کنگرە آزادی ایران و ابهامات موجود نسبت بە حذف پژاک
- 2 days ago
- 3 min read

اخیرا ائتلافی متشکل از شماری از مخالفان جمهوری اسلامی ایران موسوم به «کنگرە آزادی ایران» فعالیت خود را آغاز کرده است. این ائتلاف، در نشست مقدماتی خود کە با گردهم آمدن بیش از ٣٠ فعال سیاسی، مدنی و صنفی در روزهای ٢٣ و ۲۴ فوریە برگزار شد، خود را بە عنوان بستری برای گفتوگویی سازندە برای آیندە و گذار در ایران تعریف کرد. در آن نشت مقدماتی، افراد و جریانهای شرکتکنندە دورهم جمع شدند تا مقدمات شکلگیری این کنگرە را بررسی کنند.
طبق متن منتشر شدە پس از این نشست، کنگرە آزادی ایران اعلام کردە است کە در تلاش برای گردهمآوردن صدای متنوع ایرانیان و گفتوگوهایی در مسیر گذار و آیندە کشور است.
کنگرە آزادی ایران، که بانیانش آن را به طور اختصاری «کنگره» مینامند، همچنین از امروز شنبه ۲۸ مارس، نشستی در هشت پنل تخصصی را با حضور شخصیتهایی از احزاب، جریانهای فکری، تشکلهای اجتماعی، اتحادیەها و کنشگران آغاز کرده است. این نشست تا فردا ٢٩ مارس ادامه خواهد داشت.
از سوی دیگر، در آستانه برگزاری این نشست، سایت میدلایستآی روز جمعه ۲۷ مارس در گزارشی، احتمال ارتباط تشکیل این کنگره را با یک شرکت نزدیک به لابیهای حامی اسرائیل را مطرح کرده است.
میدلایستآی بر اساس ایمیلی داخلی که در اختیار این رسانه قرار گرفته، گزارش داده است که شرکت رد بَنین (Red Banyan) در تماس با رسانهها برای معرفی سخنگویان کنگره آزادی ایران و هماهنگی پوشش خبری آن فعال بوده است. این شرکت پیشتر با کمیته روابط عمومی آمریکا–اسرائیل، «ایپک» (AIPAC)، همکاری داشته است.
با این وجود، از سە روز ماندە بە آغاز بهکار این نشست و پس از یک ماه از شکل گیری، «کنگره» با چالشی جدی روبرو شدە است کە با عنوان، محتوا و هدف شکل گیری آن در تضاد است.
روز گذشتە، روابط عمومی حزب حیات آزاد کردستان، پژاک، با انتشار اطلاعیەای از حذف نمایندگانش در شورای هماهنگی کنگرە آزادی برای ایران خبر داد. این امر ابهامات و تردیدهایی را در مورد این کنگرە و دلایل این حذف بوجود آوردە است و واکنشهایی را نیز در شبکەهای اجتماعی در پی داشت.
از سوی دیگر، این اقدام، بهویژه پس از اظهارات انتقادی پژاک تردیدهای جدی درباره پایبندی این کنگره به اصول اعلامشده خود، از جمله شفافیت، مشارکت برابر و تکثرگرایی، ایجاد کرده است.
در واکنش بە این حذف ناظران سیاسی کُرد، نگرانی فزایندهای را درباره تکرار تجربههای گذشته که موجب تضعیف هماهنگی در میان ائتلاف احزاب کردستان ایران شدە است، ابراز داشتەاند.
در این میان عباس ولی با انتشار نامەای صوتی این حذف را غیر شفاف و نادمکراتیک قلمداد کردە است و از برگزار کنندگان این کنگرە خواستە است کە طی یک معذرتخواهی و توضیح شفاف دوبارە پژاک را بە این کنگرە دعوت نمایند.
برخی از دعوت شدگان نیز دیروز اعلام کردە بودند کە در صورت مشخص نشدن علت حذف پژاک در این نشست بە هر دلیلی، از این کنگرە استعفا می دهند. این در حالی است کە پنلهای تخصصی از صبح امروز کلید خواهد خورد.
در رابطە با حذف پژاک سناریوهایی وجود دارد کە میتواند توضیح دهندە اتخاذ چنین تصمیمی بودە باشد.
برجستەترین آن احتمال نفوذ جمهوری اسلامی ایران یا بازیگران خارجی است. با توجە بە ترکیب این کنگرە و حضور افرادی کە پیشینە پیچیدەتری از همکاری با احزاب دیگر یا جمهوری اسلامی را در کارنامە خود دارند این حدس تا اندازەای میتواند تقویت شود.
دومین احتمال ممکن میتواند ناشی از فشار گروههای سیاسی تمرکزگرا باشد کە بە طور کلی گفتمان پژاک را دشمن گفتمان خود می بینند. با این حال، هیچیک از این سناریوها بهطور رسمی تأیید نشدهاند.
در مورد دخالت احتمالی احزاب دیگر کردستان نسبت بە حدف پژاک، روابط عمومی پژاک آن را تکذیب و اعلام داشتە است کە احتمال نمی دهد کە این احزاب در آن نقش داشتە باشند.
بە طور کلی می توان دو ایراد اصلی را بە این کنگرە در قبال پژاک وارد دانست:
نخست، تناقض بنیادین در این نکتە نهفتە است کە چرا چنین کنگرەای الزاما باید برای حضور یا عدم حضور یک جریان سیاسی دیگر رایگیری کند، در حالی کە مدعی تکثرگرایی بودە و ادعا میکند کە این شورا هیچگونە کارویژە اجرایی و مدیریتی ندارد؟
ایراد دوم بە شیوە برخورد این کنگرە نسبت بە واکنش پژاک و متهم کردن این حزب بە فرافکنی بەجای دادن پاسخی شفاف بە حدف پژاک مربوط میشود.
با اینکە طبق آخرین اطلاعات بدست رسیدە کنگرە آزادی ایران از پژاک دوبارە دعوت کردە است اما کماکان نگرانیهایی نسبت به میزان شفافیت و تکثرگرایی کە این کنگرە ادعا میکند، هنوز پابرجاست.
اما بدون شفافیت، اعتماد عمومی تضعیف خواهد شد و اعتبار هر گونە ابتکار دموکراتیک زیر سؤال میرود.
این در حالی است کە ایران و تمام منطقە در آستانەی تحولات مهم سیاسی قرار دارد. از همین رو اقدام کنگرە آزادی ایران، کە خود را بستری برای تسهیل گفتوگوی جدی، مسئولانە و آیندەنگر در مقطعی حساس از تاریخ ایران میداند، هم اکنون در مواجهه با این پرسش قرار گرفتە است کە آیا پایگاهی برای ایجاد شکاف عمیق تر و نااعتمادی بیشتر است یا بستری برای اتحاد؟











