نشانه‌های قوی مبنی بر نقش آفرینی ایران در حادثه پایگاه فرفورد وجود دارد
حادثه فرفورد به پرونده‌ای امنیتی با یک پرسش محوری تبدیل شده است: از پنج مردی که نیمه‌شب با سه ون به نزدیکی پایگاه مورد استفاده بمب‌افکن‌های آمریکایی رفتند، چرا یکی از آنها خود با پلیس تماس گرفتند؟ نیویورک‌تایمز بر این باور است کە مقام‌های اطلاعاتی احتمال‌هایی از عملیات فریب و شناسایی تا انصراف یکی از مجریان را بررسی می‌کنند. کشف‌نشدن مواد منفجره و آزادی مظنونان، فرضیه حمله قریب‌الوقوع را مبهم‌تر کرده است، اما هشدارهای اطلاعاتی پیشین درباره تهدید احتمالی مورد حمایت ایران و بازداشت یک دوتابعیتی ایرانی‌بریتانیایی، بررسی ارتباط احتمالی پرونده با تهران را به محور تحقیقات تبدیل کرده است.
روزنامه نیویورک‌تایمز در گزارشی درباره حادثه مشکوک اخیر در نزدیکی پایگاه هوایی راف فرفورد در جنوب انگلستان نوشته است که با وجود بازداشت چند نفر و انجام یک عملیات گسترده امنیتی، هنوز بخش‌های مهمی از این پرونده برای مقام‌های بریتانیایی و دیگر کشورهای درگیر روشن نشده است.
بر اساس این گزارش، سه ون سفید در ساعات اولیه بامداد یکشنبه در منطقه‌ای نزدیک پایگاه فرفورد مشاهده شدند.
این پایگاه در ماه‌های اخیر برای انجام عملیات بمب‌افکن‌های آمریکایی در جنگ با ایران مورد استفاده قرار گرفته است. یکی از پنج مردی که در نزدیکی ون‌ها حضور داشتند، حدود ساعت ۱۲:۴۵ بامداد با خدمات اضطراری تماس گرفت.
پس از این تماس، پلیس مسلح بریتانیا به محل اعزام شد و هر پنج نفر را به ظن جرائم مرتبط با تروریسم بازداشت کرد.
این حادثه به یک عملیات امنیتی گسترده منجر شد. حدود ۸۵ خانه در منطقه تخلیه شد و نیروهای پلیس، تیم‌های خنثی‌سازی بمب و دیگر نیروهای امنیتی در محل مستقر شدند. ون‌ها نیز برای بررسی احتمال وجود مواد منفجره مورد بازرسی قرار گرفتند.
با این حال، پلیس اعلام کرد که در این خودروها هیچ ماده منفجره‌ای پیدا نشده و تنها مقداری بنزین کشف شده است. پنج مرد بازداشت‌شده نیز بعداً با قرار وثیقه آزاد شدند، هرچند تحقیقات درباره نقش احتمالی آنها همچنان ادامه دارد.
نیویورک‌تایمز در این بارە می‌نویسد یکی از مهم‌ترین پرسش‌های پرونده این است که چرا یکی از افراد داخل ون با پلیس تماس گرفت. مقام‌های امنیتی چند کشور به این روزنامه گفته‌اند که هنوز مشخص نیست این تماس بخشی از برنامه افراد بوده یا نتیجه تغییر ناگهانی تصمیم یکی از آنها.
به نوشته این روزنامه، برخی مقام‌های اطلاعاتی احتمال داده‌اند که تماس اولیه ممکن است بخشی از طرحی برای منحرف کردن توجه پلیس بوده باشد.
در مقابل، برخی دیگر معتقدند این افراد ممکن است مجرمان سطح پایین‌تری بوده باشند که برای انجام مأموریتی استخدام شده بودند و یکی از آنها پس از پی بردن به ماهیت کار، تصمیم گرفته است با پلیس تماس بگیرد.
در همین حال، یک کشاورز محلی نیز در همان شب متوجه حضور سه ون در نزدیکی مسیر ورودی خانه‌اش شد. او بعداً به رسانه‌های بریتانیایی گفت که گروهی از افراد نقاب‌دار را مشاهدە و با شماره اضطراری ۹۹۹ تماس گرفته است.
با این حال، جدول زمانی پلیس نشان می‌دهد تماس او حدود ۵۰ دقیقه پس از تماس یکی از افراد داخل ون‌ها انجام شده است. همچنین مشخص نیست افرادی که کشاورز دیده بود همان مظنونان بودند یا نیروهای امنیتی که در واکنش به هشدار اولیه وارد منطقه شده بودند.
این حادثه در شرایطی رخ داد که مقام‌های آمریکایی و اروپایی از هفته‌ها پیش درباره احتمال حمله به پایگاه‌های مورد استفاده نیروهای آمریکایی در اروپا هشدار داده بودند.
بر اساس گزارش نیویورک‌تایمز، در اواسط سپتامبر مقام‌های نظامی آمریکا هشدارهایی دریافت کردند که پایگاه فیرفورد ممکن است هدف یک حمله با حمایت ایران قرار گیرد. اطلاعات موجود از ترکیبی از رهگیری‌های ارتباطی، منابع انسانی و دیگر روش‌های اطلاعاتی به دست آمده بود.
هشدارهای اطلاعاتی در آن زمان جزئیات دقیقی را درباره زمان یا عاملان احتمالی حمله ارائه نکردە و مقام‌های اطلاعاتی صرفا به این نتیجه رسیده بودند که یک عملیات احتمالی می‌تواند با هدایت یا حمایت تهران انجام شود.
در پی این هشدارها، سطح امنیتی در فرفورد افزایش یافت. ساکنان مناطق اطراف پایگاه نیز تغییراتی در تدابیر امنیتی مشاهده کردند.
نگرانی‌ها تنها به بریتانیا محدود نماند. به گفته یک مقام ارشد آمریکایی، اسرائیل به مقام‌های آلمان نیز درباره افزایش خطر حمله به پایگاه‌های آمریکایی در این کشور هشدار داده بود. پایگاه‌های اسپانگدالم و رامشتاین از جمله تأسیساتی بودند که نام آنها در این هشدارها مطرح شده بود.
چند روز پیش از وقوع حادثه فرفورد نیز یحیی رحیم صفوی، فرمانده سابق سپاه پاسداران، در اظهاراتی که یک رسانه وابسته به ایران آن را منتشر کرد، اروپا را به دلیل فراهم کردن امکانات برای عملیات نظامی آمریکا علیه ایران مورد انتقاد قرار داده بود. در این اظهارات، از پایگاه‌های رامشتاین در آلمان، آویانو در ایتالیا و فیرفورد در بریتانیا نام برده شده بود.
نیویورک‌تایمز همچنین به تهدیدهای پیشین مقام‌های ایرانی نیز اشاره می‌کند.
در ماه ژوئیه، سپاه پاسداران انقلاب اسلامی هشدار داده بود کە کشورهایی که به آمریکا اجازه استفاده از پایگاه‌های خود برای حمله به ایران را بدهند، ممکن است در برابر اقدامات آمریکا مسئول شناخته شوند.
این هشدارها پس از آن مطرح شد که بریتانیا اجازه داد ارتش آمریکا از پایگاه‌های این کشور برای عملیات علیه ایران استفاده کند.
اندی برنم، نخست‌وزیر بریتانیا در این بارە اظهار داشتە است پس از حادثه فرفورد گفت نشانه‌های قویی مبنی بر نقش آفرینی ایران در این ماجرا وجود دارد.
با این حال، او جزئیات بیشتری را درباره شواهد موجود ارائه نکرد و تأکید کرد که پرونده همچنان در دست بررسی است. مقام‌های ایرانی این اتهام‌ها را رد کرده‌اند.
نیویورک‌تایمز نیز تأکید می‌کند که حتی برای برخی مقام‌های امنیتی که در جریان تحقیقات قرار دارند، روایت کامل این حادثه هنوز روشن نیست. پلیس بریتانیا دامنه تحقیقات را نیز گسترش داده است.
در این بارە یک مقام پلیس نیز اظهار داشتە است که بررسی‌ها تنها به پنج مرد بازداشت‌شده محدود نمی‌شود و مأموران در تلاش هستند افرادی را که احتمالاً این افراد را استخدام یا هدایت کرده‌اند شناسایی کنند. مقام‌های آمریکایی و بریتانیایی احتمال ارتباط این عملیات با سپاه پاسداران یا یک نهاد نظامی دیگر در تهران را بررسی می‌کنند.
در روزهای پس از حادثه، تحقیقات با بازداشت فرد دیگری وارد مرحله تازه‌ای شد. پلیس مبارزه با تروریسم بریتانیا روز اول اکتبر یک شهروند دوتابعیتی بریتانیایی و ایرانی را در لندن به ظن آماده‌سازی اقدامات تروریستی بازداشت کرد. دو ملک در وست‌مینستر نیز در ارتباط با این پرونده مورد بازرسی قرار گرفتند. پلیس گفته است این فرد نیز بعداً با قرار وثیقه آزاد شده و تحقیقات ادامه دارد.
در مجموع، شش نفر در ارتباط با این پرونده بازداشت شده‌اند، اما هیچ‌کدام در این مرحله با اتهام رسمی روبه‌رو نشده‌اند.
پلیس بریتانیا گفته است که تحقیقات بسیار پیچیده است و چندین مسیر احتمالی را همزمان دنبال می‌کند. مقام‌های ضدتروریسم همچنین گفته‌اند که احتمال دخالت یک دولت خارجی، از جمله ایران، یکی از محورهای تحقیقات است.
نیویورک‌تایمز در گزارش خود چند احتمال درباره هدف واقعی این عملیات مطرح می‌کند. یکی از پرسش‌ها این است که آیا پنج مرد بازداشت‌شده قصد داشتند حمله‌ای واقعی انجام دهند یا اینکه حضور آنها در نزدیکی پایگاه بخشی از یک عملیات شناسایی یا اقدامی برای ایجاد ترس بوده است.
احتمال دیگر این است که آنها تنها مجریان سطح پایین یک عملیات بزرگ‌تر بوده باشند و از ماهیت کامل مأموریتی که برای آن استخدام شده‌اند اطلاع نداشته باشند.
این پرونده در شرایطی شکل گرفته که مقام‌های بریتانیایی در سال‌های اخیر درباره فعالیت‌های منتسب به ایران در خاک این کشور هشدار داده‌اند.
کن مک‌کالم، مدیرکل سازمان امنیت داخلی بریتانیا، در سال ۲۰۲۴ گفته بود که بازیگران دولتی ایران در مواردی از مجرمان به عنوان واسطه استفاده کرده‌اند.
نیویورک‌تایمز همچنین به مجموعه‌ای از حوادث پیشین در بریتانیا اشاره کرده که مقام‌های این کشور آنها را مرتبط با فعالیت‌های مورد حمایت ایران دانسته‌اند.
در عین حال، گزارش تأکید می‌کند که تاکنون نشانه ملموسی منتشر نشده است که نشان دهد افراد بازداشت‌شده در مراحل نهایی اجرای حمله به پایگاه فرفورد قرار داشته‌اند. نبود مواد منفجره در ون‌ها و آزادی مظنونان با قرار وثیقه از جمله عواملی است که بر پیچیدگی و ابهام پرونده افزوده است.
بر اساس گزارش نیویورک‌تایمز، حادثه فرفورد در نهایت پرسش‌های بیشتری درباره نحوه فعالیت احتمالی شبکه‌های مرتبط با دولت‌های خارجی در بریتانیا و میزان آسیب‌پذیری پایگاه‌های مورد استفاده آمریکا در اروپا ایجاد کرده است.
با این حال، تا زمان تکمیل تحقیقات و ارائه شواهد بیشتر، نقش دقیق افراد بازداشت‌شده و هرگونه ارتباط احتمالی آنها با ایران همچنان نامشخص است.
