جمهوری اسلامی ایران نیز ممکن است در آینده بە پیمان ابراهیم بپیوندد
- 1 hour ago
- 3 min read
تلاش ترامپ مبنی پایان دادن بە جنگ با ایران بر این فرض استوار است که دستیابی بە یک توافق با ایران میتواند راه را برای گسترش پیمان ابراهیم و ادغام بیشتر اسرائیل در ساختار سیاسی و امنیتی خاورمیانه هموار کند. با این حال، موضع عربستان درباره تشکیل کشور فلسطینی، پیامدهای جنگ غزه و لبنان، مخالفت بخشی از افکار عمومی عرب و اختلافات سیاسی در داخل اسرائیل همچنان پابرجاست. در نتیجه، توافق احتمالی با ایران میتواند بخشی از موانع دیپلماتیک را کاهش دهد، اما بهتنهایی برای تحقق موج جدید عادیسازی روابط کافی نخواهد بود و سرنوشت این پروژه همچنان به حل مناقشات بنیادین منطقه گره خورده است.
بر اساس گزارش وبسایت اکسیوس، ترامپ در یک تماس جمعی روز شنبه با رهبران عربستان سعودی، امارات متحده عربی، قطر، پاکستان، ترکیه، مصر، اردن و بحرین اعلام کرده است کە در صورت دستیابی به توافقی برای پایان جنگ با ایران، انتظار دارد این کشورها در ادامه روند عادیسازی روابط با اسرائیل به پیمان ابراهیم بپیوندند.
بە نقل از منابع آگاه کە با اکسیوس گفتوگو کردەاند، ترامپ تاکید کردە است کە پایان درگیری با ایران میتواند زمینهساز مرحلهای جدید در نظم سیاسی خاورمیانه باشد که در آن گسترش روابط رسمی کشورهای عربی با اسرائیل در اولویت قرار میگیرد.
این گزارش میافزاید هدف اصلی ترامپ در این طرح، دستیابی به توافق عادیسازی میان عربستان سعودی و اسرائیل است. این توافق در صورت تحقق میتواند مهمترین گسترش پیمان ابراهیم از زمان امضای اولیه آن در سال ۲۰۲٠ محسوب شود.
در جریان این تماس، ترامپ همچنین اعلام کرده است که قصد دارد در ادامه با بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل نیز گفتوگو کند و تلاش خواهد کرد او را در مذاکرات آینده مشارکت دهد.
به گفته منابع آمریکایی، رئیسجمهور آمریکا به رهبران حاضر گفته است نمایندگان ویژه او از جمله جرد کوشنر و ستیو ویتکوف مامور پیگیری این روند در هفتههای آینده خواهند بود.
اکسیوس همچنین به نقل از مقامهای آمریکایی گزارش داده است که برخی از رهبران عرب حاضر در نشست، بهویژه عربستان سعودی، قطر و پاکستان، از طرح ترامپ غافلگیر شدهاند و در بخشی از گفتوگو سکوتی غیرمنتظره حاکم شده است تا جایی که ترامپ با لحنی غیررسمی از آنها پرسیده آیا هنوز در تماس حضور دارند یا نە؟
دونالد ترامپ یک روز بعد در شبکه اجتماعی تروث سوشیال نیز با اشاره به تحولات منطقه نوشت که کشورهای خاورمیانه با همکاری در روند مذاکرات، زمینه تقویت توافقهای ابراهیم را فراهم کردهاند و این روند میتواند با پیوستن کشورهای بیشتری گسترش یابد.
همچنین قابل ذکر است کە ترامپ دیروز نیز در یک پیام جنجالی از حساب کاربری خودش در تروث سوشیال پرچم آمریکا را بر نقشە ایران گذاشتە و روی آن با یک جملە پرسشی نوشتە بود: ملل متحد خاورمیانە؟
او همچنین احتمال پیوستن ایران بە پیمان ابراهیم را مطرح کرد و نوشت که حتی جمهوری اسلامی ایران نیز ممکن است در آینده بخواهد به این توافقها بپیوندد.
در کنار این تحولات، برخی گزارشها از نگرانی در اسرائیل نسبت به روند مذاکرات میان واشنگتن و تهران حکایت دارد. مقامهای اسرائیلی نگراناند که توافق احتمالی با ایران موجب کاهش فشارهای سیاسی و نظامی بر تهران شود، در حالی که از نگاه تلآویو، ایران همچنان تهدیدی جدی برای امنیت این کشور و منطقە محسوب میشود.
این خبر در حالی بازتاب می یابد کە روز شنبە نیز روزنامە نیویورک تایمز اعلام کرد کە آمریکا، اسرائیل را از روند مذاکرات با ایران کنار گذاشتە است.
در داخل آمریکا نیز بخشی از چهرههای جمهوریخواه نسبت به پیامدهای توافق احتمالی هشدار دادهاند و آن را در صورت تقویت ایران، یک اشتباه راهبردی توصیف کردهاند، هرچند گروهی دیگر از سناتورها از طرح ترامپ برای گسترش پیمان ابراهیم حمایت کرده و آن را اقدامی تحولآفرین در خاورمیانه دانستهاند.
پیمان ابراهیم مجموعهای از توافقهای عادیسازی روابط میان اسرائیل و برخی کشورهای عربی است که در سال ۲۰۲۰ با میانجیگری آمریکا و در دوره ریاستجمهوری دونالد ترامپ آغاز شد.
هدف اعلامی این پیمان، گسترش همکاریهای منطقهای، کاهش تنشهای تاریخی میان کشورهای عربی و اسرائیل و ایجاد چارچوبی جدید برای تعاملات سیاسی و اقتصادی در خاورمیانه عنوان شده است.
در این میان، عربستان سعودی همچنان تاکید دارد که الزاما هرگونه عادیسازی روابط با اسرائیل منوط به پیشرفت واقعی در مسیر تشکیل کشور فلسطینی باشد.
با این وجود چنین شرطی از سوی دولت اسرائیل تاکنون پذیرفته نشده و یکی از مهمترین موانع تحقق سریع این طرح به شمار میرود.
موانع سیاسی از جمله اتفاقات اکتبر ٢٠٢٣ و بمباران بی رحمانە غزە و جنوب لبنان از یک سو و و شرایط سیاسی داخل اسرائیل نیز تا کنون، تحقق سریع آن را دشوار کرده است.
