آیا جنگ با ایران، به آزمون انتخاباتی ترامپ و جمهوریخواهان تبدیل میشود؟
سمیە توحیدی
تشدید رویارویی نظامی آمریکا و ایران، جنگ را از یک پرونده سیاست خارجی به یکی از موضوعات اصلی رقابتهای انتخابات میاندورهای آمریکا تبدیل کرده است. در حالی که کاخ سفید بر موفقیت عملیات نظامی و ضرورت حفظ بازدارندگی تأکید دارد، بخشی از جمهوریخواهان نسبت به هزینههای سیاسی و اقتصادی تداوم جنگ هشدار میدهند. همزمان، دموکراتها تلاش میکنند افزایش بهای انرژی، فشارهای تورمی و فاصله گرفتن ترامپ از وعده پرهیز از جنگهای خارجی را به محور اصلی کارزار انتخاباتی خود علیه جمهوریخواهان تبدیل کنند.
نامزدهای جمهوریخواه که در انتخابات میاندورهای آمریکا رقابت میکنند، نگراناند مبادا جنگی را که دونالد ترامپ رئیسجمهوری آمریکا وعده آن را داده بود ابه بزرگترین چالش سیاسی حزب جمهوریخواه پیش از انتخابات ماه نوامبر تبدیل شود.
ازسرگیری حملات متقابل و هدف قرار گرفتن دهها موضع در ایران و نیز مواضع نیروهای آمریکا در کشورهای حوزە خلیج فارس، نگرانیها را در میان جمهوریخواهان افزایش داده است. آنان بیم آن دارند مبادا حزب جمهوریخواه ناچار شود از جنگی دفاع کند که هیچگاه بخشی از وعدههای انتخاباتی آن نبوده است.
رأیدهندگان نیز همچنان افزایش قیمتها و هزینههای زندگی را مهمتر از مسائل سیاست خارجی میدانند.
اظهارات متناقض ترامپ درباره آینده کارزار نظامی علیه ایران نیز بر این نگرانیها افزوده است. او در پاسخ به پرسشی درباره احتمال بازگشت آمریکا به عملیات نظامی گسترده گفت:
نمیدانم. آنها (ایرانیها) بهشدت خواهان توافق هستند. اما نمیدانم آیا میتوان با آنها توافق کرد یا نه و نمیدانم آیا به آن پایبند خواهند ماند یا نه. مشکل همین است.
ترامپ در پاسخ به پرسشی درباره احتمال بازگشت به یک درگیری نظامی فراگیر نیز گفت: نمیدانم. خیلی سریع به پیروزی خواهیم رسید. راههای زیادی برای پیروزی داریم. او تأکید کردە است کە هرگونه حمله ایران با حملاتی از سوی آمریکا که ۲۰ برابر شدیدتر خواهد بود، پاسخ داده میشود.
ترامپ شامگاه چهارشنبه در حاشیه نشست سران ناتو در آنکارا نیز گفت:
ما میتوانیم ظرف یک روز همه پلهای ایران را نابود کنیم. آنها هیچ کاری از دستشان برنمیآید. اگر ناچار شویم، این کار را خواهیم کرد. آنها تأسیسات آبشیرینکن دارند و اگر لازم باشد، آنها را نیز نابود خواهیم کرد. شاید هم کنترل جزیره خارک را در دست بگیریم.
آکسیوس به نقل از مقامهای ارشد دولت آمریکا گزارش دادە است کە انتظار میرود حملات نظامی چند روز و شاید چند هفته ادامه یابد. از سوی دیگر، تردد کشتیها از تنگه هرمز نیز بار دیگر کم وبیش متوقف شده است.
مذاکرهکننده ارشد ایران در جریان مذاکرات اسلام آباد، محمدباقر قالیباف در این بارە اعلام کردە است کە این گذرگاه آبی تنها با دستور تهران بازگشایی خواهد شد و کنترل آن نیز در دست این کشور خواهد بود.
بە عنوان بخشی از تحولات چند روز اخیر و بنابە احتمال تداوم درگیریها، قراردادهای آتی گازوئیل در آمریکا با سریعترین شتاب در چهار سال گذشته افزایش یافتە است. این تحول بار سیاسی بیشتری را پیش از انتخابات میاندورهای ماه نوامبر بر دوش ترامپ گذاشته است.
معادلهای سیاسی و پیچیده
کاخ سفید از موفقیت حملات آمریکا به ایران تمجید میکند و تأکید دارد این حملات به تقویت بازدارندگی آمریکا و واداشتن ایران به بازنگری در محاسباتش منجر شده است.
با این حال، مقامهای دولت آمریکا اذعان دارند هرگونه حمله ایران به پایگاههای آمریکایی یا اخلال در کشتیرانی بینالمللی، واشنگتن را به واکنشی شدیدتر وادار خواهد کرد.
این وضعیت خطر کشیده شدن تدریجی آمریکا به جنگی را افزایش میدهد که در محاسبات اولیه پیشبینی نشده بود. نتایج نظرسنجیها نیز نشان میدهد اکثریت آمریکاییها با این درگیری مخالفاند.
در این بارە، اولیویا ولز، سخنگوی کاخ سفید، از حملات آمریکا به ایران دفاع کرد. او در پاسخ مکتوب به پرسشهای الشرق الأوسط گفت رئیسجمهوری ترامپ تصمیمهای خود را بر اساس نظرسنجیهای متغیر اتخاذ نمیکند، بلکه آنها را بر پایه منافع عالی مردم آمریکا میگیرد.
کاخ سفید همچنان تأکید دارد حملات آمریکا به اهداف نظامی خود دست یافته است. با این حال، ادامه عملیات و فقدان چشماندازی روشن برای پایان بحران، دولت ترامپ را با معادلهای سیاسی و پیچیده روبهرو کرده است.
چگونگی حفظ تصویر رئیسجمهوری قدرتمندی که توان بازدارندگی در برابر ایران را دارد، بدون گرفتار شدن در جنگی طولانی که ممکن است حمایت افکار عمومی را فرسوده کند و خاطره مداخلات نظامیای را زنده سازد که ترامپ بخش مهمی از گفتمان سیاسی خود را بر مخالفت با آنها بنا کرده بود، به یکی از چالشهای اصلی دولت تبدیل شده است.
نگرانی جمهوریخواهان
در داخل حزب جمهوریخواه، محور اصلی بحث، موفقیت حملات نظامی نیست، بلکه هزینه سیاسی حملات است. هرچه این رویاروییها طولانیتر شوند، نگرانی جمهوریخواهان از تبدیل آن به جنگی فرسایشی افزایش مییابد.
چنین روندی میتواند محبوبیت ترامپ را در میان پایگاه رأی او کاهش دهد، نامزدهای جمهوریخواه را در جریان رقابتهای انتخاباتی در موضع دفاعی قرار دهد و به دموکراتها امکان دهد ترامپ و حزب جمهوریخواه را مسئول وخامت اوضاع اقتصادی و فشار بر خانوادههای آمریکایی معرفی کنند.
واشنگتن پست نیز در این بارە نوشتە است کە گسترش درگیریهای نظامی، دولت آمریکا را در معرض ورود به جنگی قرار میدهد که از حمایت گسترده افکار عمومی برخوردار نیست.
این سناریو، چند ماه مانده به انتخابات میاندورهای، نگرانیهای فزایندهای را در داخل حزب جمهوریخواه برانگیخته است.
اکثر جمهوریخواهان با حملات محدود به ایران مخالفتی ندارند
اکثر جمهوریخواهان با انجام حملات محدود علیه ایران مخالفتی ندارند، اما بسیاری از آنها نسبت به کشیده شدن آمریکا به یک رویارویی طولانی، نگرانی آشکاری ابراز میکنند.
رایان مککنزی، نماینده جمهوریخواه در این بارە گفتە است کە حزب جمهوریخواه باید نهایت احتیاط را به خرج دهد تا وارد جنگی بیپایان نشود.
این اظهارات بازتابدهنده نگرانی در شماری از حوزههای انتخابیه رقابتی جمهوریخواهان است که بیم دارند جنگ، به جای اقتصاد و مهاجرت، به مهمترین موضوع انتخابات تبدیل شود.
توماس مسی، نماینده جمهوریخواه، نیز در مجلس نمایندگان، ابتکاری را برای محدود کردن هرگونه گسترش عملیات نظامی علیه ایران، بدون موافقت کنگره، رهبری میکند.
او تأکید میکند کە ورود به جنگی تازه با فلسفه آمریکا اول است، در تضاد میباشد. مسی در شبکه اجتماعی ایکس نوشت ایالات متحده باید برای پایان دادن به جنگ و نه گسترش آن تلاش کند.
مارجوری تیلور گرین، نماینده پیشین جمهوریخواه، نیز هشدار دادە است کە ادامه جنگ ممکن است به بهای از دست رفتن انتخابات میاندورهای برای جمهوریخواهان تمام شود.
او در چند پیام در شبکه اجتماعی ایکس نوشت اگر چنین به نظر برسد که ترامپ از وعدههایش درباره پرهیز از ورود به جنگهای خارجی یا تلاش برای تغییر حکومتها عقبنشینی کرده است، در معرض خطر از دست دادن بخشی از پایگاه مردمی خود قرار دارد، .
این مواضع نشاندهنده شکاف در داخل حزب جمهوریخواه است. یک جریان از پاسخ نظامی محدود حمایت میکند و جریان دیگر نگران است کە مبادا هرگونه تشدید بیشتر تنشها، پیام سیاسیای را تضعیف کند که زمینه بازگشت دوباره ترامپ به کاخ سفید را فراهم کرد.
از منظری دیگر، افزایش قیمت نفت در نتیجه هرگونه اختلال در تنگه هرمز میتواند مستقیماً بر قیمت سوخت در آمریکا تأثیر بگذارد.
این وضعیت به معنای افزایش فشارهای تورمی، بالا رفتن هزینه حملونقل و کالاها و احتمال به تعویق افتادن هرگونه کاهش مورد انتظار نرخ بهره از سوی بانک مرکزی آمریکا خواهد بود.
تحرکات دموکراتها
در این میانە، دموکراتها نیز استفاده انتخاباتی از این پرونده را آغاز کردهاند. آنها دولت ترامپ را متهم میکنند که بدون برخورداری از راهبردی روشن، وارد یک ماجراجویی نظامی شده است. به اعتقاد آنها، ادامه تنشها هزینههای اقتصادی تازهای را بر شهروندان آمریکایی تحمیل خواهد کرد.
جین شاهین، سناتور ایالت نیوهمپشایر و ارشدترین عضو دموکرات کمیته روابط خارجی سنای آمریکا، تحولات نظامی با ایران را تشدیدی خطرناک توصیف کردە است.
او این تحولات را نشانهای آشکار و حاکی از آن قلمداد می کند که رئیسجمهوری آمریکا بدون برنامه، بدون چشماندازی برای پایان درگیری و بدون توانایی دستیابی به توافقی پایدار وارد این جنگ شده است.
دن گلدمن، نماینده دموکرات، نیز گفتە است کە ادامه جنگ به افزایش هزینه سفرهای هوایی و قیمت انرژی منجر شده است. او افزودە است:
دولت ترامپ به وعده خود برای کاهش هزینههای زندگی عمل نکرده و آمریکا را وارد درگیریای کرده است که پیامدهای مستقیم اقتصادی برای این کشور خواهد داشت.
دموکراتها بر این باورند که جنگ، فرصت تازهای برای بازتعریف پیام انتخاباتی آنها فراهم کرده است. به اعتقاد آنها، این پیام نباید تنها به انتقاد از سیاستهای اقتصادی ترامپ محدود شود، بلکه باید او را نیز به کشاندن آمریکا به یک رویارویی خارجی متهم کند که از حمایت افکار عمومی برخوردار نیست.
با نزدیک شدن به انتخابات میاندورهای کنگره، سرنوشت تقابل واشنگتن و تهران تنها در میدان نبرد تعیین نخواهد شد، بلکه در صندوقهای رأی نیز آزموده میشود.
اگر درگیری طولانی شود و پیامدهای اقتصادی آن، از افزایش قیمت انرژی تا تشدید فشار بر معیشت خانوارهای آمریکایی، ادامه یابد، جمهوریخواهان ممکن است بهای سیاسی سنگینی بپردازند.
در مقابل، مهار بحران یا دستیابی به توافقی پایدار میتواند این پرونده را از یک تهدید انتخاباتی به فرصتی برای نمایش موفقیت سیاست خارجی دولت ترامپ و تقویت موقعیت حزب جمهوریخواه در انتخابات نوامبر تبدیل کند.
شاید در نظرگرفتن ملاحظات داخلی در آمریکا باشد کە طی روزهای اخیر و بەویژە، متعاقب آئین تشییع و دفن خامنەای، حملات ایران بە کشتیهای تجاری در تنگە هرمز و کشورهای عربی منطقە افزایش یافتە است.
