top of page


از جرمانگاری حکومتی تا خشونت دیجیتال، خشونت علیه زنان بازتولید میشود
انتشار تصاویر خصوصی زنان و مردان بدون رضایت آنان، همراه با اتهامزنی، تحقیر عمومی و تهدید، به یکی از اشکال نگرانکننده خشونت در فضای دیجیتال تبدیل شده است. گزارشها از تکرار این پدیده در غرب و وقوع چندین مورد خودکشی در پی فشارهای ناشی از آن حکایت دارند. نمیتوان از کنار چنین رویدادهایی آسان گذشت. برای فهم این وضعیت، باید همزمان به سازوکارهای فناوری، فرهنگ مردسالار، مناسبات نابرابر جنسیتی و نقش ساختارهای حقوقی و حکومتی در شکلگیری و بازتولید این خشونت پرداخت. گزارشهای اخیر در


زنان خاکریز نخست نظام را بە تصرف خود درآوردەاند
جمهوری اسلامی ایران حجاب اجباری را نخستین خاکریز اقتدار سیاسی خود دانسته است. بااینحال، خیزش ژن، ژیان، آزادی و تداوم حضور زنان بدون روسری در عرصه عمومی، از تحولی بنیادین در مناسبات قدرت و هنجارهای اجتماعی حکایت دارد. زنان، بدون انتظار برای اصلاح قوانین، از طریق کنشهای روزمره، انحصار حکومت در تعیین حدود حضور اجتماعی خود را به چالش کشیدهاند. تداوم جرمانگاری و گسترش فشار بر واحدهای صنفی نیز نتوانسته شکاف میان الزام قانونی و پذیرش اجتماعی را از میان ببرد. این تحول، بیانگر گست


از مبارزه با آپارتاید تا پرونده غزه
کمیته نوبل نروژ روز جمعه ۹ اکتبر، جایزه صلح سال ۲۰۲۶ را به ناوی پیلای، حقوقدان ۸۵ ساله آفریقای جنوبی، به پاس تلاشهایش برای تقویت صلح و حقوق بینالملل اعطا کرد. پیلای که فعالیت حرفهای خود را با دفاع از مخالفان آپارتاید آغاز کرد، در رسیدگی به پروندههای نسلکشی و جنایتهای جنگی نقش داشت و در سالهای اخیر ریاست کمیسیون تحقیق سازمان ملل را برعهده گرفت که اسرائیل را به ارتکاب نسلکشی در غزه متهم کرد. انتخاب او در شرایطی صورت گرفت که دادگاهها و نهادهای حقوقی بینالمللی با فشارها


ناوی پیلای: از دفاع از زندانیان آپارتاید تا دریافت نوبل صلح
ناوی پیلای، حقوقدان اهل آفریقای جنوبی و کمیسر عالی پیشین حقوق بشر سازمان ملل، برنده جایزه صلح نوبل ۲۰۲۶ معرفی شد. کمیته نروژی نوبل این جایزه را به پاس تلاشهای او در دفاع از حقوق بشر، پیگرد جنایات بینالمللی و حمایت از قربانیان جنگ اعطا کرد. پیلای که فعالیت حقوقی خود را با دفاع از زندانیان سیاسی در دوران آپارتاید آغاز کرد، بعدها در دادگاه کیفری بینالمللی رواندا و دیوان کیفری بینالمللی فعالیت داشت. او همچنین ریاست کمیسیون تحقیق سازمان ملل درباره فلسطین و اسرائیل را بر عهده


استقلال اقتصادی و مادری: چرا زنان هنوز هزینه بیشتری میپردازند؟
سمیە توحیدی زنان در فرانسه بیش از نسلهای پیش، از تحصیلات عالی، درآمد مستقل و امکان انتخاب مسیر زندگی برخوردارند، اما مادرشدن هنوز نقطهای است که مسیر اقتصادی آنها را از مردان دور میکند. فاصلهای که پیش از تولد فرزند نسبتاً محدود است، با تولد نخستین فرزند بیشتر میشود و در خانوادههای چندفرزندی به شکافی قابل توجه در درآمد و زمان کار میرسد. در حالیکە این شکاف یکی از تناقضهای موقعیت زنان در فرانسه و بخش بزرگی از اروپای امروز را آشکار میکند، استقلال اقتصادی زنان طی چند دهه


زیر آسفالت، ساحل است! به مناسبت سالگرد جنبش ژن،ژیان، آزادی
سارا پریزاد چهار سال بعد، اهمیت ژن، ژیان، آزادی شاید بیش از پیامدهای سیاسی آن، در جابهجایی خودِ میدان منازعه باشد. این جنبش اقتدار را نه فقط در حکومت، بلکه در بدن، خانواده، جنسیت و مناسبات روزمره به پرسش گرفت و از همین رو، تقلیل آن به پروژه سرنگونی، بخشی از ماهیتش را پنهان میکند. مشابه مه ۶۸، در این جنبش مساله اصلی تصرف قدرت نبود، بلکه سلب مشروعیت از اشکالی از قدرت بود که پیشتر طبیعی تلقی میشدند. آزمون تاریخی جنبش نیز همینجاست: آیا این گسست فرهنگی نهایتاً به بازآرایی پای


فریز تخمک: سازش ناخواسته دولت با تغییر سبک زندگی زنان
ساعت بیولوژیک زنان سالها یکی از ابزارهای فشار برای تصمیمگیری درباره ازدواج و مادری بوده است. حالا فناوری تلاش میکند این ساعت را، دستکم تا حدی قابلکنترلتر کند. فریز تخمک به زنان این امکان را میدهد که میان ساختن آینده شغلی و شخصی و رؤیای مادرشدن، ناچار به انتخاب فوری نباشند. دولت جمهوری اسلامی ایران نیز که سالها بر فرزندآوری در سنین پایین تأکید میکرد، اکنون با پذیرش ناتوانی سیاستهای پیشین در تغییر سبک زندگی زنان، به حمایت از این فناوری روی آورده است تا شاید بتواند زن


وقتی اتاقهای واکنش اضطراری زنان در سودان جای بخشی از دولت را گرفتند
در روزهایی که جامعه ایران زیر بار بحرانهای شدید اقتصادی و سایه پیامدهای جنگ قرار دارد، بازخوانی تجارب جهانی میتواند گامی مؤثر برای مدیریت نیازهای اولیه و کاهش آلام عمومی در دل بحران باشد. در این میان، زنان که به دلیل ساختار ناعادلانه تقسیم کار، بیشترین بار تامین غذا، دارو و امنیت خانواده را به دوش میکشند، نشان دادهاند با ایجاد شبکههای همیاری، سریعتر و پایدارتر از دیگران قادر به مدیریت بحران هستند. تجربه درخشان زنان سودان در مواجهه با جنگ خانمانسوز سالهای اخیر، الگویی


تجاوز به همسر، خشونتی است که همچنان در سایه ازدواج پنهان مانده است
تجاوز به همسر یکی از اشکال خشونت جنسی است که برای سالها در بسیاری از جوامع، پشت برداشتهای سنتی از مفهوم ازدواج و وظایف زناشویی پنهان مانده بود. در حالی که بسیاری از کشورها طی دهههای اخیر با اصلاح قوانین، این رفتار را به عنوان جرم به رسمیت شناختهاند، در برخی نظامهای حقوقی، از جمله ایران، به دلیل تداوم نگاههای فقهی و سنتی به رابطه زناشویی و تأکید بر مفهوم حقوق زوجین، همچنان خلأهای قانونی جدی در برابر این نوع خشونت وجود دارد. در بسیاری از جوامع، ازدواج همچنان رابطهای تلقی


همزمان با هشدار آمریکا، طالبان پنجمین سالگرد بازگشت به قدرت در افغانستان را جشن گرفت
پنج سال پس از بازگشت طالبان، مسالە افغانستان دیگر تنها پایان جنگ یا توانایی این گروه در حفظ نظم امنیتی نیست، بلکه به ماهیت نظمی بازمیگردد که پس از جنگ تثبیت شده است. طالبان امنیت و پایان مداخله خارجی را سرمایه مشروعیت خود قرار داده و از جهان خواهان تعامل است، در حالی که حذف زنان از آموزش و حیات عمومی، گسترش محرومیت و تداوم انزوای دیپلماتیک، حدود این مشروعیت را آشکار میکند. شکاف اصلی اکنون میان ثباتی است که طالبان مدعی تحقق آن است و نظمی که جامعه جهانی حاضر به مشروعیتبخشی ب


وقتی مفهوم آبرو به سلاحی علیە زنان تبدیل میشود
زریان خالدی ماجرای کانالهای افشاگر در ایران، بیش از آنکه مسالەای مرتبط با فناوری یا جرائم سایبری باشد، بازتاب تلاقی فضای دیجیتال با ساختارهای دیرپای قدرت و کنترل اجتماعی است. در جامعهای که آبرو به سرمایهای جمعی و بدن زن به نماد حیثیت خانواده تبدیل شده باشد، انتشار یک تصویر میتواند به مجازاتی اجتماعی فراتر از هر حکم قضایی بینجامد. از این منظر، شبکههای اجتماعی نه منشأ بحران، بلکه بستر بازتولید سازوکارهایی هستند که شرم، طرد و قضاوت جمعی را به ابزار اعمال قدرت بدل میکنند و


زنان در کشاکشِ خانهنشینی فقهی با بسیج ایدئولوژیک
زریان خالدی محدودیت حضور زنان در فضاهای عمومی در جمهوری اسلامی، نه بر مبنای ملاحظات اخلاقی، بلکه بر اساس نسبت حضور آنان با روایت رسمی قدرت اعمال میشود. نویسنده با بررسی سیاستهای حجاب اجباری، نقش زنان در بسیج و آیینهای تشییع دوران جنگ، و خیزش ژن، ژیان، آزادی استدلال میکند زنان زمانی از محدودیتهای معمول معاف میشوند که حضورشان در خدمت اهداف ایدئولوژیک حکومت باشد. به باور نویسنده، نزاع اصلی بر سر حضور زنان در خیابان نیست، بلکه بر سر حق تعیین روایت از بدن و حضور آنان در عرصه


فوتبال زنان از زمینهای ممنوعه تا جام جهانی، راهی صدسالە را پیمودە است
هر چهار سال یکبار، فوتبال مردان جهان را در وضعیتی معلق قرار میدهد. تقویم رسانهها تغییر میکند، خیابانها به صفحههای نمایش تبدیل میشوند و میلیونها نفر در نقاط مختلف جهان خود را در یک زمان مشترک پیدا میکنند. جام جهانی مردان در این لحظه به چیزی فراتر از یک رقابت ورزشی تبدیل میشود؛ به یک رویداد جهانی که در آن سیاست، اقتصاد، هویت و احساس جمعی به هم گره میخورند. در فاصلهای نهچندان دور از این هیاهو، فوتبال زنان نیز در حال آماده شدن برای یکی از مهمترین لحظات تاریخ خود است


اعدام زنان در ایران همزمان با تداوم نابرابری ساختاری - اتنیکی افزایش یافتە است
آمارهای حقوق بشری سالهای ۲۰۱۰ تا ۲۰۲۶، از استمرار یک الگوی پایدار در اعدام زنان در ایران پرده برمیدارند. این روند در سال ۲۰۲۴ با ۳۱ مورد به بالاترین میزان در ۱۷ سال اخیر رسید و در ماههای نخست ۲۰۲۶ نیز ادامه یافته است. این گزارش نشان میدهد اعدام زنان صرفاً یک مسئله کیفری نیست، بلکه پیوند عمیقی با تبعیضهای ساختاری حقوقی، فقر و توزیع نامتوازن اتنیکی بهویژه در مناطق بهحاشیهراندهشده دارد و پیامدهای ناگوار بین نسلی بر جای میگذارد. در سالهای اخیر روند اجرای احکام اعدام در


هوش مصنوعی، خشونت سایبری علیه زنان روزنامهنگار را بشدت تسهیل کرده است
بر اساس گزارش سازمان زنان سازمان ملل متحد، هوش مصنوعی سوءاستفاده، آزار و تولید تصاویر جعلی (دیپفیک) علیه زنان روزنامهنگار و فعال را به شدت تسهیل کرده است. یافتههای این نهاد نشان میدهد حدود ۴۵ درصد از زنان رسانهای به دلیل این تهدیدها در فضای مجازی دست به خودسانسوری میزنند. از سوی دیگر، بانک جهانی اعلام کرده که به دلیل نبود قوانین حمایتی در ۶۰ درصد کشورها، بیش از ۱.۸ میلیارد زن در جهان در برابر حملات سایبری بیدفاع ماندهاند. بر اساس گزارشی منتشر شدە از سوی سازمان زنان سا
bottom of page
