top of page


در میانە آسیمیلاسیون و شوونیسم، انتگراسیون دموکراتیک چگونە عمل میکند؟
نصرالله لَشَنی ایران جامعهای تاریخی، کهن و متکثر است که گروههای زبانی، فرهنگی و اتنیکی گوناگون در شکلگیری، تداوم و غنای تمدنی آن سهم داشتهاند. این کثرت، نه یک پدیده عارضی یا معاصر، بلکه مقوم موجودیت و هویت تاریخی این سرزمین است. با این حال، تجارب تاریخی نشان میدهد که تنوع اجتماعی و فرهنگی بهخودیخود به همبستگی پایدار سیاسی منجر نمیشود. تکثر زمانی میتواند به یک سرمایه ملی بدل شود که فرم سیاسی حاکم، ظرفیت نهادینه کردن و بازنمایی این تنوع را داشته باشد. انسجام ملی زمانی


حزب کارگر، از معماری دولت اسرائیل تا بازیگری در حاشیه
علیاصغر فریدی انتخابات ۲۷ اکتبر ۲۰۲۶ اسرائیل بار دیگر تشکیل دولت را به معادلهای دشوار تبدیل کرده است. طبق آخرین نتایج، بلوک بنیامین نتانیاهو ۵۳ کرسی و اردوگاه گادی آیزنکوت ۴۸ کرسی دارند و هیچکدام به اکثریت ۶۱ کرسی نرسیدهاند. در این میان، فهرست «دموکراتها»، حاصل ادغام حزب کارگر و مرتس به رهبری یائیر گولان، با هشت کرسی شریک کوچک اردوگاه مخالف نتانیاهو هستند. دموکراتها، وارث سنتی است که دههها دولتهای اسرائیل را رهبری میکرد، اما اکنون بهتنهایی توان شکستن بنبست را ندا


جنگ، وضعیتسنجی و پیامدهای آن
نصرالله لشنی تحلیل پیامدهای جنگ بر آینده ایران مستلزم بررسی همزمان ساختار حکومت، جامعه مدنی و جامعه سیاسی است. در ساختار قدرت، تقویت ظرفیت کنترل امنیتی میتواند با فرسایش ظرفیت اداره و تعمیق بحران حکمرانی همراه شود. در جامعه مدنی، کاهش اعتراضات لزوماً بیانگر افول نارضایتی نیست، همانگونه که گسترش نارضایتی نیز بهخودیخود به سازمانیابی جمعی نمیانجامد. در جامعه سیاسی، شکلگیری بدیل دموکراتیک به مرزبندی با اقتدارگرایی، ائتلاف جنبشهای مستقل و دموکرات و تدوین برنامهای پاسخگو


چرا برخی ایرانیها، نازیسم را ستایش و هیتلر را قهرمان خود میدانند؟
علی اصغر فریدی ستایش هیتلر و نازیسم در بخشی از فضای مجازی فارسیزبان، بازتاب پیوندی تاریخی میان ناسیونالیسم نژادمحور، اقتدارگرایی و بحران هویت است. تبلیغات آریاییگرایانه در دوران رضاشاه، زمینه نفوذ تصورات برتری نژادی را فراهم کرد و جریانهایی مانند سومکا به بازتولید آن پرداختند. پس از انقلاب، تبلیغات ضدغربی و یهودستیزی حکومتی، در کنار واکنشهای افراطی به هویتسازی اسلامی، به این میراث ابعاد تازهای بخشید. شبکههای اجتماعی نیز با برجستهسازی نفرت و نوستالژی قدرت، آن را تشدید


دعوای من با رسانههای فارسیزبان
نیک آهنگ کوثر بە باور نیک آهنگ کوثر رسانههای فارسیزبان با اولویتدادن به مناقشات سیاسی و منافع حامیان خود، بحرانهای حیاتی این کشور را از دستور کار خبری کنار گذاشتهاند. او با اشاره به کاهش منابع آب زیرزمینی، خشکشدن چاهها و افت کیفیت آب هشدار میدهد که ادامه این روند، زندگی میلیونها نفر را تهدید میکند و میتواند به مهاجرت گسترده منجر شود. به باور او، رسانهها با سرگرمکردن مخاطبان به هیجانهای سیاسی، از مسئولیت اصلی خود در اطلاعرسانی درباره بحرانهایی که سلامت، معیش


چرا جنگها از تیتر اول میافتند، اما از جهان نمیروند؟
علیاصغر فریدی کاهش توجه رسانهها به جنگهای طولانیمدت، لزوماً به معنای کاهش شدت بحران یا پیامدهای انسانی آن نیست. منطق ارزشگذاری خبری که بر تازگی و تحولات ناگهانی تأکید دارد، در کنار فرسودگی روانی مخاطبان، ملاحظات اقتصادی رسانهها و محدودیتهای پوشش میدانی، به تدریج جنگهای فرسایشی را به حاشیه میراند. در این میان، اولویتهای سیاسی و ژئوپلیتیک نیز بر میزان بازنمایی بحرانهای مختلف تأثیر میگذارند. مسالە اساسی آن است که این نابرابری در توجه رسانهای چگونه بر آگاهی عمومی، تد


انسان کرد آزاد و بحران معرفتی سیاست ذهنیت کلاسیک
Newroz Amed, 2022/Muhammed Serdar. دیاکو مرادی عضو شورای مدیریتی پلتفرم دموکراتیک ایران عضو شورای مرکزی کنگرە آزادی ایران مسئله بنیادین در نقد یادداشت کریم پرویزی درباره انتگراسیون دموکراتیک، فراتر از اختلاف میان دو نگرش سیاسی یا دو برداشت متفاوت از چگونگی حل مسالە کرد است. آنچه در این نوشته اهمیت بیشتری دارد، مواجهه دو دستگاه معرفتی در فهم انسان، جامعه، دولت، حاکمیت و آزادی است. دو دستگاهی که اگرچه ممکن است در مخالفت با ستم ملی، تبعیض ساختاری و تمرکز قدرت اشتراکاتی داشته باش


نقد پیشفرض ملت واحد در گفتمان دموکراسیخواهی ایران
رامیار حسینی گفتمان مسلط دموکراسیخواهی در ایران، با پیشفرض گرفتن موجودیت ملت ایران و تقدیس تمامیت ارضی، بنیادیترین پرسش دموکراتیک، یعنی حق تعیین هویت و سرنوشت سیاسی ملتها را نادیده میگیرد. ملت ایران در معنای سیاسی مدرن، محصول فرایند دولتسازی متمرکزی است که با تحمیل هویت واحد، زبان واحد و برجستەسازی روح ملی یکپارچە، ملتهای دیگر را به اقوام و زبانهای آنان را به گویشهای محلی تقلیل داده است. دموکراسی زمانی معنا مییابد که هیچ تعریف ملی یا مرز سیاسی از پیش تحمیل نشود و مل


مشروعیت حکومت و چالشهای جامعه اپوزیسیون ایران
علیاصغر فریدی بحران مشروعیت جمهوری اسلامی، با وجود اتکای فزاینده حکومت به زور و سرکوب، هنوز به شکلگیری آلترناتیوی معتبر منجر نشده است. اپوزیسیون جمهوری اسلامی ایران پس از دههها فعالیت، همچنان با پراکندگی، رقابتهای شخصی، ضعف نهادسازی و تکرار الگوهای سیاسی گذشته روبهرو است. مسالە اصلی، ناتوانی مخالفان در جلب اعتماد جامعه و پاسخگویی به نیازها و منافع واقعی مردم است. بدون اجماع بر قواعد مشترک، شفافیت، پذیرش تکثر سیاسی و ارائه برنامههای عملی اقتصادی و اجتماعی، اپوزیسیون ن


از سیاست زندگی تا سازمانیابی و افق رهایی
در بخش نخست، مسالە از دستمزد و اعتراض کارگری و اجتماعی آغاز شد و به مفهوم گستردهتر بازتولید اجتماعی رسید. اما اگر بازتولید اجتماعی تمامی شرایطی را دربرمیگیرد که ادامه زندگی را ممکن میکنند، تحلیل نمیتواند در کارخانه و رابطه مزد بازبماند. کار مراقبتی و بیمزد، بدن و آزادی زنان، آب و خاک، اکولوژی یا زیستبوم، تفاوتهای منطقهای و ملی، زندان و حتی خود حق زندگی نیز وارد همان پرسش میشوند: چه کسی بر شرایطی که زندگی را ممکن میکنند اختیار دارد؟ ۸. زنان، کار بازتولیدی و سیاست زند


هفتم اکتبر و مرگِ توهم کنترل
زریان خالدی هفتم اکتبر را نمیتوان صرفاً آغاز جنگ غزه دانست. این حمله رویدادی بود که چند دستگاه قدرت را همزمان با شکست مواجه کرد. دستگاه امنیتی اسرائیل نتوانست آنچه را در برابرش در حال شکلگیری بود ببیند. حماس توانست برای چند ساعت، نسبت قدرت میان یک دولت بسیار قدرتمند و یک گروه محاصرهشده را وارونه کند. در همان حال، این حمله آشکار کرد که نظم دیپلماتیکی که مسئله فلسطین را به بحرانی قابلمدیریت تقلیل داده بود، تا چه اندازه بر سرپوش گذاشتن بر واقعیتهای حلنشده متکی بوده است.


چرا دیکتاتورها عاشق گندماند؟
در میان همه کالاهای اقتصادی، کمتر چیزی بهاندازه گندم و نان با سرنوشت سیاسی حکومتهای اقتدارگرا گره خوردەاند. از مصر و سوریه تا روسیه شوروی و چین مائوئیستی، تقریبا همه دیکتاتوریهای تاریخ معاصر دلبستگی خاصی به خودکفایی گندم نشان دادهاند. این دلبستگی تصادفی نیست، بلکە ریشه در ترکیبی از ملاحظات بقای سیاسی، امنیت ملی، کنترل اجتماعی و روایتسازی ایدئولوژیک دارد. در بسیاری از جوامع، بهویژه در خاورمیانه و آفریقای شمالی، نان صرفا یک ماده غذایی نیست، بلکە نمادی از قرارداد نانوشته


پهلوی: از نوستالژی تاریخی تا دستکاری شبکههای اجتماعی
نصراللە لشنی بازگشت پهلوی به صحنه سیاست ایران را نمیتوان نه احیای ساده سلطنتخواهی دانست و نه محصول تبلیغات سیاسی. بحران مشروعیت جمهوری اسلامی، گذشتهای را که این نظام بر نفی آن بنا شد، دوباره به معیار مقایسه با اکنون تبدیل کرده است. حافظه جمعی نیز تصویری گزینشی از پهلوی میسازد که توسعه، سکولاریسم و دولت مقتدر را برجسته و اقتدارگرایی و سرکوب سیاسی آن دوره را کمرنگ میکند. همزمان، الگوریتمها، شبکههای هماهنگ و عملیات نفوذ میتوانند دامنه این گرایش را بزرگنمایی کنند. بنابر


زیر آسفالت، ساحل است! به مناسبت سالگرد جنبش ژن،ژیان، آزادی
سارا پریزاد چهار سال بعد، اهمیت ژن، ژیان، آزادی شاید بیش از پیامدهای سیاسی آن، در جابهجایی خودِ میدان منازعه باشد. این جنبش اقتدار را نه فقط در حکومت، بلکه در بدن، خانواده، جنسیت و مناسبات روزمره به پرسش گرفت و از همین رو، تقلیل آن به پروژه سرنگونی، بخشی از ماهیتش را پنهان میکند. مشابه مه ۶۸، در این جنبش مساله اصلی تصرف قدرت نبود، بلکه سلب مشروعیت از اشکالی از قدرت بود که پیشتر طبیعی تلقی میشدند. آزمون تاریخی جنبش نیز همینجاست: آیا این گسست فرهنگی نهایتاً به بازآرایی پای


ژینا: نامی که زندگیاش هدیه، مرگش فاجعه و میراثش دگرگونی ساختارها بود
رسول شیار چهار سال پس از مرگ ژینا امینی، میراث جنبش ژن، ژیان، آزادی را نمیتوان تنها با حضور مردم در خیابانهای پاییز در سال ۱۴۰۱ یا ابعاد سرکوب آن سنجید. اثر ماندگارتر جنبش، جابهجایی در زبان و سوژگی سیاسی بود: زن از موضوع کنترل به کنشگر سیاست بدل شد و کردستان، که مطالباتش اغلب در حاشیه روایتها قرار میگرفت، اینبار زبانی سیاسی را به مرکز ایران منتقل کرد. شعار و سپس گفتمان ژن، ژیان، آزادی از کردستان به سراسر ایران و سپس جهان رسید، هرچند جهانیشدن آن همواره با بازشناسی خاس
bottom of page
