چگونه کره جنوبی ضایعات غذایی خود را کاهش داد؟ بررسی یک مدل موفق بازیافت زباله

کره جنوبی با اجرای سیستم‌های پیشرفته بازیافت زباله، به‌ویژه ضایعات غذایی، موفق به کاهش ۲۳.۹٪ ضایعات غذایی در سئول شده است. استفاده از سطل‌های RFID برای اندازه‌گیری دقیق ضایعات و اعمال هزینه‌های متناسب با آن بر شهروندان، به همراه قوانین سختگیرانه و فرآیندهای پردازش اختصاصی، این کشور را به یکی از پیشگامان مدیریت زباله تبدیل کرده است. این مدل می‌تواند الگویی برای کشورهای دیگر، از جمله ایران، در کاهش تولید ضایعات باشد.

ضایعات مواد غذایی یکی از بزرگ‌ترین چالش‌های اقلیمی جهانی است. سالانه بیش از یک میلیارد تن مواد غذایی در سراسر جهان دور ریخته می‌شود که معادل ۱۰٪ از انتشار گازهای گلخانه‌ای جهان است. بسیاری از کشورها هنوز بخش عمده‌ای از این ضایعات را به محل‌های دفن زباله می‌فرستند.

در ایران، روزانه ۵۵ هزار تن زباله تولید می‌شود که بخش عمده آن به‌طور مستقیم و بدون هیچ بازیافتی دفن می‌شود. این میزان تولید زباله یکی از دغدغه‌های بزرگ زیست‌محیطی ایران است که نیازمند توجه بیشتر به فرآیندهای مدیریت و بازیافت زباله‌هاست.

تفکیک زباله‌ها از اهمیت زیادی برخوردار است و می‌تواند تأثیرات مثبت زیادی بر کاهش آلودگی، حفظ منابع طبیعی و کاهش تولید زباله‌های جدید داشته باشد.

وقتی زباله‌ها مرتب‌سازی می‌شوند، مواد بازیافتی مانند پلاستیک، شیشه، فولاد، آلومینیوم و کاغذ می‌توانند دوباره مورد استفاده قرار گیرند.

این امر نه تنها باعث کاهش مصرف منابع طبیعی می‌شود بلکه به کاهش آلودگی‌ها و محافظت از محیط زیست کمک می‌کند.

یکی از کشورهایی که توانسته است در زمینه مدیریت و بازیافت ضایعات غذایی موفقیت‌های چشمگیری داشته باشد، کره جنوبی است.

این کشور طی دو دهه گذشته، تحولی عظیم را در سیستم مدیریت زباله‌ها و به‌ویژه بازیافت مواد غذایی ایجاد کرده است.

به گزراش گاردین ، در سال ۲۰۲۳، کره جنوبی توانست ۹۶.۸٪ از ۴.۸۱ میلیون تن ضایعات مواد غذایی خود را بازیافت کند. این موفقیت، نتیجه ترکیب چندین سیاست و سیستم اجرایی موثر است که از دهه ۹۰ میلادی به بعد به تدریج در این کشور پیاده‌سازی شده‌اند.

کره جنوبی به‌ویژه پس از رسیدن به ظرفیت کامل محل‌های دفن زباله در اوایل دهه ۱۹۹۰، با بحران زباله مواجه شد.

این بحران باعث شد که دولت برای مقابله با این مشکل، طرح‌هایی جدید را معرفی کند. یکی از این طرح‌ها، سیستم پرداخت به ازای دور ریختن بود که در سال ۱۹۹۵ به اجرا درآمد.

بر اساس این سیستم، ساکنان ملزم به خرید کیسه‌های زباله رسمی شدند که هزینه آنها بسته به مقدار زباله‌ای که تولید می‌شد، تغییر می‌کرد.

این طرح به کاهش ضایعات کمک کرد، اما یک مشکل غیرمنتظره ایجاد کرد: زمانیکە مواد قابل بازیافت مانند کاغذ از زباله‌ها جدا می‌شدند، مواد غذایی مرطوب در زباله‌ها باقی می‌ماندند که بوی ناخوشایندی به همراه داشت.

برای حل این مشکل، در سال ۲۰۰۵، ارسال ضایعات مواد غذایی به محل‌های دفن زباله به‌طور کامل ممنوع شد و جدا کردن مواد غذایی از سایر زباله‌ها به‌طور اجباری اعمال گردید.

این تغییرات به همراه نصب سطل‌های شناسایی فرکانس رادیویی (RFID) در دهه ۲۰۱۰ باعث تحول بزرگی در سیستم بازیافت کره جنوبی شد. این سطل‌ها توانایی اندازه‌گیری دقیق وزن ضایعات را دارند و به‌طور خودکار هزینه‌ها را بر اساس مقدار زباله‌ای که تولید می‌شود، محاسبه می‌کنند.

در سئول، برای مثال، در حال حاضر ۲۷۲۸۹ واحد RFID در حال استفاده هستند که به ۸۱.۶٪ از ساکنان آپارتمان‌ها خدمات ارائه می‌دهند.

این سیستم نه تنها دقیقاً مقدار ضایعات را اندازه‌گیری می‌کند، بلکه امکان کاهش ضایعات را از طریق نمایش آنی وزن زباله‌ها به ساکنان فراهم می‌کند.

بررسی‌ها نشان داده است که از زمان پیاده‌سازی این طرح در سال ۲۰۱۳، ضایعات غذایی در سئول ۲۳.۹٪ کاهش یافته است. حتی در مجتمع‌های مسکونی خاص، این کاهش به طور متوسط ۵۱٪ گزارش شده است.

فرآیند بازیافت ضایعات غذایی در کره جنوبی به این صورت است که پس از جمع‌آوری زباله‌ها، آنها به مراکز پردازش منتقل می‌شوند. در این مراکز، زباله‌ها خرد می‌شوند و مواد خارجی مانند قطعات فلزی یا کیسه‌های توری از آنها جدا می‌شوند.

سپس زباله‌ها فشرده شده و آب از آنها استخراج می‌شود. مایع جدا شده به هاضم‌های بی‌هوازی منتقل می‌شود و بیوگاز حاصل از آن به انرژی تبدیل می‌شود. باقی‌مانده مواد به کمپوست تبدیل می‌شوند یا به خوراک دام فروخته می‌شوند.

علاوه بر این، کره جنوبی برنامه‌هایی را نیز برای بهبود سیستم بازیافت خود در آیندە طراحی کردە است. این کشور قصد دارد تا سال ۲۰۳۰ ضایعات مواد غذایی خود را ۲۰٪ نسبت به سطح سال ۲۰۱۹ کاهش دهد و استفاده از سطل‌های RFID را به ۹۰٪ از آپارتمان‌ها گسترش دهد.

همچنین از سال ۲۰۲۶، سیستم پاداش مبتنی بر امتیاز را معرفی خواهد کرد که به خانوارها اجازه می‌دهد با کاهش ضایعات خود از اعتباراتی برای هزینه‌هایی مانند قبوض آب و برق استفاده کنند.

این مدل کره جنوبی، که ترکیب چندین سیاست و فناوری به‌روز است، نشان‌دهنده یک رویکرد موفق در کاهش ضایعات غذایی است و می‌تواند برای دیگر کشورها، الگویی موثر باشد