همزمان با هشدار آمریکا، طالبان پنجمین سالگرد بازگشت به قدرت در افغانستان را جشن گرفت
- 4 hours ago
- 4 min read
پنج سال پس از بازگشت طالبان، مسالە افغانستان دیگر تنها پایان جنگ یا توانایی این گروه در حفظ نظم امنیتی نیست، بلکه به ماهیت نظمی بازمیگردد که پس از جنگ تثبیت شده است. طالبان امنیت و پایان مداخله خارجی را سرمایه مشروعیت خود قرار داده و از جهان خواهان تعامل است، در حالی که حذف زنان از آموزش و حیات عمومی، گسترش محرومیت و تداوم انزوای دیپلماتیک، حدود این مشروعیت را آشکار میکند. شکاف اصلی اکنون میان ثباتی است که طالبان مدعی تحقق آن است و نظمی که جامعه جهانی حاضر به مشروعیتبخشی به آن نیست.
حاکمان طالبان و شماری دیگر از مقامها روز شنبه در تالار سنتی لویه جرگه افغانستان گرد هم آمدند تا پنجمین سالگرد بازگشت این گروه به قدرت را گرامی بدارند.
طالبان در این مراسم، آنچه را کە بازگشت ثبات و پایان چند دهه جنگ و درگیری توصیف کرد، از دستاوردهای حاکمیت خود بر افغانستان برشمرد.
با این حال، یکی از مقامهای ارشد سازمان ملل متحد درباره بحران جدی حقوق بشر در افغانستان هشدار داد. در این کشور، دختران بالای ۱۲ سال از حضور در مدارس محروماند و سوءتغذیه در میان کودکان نیز شیوع دارد.
طالبان در ۱۵ اوت ۲۰۲۱، همزمان با خروج نیروهای ایالات متحده و دیگر کشورهای عضو ناتو پس از جنگی پرهزینه که دو دهه ادامه داشت، قدرت را در افغانستان به دست گرفت.
خروج آمریکا صحنههایی آشفته را در فرودگاه کابل رقم زد. جمعیت زیادی با ناامیدی برای خروج از کشور به فرودگاه هجوم بردند و شماری از افراد هنگام برخاستن یک هواپیمای نیروی هوایی آمریکا به بدنه آن آویزان شدند.
دولت طالبان اندکی پس از به دست گرفتن قدرت، تحصیل دختران پس از پایه ششم را ممنوع کرد و در ادامه، زنان را از تحصیلات عالی نیز محروم ساخت.
طالبان این محدودیتها را در حالی اعمال کرد که پیش از تصرف قدرت وعده داده بود زنان به آموزش، اشتغال و مشارکت در عرصه عمومی دسترسی خواهند داشت.
طالبان همچنین حضور زنان در اماکن عمومی از جمله باشگاههای ورزشی و پارکها را ممنوع کرده است. زنان از شرکت در فعالیتهای ورزشی نیز منع شدهاند و اجازه ندارند بدون همراهی یک سرپرست مرد به مناطق دوردست سفر کنند.
در مراسم لویه جرگه، مقامهای بلندپایه طالبان به همراه نمایندگان خارجی و هزاران شهروند حضور یافتند. سخنرانیهای این مراسم بر پایان حضور نظامی آمریکا در افغانستان در پنج سال پیش متمرکز بود. در این بارە، حمدالله فطرت، معاون سخنگوی دولت طالبان، در این مراسم گفت:
از خداوند متعال میخواهیم میهن ما را برای همیشه از اشغال، تجاوز، جنگ و ناامنی محفوظ بدارد و مردم ما را قادر سازد در سایه حکومت مبتنی بر شریعت از صلح، آرامش و رفاه برخوردار شوند.
عبدالسلام حنفی، معاون نخستوزیر طالبان در امور اداری، نیز گفت حاکمیت طالبان به دوره مداخلات خارجی و منازعات داخلی افغانستان در نیمقرن گذشته پایان داده و امنیت را به این کشور بازگردانده است. عبدالسلام حنفی در این بارە اظهار داشت:
هر روز دستکم ۳۰۰ جوان افغان شهید میشدند یا جان خود را از دست میدادند، ۳۰۰ زن بیوه میشدند، چندین کودک یتیم میشدند و ۳۰۰ مادر به سوگ مینشستند. خدا را شکر که با حاکمیت امارت اسلامی افغانستان، این مصیبت از ملت افغانستان برطرف شد.
هیچ زنی در این مراسم حضور نداشت.
درخواست برای تعامل بینالمللی
پنج سال پس از بازگشت طالبان به قدرت، دولت این گروه همچنان در انزوای بینالمللی قرار دارد و روسیه تنها کشوری است که آن را بهطور رسمی به رسمیت شناخته است.
امیرخان متقی، وزیر امور خارجه طالبان، گفت کشورهایی که با دولت این گروه وارد تعامل شدهاند، از این تعامل منتفع شدهاند و از کشورهایی که تاکنون با آن ارتباط برقرار نکردهاند خواست در رویکرد خود تجدیدنظر کنند.
متقی گفت: آنها باید به سوی سیاست تعامل و مناسبات متقابل حرکت کنند.
جشنها زیر تدابیر شدید امنیتی
در کابل، افغانها با در دست داشتن پرچمهای طالبان به میدانهای شهر آمدند و در حمایت از دولت شعار دادند. کاروانهای خودرو نیز در خیابانهای شهر به حرکت درآمدند و موجب راهبندان شدند.
در جریان برگزاری این مراسم، تدابیر امنیتی شدیدی برقرار بود. نیروهای امنیتی طالبان حضور گستردهای در شهر داشتند و در یکی از جادههای اصلی منتهی به لویه جرگه نیز چندین ایست بازرسی ایجاد شده بود.
مراسم مشابهی در استانهای مختلف افغانستان برگزار شد و پرچمهای طالبان و پوسترهایی حاوی شعارهایی در ستایش بازگشت این گروه به قدرت، در امتداد جادههای اصلی و بازارها به نمایش درآمد.
آپارتاید جنسیتی
ریچارد بنت، گزارشگر ویژه سازمان ملل متحد درباره وضعیت حقوق بشر در افغانستان با انتشار پیامی ویدئویی گفت این کشور با بحرانی عمیق در زمینه حقوق بشر روبهرو است:
دوران جنگ پایان یافته است، اما اینکه صلح واقعی برقرار شده باشد، محل تردید است. وضعیت حقوق بشر بهطور پیوسته وخیمتر شده و این وخامت بیش از همه در وضعیت زنان و دختران نمود یافته است. مأموریت من به این نتیجه رسیده است که این نظام مصداق جنایت علیه بشریتِ آزار و تعقیب جنسیتی است.
او در ادامه افزود: این بحران بسیار فراتر از تبعیض جنسیتی و حتی فراتر از آپارتاید جنسیتی است.
بنت همچنین خاطرنشان کرد که سازمان ملل همچنان موارد بازداشت خودسرانه، شکنجه، کشتار فراقضایی و آزار و تعقیب اقلیتها در افغانستان را مستند میکند.
بنت به جامعه بینالمللی هشدار داد که از عادیسازی سیاستهای طالبان خودداری کند. او گفت چنین اقدامی به تبعیض مشروعیت میبخشد و به قربانیان این پیام را میدهد که رنج و مصائب آنها موضوعی قابل مذاکره است.
از سوی دیگر، مولوی حیاتالله مهاجر فراهی، معاون نشرات وزارت اطلاعات و فرهنگ در دولت طالبان، این هفته در گفتوگو با خبرگزاری آسوشیتدپرس گفت که این دولت، با وجود چالشها و دشواریها، طی پنج سال گذشته امنیت را برقرار کرده، زیرساخت ایجاد کرده و فرصتهای شغلی به وجود آورده است.
سوءتغذیه گسترده در میان کودکان
فراهی در پاسخ به پرسشی درباره آموزش دختران و زنان، به این موضوع پاسخی نداد، اما گفت میزان سرمایهگذاری در دانشگاهها از هر آنچه در گذشته دیده شده، فراتر رفته است.
سازمان آموزشی، علمی و فرهنگی ملل متحد، یونسکو، برآورد کرده است که حدود دو میلیون و ۴۰۰ هزار دختر از تحصیلات متوسطه محروم شدهاند.
برنامه جهانی غذای سازمان ملل متحد نیز اعلام کرد سوءتغذیه کودکان در یکسوم استانهای افغانستان به سطح بحرانی رسیده است و انتظار میرود کمبود منابع مالی وضعیت را وخیمتر کند.
نهاد زنان سازمان ملل متحد نیز این هفته اعلام کرد زنان و دختران افغانستان با شدیدترین محدودیتها در جهان مواجهاند و ممنوعیتهای اعمالشده، آینده این کشور را با آسیب روبهرو میکند. به گفته این نهاد، کمبود معلم، پزشک، پرستار و ماما، بنیانهای اجتماعی و اقتصادی افغانستان را تهدید میکند.
