برای درک بهتر فرایندهای تصمیم‌گیری از سوی علی خامنه‌ای، رهبر سابق جمهوری اسلامی ایران، فهم تجربه‌های زیسته او در دل ساختارهای پدرسالارانه خانواده و جامعه‌اش ضروری است. از جایگاه یک فرزند مطیع در خانواده تا رابطه مرید و مرادی با روح‌الله خمینی، الگوهای اطاعت و بازتولید سلطه در رفتار سیاسی او به‌تدریج تثبیت شده‌اند. این تجربه‌ها در شیوه مدیریت قدرت‌اش نقش مهمی داشته‌اند. در نهایت، خامنه‌ای به سوی تثبیت نوعی رهبری متمرکز و جایگاه یک پدر مستبد و نامحبوب حرکت می‌کند و هدفش بیش از

مراسم تشییع و وداع با علی خامنه‌ای، که چند ماه پس از کشته شدن او در عملیات هوایی اسرائیل و آمریکا، برگزار شد، یکی از بزرگ‌ترین رویدادهای سیاسی و مذهبی حکومتی سال‌های اخیر در ایران بە شمار میرود. جمهوری اسلامی ایران این مراسم را به فرصتی برای نمایش اقتدار داخلی و منطقه‌ای خود تبدیل کردە است. حضور طرفداران حاکمیت در شهرهای مختلف ایران، همراه با برگزاری آیین‌های مرتبط در عراق و تلاوت هدفمند آیات قرآن برای هیات‌های خارجی، نشان داد که جمهوری اسلامی، پس از جنگ اخیر، از هر ابزاری بر

در تاریخ معاصر، رهبرانی وجود داشته‌اند که بیش از آنکه سیاستمدار باشند، معمار یک جهان‌بینی سیاسی بوده‌اند و کوشیدند نه تنها ساختار حکومت، بلکه شیوه اندیشیدن جامعه، تعریف دشمن، جایگاه دولت و حتی مفهوم تاریخ را بر اساس یک ایدئولوژی بازسازی کنند. در ادبیات علوم سیاسی، این نوع رهبری اغلب در قالب مفهوم دولت‌های ایدئولوژیک یا اقتدارگرای سازمان‌یافته بررسی می‌شود که در آن مرز میان نهادهای رسمی و ایدئولوژی حاکم کمرنگ می‌شود. از آلمان نازی تا اتحاد جماهیر شوروی، قرن بیستم نمونه‌هایی از

پس از جنگ اخیر و تغییر موازنه منطقه‌ای، ساختار سیاسی ایران وارد مرحله‌ای شده است که در آن نه فروپاشی رخ داده و نه انسجام سنتی گذشته ادامه یافته است. در مقابل آنچه کە تاکنون شکل گرفته است، یک نظم در حال بازتعریف است که در آن امنیت، اقتصاد و سیاست خارجی به‌طور هم‌زمان در حال بازآرایی هستند و هیچ مرکز واحدی توان کنترل کامل مسیر تحولات را ندارد. در حالیکە مراسم تشییع و دفن رهبر جمهوری اسلامی ایران آغاز سدە است، بە نظر می رسد وضعیت کنونی کە حاکی از گونەای از آشفتگی در تصمیم گیری

خامنه‌ای از طلبه‌ای فقیر با گرایش‌های ادبی و سودای روشنفکری دینی، به دیکتاتوری بدل شد که جمهوری اسلامی را بر محور ولایت مطلقه، سرکوب داخلی و نفوذ منطقه‌ای بازسازی کرد. او با تلفیق اسلام سیاسی، اقتدار امنیتی و جنگ نیابتی، ساختاری را برساخت که بقای نظام را بر هر ارزش دیگری مقدم دانست. میراث او کشوری فرسوده، جامعه‌ای عمیقاً دوپاره و نظمی امنیتی است. مرگ او بحران مشروعیت و جانشینی را عریان‌تر کرد. فروردین ۱۳۱۸، در یکی از کوچه‌های فرعی مشهد، در خانه‌ای کوچک، پسری به دنیا آمد که بع

سمیە توحیدی مرگ علی خامنه‌ای الزاماً به معنای پایان عصر او نیست. رهبر جمهوری اسلامی، پس از بیش از سه دهه حکمرانی مبتنی بر سرکوب داخلی، مهندسی موازنه‌های قدرت و تقابل مستمر با غرب، کشته شد، اما ساختاری را که او بنا نهاد همچنان پابرجاست. از شبکه‌های امنیتی و نظامی تا نظم ایدئولوژیک حاکم، میراث او هنوز در تار و پود جمهوری اسلامی تنیده است. پرسش اصلی امروز نه درباره مرگ خامنه‌ای، بلکه درباره دوام تفکر خامنەای در نظر و عمل، در ایران پس از اوست. علی خامنه‌ای در بیش از سه دهه و نیم

سمیە توحیدی بیش از چهار ماه پس از حمله هوایی آمریکا و اسرائیل که به کشته شدن علی خامنه‌ای، رهبر جمهوری اسلامی ایران منجر شد، جمهوری اسلامی در تدارک برگزاری مراسمی گسترده و رسمی برای تشییع و خاکسپاری او برآمدە است. انتظار می رود مراسم تشییع و دفن وی از چهارم ژوئیه در تهران آغاز شود و سپس آیین‌هایی در قم و شهرهای مقدس شیعیان در عراق برگزار و نهم ژوئیه در مشهد به خاک سپرده شود. در حالی که مقام‌های ایرانی از برگزاری مراسمی با حضور گسترده مردم خبر می‌دهند، توجه‌ها همچنان به مجت

سمیە توحیدی نخستین گفت‌وگوهای سطح‌بالای آمریکا و ایران در سوئیس به توافقی نهایی منجر نشد، اما روندی را آغاز کردە است کە بە نظر میرسد هدف آن تبدیل تفاهم‌نامه‌ای شکننده به فرایندی دیپلماتیک و سازمان‌یافته است. هیات‌های دو کشور در بورگن‌اشتوک، مشرف به دریاچه لوسرن، توافق کردند کە مذاکرات فنی را در چارچوب تفاهم‌نامه اسلام‌آباد ادامه دهند. قطر و پاکستان مسئولیت میانجی‌گری این روند را بر عهده گرفته‌اند. اما برآیند این مذاکرات، اگر چە در هفتەهای آتی خود را در عرصە نشان میدهد، در بره

عکس از: رویترز از زمان آغاز جنگ اخیر در لبنان، داده‌ها و شواهدی از نقش مستقیم سپاه پاسداران انقلاب اسلامی در مدیریت نبرد در کنار حزب‌الله حکایت دارد، اما ابعاد این مشارکت، ماهیت آن و شمار ایرانیانی که در آن مشارکت داشته‌اند، همچنان در هاله‌ای از ابهام باقی مانده است. با وجود فقدان آمار دقیق، مجموعه‌ای از شواهد و رویدادهای مستقل، حضور نیروها و افسران ایرانی در خاک لبنان در طول جنگ، هم در مواضع فرماندهی و مدیریت درگیری‌ها و چه در میدان نبرد تائید می کنند. در تلاش برای مهار آشفت

توافق ۶۰ روزه تهران و واشنگتن را کمتر باید گامی به‌سوی مصالحه راهبردی و بیشتر تلاشی برای خرید زمان در بحبوحه فشارهای سیاسی و اقتصادی دانست. نشانه‌ها حاکی از آن است که دو طرف فعلاً نه بر سر حل ریشه‌ای اختلافات هسته‌ای، بلکه بر مهار ریسک‌های فوری، از شوک نفتی تا بی‌ثباتی منطقه‌ای، به تفاهم رسیده‌اند. از این منظر، شکنندگی توافق بیش از آنکه فنی باشد، مستقیماً به دوام محاسبات سیاسی دو پایتخت گره خورده است. ایالات متحده تحریم‌های خود علیه ایران را برای مدت شصت روز تعلیق کرده است. ا

نشانەها حاکی از آن است کە هرچند در ساختار قدرت ایران اختلاف‌های جناحی و مخالفت با گفت‌وگوهای میان ایالات متحده و مقامات ارشد جمهوری اسلامی وجود دارد، اما این شکاف‌ها به‌تنهایی توان برهم زدن روند مذاکرات را ندارند. پس از پنج هفته جنگ که ابتدا با آتش‌بسی در ماه آوریل متوقف شد و سرانجام با دستیابی بە تفاهمنامەای در هفتە جاری پایان یافت، جی‌دی ونس، معاون رئیس‌جمهور آمریکا، و محمدباقر قالیباف، مذاکره‌کننده ارشد ایران، در سوئیس و با میانجی‌گری قطر و پاکستان گفت‌وگوهایی را آغاز کردن

ایالات متحده اجرای نخستین گام‌های کاهش تحریم‌ها علیه ایران را در چارچوب توافق موقت با هدف پایان دادن به جنگ آغاز کرده است. با این حال، بازکردن گرەهای ساختاری از تحریم‌های آمریکا و بین‌المللی که طی دهه‌ها علیه ایران شکل گرفته، بسیار پیچیده‌تر از صدور معافیت‌های موقت یا تعلیق برخی محدودیت‌ها است. برداشتن تحریمهایی کە حداقل بعد از سال ١٣٨٤ علیە ایران بە تصویب رسیدەاند، ساختار مالی و اقتصادی این کشور را با تنگناهای بسیاری بر معیشت مردم هر چە بیشتر تنگ کردە است. با دستیابی بە تفاه

شیلان سقزی در ایران امروز، مسئله صرفا فاصله‌ی فقیر و غنی نیست، بلکە شکل خود نابرابری است. آنچه در سطح خیابان دیده می‌شود، دیگر یک هرم کلاسیک طبقاتی نیست که در آن ثروت از بالا به پایین سرازیر شود و در میانه، طبقه‌ای پایدار و قابل‌تشخیص بایستد. ایران طی سالهای اخیر بیشتر شبیه جامعه‌ای است که در یک سوی آن اقلیتی کوچک، اما بسیار مصون از بازخواست، با دسترسی به رانت، دارایی، ارز، املاک و شبکه‌های قدرت ایستاده‌اند و در سوی دیگر، اکثریتی که زیر فشار تورم، بی‌ثباتی شغلی، حذف تدریجی

بر اساس یک گزارش تحلیلی رویترز، مشوق‌های اقتصادی پیش‌بینی‌شده در توافق احتمالی ایران و آمریکا، ممکن است برخلاف هدف اولیه، بیش از همه به سود سپاه پاسداران انقلاب اسلامی تمام شود و بیش از پیش به تقویت جایگاه اقتصادی این نهاد نظامی امنیتی منجر شود. این گزارش از این‌رو استدلال می‌کند که همین امر می‌تواند اجرای توافق را با چالش‌های تازه‌ای روبه‌رو کند. خبرگزاری رویترز در گزارشی تحلیلی نوشته است که چارچوب‌های اولیه یک توافق احتمالی میان واشنگتن و تهران برای پایان دادن به تنش‌ها، دا

عمار گلی در حالی که دولت دونالد ترامپ توافق اولیه با ایران را پایان جنگ و آغاز مرحله‌ای تازه معرفی می‌کند، نشانه‌ها از شکنندگی عمیق این تفاهم حکایت دارد. توافقی که قرار است طی ۶۰ روز به قراردادی جامع تبدیل شود، با مخالفت‌های جدی در واشنگتن، تهران و تل‌آویو روبه‌رو است. جمهوری‌خواهان آن را امتیازدهی پرهزینه به ایران می‌دانند، تندروهای ایرانی از عقب‌نشینی سخن می‌گویند و اسرائیل نیز با بدبینی به آن می‌نگرد. در چنین شرایطی، این تفاهم بیش از آنکه صلحی پایدار باشد، آتش‌بسی شکننده ا