top of page


گفتوگوهای سوئیس، قطر و پاکستان را در مسیر تنشزدایی میان آمریکا و ایران قرار داد
سمیە توحیدی نخستین گفتوگوهای سطحبالای آمریکا و ایران در سوئیس به توافقی نهایی منجر نشد، اما روندی را آغاز کردە است کە بە نظر میرسد هدف آن تبدیل تفاهمنامهای شکننده به فرایندی دیپلماتیک و سازمانیافته است. هیاتهای دو کشور در بورگناشتوک، مشرف به دریاچه لوسرن، توافق کردند کە مذاکرات فنی را در چارچوب تفاهمنامه اسلامآباد ادامه دهند. قطر و پاکستان مسئولیت میانجیگری این روند را بر عهده گرفتهاند. اما برآیند این مذاکرات، اگر چە در هفتەهای آتی خود را در عرصە نشان میدهد، در بره


سپاه پاسداران انقلاب اسلامی در لبنان، مدیریت جنگ را بر عهدە دارد
عکس از: رویترز از زمان آغاز جنگ اخیر در لبنان، دادهها و شواهدی از نقش مستقیم سپاه پاسداران انقلاب اسلامی در مدیریت نبرد در کنار حزبالله حکایت دارد، اما ابعاد این مشارکت، ماهیت آن و شمار ایرانیانی که در آن مشارکت داشتهاند، همچنان در هالهای از ابهام باقی مانده است. با وجود فقدان آمار دقیق، مجموعهای از شواهد و رویدادهای مستقل، حضور نیروها و افسران ایرانی در خاک لبنان در طول جنگ، هم در مواضع فرماندهی و مدیریت درگیریها و چه در میدان نبرد تائید می کنند. در تلاش برای مهار آشفت


توافق شکننده میان ایالات متحده و ایران
توافق ۶۰ روزه تهران و واشنگتن را کمتر باید گامی بهسوی مصالحه راهبردی و بیشتر تلاشی برای خرید زمان در بحبوحه فشارهای سیاسی و اقتصادی دانست. نشانهها حاکی از آن است که دو طرف فعلاً نه بر سر حل ریشهای اختلافات هستهای، بلکه بر مهار ریسکهای فوری، از شوک نفتی تا بیثباتی منطقهای، به تفاهم رسیدهاند. از این منظر، شکنندگی توافق بیش از آنکه فنی باشد، مستقیماً به دوام محاسبات سیاسی دو پایتخت گره خورده است. ایالات متحده تحریمهای خود علیه ایران را برای مدت شصت روز تعلیق کرده است. ا


عملگرایان در برابر تندروها: آیا ایران بر سر توافق با آمریکا دچار شکاف شده است؟
نشانەها حاکی از آن است کە هرچند در ساختار قدرت ایران اختلافهای جناحی و مخالفت با گفتوگوهای میان ایالات متحده و مقامات ارشد جمهوری اسلامی وجود دارد، اما این شکافها بهتنهایی توان برهم زدن روند مذاکرات را ندارند. پس از پنج هفته جنگ که ابتدا با آتشبسی در ماه آوریل متوقف شد و سرانجام با دستیابی بە تفاهمنامەای در هفتە جاری پایان یافت، جیدی ونس، معاون رئیسجمهور آمریکا، و محمدباقر قالیباف، مذاکرهکننده ارشد ایران، در سوئیس و با میانجیگری قطر و پاکستان گفتوگوهایی را آغاز کردن


آیا تحریمهای آمریکا و جامعە بین الملل علیه ایران قابل لغو هستند؟
ایالات متحده اجرای نخستین گامهای کاهش تحریمها علیه ایران را در چارچوب توافق موقت با هدف پایان دادن به جنگ آغاز کرده است. با این حال، بازکردن گرەهای ساختاری از تحریمهای آمریکا و بینالمللی که طی دههها علیه ایران شکل گرفته، بسیار پیچیدهتر از صدور معافیتهای موقت یا تعلیق برخی محدودیتها است. برداشتن تحریمهایی کە حداقل بعد از سال ١٣٨٤ علیە ایران بە تصویب رسیدەاند، ساختار مالی و اقتصادی این کشور را با تنگناهای بسیاری بر معیشت مردم هر چە بیشتر تنگ کردە است. با دستیابی بە تفاه


نابرابری رانتی و جامعه قطبیشده
شیلان سقزی در ایران امروز، مسئله صرفا فاصلهی فقیر و غنی نیست، بلکە شکل خود نابرابری است. آنچه در سطح خیابان دیده میشود، دیگر یک هرم کلاسیک طبقاتی نیست که در آن ثروت از بالا به پایین سرازیر شود و در میانه، طبقهای پایدار و قابلتشخیص بایستد. ایران طی سالهای اخیر بیشتر شبیه جامعهای است که در یک سوی آن اقلیتی کوچک، اما بسیار مصون از بازخواست، با دسترسی به رانت، دارایی، ارز، املاک و شبکههای قدرت ایستادهاند و در سوی دیگر، اکثریتی که زیر فشار تورم، بیثباتی شغلی، حذف تدریجی


توافق احتمالی ایران و آمریکا میتواند سپاه پاسداران را به یکی از بزرگترین برندگان اقتصادی تبدیل کند
بر اساس یک گزارش تحلیلی رویترز، مشوقهای اقتصادی پیشبینیشده در توافق احتمالی ایران و آمریکا، ممکن است برخلاف هدف اولیه، بیش از همه به سود سپاه پاسداران انقلاب اسلامی تمام شود و بیش از پیش به تقویت جایگاه اقتصادی این نهاد نظامی امنیتی منجر شود. این گزارش از اینرو استدلال میکند که همین امر میتواند اجرای توافق را با چالشهای تازهای روبهرو کند. خبرگزاری رویترز در گزارشی تحلیلی نوشته است که چارچوبهای اولیه یک توافق احتمالی میان واشنگتن و تهران برای پایان دادن به تنشها، دا


چرا موفقیت توافق تهران و واشنگتن همچنان محل تردید است؟
عمار گلی در حالی که دولت دونالد ترامپ توافق اولیه با ایران را پایان جنگ و آغاز مرحلهای تازه معرفی میکند، نشانهها از شکنندگی عمیق این تفاهم حکایت دارد. توافقی که قرار است طی ۶۰ روز به قراردادی جامع تبدیل شود، با مخالفتهای جدی در واشنگتن، تهران و تلآویو روبهرو است. جمهوریخواهان آن را امتیازدهی پرهزینه به ایران میدانند، تندروهای ایرانی از عقبنشینی سخن میگویند و اسرائیل نیز با بدبینی به آن مینگرد. در چنین شرایطی، این تفاهم بیش از آنکه صلحی پایدار باشد، آتشبسی شکننده ا


آیا اسرائیل در دام ایران گرفتار شدە است؟
سمیە توحیدی با وجود امضای تفاهم میان ایران و آمریکا، حملات حزبالله به اسرائیل، بار دیگر تنشهای منطقهای را تشدید کرده است. بە نظر میرسد تهران با هدایت نیروهای نیابتی، اسرائیل را در تلهای راهبردی قرار داده است که هر واکنش نظامی میتواند به شکاف با واشنگتن منجر شود. همزمان، اسرائیل در حالی با تهدیدهای امنیتی روبهرو است که به باور منتقدان، فاقد راهبرد سیاسی و دیپلماتیک منسجم برای مهار ایران و حزبالله است. حزبالله در اوایل ماه مارس گذشته بنا بە دستور فرماندهان خود در تهران


صدای خاموش مردم: تفاهم ایران و آمریکا یا تعویق یک بحران؟
با اعلام تفاهم اولیه میان آمریکا و ایران بر سر برنامه هستهای تهران، جامعه ایران همچنان زیر سایه پیامدهای جنگ ۴۰ روزه، سرکوب داخلی و بحران معیشتی قرار دارد. واکنشها به این تفاهم عمیقاً دوپاره است. گروهی آن را تثبیت حکومت و خیانت به مطالبات مردم میدانند. گروهی دیگر از کاهش تنش استقبال میکنند. با این حال، بیاعتمادی نسبت به دو طرف همچنان گسترده است. بسیاری معتقدند توافق بدون گشایش سیاسی، بهبود معیشت و تضمین حقوق شهروندی، پایدار نخواهد ماند. برنامە هستەای ایران کە در سال ۱۳۲۹


وقتی جنگ تمام میشود: آینده روژهلات در ایرانِ پس از توافق
رسول گلهبان برای خانوادههای پخشان عزیزی، وریشه مرادی و دهها خانواده دیگری که در سالهای اخیر با پروندههای امنیتی، احکام سنگین و خطر اعدام روبهرو شدهاند، توافق احتمالی ایران و آمریکا پیش از آنکه یک خبر دیپلماتیک باشد، پرسشی درباره فردای زندگیشان است. در تهران، واشنگتن، اسلامآباد و دیگر پایتختها ممکن است درباره کاهش تنش، ثبات منطقهای و آینده روابط دو کشور سخن گفته شود, اما در روژهلات، بسیاری از مردم نگران این موضوع هستند که اگر جمهوری اسلامی ایران از این بحران عبور


روژهلات به گره پنهان رقابت ایران و ترکیه در خاورمیانه جدید تبدیل شده است
رامیار حسینی خاورمیانه امروز تنها صحنه تقابل ایران و اسرائیل نیست، بلکه شاهد رقابت عمیقتر دو قدرت تاریخی، ایران و ترکیه، بر سر تعریف نظم آینده منطقه است. در این میان، کردستان به نقطه تلاقی مهمترین خطوط گسل ژئوپلیتیکی، امنیتی و هویتی تبدیل شده است. روژهلات نیز دیگر صرفاً بخشی از معادلات داخلی ایران نیست، بلکه به فضایی تبدیل شده است که در آن رقابت تهران و آنکارا، تحولات سوریه و عراق، راهبرد مهار ایران از سوی اسرائیل و بازآرایی موازنه قدرت منطقهای در درون آن به یکدیگر پیوند م


توافق ایالات متحده و ایران چە تاثیراتی را بر اقتصاد کشورهای حاشیه خلیج فارس خواهد داشت؟
علیاصغر فریدی تفاهم میان ایران و ایالات متحده و بازگشایی تنگه هرمز، بیش از آنکه یک توافق امنیتی باشد، آزمونی برای سنجش میزان تابآوری اقتصاد کشورهای حوزە خلیج فارس است. این تحول، در کوتاهمدت با کاهش ریسک ژئوپلیتیکی و افت درآمدهای نفتی همراه خواهد بود، اما در سطحی عمیقتر، شکنندگی الگوی توسعه متکی بر هیدروکربنها را آشکار میسازد. از این منظر، برندگان واقعی دوره پساتوافق نه الزاماً بزرگترین صادرکنندگان نفت، بلکه اقتصادهایی خواهند بود که بتوانند ثبات سیاسی را به اصلاحات س


پشت پرده طرح باراک برای جدا کردن عراق از مذاکرات ایران
نخستوزیر عراق، علی الزیدی، در جریان سفر ماه آینده خود به ایالات متحده میکوشد کشور نفتخیزش را از خطر ورشکستگی نجات دهد. در همین حال، تام باراک، فرستاده آمریکا در منطقە که روزهای دوشنبه و سهشنبه به بغداد سفر کرده بود، در تلاش است اطمینان حاصل نماید که بغداد پیش از دریافت کمکهای مورد انتظار از واشنگتن یا متحدان منطقهای آن، اقدامات لازم را برای خلع سلاح گروههای مسلح انجام میدهد. این موضوع را منابع آگاه و مقامهای عراقی مطرح کردهاند. علی الزیدی و ائتلاف چارچوب هماهنگی، مت


چهار هدف اصلی اسرائیل در توافق در حال شکلگیری آمریکا و ایران نادیده گرفته شدهاند
در حالی که قرار است آمریکا و ایران روز جمعه یادداشت تفاهمی را امضا کنند و مذاکرات جدیدی درباره پرونده هستهای آغاز شود، رسانه اسرائیلی یدیحوت آحارنوت در تحلیلی اعلام نمود کە توافق در حال شکلگیری نهتنها هیچیک از اهداف اصلی اعلامشده اسرائیل را تضمین نمیکند، بلکه در برخی موارد با خواستههای اعلامی دولت بنیامین نتانیاهو فاصله قابل توجهی دارد. پیش از اعلام دستیابی بە تفاهمی میان آمریکا و ایران، نتانیاهو طی روزهای گذشته چهار هدف اصلی را برای پایان بحران با ایران برشمرده بود: خ
bottom of page
