جاده‌های مرگ در کردستان هر روز قربانی می‌گیرد

سامان میرزایی

استان کردستان در سال‌های اخیر به‌طور مداوم در صدر جدول تصادفات جاده‌ای کشور قرار داشته است؛ بحرانی که نه تنها جان صدها نفر را می‌گیرد، بلکه پیامدهای اجتماعی و اقتصادی گسترده‌ای بر جای می‌گذارد.

طبق گزارش معاونت بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی کردستان، در سال گذشته بیش از ۴۰۰ نفر جان باخته و نزدیک به هفت هزار نفر نیز در اثر سوانح رانندگی مصدوم شده‌اند. به این ترتیب، به‌طور متوسط هر روز بیش از ۱۸ نفر در جاده‌های استان دچار حادثه شده‌اند.

داده‌های اورژانس ۱۱۵ استان تصویر روشن‌تری از ابعاد این بحران ارائه می‌دهد. تنها در مرداد امسال یک‌هزار و ۲۶۹ حادثه ترافیکی ثبت شده که به مصدومیت دو هزار و ۲۱۳ نفر منجر شده است. به عبارتی، اکنون روزانه حدود ۷۰نفر در جاده‌های کردستان مصدوم می‌شوند که این رقم نسبت به مدت مشابه سال گذشته ۱۱درصد افزایش داشته است.

این در حالی است که مقامات استانی از کاهش هفت درصدی تلفات منجر به مرگ در چهار ماهه نخست سال خبر داده‌اند. اما بسیاری از کارشناسان تأکید دارند این کاهش موقتی است و نمی‌تواند نشانه‌ای از بهبود پایدار باشد.

جاده‌هایی که قتلگاه لقب گرفته‌اند

کردستان به دلیل موقعیت مرزی و کوهستانی خود، از مسیرهای پررفت‌وآمد کشور محسوب می‌شود. اما زیرساخت‌های آن به هیچ‌وجه متناسب با حجم ترافیک و شرایط سخت جغرافیایی نیست.

پلیس راه استان، محورهای سقز–بوکان، سنندج–کامیاران، سنندج-قروه، مریوان–باشماق و سقز–مریوان را در زمره خطرناک‌ترین مسیرها معرفی کرده است. این جاده‌ها در بسیاری نقاط فاقد روشنایی، علائم هشداردهنده و خط‌کشی استاندارد هستند.

پیچ‌های تند کوهستانی، عرض کم جاده و نبود شانه ایمن نیز احتمال وقوع تصادف‌های مرگبار را افزایش می‌دهد. لقمان.س، کارشناسان حمل‌ونقل در گفت‌وگو با آرنا نیوز می‌گوید: 

مشکل اصلی فقط رانندگی پرخطر نیست. وقتی جاده‌ها سال‌ها نیمه‌کاره رها شده و ایمن‌سازی به تعویق افتاده باشد، خطاهای انسانی چند برابر کشنده تر می‌شوند.

آمارها نشان می‌دهد که بی‌احتیاطی رانندگان، استفاده از تلفن همراه، سرعت غیرمجاز و خستگی سهم مهمی در وقوع حوادث دارند. اما شرایط نامناسب جاده‌ها، نبود نظارت کافی و فرسودگی زیرساخت‌ها نقش تعیین‌کننده‌تری ایفا می‌کنند.

روایت مردم؛ از هشدارهای مجازی تا واقعیت تلخ

چند سالی است کاربران شبکه‌های اجتماعی با هشتگ «جاده‌های مرگ» تلاش می‌کنند توجه افکار عمومی و حتی مسئولان استانی را به این بحران جلب کنند.

بسیاری از آنها تصاویر تصادفات و روایت‌های شخصی از دست دادن نزدیکانشان را منتشر می‌کنند. با این حال، پروژه‌های عمرانی همچنان با کندی پیش می‌روند و برخی حتی نیمه‌تمام رها شده‌اند. یک فعال مدنی اهل سنندج در پاسخ به آرنانیوز در این باره می‌گوید: 

هر کشته در این حوادث فقط یک عدد در آمار نیست. خانواده‌ای پشت سر او می‌ماند که با بحران اقتصادی و روانی مواجه می‌شود. این بار انسانی را نمی‌توان با هیچ بودجه‌ای جبران کرد.

ابعاد این بحران تنها به تلفات و مصدومان محدود نمی‌شود. مقام‌های بهداشتی استان هشدار داده‌اند که فشار بی‌سابقه‌ای بر اورژانس ۱۱۵ و بیمارستان‌های کردستان وارد شده است.

با افزایش روزانه ده‌ها مصدوم، ظرفیت درمانی استان به‌ویژه در شهرهای کوچک به شدت محدود شده و کادر درمانی با خستگی مفرط روبه‌رو هستند. بحران تصادفات جاده‌ای در کردستان دیگر صرفاً یک مسئله حمل‌ونقلی نیست، بلکه به معضلی انسانی و اجتماعی تبدیل شده است.

خانواده‌های بسیاری عزیزانشان را در این مسیرها از دست داده‌اند و کادر درمانی با فشار طاقت‌فرسا مواجه است. در حالی‌که مردم سال‌هاست از «جاده‌های مرگ» سخن می‌گویند، کندی پروژه‌های عمرانی و بی‌توجهی به ایمن سازی جادەها همچنان ادامه دارد.