متعاقب انتشار نحوە مواجهه اقتصادی آمریکا با ایران، مسئولان جمهوری اسلامی ایران تهدید کردند کە به تحریم‌های اقتصادی گسترده‌تر آمریکا پاسخ خواهد داد. واشنگتن گفته است این تحریم‌ها شریان حیاتی اقتصاد جمهوری اسلامی را قطع خواهد کرد، تهران نیز ابراز اطمینان کرده است کە شرکای اصلی تجاری‌اش در برابر کارزار فشار آمریکا مقاومت خواهند کرد. اسکات بسنت، وزیر خزانه‌داری آمریکا، روز دوشنبه از اقدامات جدید آمریکا علیە جمهوری اسلامی ایران رونمایی کرد، اما از اعمال شدیدترین تحریم‌هایی کە پیش

نصرالله لَشَنی روز یکشنبه، ۱ شهریور ۱۴۰۵، بازار ارز تهران شاهد ثبت رکوردی بی‌سابقه در تاریخ اقتصادی ایران بود. قیمت دلار آمریکا در معاملات غیررسمی برای اولین بار از سقف روانی ۲۰۰ هزار تومان عبور کرد و در ساعات اوج معاملات به ۲۰۰ هزار و ۳۰۰ تومان نیز دست یافت. این رقم که تنها ۲۴ ساعت پس از ثبت نرخ ۱۹۳ هزار و ۴۸۰ تومانی در روز شنبه به دست آمد، بیانگر شتاب فزاینده‌ای است که ریشه در تحولات ژئوپلیتیک، سیاست‌های تحریمی و نارسایی‌های ساختاری اقتصاد ایران دارد. برای تحلیل دقیق این رو

پس از نزدیک به شش ماه جنگ، چالش اصلی واشنگتن دیگر صرفاً فرسایش توان نظامی ایران نیست، بلکه تبدیل فشار انباشته نظامی و اقتصادی به امتیازی سیاسی است که تاکنون به دست نیامده است. کاهش ذخایر برخی مهمات، تداوم بن‌بست هرمز و محدودیت گزینه‌های تحریمی، هزینه ادامه مسیر را برای ترامپ افزایش داده و فشار را به شرکای منطقه‌ای آمریکا منتقل کرده است. اکنون محاصره و تشدید تحریم‌ها به محور راهبرد واشنگتن بدل شده، اما نتیجه این قمار به یک متغیر وابسته است: آیا تشدید بحران اقتصادی، تهران را به

زریان خالدی در ایران دارو صرفا یک کالای گران بە شمار نمی رود بلکە عملا به کالایی کمیاب و طبقاتی تبدیل شده است. بیمار ممکن است نسخه در دست، از داروخانه‌ای به داروخانه دیگر برود و سرانجام نه با دارو، بلکه با پیشنهاد تعویض برند، نصف‌کردن دز دارو، خرید آزاد یا صبرکردن بازگردد. این وضعیت در ماه‌های پس از دی ۱۴۰۴ شدت بیشتری گرفتە و در بهار و تابستان ۱۴۰۵ به ترکیبی از جهش قیمت، اختلال عرضه و فرسایش بیمه‌ها بدل شد. گزارش‌های منتشر شدە از بازار دارو حاکی از تغییر قیمت حدود پنج‌هزار قل

با وجود تغییرات گسترده امنیتی و نظامی در ششمین ماه رهبری مجتبی خامنه‌ای، ساختار اطلاعاتی جمهوری اسلامی همچنان با خلأ در رأس نهادهای اصلی خود روبه‌رو است. پس از کشته‌شدن اسماعیل خطیب و مجید خادمی در جنگ چهل‌روزه، جانشینان وزارت اطلاعات و سازمان اطلاعات سپاه هنوز معرفی نشده‌اند. همزمان، دولت برای معرفی وزرای اطلاعات و دفاع مهلت گرفته و احتمال تغییر شرط اجتهاد مطرح شده است، در حالی که نفوذهای امنیتی و ترور فرماندهان، فشار بر دستگاه‌های اطلاعاتی را افزایش داده است. با وجود مجموعه

گزارش تلگراف بیش از آنکه روایت یک عملیات ناکام باشد، محدودیت‌های راهبرد تغییر رژیم در ایران را آشکار می‌کند. طرح اسرائیل بر این فرض استوار بود که فشار نظامی، قیام داخلی و ورود نیروهای کُرد می‌تواند همزمان عمل کند، اما این معماری فاقد توافق منطقه‌ای درباره پیامدهای پس از سقوط بود. مخالفت اردوغان و نگرانی کشورهای حوزە خلیج فارس نشان داد مسالە اصلی نه صرفاً توان سرنگونی، بلکه هزینەهای نظم پس از آن است. از این منظر، شکست طرح بیانگر شکاف میان قدرت تخریب و قدرت مهندسی سیاسی است که

اگر خبر بازداشت محمدباقر خرازی درست باشد، ماجرا فراتر از برخورد با یک منتقد تندِ دولت پزشکیان است. خرازی هم به‌واسطه پیوند خانوادگی و هم به گفته خودش، از طریق چهار دهه رفاقت با مجتبی خامنه‌ای، به یکی از نزدیک‌ترین شبکه‌های قدرت در جمهوری اسلامی متصل است. اکنون بازداشت او با اتهام اقدام علیه امنیت ملی این پرسش را پیش می‌کشد که آیا مسئله فقط سخنان تند اوست، یا آنکه پای اطلاعات، ارتباطات و مناسبات پنهان در رأس قدرت در میان است. آنچنان که رحمت‌الله بیگدلی در حساب کاربری اکس خود ا

علی‌اصغر فریدی تنگە هرمز صرفاً حاکی از توان ایران برای مختل‌کردن جریان انرژی در سطح جهانی نیست، بلکه نسبت میان هزینه‌ای است که تهران می‌تواند صادر کند و هزینه‌ای که خود قادر به جذب آن است. کاهش وابستگی نسبی بازار به هرمز، در کنار شکنندگی اقتصادی ایران، این نسبت را به زیان تهران تغییر داده است. از این منظر، تشدید بحران می‌تواند پارادوکس بازدارندگی ایجاد کند: ایران برای اثبات اعتبار تهدید خود ناچار به استفاده بیشتر از هرمز شود، اما هرچه بیشتر از آن استفاده کند، رقبایش سریع‌تر

متعاقب پایان گرفتن مهلت شصت روزە بە ایران و انتشار گزارش وال ستریت ژورنال مبنی بر اتخاذ رویکرد تهاجمی از سوی تهران، یک مقام اسرائیلی نیز بە روزنامە یدیعوت آحارنوت گفتە است در صورتیکە تهران به این نتیجه برسد که محاصره، ثبات نظام را تهدید می‌کند، ممکن است تنش را با هدف قرار دادن زیرساخت‌های انرژی، مسیرهای کشتیرانی و متحدان آمریکا تشدید کند. از همینرو، همزمان دو طرف برای دور احتمالی دیگری از درگیری آماده می‌شوند مقام‌های اسرائیلی نشانه‌هایی را مشاهده کرده‌اند که حاکی از تغییر رو

مجلس جمهوری اسلامی روز گذشتە کلیات طرحی را تصویب کرد که عنوان آن مقابله با نفوذ سرویس‌های اطلاعاتی و دولت‌ها یا نهادهای بیگانه است. عنوان، مثل همیشه، امنیتی و فریبنده است. چون مسالە جمهوری اسلامی هیچ‌گاه صرفاً مقابله با جاسوسی نبوده است. مسئله این است که این حکومت اقتدارگرا همواره از مفهوم امنیت برای گسترش قلمرو سرکوب استفاده کرده است. در جمهوری اسلامی، دشمن فقط یک سرویس اطلاعاتی خارجی نیست. هرجا که حکومت نتواند جامعه معترض را کنترل کند، نفوذ به توضیح آماده‌ای برای علت رویدا

جمهوری اسلامی ایران در دو ماه گذشته، همزمان با مذاکرات با آمریکا، خود را برای رویارویی گسترده‌تری آماده کرده است. افزایش تولید موشک و پهپاد، بازآرایی ساختار فرماندهی، تقویت نفوذ سپاه بر ارتش و گسترش هماهنگی با نیروهای همسو در عراق، یمن و لبنان، از تغییر رویکرد تهران از مهار جنگ به آمادگی برای تشدید آن حکایت دارد. اطلاعات کشورهای عربی نیز نشان می‌دهد این راهبرد، تنگه هرمز، دریای سرخ و زیرساخت‌های انرژی کشورهای خلیج فارس را دربر می‌گیرد. با پایان مهلت ۶۰ روزه تفاهم با واشنگتن،

علی‌اصغر فریدی ساختار اقتصادی بیت رهبری را باید بخشی از معماری قدرت در جمهوری اسلامی دانست که در آن تمرکز ثروت خارج از سازوکارهای متعارف نظارت و بودجه، به استقلال سیاسی و ظرفیت اعمال قدرت تبدیل می‌شود. اهمیت این امپراتوری در دوره پس از علی خامنه‌ای حتی بیشتر است، زیرا مجتبی خامنه‌ای برای جبران محدودیت اقتدار شخصی، به منابعی نیاز دارد که وفاداری نخبگان را تثبیت، ائتلاف با سپاه را مدیریت و شبکه‌های امنیتی و سیاسی را تغذیه کند. در این چارچوب، انتقال رهبری صرفاً انتقال یک منصب

هم‌زمان با گسترش جنگ ایران و آمریکا، دریای خزر به شریان تازه انتقال تدارکات نظامی روسیه به ایران تبدیل شده است. این مسیر راهبردی که اکسپرس خزر نامیده شده است، با دور زدن فشار دریایی واشنگتن در خلیج فارس، همکاری نظامی مسکو و تهران را تقویت می‌کند و می‌تواند بر ادامه جنگ و موازنه قدرت در منطقه تاثیر بگذارد. روسیه بی‌سروصدا یک مسیر راهبردی جدید را برای انتقال تدارکات نظامی به ایران از طریق دریای خزر ایجاد کرده است. این کریدور لجستیکی که برخی آن را اکسپرس خزر می‌نامند، به ستون فق

آتش‌بس واشنگتن و تهران به نقطه‌ای دست یافتە است که مناقشه از تفسیر تفاهم‌نامه فراتر رفته و به آزمون اراده و تحمل هزینه تبدیل شده است. تهران با حفظ هرمز، غنی‌سازی و تشدید کنترل‌شده، می‌کوشد زمان را به اهرم چانه‌زنی تبدیل کند، اما این راهبرد زمانی پرریسک تر می‌شود که واشنگتن از استمرار بحران آسیب کمتری ببیند. در چنین وضعی، فرسایش اقتصادی ایران و فشار بر همسایگان می‌تواند مزیت بازدارندگی تهران را به عامل انزوای بیشتر و محاسبه اشتباه تبدیل کند. کشورهای عربی با نگاهی تردید آمیز بە

مرگ علی خامنه‌ای در حملات مشترک آمریکا و اسرائیل و حذف همزمان شماری از فرماندهان ارشد نظامی، جمهوری اسلامی را به بازآرایی ساختار قدرت سوق داده است. انتقال رهبری به مجتبی خامنه‌ای، ادغام ستاد کل نیروهای مسلح با قرارگاه خاتم‌الانبیا و بازگشت فرماندهان باسابقه سپاه، از حرکت نظام به سوی تمرکز فرماندهی و نظامی‌محوری بیشتر حکایت دارد که با هدف کاهش آسیب‌پذیری، بازسازی بازدارندگی و حفظ توان سرکوب داخلی دنبال می‌شود. مرگ علی خامنه‌ای در حملات مشترک آمریکا و اسرائیل در اواخر فوریه ۲۰۲