top of page


میدانداران سیاسی ایران از روشنفکران تا مهندسان
نصرالله لشنی در تاریخ سیاسی ایران، معمولاً توجه اصلی به ایدئولوژیها و رهبران معطوف بوده است، نه به حاملان اجتماعی گفتمانها و تشکلسازان. اما با نگاهی به ترکیب نخبگان سیاسی از دههی ۱۳۲۰ به بعد، دگرگونی آشکاری دیده میشود. در دهههای ۲۰ و ۳۰، نویسندگان، مترجمان، روزنامهنگاران و حقوقدانان میداندار سیاست بودند، از دهه ۴۰ به بعد، مهندسان و تحصیلکردگان رشتههای فنی جای آنان را گرفتند. این روند پس از انقلاب ١٩٧٩ نیز تداوم یافت. پرسش اصلی اما، این نیست که چرا مهندسان وارد سیاس


این دورە از جام جهانی، برای ما بوی خون میدهد
چند روز از آغاز جام جهانی ۲۰۲۶ میگذرد، اما این رقابتها برای بخشی از جامعه ایران دیگر شور و هیجان گذشته را ندارد. روایتهای رسیده به آرنانیوز نشان میدهد فشارهای اقتصادی، کاهش قدرت خرید و نگرانیهای معیشتی، همراه با حافظه جمعی ناشی از سرکوب خونین اعتراضات دیماه، بر نگاه بسیاری از شهروندان سایه انداخته است. برای گروهی از مردم، فوتبال دیگر از واقعیتهای تلخ زندگی روزمره جدا نیست. در چنین فضایی، جام جهانی بیش از آنکه نماد جشن و همبستگی باشد، به آینهای از ناخشنودی اقتصادی، زخم


ایران پس از فروپاشی: نبرد قدرت و ملتها بر سر جغرافیا
رسول گلهبان در حافظه امنیتی جمهوری اسلامی، فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی فقط یک رویداد تاریخی نیست، بلکه تجربهای است که هنوز بر نگاه بخشی از حاکمیت به اصلاحات سیاسی و گشایشهای داخلی سایه انداخته است. برای بسیاری از تصمیمگیران جمهوری اسلامی، سرنوشت میخائیل گورباچف یادآور رهبری است که تلاش کرد یک نظام ایدئولوژیک فرسوده را اصلاح کند، اما در نهایت کنترل تحولات را از دست داد و با فروپاشی کشوری روبهرو شد که زمانی یکی از دو ابرقدرت جهان به شمار میرفت. شوروی سالها پیش از فروپاش


رویترز از توافق مالی محرمانه میان تهران و ابوظبی خبر داد؛ امارات تکذیب کرد
در حالی که خبرگزاری رویترز، به نقل از منابع آگاه، از توافقی محرمانه میان تهران و ابوظبی برای آزادسازی میلیاردها دلار منابع مالی مرتبط با ایران خبر داده است، وزارت امور خارجه امارات متحده عربی با صدور بیانیهای این گزارشها را بهطور کامل رد کرده و آنها را نادرست و بیاساس خوانده است. این تحولات همزمان با افزایش گمانهزنیها درباره احتمال به نتیجهرسیدن مذاکرات میان ایران و آمریکا برای پایان دادن به جنگ و کاهش تنشهای منطقهای رخ میدهد. چهار منبع آگاه به خبرگزاری رویترز گفت


ترامپ عملیات نظامی برای تصرف اورانیوم ایران را متوقف کرد
در بحبوحه تشدید تنشهای منطقهای و پیچیدهتر شدن پرونده برنامه هستهای ایران، گزارشهای تازه نشان میدهد ایالات متحده آمریکا ماه گذشته به اتخاذ یک اقدام نظامی بیسابقه نزدیک شده بود. این اقدام شامل برنامهریزی برای یک عملیات زمینی با هدف تصرف اورانیوم با غنای بالای ایران بود. در حالی که این طرحها از سطح خطرناک تشدید احتمالی تنشها حکایت دارند، همزمان ابعاد چالشهای سیاسی و نظامی پیرامون مذاکرات جاری را نیز آشکار میکنند. دو منبع آگاه به شبکه سیانان گفتند دان کین، رئیس ستا


استبداد، جنگ و انسداد افقهای تاریخی
نصرالله لشنی تاریخ را معمولاً روایت آن چیزی میدانیم که رخ داده است، سلسلهای از وقایع، تصمیمها و پیامدهایی که گذشته را شکل دادهاند. اما در سطحی عمیقتر، تاریخ تنها مجموعهای از رخدادهای تحققیافته نیست. هر جامعه در هر مقطع تاریخی با مجموعهای از امکانها، مسیرها و آیندههای بالقوه مواجه است که تنها بخشی از آنها مجال تحقق پیدا میکنند. از این منظر، تاریخ نه فقط گزارش واقعیتهای محققشده، بلکه بررسی امکانهای محققنشده نیز هست. بر اساس رهیافت روایت محور در تاریخ، توسعه و


شهرهای موشکی، همچنان ستون بازدارندگی تهران هستند
ارزیابیهای جدید از پیامدهای جنگ ۴۰ روزه میان ایران، آمریکا و اسرائیل نشان میدهد که علیرغم حملات گسترده به زیرساختهای موشکی جمهوری اسلامی، بخش قابل توجهی از شبکه زیرزمینی شهرهای موشکی همچنان عملیاتی باقی مانده و توانسته است نقش خود را در حفظ قدرت بازدارندگی ایران ایفا کند. بر اساس گزارشی که از سوی روزنامه فایننشال تایمز منتشر شدە است، یکی از مهمترین اهداف کارزار هوایی آمریکا و اسرائیل، مجموعههای زیرزمینی موشکی ایران بوده است. این روزنامه به نقل از منابع مطلع و ساکنان نزد


جنگ ایران بە آزمون دشوار ترامپ برای اثبات مهارت معاملهگری بدل شدە است
عمار گلی تناقض بنیادین بحران کنونی در تفاوت منطق تهران و واشنگتن نهفته است. ایالات متحده جنگ را ابزاری برای وادارسازی ایران به پذیرش یک توافق مطلوب میبیند، در حالی که جمهوری اسلامی بقا و تداوم توان بازدارندگی را معیار پیروزی تعریف میکند. از این رو، آنچه در واشنگتن بهعنوان موفقیت نظامی تلقی میشود، لزوماً در تهران به شکست سیاسی منجر نمیشود. تداوم ساختار حکمرانی ایران و حفظ ظرفیتهای عملیاتی، محاسبات اولیه کاخ سفید را با چالش روبهرو کرده و جنگی را که قرار بود کوتاه و تعیین


دیوار، صحنه نبرد نشانهها
شیلان سقزی دیوارنویسی اعتراضی صرفاً نوشتن شعار بر سطح شهر نیست، بلکه کنشی برای تصرف نمادین فضا و شکستن انحصار روایت است. در جوامعی که امکان بیان سیاسی محدود میشود، دیوار کارکرد رسانه را بر عهده میگیرد و شهر را به میدان منازعه بر سر رؤیتپذیری تبدیل میکند. از منظر نشانهشناختی، گرافیتی اثری موقتی بر کالبد شهر است، اما همزمان ردّی پایدار در حافظه سیاسی جامعه بر جای میگذارد. هنگامی که خود حکومت به همان فرم روی میآورد، معنا دگرگون میشود. در این وضعیت، دیوارنویسی حکومتی بیش


دو ماه پس از آتشبس زندگی در سایه انتظار ادامه دارد
دو ماه پس از آتشبس ایران با آمریکا و اسرائیل، زندگی در شهرهای مختلف ایران ظاهراً به روال عادی بازگشته است، اما روایتهای گردآوریشده از گفتوگوهای میدانی و همچنین اظهارنظرهای منتشرشده از سوی برخی کاربران در شبکههای اجتماعی، تصویری را از جامعهای ارائه میدهد که همچنان میان امید به تغییر و نگرانی از آینده سرگردان است. این گزارش روایتی است از صداهای پراکنده اما همسو که از بلاتکلیفی، انتظار و چشمدوختن به فردایی نامعلوم حکایت دارند. غروب آرام آرام بر شهر سقز سایه میاندازد.


سه هدیه گرانبها از صدام، بنلادن و جورج بوش به تهران
بیشتر مردم خاورمیانه پس از آن تاریخ مهمی به دنیا آمدهاند. کمتر کسی به یاد میآورد که آن سال چه اثرات پرهزینهای بر کشورهای منطقه، ثبات آنها و زندگی روزمره مردمشان بر جا گذاشت. آن سال طوفانها، جنگها و رهبرانی را به دنیا آورد که آرزوها و مخاطراتشان از مرزهایی که در آن ظهور کردند فراتر رفت. برخی نیز معتقدند میان آن تاریخ و آنچه امروز پس از جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران و زرادخانههایش در تنگه هرمز جریان دارد، پیوندی واقعی وجود دارد. سخن از سال ۱۹۷۹ است، سالی که به دشواری می


زندە: جنگ آمریکا و اسرائیل با ایران
پوشش زندە ٤٥: ٩ چهارشنبە ١٧ ژوئن مهمترین تحولات میان ایران و آمریکا تا اواخر روز ١٦ ژوئن در حالی که نگاهها به امضای رسمی یادداشت تفاهم میان ایران و آمریکا در روز جمعه دوخته شده است، تا بە امروز ١٧ ژوئن ۲۰۲۶ مجموعهای از تحولات سیاسی و دیپلماتیک، فضای منطقه را تحت تأثیر قرار دادەاند. اظهارات مقامهای آمریکایی، گزارشهای منتشرشده درباره مفاد احتمالی توافق و واکنش بازیگران منطقهای نشان میدهد مسیر مذاکرات همچنان با ابهامها و چالشهای مهمی همراه است. دونالد ترامپ در حاشیه نش


آیا ایران معادله آتشبس را برهم زدە است؟
درگیری کوتاهمدت میان ایران و اسرائیل بیش از آنکه یک رویارویی نظامی محدود باشد، آزمونی برای سنجش موازنه بازدارندگی در خاورمیانه بود. مقامهای جمهوری اسلامی این رخداد را نشانه ظهور معادلهای جدید توصیف میکنند که بر اساس آن، حمله به متحدان منطقهای تهران میتواند واکنش مستقیم ایران را در پی داشته باشد. همزمان، اصرار واشنگتن بر ادامه مذاکرات نشان میدهد که مسیر دیپلماسی و منطق بازدارندگی نظامی بهطور موازی در حال حرکت هستند. نتیجه این وضعیت، شکلگیری محیطی امنیتی است که در آن ه


وتوی آمریکا، طرح استفاده از احزاب کردستانی را برای ضربه به ایران را متوقف کرد
رامیار حسینی در حالیکه جنگ چندلایه میان اسرائیل و ایران وارد یکی از پیچیدهترین مراحل خود از زمان ۷ اکتبر ۲۰۲۳ شده است، مجموعهای از روایتهای امنیتی، تحلیلهای راهبردی و افشاگریهای منابع نزدیک به نهادهای اطلاعاتی اسرائیل نشان میدهد که یکی از مهمترین طرحهای تغییر موازنه قدرت در منطقه، نه در میدان نبرد، بلکه در سطح تصمیمگیری سیاسی در واشنگتن متوقف شده است، طرحی که محور آن استفاده از نیروهای کرد برای ایجاد یک فشار زمینی در داخل ایران بوده است. بر اساس اطلاعات منتشرشده از


جمهوری اسلامی ایران و ترامپ در آستانه مرحله تعیینکنندەای از مذاکرات
در حالی که دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، در روزهای اخیر با لحنی کمسابقه از نزدیک بودن توافق با ایران سخن گفته است، همچنان نشانههای متناقضی از روند مذاکرات دیده میشود. از یک سو مقامهای آمریکایی از پیشرفت گفتوگوها و امکان دستیابی به توافق خبر میدهند و از سوی دیگر، مقامهای جمهوری اسلامی تأکید دارند که برخی از خواستههای مطرحشده از سوی واشنگتن برای تهران قابل پذیرش نیست. اگرچە بە نظر می رسد با حملات متقابل ایران و اسرائیل از شامگاە گذشتە بە یکدیگر، این مواجهه وارد مرحل
bottom of page
