فشار دموکرات‌ها احتمال ازسرگیری جنگ با ایران را کاهش می‌دهد
حملات محدود تازه آمریکا به ایران، همزمان با کاهش قدرت مانور سیاسی دونالد ترامپ، از تعمیق شکاف میان اهداف نظامی کاخ سفید و محدودیت‌های داخلی آن حکایت دارد. شکست جمهوری‌خواهان در انتخابات میان‌دوره‌ای، موازنه قدرت را به سود دموکرات‌هایی تغییر داده است که اکنون می‌کوشند با استفاده از اهرم بودجه، اختیار ادامه جنگ را از ترامپ سلب کنند. در این میان، فرصت محدود تا آغاز به کار کنگره جدید، تصمیم‌گیری نظامی را با فشار زمانی روبه‌رو کرده است. میانجی‌گری قطر نیز در تقابل با خطر تشدید جنگ، اهمیت بیشتری می‌یابد.
دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، بامداد شنبه ۱۶ آبان، در گفت‌وگو با خبرنگاران اعلام کرد ارتش این کشور با انجام حملات محدود تازه‌ای، سامانه‌های پدافند هوایی ایران را هدف قرار داده است. همزمان، رسانه‌های رسمی جمهوری اسلامی ایران از شنیده شدن صدای دو انفجار در منطقه سوزا در جزیره قشم، واقع در تنگه هرمز خبر دادند. ترامپ در عین حال تاکید کرد که گفت‌‌وگوها با ایران برای دستیابی به یک توافق پایان جنگ ادامه دارد.
همزمان نخست‌وزیر قطر یکی از میانجی‌های میان ایران و آمریکا با بیان اینکه نمی‌توان انتظار داشت دو کشور به یک توافق ایده‌آل برسند، از طرفین خواسته است برای کاهش تنش‌ها بر دستیابی به توافقی عملی تمرکز کنند و منتظر توافقی ایده‌آل نمانند.
در شرایطی که تلاش‌های میانجی‌گرانه منطقه‌ای به رهبری قطر برای نزدیک کردن دیدگاه‌ها، اعتمادسازی و کاهش نگرانی‌ها از احتمال ازسرگیری جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران شتاب گرفته است، به گفته ناظران، ترامپ هر روز بخشی از ابزارهای مانور سیاسی خود را از دست می‌دهد.
این وضعیت به‌ویژه پس از شکست سنگین حزب او در انتخابات میان‌دوره‌ای کنگره تشدید شده و احتمال بازگشت به جنگ را کاهش داده است.
شبکه ان‌بی‌سی به نقل از منابعی که نامشان را فاش نکرد، گزارش داد مقام‌های دولت آمریکا و وزارت جنگ این کشور، پنتاگون، به ترامپ اطلاع داده‌اند که فرصت آغاز یک کارزار نظامی تازه علیه ایران رو به کاهش است.
به گفته این منابع، اگر ترامپ قصد چنین اقدامی را دارد، باید ظرف هشت هفته آینده و پیش از آغاز به کار کنگره جدید تحت کنترل دموکرات‌ها اقدام کند.
تحرکات جدی دموکرات‌ها
تنها چند روز پس از آنکه ترامپ پشتوانه سیاسی ناشی از اکثریت جمهوری‌خواهان در کنگره را که به تصویب تصمیم‌های او کمک می‌کرد از دست داد، تحرکات دموکرات‌ها برای پایان دادن به جنگی که از حمایت بخش گسترده‌ای از آمریکایی‌ها برخوردار نیست، جدی‌تر شد.
قانون‌گذاران دموکرات کارزاری را برای قطع بودجه این جنگ آغاز کرده‌اند که ممکن است حتی به تعطیلی دولت فدرال منجر شود.
در همین زمینه، روزنامه واشنگتن سان به نقش محوری کریس ون هولن، سناتور دموکرات، و رو خانا، نماینده مجلس نمایندگان، در هدایت این تلاش‌ها پرداخته و آن را با اقدامات کنگره برای پایان دادن به جنگ ویتنام در سال ۱۹۷۳ مقایسه کرده است.
وب‌سایت خبری تروث‌اوت نیز گزارش دادە است کە این راهبرد تنها به حذف بودجه جنگ از قوانین جاری محدود نمی‌شود، بلکه شامل افزودن شروطی برای جلوگیری از استفاده از اعتبارات تخصیص‌یافته در عملیات جنگی نیز هست.
این رویکرد از تصویب قطعنامه‌هایی درباره اختیارات جنگی فراتر می‌رود، زیرا انتظار می‌رود دولت ترامپ چنین قطعنامه‌هایی را نادیده بگیرد. جمهوری‌خواهان تا ژانویه آینده همچنان کنترل عملی کنگره را در اختیار دارند.
اهرم بودجه
تحلیلگران معتقدند بودجه یکی از قدرتمندترین ابزارهایی است که قانون‌گذاران برای پایان دادن به جنگ در اختیار دارند.
دموکرات‌ها با اتکا به اکثریت گسترده خود در مجلس سنا و مجلس نمایندگان آینده می‌توانند ترامپ را در موقعیت دشواری قرار دهند و او را ناچار کنند میان پایان دادن به جنگ یا تعطیلی دولت یکی را انتخاب کند.
ون هولن گفت قصد ندارد به هیچ طرحی رأی دهد که بودجه‌ای برای شعله‌ورتر کردن جنگ در ایران فراهم کند.
او افزود اگر رئیس‌جمهوری بخواهد به مردم بگوید که آماده است برای پیشبرد جنگی غیرقانونی و بی‌معنا در ایران، دولت ایالات متحده را تعطیل کند، این انتخاب خود او خواهد بود.
شماری دیگر از دموکرات‌ها نیز این هفته از به‌کارگیری اختیارات بودجه‌ای برای پایان دادن به جنگ حمایت کردند. آدام اسمیت، عضو کمیته نیروهای مسلح مجلس نمایندگان، و رزا دلاورو، عضو کمیته تخصیص بودجه این مجلس از جملە این افراد معرفی شدەاند.
بودجه دولت فدرال قرار است در ۱۱ دسامبر آینده به پایان برسد. جمهوری‌خواهان نیز تا زمان ادای سوگند نمایندگان جدید در ژانویه، کنترل هر دو مجلس کنگره را حفظ خواهند کرد.
در همین حال، یکی از وظایف کنگره کنونی بررسی لایحه بودجه سال آینده پنتاگون است. نسخه‌های پیشین این لایحه شامل اختصاص ۷۰ میلیارد دلار برای جنگ علیه ایران بوده است.
ناظران این ابتکار را نخستین آزمون برای رهبران حزب دموکرات، جفریز در مجلس نمایندگان و جاک شومر در مجلس سنا می‌دانند. هر دو در تلاش‌اند با آغاز دوره جدید کنگره، جایگاه رهبری خود را حفظ کنند.
شومر یک روز پس از انتخابات میان‌دوره‌ای وعدە داد به جنگ پایان دهد. او گفت بنیان‌گذاران آمریکا اختیار بودجه را یکی از ابزارهای مهار رئیس‌جمهوری قرار داده بودند که بدون موافقت مردم آمریکا جنگی را آغاز می‌کند.
با این حال، شومر و جفریز هر دو از حامیان سرسخت اسرائیل بوده‌اند و پیش‌تر هر یک به شیوه خود از جنگ حمایت کرده‌اند.
شومر در ژوئن گذشته، امضای توافق ترامپ با ایران برای پایان دادن به جنگ را مورد انتقاد قرار داده و آن را هنر تسلیم شدن توصیف کرده بود.
همزمان، جفریز تنها چند روز پس از آغاز جنگ آمریکا و اسرائیل، حاضر نشد احتمال رأی مثبت به درخواست احتمالی دولت ترامپ از کنگره را برای اختصاص بودجه بیشتر به عملیات جنگی رد کند.
به این ترتیب، به نظر می‌رسد سونامی انتخابات معادلات سیاسی ترامپ را بر هم زده است. رئیس جمهور آمریکا خود اذعان داشتە است که جنگ با ایران یکی از عوامل شکست انتخاباتی حزبش بوده و اکنون در چنین شرایطی با گزینه‌های محدودی برای مدیریت این پرونده روبه‌رو شده است.
همچنین گزارش‌های متناقضی درباره قصد برخی از اعضای ارشد دولت ترامپ برای فاصله گرفتن از او منتشر می‌شود.
بسیاری در انتظار تصمیمی هستند که ترامپ طی روزهای آینده اتخاذ خواهد کرد. با این حال، این واقعیت که او حق نامزدی در انتخابات ریاست‌جمهوری آینده را ندارد، نگرانی برخی از سیاستمداران هر دو حزب را برانگیخته است که مبادا چنین موقعیتی وی را بە حملە بە ایران وادارد.
در چنین صورتی، قیمت انرژی که با افزایش امیدها به ازسرگرفته نشدن جنگ تا حدودی کاهش یافته است، بار دیگر افزایش خواهد یافت. ازاین‌رو، دست‌کم در شرایط کنونی، همچنان فضای عدم قطعیت بر تحولات حاکم است.
