top of page


عرصه درگیریهای ایران و آمریکا، از تنگە هرمز تا زنگزور تشدید میشود
سمیە توحیدی با شدت گرفتن تنشهای لفظی، استقرار بیشتر نیرو و فرودآمدن تانکرهای سوخت رسان، احتمال رویارویی مستقیم آمریکا و ایران در چند هفتە آیندە رو به افزایش ارزیابی شدە و احتمال میرود در صورت بروز رویارویی، دامنه جغرافیایی این تقابل از تنگه هرمز در جنوب و آبهای خلیج فارس تا گذرگاه زنگزور در شمال، در محدوده مرزهای ایران، ارمنستان و جمهوری آذربایجان، گسترش یابد. محور اصلی این رویارویی، تشدید محاصره ایران از سوی ایالات متحده و تلاش متقابل تهران برای پایان دادن به حضور نظامی آمر


صد سال فرار و آوارگی، داستان بیانتهای پناهندگان سیاسی ایرانی
علیاصغر فریدی تاریخ پناهندگی سیاسی ایرانیان را میتوان روایتی پیوسته از نارضایتی، سرکوب و امید دانست، روایتی که با مخالفان دوران قاجار آغاز و تا بە امروز در قالب موجهای پیدرپی مهاجرت اجباری ادامه دارد. روند پناهندگی ایرانیان، نهتنها بازتاب تحولات سیاسی این کشور، بلکه شکلگیری یکی از بزرگترین و تاثیرگذارترین دیاسپوراهای خاورمیانه را نیز توضیح میدهد. این جریان مهاجرتی، نه تنها بازتاب نارضایتی از قدرتهای حاکم بوده، بلکه تاثیرات فرهنگی، اقتصادی و سیاسی مهمی بر جوامع میز


نزدیک به چهار نفر از هر ده ایرانی زیر خط فقر قرار دارند
بر اساس تازهترین گزارش بانک جهانی، نرخ فقر در ایران ممکن است در سال مالی ۲۰۲۶ تا ۲۰۲۷ به ۳۸٫۴ درصد برسد و بیش از دو میلیون و ۶۰۰ هزار نفر دیگر به جمعیت فقیر افزوده شوند. بانک جهانی همزمان کاهش ۷٫۸ درصدی تولید ناخالص داخلی و تورم ۷۴٫۲ درصدی را پیشبینی کرده است. این وضعیت با کاهش قدرت خرید و افزایش هزینههای زندگی، فشار اقتصادی بر خانوارها را تشدید میکند. دادههای این نهاد نشان میدهد کودکان و ساکنان مناطق روستایی بیش از دیگر گروهها در معرض فقر قرار دارند. تازهترین گزارش


تنگه هرمز همچنان در کانون مناقشات قرار دارد
پس از شکست سریع تفاهمنامه اسلامآباد در خرداد ۱۴۰۵، ایران در اوایل مهر طرح هفتروزهای را برای بازگشایی تنگه هرمز ارائه کرده است که شامل آتشبس کامل، رفع محاصره، تعلیق تحریمهای نفتی و آزادسازی داراییها پیش از ورود به مذاکرات هستهای است. آمریکا این ترتیب را نمیپذیرد و اولویت را به مسائل هستهای میدهد. اختلاف بر سر توالی اقدامات ادامه دارد و میانجیگری قطر، عمان و پاکستان هنوز به توافق مرحلهای منجر نشده است. تنگه هرمز از آغاز جنگ آمریکا و اسرائیل با ایران به محور اصلی مع


میراث ایران، جایگاهی برای بە آزمون گذاشتن وفاداری بە ایران نیست
رومینا فروهر یادداشت میراث ایران آزمون وفاداری نیست، در نقد مقاله تینا قاضیمراد، مدیر ارتباطات رضا پهلوی در جروزالم پست نوشته شده است. نویسنده با نقد استناد به سنگنگاره بیستون برای اثبات وحدت ملی در ایران، استفاده از میراث باستانی را برای تعیین وفاداری سیاسی کردها و تعریف معیارهای تعلق به ایران به چالش میکشد. محور اصلی یادداشت، تمایز میان میراث فرهنگی و مشروعیت سیاسی، نقد انحصار روایت تاریخی و تأکید بر حق جوامع مختلف در تفسیر گذشته و مشارکت در تعیین آینده سیاسی است. این یا


تحلیل ساختاری اعتصابها و اعتراضهای زیستمحور در ایران
افزایش و تداوم اعتراضها و اعتصابهای کارگری و اجتماعی در ایران را دیگر نمیتوان صرفاً مجموعهای از نارضایتیهای جداگانه درباره دستمزد، مستمری یا سوءمدیریت یک بنگاه دانست. کارگران صنعتی، کارکنان نفت و گاز، پرستاران، معلمان، بازنشستگان، زنان، بیکاران، کارگران اقتصاد غیررسمی، کشاورزان و تهیدستان شهر و روستا، با وجود تفاوتهای مهم در موقعیت و مطالباتشان، در بستری مشترک با یکدیگر تلاقی میکنند: کاهش شدید قدرت خرید، ناامنی شغلی، فرسایش خدمات عمومی، تخریب منابع زیستی و دشوارتر شدن


پروندە علیرضا سپاهی که با اجرای حکم بسته نمیشود
علیرضا سپاهی یکی از بازداشتشدگان اعتراضات دیماه ۱۴۰۴ در اصفهان و از متهمان پروندهای بود که به پرونده میدان علیخانی معروف شد. در این پرونده چندین نفر به اتهام مشارکت در کشتهشدن چهار نیروی امنیتی در جریان اعتراضات محاکمه شدند و برای شماری از آنان حکم اعدام صادر شد. قوه قضاییه جمهوری اسلامی ایران، متهمان این پرونده را به مشارکت در اقدامات مسلحانه و کشتهشدن نیروهای حکومتی متهم کرد. مناقشه بر سر پروندەای کە بە اعدام چند نفر و از جملە علیرضا سپاهی انجامیدە است نمیتواند با اعدا


هفتم اکتبر، قماری که حماس و ایران آن را باختند
علیاصغر فریدی اسناد داخلی حماس نشان میدهند سنوار روی جنگی منطقهای حساب کرده بود که هرگز آنطور که میخواست شکل نگرفت. سه سال بعد، حماس حکومتش را از دست داده و ایران بخش بزرگی از شبکهی متحدانش را. در هفتم اکتبر ۲۰۲۳ جنگجویان حماس و گروههای همراه از غزه وارد جنوب اسرائیل شدند. حدود ۱۲۰۰ نفر، اغلب غیرنظامی، کشته و حدود ۲۵۱ نفر گروگان گرفته شدند. حمله به جشنواره موسیقی نوا و کشتار در کیبوتصها بخش بزرگی از تلفات را تشکیل داد. هفتم اکتبر مرگبارترین روز برای یهودیان پس از هو


نشانههای قوی مبنی بر نقش آفرینی ایران در حادثه پایگاه فرفورد وجود دارد
حادثه فرفورد به پروندهای امنیتی با یک پرسش محوری تبدیل شده است: از پنج مردی که نیمهشب با سه ون به نزدیکی پایگاه مورد استفاده بمبافکنهای آمریکایی رفتند، چرا یکی از آنها خود با پلیس تماس گرفتند؟ نیویورکتایمز بر این باور است کە مقامهای اطلاعاتی احتمالهایی از عملیات فریب و شناسایی تا انصراف یکی از مجریان را بررسی میکنند. کشفنشدن مواد منفجره و آزادی مظنونان، فرضیه حمله قریبالوقوع را مبهمتر کرده است، اما هشدارهای اطلاعاتی پیشین درباره تهدید احتمالی مورد حمایت ایران و باز


بسیج، ستون فقرات کنترل اجتماعی و سرکوب در جمهوری اسلامی
علیاصغر فریدی بسیج در جمهوری اسلامی از یک نیروی داوطلب پس از انقلاب، به شبکهای چندلایه برای نظارت، بسیج ایدئولوژیک و کنترل داخلی تبدیل شده است که از مسجد و محله تا دانشگاه و اداره امتداد دارد و در دورههای اعتراض، نقش آن از جمعآوری اطلاعات و شناسایی فعالان تا مشارکت مستقیم در سرکوب گسترش یافته است. این کارکرد در مناطق کردستان و دیگر نواحی مرزی حساستر است. پس از جنگ ۲۰۲۶ و کشتهشدن غلامرضا سلیمانی، بازگشت حسین طائب به فرماندهی بسیج، بر تقویت دوباره پیوند میان ساختار اطلا


آیا همکاری دفاعی پاکستان و عربستان بر روابط اسلامآباد با تهران سایه میاندازد؟
تصمیم پاکستان مبنی بر اعلام آمادگی استفاده از ظرفیتهای نظامی خود در دفاع از عربستان سعودی، یکی از مهمترین آزمونهای سیاست خارجی اسلامآباد در سالهای اخیر است. خواجه محمد آصف، وزیر دفاع پاکستان، روز سهشنبه ۲۹ سپتامبر در رم اعلام کرد که کشورش بر اساس توافق دفاعی مشترک با عربستان سعودی و ترکیه، برای دفاع از ریاض از تمامی ابزارهای موجود استفاده خواهد کرد. او در عین حال درباره مشارکت مستقیم نیروهای پاکستانی در حملات هوایی علیه حوثیها جزئیات بیشتری ارائه نکرد. این موضعگیری در


اسرائیل نباید بە کردها بە عنوان متحدی مقطعی بنگرد
ویسی داغ، پژوهشگر مسالە کرد در خاورمیانە و فروم کردی در مرکز موشه دایان دانشگاه تلآویو از بنیامین نتانیاهو خواسته است موضع گیدئون ساعر درباره راهبردی بودن رابطه کردها و یهودیان را به سیاستی پایدار تبدیل کند. از نگاە وی، اسرائیل باید نشان دهد که مطالبات کردها در خاورمیانە را تنها ابزاری برای فشار لفظی بر ایران و ترکیه نمیبیند و آماده است بر پایه این رابطه، اعتماد بلندمدت ایجاد کند. داغ این درخواست را در یادداشتی که ۲۹ سپتامبر در بخش نظرات جروزالم پست منتشر شد، مطرح کردە است


چه کسی درباره مذاکرات ایران و آمریکا تصمیم میگیرد؟
علیاصغر فریدی اظهارات پزشکیان درباره تیم ششنفره هماهنگی مذاکرات، پرسشی را درباره تمرکز اختیار در ساختار قدرت جمهوری اسلامی برجسته کرده است. عراقچی این سازوکار را به دبیرخانه شورای عالی امنیت ملی پیوند میدهد، اما ترکیب و حدود اختیارات آن علنی نیست. اهمیت این ابهام زمانی بیشتر میشود که وضعیت جسمی و نقش عملی مجتبی خامنهای مستقلاً روشن نشده است. اگر رهبر شخصاً تصمیمها را تأیید کند، کمیته میتواند نقش هماهنگکننده داشته باشد، اما در غیر این صورت، ممکن است به کانون تصمیمگی


با توقف پروازها، راههای ارتباط ایرانیان با جهان بستەتر میشود
تحریمهای تازه آمریکا علیه شرکتهای هواپیمایی ایران، مسیرهای پروازی این کشور را محدودتر کرده است. همزمان، تعطیلی مرکز زبان فرانسه در تهران و توقف برگزاری برخی آزمونهای بینالمللی، موانع تازهای را پیش روی ایرانیانی قرار داده است که قصد سفر، تحصیل یا مهاجرت دارند. لوموند این تحولات را نشانه محدودتر شدن ارتباط جامعه ایران با جهان خارج میداند. راههای ارتباط ایرانیان با جهان خارج یکی پس از دیگری محدودتر میشود. کاهش پروازهای بینالمللی، دشوارتر شدن دسترسی به برخی آزمونهای زبا


سپاه پاسداران انقلاب اسلامی: از نگهبان انقلاب تا بازیگر اصلی قدرت در ایران
سپاه پاسداران انقلاب اسلامی که اصل ۱۵۰ قانون اساسی مأموریت پاسداری از انقلاب را به این سازمان چندلایە واگذار کرده است، در دهههای گذشته از نهادی نظامی به بازیگری مؤثر در سیاست، اقتصاد و امنیت ایران تبدیل شده است. ورود فرماندهان پیشین به مناصب حکومتی، فعالیت قرارگاه خاتمالانبیا و نقش سازمان اطلاعات، بسیج و نیروی قدس، ابعاد این نفوذ را نشان میدهد. پس از کشتهشدن علی خامنهای در جنگ ۲۰۲۶، گزارشها از افزایش وزن سپاه در تصمیمگیریهای راهبردی حکایت دارند. بااینحال، میزان استقل
bottom of page
