top of page


زاگرس هر تابستان در آتش می سوزد
پنج روز از آغاز آتشسوزی گسترده در جنگلها و مراتع زاگرس میگذرد، اما شعلهها همچنان در بخشهایی از این رشتهکوه گسترده پیشروی میکنند. گزارشهای میدانی از مناطق زاگرس نشان میدهد کە خط آتش در برخی مناطق به دهها کیلومتر رسیده و نیروهای محلی، فعالان محیط زیست و آتشنشانان همچنان در تلاش برای مهار حریقی هستند که بار دیگر ضعف مزمن مدیریت بحران در یکی از مهمترین زیستبومهای خاورمیانە را آشکار کرده است. آتشسوزیهای امسال کە از ٣١ خرداد شروع شد، در حالی ادامه دارد که زاگرس سال


النینو، تغییرات اقلیم و گرمایش جهانی
شیلان سقزی بعضی سالها هوا فقط بد نمیشود، بلکە گویی از جایی بیرون از تقویم، یک نیروی دوم یا میانجی وارد صحنه میشود و بر دمای معمول، بارش معمول و حتی بر حس عادیبودن فصلها سایه میاندازد. النینو از همین جنس است. نه یک طوفان، نه یک رویداد محلی، بلکه جابهجایی بزرگ گرما و فشار در اقیانوس آرام است که میتواند ردّش را تا هزاران کیلومتر دورتر، از سواحل آمریکای جنوبی تا خاورمیانه و فلات ایران، بر جای بگذارد. آنچه امروز النینو را از یک نوسان اقیانوسی طبیعی فراتر میبرد، این است


زخمِ جنگ بر پیکره محیطزیست
شیلان سقزی جنگ، از منظر محیطزیستی، فقط انفجار و دود و ویرانی فوری نیست,بلکە یک ماشین بازتولید آلودگی است که مواد سمی را از سطح سیاست به عمق خاک، آب و بدن میبرد. سازمان ملل بارها تأکید کرده است که جنگها اکوسیستمها را مختل میکنند، منابع طبیعی را میفرسایند، محیط را آلوده میکنند و سلامت سیاره را برای نسلها به خطر میاندازند. در فرسایش محیط زیست در دورەهای جنگ، برنامه محیط زیست سازمان ملل متحدUNEP در گزارشهای مربوط به اوکراین و غزە نشان داده است که ارزیابی خسارت محیط


رد پای «آب توازن» نفتکشها در آلودگی جزیره خارک
یحیی سرخانی در روزهای اخیر، انتشار تصاویر و گزارشهایی از وجود یک لکه بزرگ نفتی در آبهای اطراف جزیره خارگ، نگرانیهای جدی را در میان افکار عمومی، فعالان محیطزیست و مقامهای محلی ایجاد کردە است. خبرگزاری فارس وابسته به سپاه پاسداران، در تیتری جنجالی نوشت، آیا ایران ذخایر نفتی خارک را به دریا میریزد؟ همین نوشته و وجود لکههای بزرگ نفتی در خیلج فارس، نگرانی شدیدی میان طرفداران محیط زیست به وجود آورد. جزیره خارک به عنوان یکی از مهمترین مراکز صادرات نفت ایران، از نقشی حیاتی د


نسبت زنانگی و محیطزیست؛ تبارشناسی سلطه و افقهای رهایی
نصرالله لشنی بحث در باب نسبت میان زنانگی و محیطزیست یکی از چالشبرانگیزترین و در عین حال حیاتیترین مباحث در حوزهی مطالعات بینرشتهای معاصر است. این نسبت را نباید به حضوری ساده و فیزیکی از سوی زنان در فعالیتهای صیانت از طبیعت تقلیل داد. در واقع، ما با یک همسرنوشتی تاریخی و مفهومی روبرو هستیم. پرسش بنیادین این است: چرا در طول تاریخ تمدن، هرگاه سخن از تسخیر، مهار و بهرهبرداری از طبیعت به میان آمده، استعارههای زنانه جان گرفتهاند؟ و متقابلاً، چرا هرگاه ساختارهای قدرت ق


جنگ و نابودی محیطزیست
نصرالله لشنی در منازعات نظامی معاصر، محیطزیست دیگر صرفاً بستر جنگ نیست، بلکه به میدان اصلی آسیبدیدگی تبدیل شده است. جنگ جاری میان ایران و ائتلاف اسرائیل-آمریکا با ایجاد جهش انتشار کربنی، تخریب زیرساختهای شهری و آتشسوزی پالایشگاهها، به شتابدهندهی تغییرات اقلیمی بدل شده است. افزون براین، نشت نفت در خلیج فارس و ورود آلایندههای شیمیایی به منابع آب و خاک، در کنار پدیدهی بارانهای سیاه، زیستبوم نیمهجان ایران را با فروپاشی بازگشتناپذیری مواجه کرده که حتی پس از خاموشی س


چگونه کره جنوبی ضایعات غذایی خود را کاهش داد؟ بررسی یک مدل موفق بازیافت زباله
کره جنوبی با اجرای سیستمهای پیشرفته بازیافت زباله، بهویژه ضایعات غذایی، موفق به کاهش ۲۳.۹٪ ضایعات غذایی در سئول شده است. استفاده از سطلهای RFID برای اندازهگیری دقیق ضایعات و اعمال هزینههای متناسب با آن بر شهروندان، به همراه قوانین سختگیرانه و فرآیندهای پردازش اختصاصی، این کشور را به یکی از پیشگامان مدیریت زباله تبدیل کرده است. این مدل میتواند الگویی برای کشورهای دیگر، از جمله ایران، در کاهش تولید ضایعات باشد. ضایعات مواد غذایی یکی از بزرگترین چالشهای اقلیمی جهانی است.


پیژامه پارتی در ایستگاههای اروپایی در اعتراض به حذف قطارهای شبانه
فعالان محیطزیست، امروز ۱۲ دسامبر، در دوازده ایستگاه اروپایی مهمانیهای پیژامه برگزار میکنند تا به کاهش گسترده قطارهای شبانه اعتراض کنند. این اقدام نمادین پس از اعلام توقف خط پاریس–وین بهدلیل قطع بودجه انجام میشود. معترضان میگویند قطارهای شبانه بهترین جایگزین کمکربن برای پرواز بودە و خواستار سرمایهگذاری فوری دولتها در شبکەهای ریلی هستند. شبکهای از گروههای محیطزیستی و حامیان حملونقل پاک، روز جمعه، ۱۲ دسامبر، در دستکم دوازده ایستگاه راهآهن اروپا اقداماتی اعتراضی


زاگرس، کوهستانی برای زیست و مقاومت: به مناسبت روز جهانی کوهستان
کانی احمدی ۱۱ دسامبر، روز جهانی کوهستان، فرصتی است برای شنیدن صدای کوهستان، صدایی که در آن نه تنها باد و پرندگان بلکه صدای انسانهایی نهفته است که در دل این کوهها برای بقا، عدالت و حق بر زمین و منابع طبیعی مبارزه میکنند. این صداها بیانگر بحرانهای زیستمحیطی و اجتماعی است که در این سرزمینها به وقوع پیوستهاند: درختانی که میسوزند، رودهایی که خشک میشوند و روستاهایی که به دلیل بحرانهای اقتصادی و اجتماعی، خالی از سکنه میشوند. زاگرس، رشتهکوهی که از کردستان ترکیه تا جنوب ای


آشوراده، توسعه گردشگری یا تهدید آخرین زیستبوم ترکمنصحرا؟
توران نیکزاد اظهارات جدید رئیس کل دادگستری استان گلستان که روز دوشنبه ۱۷ آذر ۱۴۰۴ اعلام کرد هیچ مانع حقوقی برای اجرای طرح گردشگری در جزیره آشوراده (به زبان ترکمنی آشئیر آدا به معنی جزیره آشئیر) وجود ندارد، بار دیگر این جزیره کوچک اما تعیینکننده را به مرکز توجه، جدل و نگرانی بازگردانده است. آشوراده تنها جزیره قابل زیست در سواحل جنوبی دریای خزر است و برای مردم ترکمنصحرا، فراتر از یک محدوده جغرافیایی، بخشی از حافظه فرهنگی و زیستمحیطی منطقه محسوب میشود. برای بسیاری از ترکمنه


جنگلهای آفریقا طی هفت سال ۱۰۶ میلیارد کیلوگرم زیستتوده جنگلی از دست دادهاند
جنگلهای آفریقا که زمانی به عنوان بزرگترین ذخایر کربن شناخته میشدند، از سال ۲۰۱۰ بە بعد به منبعی برای انتشار گاز کربن تبدیل شدهاند. فعالیتهای انسانی مانند کشاورزی، معدنکاری و توسعه زیرساختها باعث تخریب این جنگلها و کاهش ظرفیت جذب کربن آنها شدهاند. بنابە گزارشهای منتشرشدە اخیر، جنگلهای آفریقا بین ۲۰۱۰ تا ۲۰۱۷، ۱۰۶ میلیارد کیلوگرم زیستتوده خود را از دست دادهاند. در این میان، حوضه کنگو، یکی از بزرگترین منابع جذب کربن، با شتاب جنگلزدایی مواجه گشتە و نیاز به توجه و حم


آتشسوزی جنگلهای الیت مهار شد: داوطلبان از کمبود تجهیزات و چالشها میگویند
مهار آتشسوزیهای گسترده جنگلهای هیرکانی مرزنآباد نشاندهنده اهمیت مشارکت مردمی و داوطلبان محیط زیست در بحرانهای طبیعی است. با این حال، کمبود تجهیزات تخصصی و ضعف هماهنگی در عملیات اولیه، نشان داد که حفاظت از اکوسیستمهای حساس بدون سرمایهگذاری در مدیریت بحران و آموزش نیروهای حرفهای ناکافی است و آسیبهای محیطزیستی ممکن است در آینده تشدید شود. منابع میدانی روز دوشنبه ۳ آذر اعلام کردند که آتشسوزی گسترده در جنگلهای هیرکانی الیت در مرزنآباد چالوس پس از یک هفته عملیات مداوم،


نبرد داوطلبانه فعالان محیطزیست کُرد با شعلههای الیت
در پی آتشسوزی گسترده در جنگلهای منطقه الیت در شمال ایران، گروهی از داوطلبان کردستانی، موسوم به «ژینگەپارێزان» (حافظان محیط زیست)، نیز به همراه داوطلبانی از سایر مناطق ایران، برای کمک به مهار آتشسوزیها به آن منطقه شتافتهاند. این در حالی است که انتقادات گستردهای نسبت به سیاستهای ایران در مدیریت بحران آتشسوزی در مناطق مختلف کشور وجود دارد. در پی گسترش دامنه آتشسوزی در جنگلهای انبوه الیِت مازندران در شمال ایران، که تلاشهای ضعیف دولتی در مهار آن ناکام مانده است، تعدادی


کنفرانس COP30 در برزیل بدون اشاره صریح به حذف سوختهای فسیلی به پایان رسید
کنفرانس COP30 در بلم، برزیل، با وجود چالشهای ژئوپلیتیکی و کمبود منابع، به توافقاتی دست یافت که تأمین مالی سازگاری اقلیمی و گفتگو در خصوص انرژیهای تجدیدپذیر را در اولویت قرار داد. با این حال، عدم اشاره صریح به حذف سوختهای فسیلی و نواقص در تصمیمگیریها باعث ناامیدی بسیاری از کشورهای در حال توسعه و گروههای زیستمحیطی شد. کنفرانس COP30 که در نوامبر 2025 در بلم، برزیل برگزار شد، دیروز به پایان رسید. در این کنفرانس موضوعات داغ و چالشبرانگیزی در زمینه تغییرات اقلیمی و بحرانها


سقوط نظافت شهری، بحران در کلانشهر را دامن میزند
دریا درویش تهران در سالهای اخیر شاهد افت شدید در وضعیت نظافت شهری بوده است. کاهش ۳۰ درصدی نیروهای خدمات شهری، خروج اتباع افغانستان از چرخه پاکبانی و گسترش زبالهگردی، چهره این کلانشهر را آلودهتر از همیشه کرده است. از سوی دیگر، گردش مالی میلیاردی مافیای زباله و بیتوجهی شهرداری تهران به اجرای قانون مدیریت پسماند، چهره شهر را بحرانی کرده است. در سالهای اخیر نظافت شهری در تهران سقوط چشمگیری داشته است. در سال ۱۴۰۱، اکونومیست اعلام کرد تهران از میان ۱۷۳ شهر شناختهشده دنیا
bottom of page
