پیروزی دیپلماتیک ایران بر ترامپ، بر ویرانهها جشن گرفته خواهد شد
- 5 hours ago
- 3 min read
گزارش: سمیە توحیدی
روزنامه لوموند در یادداشتی کوتاە بە قلم ژیل پاریس بر این باور است کە نظام جمهوری اسلامی ایران توانسته است توان پایداری خود را حفظ کند. روی کار آمدن چهرههایی جدید که از نظر میزان سختگیری تفاوتی با پیشینیان ندارند این وضعیت را نشان میدهد. با این حال، پیامدهای جنگی که در ۲۸ فوریه آغاز شد برای نظامی که پیشتر نیز با بحرانهای عمیق روبهرو بود سنگین خواهد بود.
ژیل پاریس، تحلیلگر و نظریهپرداز سیاسی، با انتشار یادداشتی در لوموند بر این باور است کە دونالد ترامپ با وجود آنکه چندان اهل نظریهپردازی نیست، در جریان جنگ علیه ایران در حال شکل دادن به مفهومی تازه است. این مفهوم شتابزدگی راهبردی نام دارد.
ترامپ پیشتر خود را در تقابل با باراک اوباما تعریف کرده بود. راهبرد امنیت ملی اوباما در سال ۲۰۱۵ بر صبر و پایداری راهبردی در برابر چالشهای جهانی استوار بود.
منتقدان اوباما، حتی در حزب دموکرات، این رویکرد را عامل رکود میدانستند و به خودداری او از ارسال سلاح به کییف اشاره میکردند.
ترامپ پس از بازگشت به کاخ سفید رویکردی معکوس را انتخاب کرد. این رویکرد بر شتاب، نوسان مداوم در تصمیمگیری، بیاعتنایی به تجربه و اتکا به حلقهای محدود از مشاوران استوار بود. با این وجود کارآمدی این مشاوران در پروندههایی مانند اوکراین و غزه محدود ارزیابی شده است.
ژیل در این بارە بر این باور است کە این شتابزدگی راهبردی هرگز بهعنوان یک مفهوم رسمی اعلام نشده است. این رویکرد در پرونده ایران به بنبست رسیده است.
تهران این وضعیت را درک کردە و بهسرعت اعلام پیروزی نمودە است. اما در مقابل کاخ سفید نیز چنین بە چنین اقدامی دست زدە است. این پیروزی در صورت تحقق با ابهام همراه خواهد بود.
لوموند تأکید می کند کە نظام جمهوری اسلامی ایران با وجود حملاتی که رهبر آن را هدف قرار داد، تاکنون دوام آوردە است و سیستم سیاسی آن توانستە است بهسرعت صفوف خود را بازسازی کند.
تهران همچنین در بعد روانشناسی نیز دستاوردهایی داشتە است. این دستاورد به لغو نشست مذاکراتی در پاکستان انجامید کە پس از کنار گذاشته شدن ضربالاجل آتشبس رخ داد.
تهران پیشتر آنچه را فریب از سوی ترامپ خوانده بود مجددا در گفتگوها تکرار و در برابر تهدیدهای ترامپ مبنی بر نابودی کامل تسلیم نشدە است. تا جاییکە اکنون طرحی را برای خروج از جنگ ارائه کرده است.
این طرح بر جداسازی بازگشایی تنگه هرمز از دیگر پروندهها، بهویژه برنامه هستهای، استوار است. از همینرو از نگاە ایران پذیرش این طرح بهعنوان پیروزی جمهوری اسلامی تلقی خواهد شد.
لوموند تأکید کرد این پیروزی در صورت تحقق بر بستری از ضعف شکل میگیرد. زیرا این پیروزی نمیتواند افول تاریخی نظام جمهوری اسلامی ایران را پنهان کند. این افول پیش از جنگ آغاز شده بود و پس از آن در داخل و خارج تشدید شدە است.
در سطح منطقهای، شبکه نفوذ ایران تضعیف شده است. حزبالله در جنوب لبنان فعال است، با این وجود این گروه با مخالفتهای داخلی روبهرو است.
پاریس می افزاید کە ایران با سقوط نظام بشار اسد در سوریه عمق راهبردی خود را از دست داد و مسیرهای پشتیبانی از طریق نیروهای همپیمان تضعیف شدەاند.
در حوزه نظامی، پهپادهای ایران نتوانستەاند خسارتهای نیروهای متعارف را جبران کنند. در مقابل، رقبای ایران آزادی عمل بیشتری به دست آوردند.
در مقابل، ایران در برابر برتری نظامی آمریکا و اسرائیل به جنگ سیاسی روی آوردە و از تنگه هرمز بهعنوان ابزار فشار استفاده کرد.
این رویکرد یادآور تحلیل هنری کیسینجر از جنگ ویتنام است. آمریکا بهدنبال فرسایش فیزیکی دشمن بود. طرف مقابل بر فرسایش روانی آمریکا تمرکز داشت.
از نگاە پاریس، استفاده از تنگه هرمز هزینه بالایی دارد. واشنگتن در پاسخ محاصره اقتصادی اعمال کرد. این محاصره در بلندمدت میتواند از حملات نظامی مخربتر باشد.
از سوی دیگر، این جنگ همچنین مسیرهای پیگیری خطوط جایگزین انتقال انرژی را تقویت میکند. از همین رو، این روند میتواند در دراز مدت، اهمیت تنگه هرمز را کاهش دهد.
در بخش دیگری از این یادداشت، لوموند با اشارە بە محدود نماندن حملات، صرفا بر اهداف نظامی تاکید می کند کە بخشهای اقتصادی مانند صنعت فولاد و داروسازی ایران نیز هدف قرار گرفتە و میزان خسارت آن، حدود ۲۷۰ میلیارد دلار برآورد شده است.
این رقم معادل ۶۰ درصد تولید ناخالص داخلی است و خطر تورم شدید را افزایش میدهد.
پاریس در این بارە می نویسد نظام ایران بیش از آنکه ترامپ به یک خروج سیاسی سریع نیاز داشته باشد، به رفع تحریمها نیاز دارد. این نظام حتی در صورت بسیج حمایت داخلی نمیتواند شدت بحران را پنهان کند.
از همینرو، بە باور پاریس، پیروزی دیپلماتیک ایران بر ترامپ، بر ویرانهها جشن گرفته خواهد شد.
