دموکراتها از ژانویه کنترل هر دو مجلس کنگره را به دست میگیرند. جنگ با ایران یکی از نخستین آزمونهای رابطه کاخ سفید با کنگره جدید خواهد بود. اکثریت دموکرات میتواند درباره نحوه اداره جنگ تحقیق کند و برای تأمین بودجه عملیات نظامی شروطی پیشنهاد دهد. دونالد ترامپ


اسناد، دامنه نفوذ قطر در ساختار قدرت آمریکا را نشان میدهند
سمیە توحیدی راهبرد قطر در واشنگتن نشاندهنده تبدیل قدرت مالی به اهرم نفوذ سیاسی از مسیر شبکهای از وابستگیهای متقابل است. دوحه با پیوند دادن قراردادهای دانشگاهی، لابیگری و همکاری امنیتی، میکوشد هزینه سیاسی نادیدهگرفتن منافع خود را برای تصمیمگیران آمریکایی افزایش دهد. اهمیت این الگو نه در اثبات کنترل مستقیم نهادها، بلکه در ظرفیت اثرگذاری تدریجی بر دستورکار سیاسی و محدوده گزینههای تصمیمگیری است. پرونده دیدهبان یمن نیز نشان میدهد چگونه پنهانماندن حامی مالی میتواند مرز


در پی تعمیق شکافهای سیاسی، بحران نهادی دامنگیر اقلیم کردستان شدە است
علیاصغر فریدی بحران کنونی اقلیم کردستان بیش از آنکه اختلافی بر سر تقسیم مناصب باشد، بازتاب تعارض میان اکثریت عددی و مشروعیت سیاسی است. حزب دموکرات با اتکا به حد نصابی شکننده، مسیری را آغاز کرده است که بدون توافق با اتحادیه میهنی، خطر تمرکز یکجانبه قدرت را افزایش میدهد. واکنش بافل طالبانی را باید در چارچوب تلاش برای جلوگیری از تثبیت این وضعیت ارزیابی کرد. با این حال، تبدیل اختلاف سیاسی به نهادهای موازی میتواند موجودیت یکپارچه حکومت اقلیم را تضعیف کند. تحولات روزهای اخیر


چه کسی درباره ورود حزبالله به جنگ آتی تصمیم میگیرد؟
پیامدهای انتخابات آمریکا و اسرائیل برای لبنان را میتوان در چارچوب تحولات موازنه قدرت منطقهای و بازتعریف احتمالی مناسبات امنیتی خاورمیانه بررسی کرد. در این زمینه، پرسش محوری آن است که آیا تغییر در جهتگیریهای سیاسی واشنگتن و تلآویو به تشدید تقابل با ایران و افزایش احتمال گسترش منازعه به لبنان خواهد انجامید، یا زمینه شکلگیری ترتیبات دیپلماتیک و امنیتی جدیدی را فراهم خواهد ساخت که لبنان نیز در دامنه تأثیر آن قرار گیرد. ارزیابی این دو مسیر مستلزم بررسی همزمان سیاست منطقهای


فشار دموکراتها احتمال ازسرگیری جنگ با ایران را کاهش میدهد
حملات محدود تازه آمریکا به ایران، همزمان با کاهش قدرت مانور سیاسی دونالد ترامپ، از تعمیق شکاف میان اهداف نظامی کاخ سفید و محدودیتهای داخلی آن حکایت دارد. شکست جمهوریخواهان در انتخابات میاندورهای، موازنه قدرت را به سود دموکراتهایی تغییر داده است که اکنون میکوشند با استفاده از اهرم بودجه، اختیار ادامه جنگ را از ترامپ سلب کنند. در این میان، فرصت محدود تا آغاز به کار کنگره جدید، تصمیمگیری نظامی را با فشار زمانی روبهرو کرده است. میانجیگری قطر نیز در تقابل با خطر تشدید جن


وعدههای بزرگ اما بیسرانجام پهلوی و ریسکهای واقعی
علیاصغر فریدی کارنامه سیاسی رضا پهلوی پرسشی فراتر از ناکامی در رابطە با چند پروژه سیاسی را مطرح میکند: مسئولیت رهبر سیاسی در قبال کسانی که به فراخوانهای او اعتماد میکنند چیست؟ از ائتلافهای فروپاشیده تا کارزار همکاری ملی و بات تلگرام، منتقدان از فقدان شفافیت، دستاوردهای قابلسنجش و تضمینهای امنیتی سخن میگویند. ادعای ریزش گسترده نیروهای حکومتی نیز بدون شواهد مستقل باقی مانده است. خطر اصلی زمانی پدیدار میشود که وعده فروپاشی قریبالوقوع، جای ارزیابی واقعبینانه توان سرکوب


تداوم تهدیدها علیه عربستان، امنیت مسیر جایگزین صادرات نفت را با خطر روبهرو میکند
هشدار امنیتی عربستان سعودی درباره بندر نفتی ینبع در ساحل دریای سرخ، آسیبپذیری یکی از مهمترین مسیرهای جایگزین صادرات انرژی در خاورمیانه را بار دیگر آشکار کرده است. این بندر که از طریق خط لوله شرق به غرب به مراکز تولید نفت عربستان متصل است، در جریان جنگ ایران و اختلال در کشتیرانی تنگه هرمز اهمیت راهبردی بیشتری یافته است. اکنون ادامه حملات حوثیهای یمن، ریاض را با این احتمال روبهرو کرده است که مسیری که برای کاهش وابستگی به خلیج فارس توسعه یافته، خود به یکی از نقاط آسیبپذیر ش


کولبر، سوختبر و سیاست عادیسازی مرگ
زریان خالدی در پرونده کولبران کرد و سوختبران بلوچ، مرز در ایران به خطی مسلح و سازوکاری سیاسی برای تعیین ارزش جان انسانها تبدیل شده است. از نگاە افرادی کە در تهران یا اصفهان زندگی می کنند، کولبران معمولاً بە عنوان یک متخلف مشاهدە میشوند، دستگاههای امنیتی او را موضوع کنترل مرزی میبینند و اقتصاد محلی بە او به عنوان نیروی کار مینگرد. اما خانوادهاش او را بە عنوان انسانی مشاهدە می کند که برای کسب نان از خانه بیرون رفتە است و ممکن است هرگز برنگردد. فاصله میان این چهار نگاه ه


از جرمانگاری حکومتی تا خشونت دیجیتال، خشونت علیه زنان بازتولید میشود
انتشار تصاویر خصوصی زنان و مردان بدون رضایت آنان، همراه با اتهامزنی، تحقیر عمومی و تهدید، به یکی از اشکال نگرانکننده خشونت در فضای دیجیتال تبدیل شده است. گزارشها از تکرار این پدیده در غرب و وقوع چندین مورد خودکشی در پی فشارهای ناشی از آن حکایت دارند. نمیتوان از کنار چنین رویدادهایی آسان گذشت. برای فهم این وضعیت، باید همزمان به سازوکارهای فناوری، فرهنگ مردسالار، مناسبات نابرابر جنسیتی و نقش ساختارهای حقوقی و حکومتی در شکلگیری و بازتولید این خشونت پرداخت. گزارشهای اخیر در


شکست انتخاباتی ترامپ، معادله جنگ ایران و قدرت آمریکا را تغییر میدهد
سمیه توحیدی پیروزی دموکراتها در انتخابات میاندورهای آمریکا، دونالد ترامپ را در حالی با کنگرهای مخالف روبهرو کرده است که جنگ هشتماهه علیه ایران، از یکی از مهمترین تصمیمهای سیاست خارجی او به عاملی مؤثر در شکست انتخاباتی جمهوریخواهان تبدیل شده است. با این وجود تداوم سیاستهای کنونی، کم و بیش میتواند نشات گرفتە از حداقل سە متغیر سیاستهای داخلی آمریکا، نقش آفرینی اسرائیل و تصمیم کشورهای عربی منطقە باشد. بە رغم شکست جمهوریخواهان در انتخابات میان دورەای کنگرە و سنا، رئیسجمه


حزبالله با حمایت ایران، همچنان در لبنان نقش آفرین است
در آمریکا، صندوقهای رأی موازنههای سیاسی داخلی را از نو ترسیم و نتایج آنها بر عرصه بینالمللی نیز سایه میاندازد. در خاورمیانه نیز بشکه باروتی وجود دارد کە میتوان آن را خاموش کرد یا فتیلە آن را روشن نمود. میان این دو صحنه که محاسبات و پیامدهایشان به یکدیگر گره خورده است، لبنان نفس را در سینه حبس کرده است. این کشور ضعیفترین عرصه و شکنندهترین حلقه در منازعهای است که اختیار آن را در دست ندارد، اما سنگینترین هزینههایش را میپردازد. با وجود اطمینانهایی که از طریق عینالتین


از گروگانگیری سفارت آمریکا تا گروگانگیری سیاست و سرنوشت مردم ایران
نصرالله لَشَنی سیزدهم آبان ۱۳۵۸ یکی از نقاط عطف تاریخ جمهوری اسلامی و از بحثبرانگیزترین رویدادهای تاریخ معاصر ایران است. در این روز، گروهی از دانشجویان موسوم به دانشجویان مسلمان پیرو خط امام سفارت ایالات متحده آمریکا در تهران را اشغال کردند و کارکنان آن را به گروگان گرفتند. این اقدام که با شعار مبارزه با امپریالیسم و مقابله با مداخلات آمریکا آغاز شد، به بحرانی ۴۴۴ روزه انجامید که آثار آن بسیار فراتر از روابط تهران و واشنگتن رفت و بر ساختار سیاسی، مناسبات قدرت، اقتصاد و موقعی


مسیر نفتی سوریه، معادله قدرت بغداد، اربیل و آنکارا را به چالش میکشد
سمیه توحیدی شرکت نروژی دیاناو (DNO)، بزرگترین تولیدکننده نفت اقلیم کردستان، در حالی از بررسی صادرات نفت از مسیر سوریه به دریای مدیترانه خبر داده است که بغداد برای ایجاد شبکه تازهای از خطوط لوله به سوی سوریه و ترکیه تلاش میکند و آنکارا نیز در پی گسترش نقش بندر جیهان در صادرات نفت عراق است. این تحولات، پس از سالها اختلاف بر سر اختیار فروش نفت اقلیم کردستان، میتواند مناسبات اقتصادی و سیاسی بغداد، هولیر و آنکارا را وارد مرحله تازهای کند. بیژن مصوررحمانی، رئیس اجرایی دیا


تغییر موازنه قدرت در کنگره، سیاست خاورمیانهای ترامپ را با محدودیتهای تازه روبهرو میکند
نتایج انتخابات میاندورهای آمریکا با تغییر موازنه قدرت میان قوه مجریه و کنگره، متغیرهای تازهای را وارد معادلات سیاست خارجی واشنگتن در خاورمیانه کرده است. افزایش نفوذ دموکراتها میتواند از طریق سازوکارهای نظارتی، اختیارات بودجهای و کنترل قراردادهای تسلیحاتی، دامنه مانور دولت ترامپ را محدود کند. با این حال، تداوم اختیارات ریاستجمهوری در حوزه امنیت ملی، احتمال تغییر فوری رویکرد آمریکا را کاهش میدهد. در این چارچوب، آینده سیاست منطقهای واشنگتن تابعی از تعامل نهادی، هزینهها


چین به دنبال چه نقشی در بحران ایران است؟
سمیه توحیدی افزایش تحرکات دیپلماتیک چین در بحران موجود در خاورمیانە در شرایطی صورت میگیرد که ادامه درگیریها و اختلال در کشتیرانی تنگه هرمز، پیامدهای اقتصادی گستردهای برای کشورهای واردکننده انرژی داشته است. پکن به دلیل روابط تجاری با ایران و کشورهای عربی خلیج فارس، از ادامه بحران متأثر میشود و کاهش تنش را بخشی از منافع اقتصادی و سیاسی خود میداند. چین تاکنون تلاش کرده است روابط خود را با طرفهای مختلف حفظ کند. این رویکرد به پکن امکان میدهد با تهران و دولتهای عربی درباره


تداوم جنگ و بحران اقتصادی، امنیت معیشتی و آینده شهروندان را تهدید میکند
بحران امروز ایران فراتر از جنگ، تحریم و مشکلات اقتصادی، به آینده اجتماعی و سیاسی این کشور گره خورده است. تداوم رویارویی نظامی، اختلال در تجارت و تورم فزاینده، امنیت معیشتی شهروندان را تضعیف کرده و چشمانداز زندگی آنان را با نااطمینانی مواجه ساخته است. مذاکرات تهران و واشنگتن میتواند زمینه کاهش تنش را فراهم کند، اما توافق دیپلماتیک بهتنهایی پاسخگوی بحرانهای ساختاری نیست. عبور از این وضعیت مستلزم اصلاحات نهادی، احیای اقتصاد، پاسخگویی سیاسی و بازسازی اعتماد عمومی است. معیار


در میانە آسیمیلاسیون و شوونیسم، انتگراسیون دموکراتیک چگونە عمل میکند؟
نصرالله لَشَنی ایران جامعهای تاریخی، کهن و متکثر است که گروههای زبانی، فرهنگی و اتنیکی گوناگون در شکلگیری، تداوم و غنای تمدنی آن سهم داشتهاند. این کثرت، نه یک پدیده عارضی یا معاصر، بلکه مقوم موجودیت و هویت تاریخی این سرزمین است. با این حال، تجارب تاریخی نشان میدهد که تنوع اجتماعی و فرهنگی بهخودیخود به همبستگی پایدار سیاسی منجر نمیشود. تکثر زمانی میتواند به یک سرمایه ملی بدل شود که فرم سیاسی حاکم، ظرفیت نهادینه کردن و بازنمایی این تنوع را داشته باشد. انسجام ملی زمانی


آیا کنگره مخالف ترامپ میتواند مانع از حمله او به ایران شود؟
پیروزی احتمالی دموکراتها در انتخابات میاندورهای کنگره آمریکا، لزوماً مانع از اقدام نظامی دونالد ترامپ علیه ایران نخواهد شد. اگرچه قانون اساسی آمریکا اختیارات اعلام جنگ و تأمین بودجه نیروهای مسلح را به کنگره واگذار کرده است، اما رئیسجمهور همچنان از اختیارات مستقلی در فرماندهی نظامی برخوردار است. افزون بر این، ترکیب جدید کنگره تا سوم ژانویه ۲۰۲۷ آغاز به کار نخواهد کرد. در چنین شرایطی، دموکراتها در صورت کسب اکثریت میتوانند از ابزارهای قانونگذاری، محدودیتهای بودجهای و رو


برلین در آستانه یک آزمون سیاسی
علیاصغر فریدی برلین پس از انتخابات اخیر خود به میدان یکی از حساسترین مناقشات سیاسی و اقتصادی اخیر در آلمان تبدیل شده است. الیف ارالپ، وکیل ۴۵ ساله و دختری چپگرا از خانوادهای مهاجر که در دهه ۱۹۸۰ به آلمان پناهنده شده بودند، اکنون بە عنوان نامزد حزب چپ میکوشد بهعنوان نخستین شهردار منتخب از سوی این حزب این پست را در اختیار بگیرد. او در حال مذاکره برای تشکیل ائتلافی با سبزها و سوسیالدمکراتهاست. محور اصلی این ائتلاف، بحران مسکن و طرح جنجالی تملیک یا اجتماعیسازی بخشی از
bottom of page
