رئیس مشترک پژاک: جمهوری اسلامی عملاً فروپاشیده و تنها از طریق زور و خشونت سر پا مانده است

در حالی که ایران درگیر موجی از اعتراضات سراسری، سرکوب خونین و قطع گسترده ارتباطات است، امیر کریمی، رییس مشترک حزب حیات آزاد کردستان (پژاک) می‌گوید جمهوری اسلامی اگرچه هنوز به‌طور رسمی پابرجاست، اما از نظر سیاسی و اجتماعی فروپاشیده و تنها با تکیه بر خشونت به حیات خود ادامه می‌دهد. او در عین حال هشدار می‌دهد که فروپاشی جمهوری اسلامی ایران به‌خودی‌خود تضمین‌کننده آزادی و دموکراسی نیست.

امیر کریمی در گفت‌وگوبا وبسایت آمارگی (the Amargi)در کوه‌های زاگرس، جایی در نزدیکی مرز ایران و عراق، وضعیت کنونی ایران را ترکیبی از بحران مشروعیت، انسداد اطلاعاتی و سرکوبی توصیف می‌کند که به گفته او، نشانه ورود نظام به مرحله‌ای خطرناک و غیرقابل بازگشت است.

او با اشاره به تزلزل در ارکان دولت جمهوری اسلامی ایران بر این باور است که این رژیم «عملاً فروپاشیده» است و می افزاید: «این نظام هنوز دولت، بوروکراسی و نیرو دارد، اما آنچه امروز آن را سر پا نگه داشته فقط زور و خشونت است، نه رضایت اجتماعی.»

او مشروعیت ازدست‌رفته حکومت را به بدنی تشبیه می‌کند که هنوز زنده به نظر می‌رسد اما از درون تهی شده است. چراکه به گفته کریمی، ابزارهای پیشین نظام برای مشروعیت‌بخشی، از مذهب گرفته تا ناسیونالیسم ایرانی، دیگر کارایی ندارند و حکومت اکنون تنها از طریق سرکوب می‌تواند به حیات خود ادامه دهد.

اظهارات رئیس مشترک پژاک درحالی است که گزارش نهادهای حقوق بشری حکایت از آن دارد که نیروهای نظامی و امنیتی ایران در جریان سرکوب اعتراضات صدها معترض را به گلوله بسته و کشته‌اند.

ویدئوهایی که اخیرا از کهریزک منتشر شده‌اند، خانواده‌هایی را نشان می‌دهند که در سالن‌های بزرگ، میان ده‌ها پیکر بی‌جان، در جست‌وجوی عزیزان خود هستند.

همزمان رسانه دولتی ایران تصاویری از تعداد زیادی جسد در یک سوله بزرگ منتشر کرده، اما مسئولیت قتل‌ها را متوجه «معترضان» دانسته است.

ارگان خبری مجموعه فعلان حقوق بشر در ایران "هرانا" گزارش کرده که تاکنون موفق به تایید هویت دست کم ۵۴۴ تن از قربانیان شده است.

امیر کریمی قطع گسترده اینترنت و ارتباطات را بخشی از همین راهبرد سرکوب می‌داند و می‌گوید: «برای اینکه بتوانند راحت‌تر مردم را سرکوب کنند، همه راه‌های ارتباطی را بسته‌اند.»

او اضافه می‌کند که انسداد اطلاعاتی، امکان ارزیابی دقیق ابعاد کشتار را دشوار کرده است. «الان جمهوری اسلامی ایران شبیه یک کره شمالی بسته است. کسی دقیقا نمی‌داند چه می‌گذرد.»

ارتباط احزاب کرد؛ استراتژی مشترک و اختلافات حل‌نشده

همزمان با تشدید اعتراضات احزاب کرد در ایران که سال‌ها با اختلافات داخلی و رقابت‌های سیاسی دست‌وپنجه نرم می‌کردند، گام‌هایی برای هماهنگی بیشتر برداشته‌اند.

کریمی به بیانیه مشترک اخیر احزاب شرق کردستان (روژهلات) اشاره می‌کند و آن را پاسخی به شرایط اضطراری کنونی می‌داند. رئیس مشترک پژاک می‌گوید:

این بار یک تلاش واقعی برای گفت‌وگو شکل گرفت. ما یک فضای دیالوگ و همگرایی ایجاد کردیم. این یک شروع است، نه یک پروژه کامل.

او تاکید می‌کند که این همگرایی نه از سر آرمان‌گرایی، بلکه از سر ضرورت شکل گرفته است.

وی همزمان تصریح می‌کند که تجربه دهه‌های گذشته نشان داده است که رقابت میان احزاب کُردی، در نهایت به تضعیف موقعیت کُردها در معادلات کلان ایران انجامیده است.

با این حال، کریمی اختلافات را انکار نمی‌کند و می‌گوید مسیر همگرایی همچنان شکننده است.

به گفته او، هدف اصلی این همکاری آن است که کُردها در تحولات احتمالی آینده ایران، به موضوعی حاشیه‌ای تبدیل نشوند و بتوانند مطالبات خود را در چارچوبی سیاسی و دموکراتیک مطرح کنند.

هشدار درباره تکرار ۱۳۵۷؛ اسرائیل و مسئله پهلوی

امیر کریمی در بخش دیگری از گفت‌وگویش با سایت آمارگی تجربه انقلاب ۱۳۵۷ بازمی‌گردد؛ تجربه‌ای که به گفته او، سقوط یک دیکتاتوری را به استقرار دیکتاتوری‌ای دیگر پیوند زد. او هشدار می‌دهد که فروپاشی جمهوری اسلامی به‌خودی‌خود تضمین‌کننده آزادی و دموکراسی نیست.

ما این تجربه را داریم. شاه رفت و همه خوشحال بودند، اما بعد از آن یک نظام بسیار خطرناک‌تر آمد. آیا این بار چنین چیزی تکرار نمی‌شود؟ هیچ تضمینی وجود ندارد.

در همین چارچوب، کریمی نسبت به نقش بازیگران خارجی، به‌ویژه اسرائیل، ابراز نگرانی می‌کند. او می‌گوید حزب متبوع او در حال حاضر رابطه علنی یا همکاری مستقیمی با اسرائیل ندارد، اما مسئله اصلی از نظر او، حمایت برخی محافل خارجی از رضا پهلوی است.

کریمی می‌گوید:

چیزی که نگران‌کننده است، حمایت اسرائیل از رضا پهلوی است. مردم ایران نمی‌خواهند دوباره به یک دیکتاتوری دیگر سقوط کنند.

به گفته او، «رهبرسازی از بیرون» و تحمیل آن به جامعه‌ای متکثر مانند ایران، نه‌تنها دموکراسی نمی‌آورد، بلکه می‌تواند شکاف‌های قومی و سیاسی را عمیق‌تر کند.

او تأکید می‌کند که هرگونه تغییر سیاسی اگر از خارج مهندسی شود، به بی‌ثباتی بیشتر منجر خواهد شد و کردها، به‌عنوان یکی از گروه‌های به‌حاشیه‌رانده‌شده تاریخی، نخستین قربانیان آن خواهند بود.

برنامه پژاک برای آینده؛ «راه سوم» و ایران غیرمتمرکز

کریمی تاکید می‌کند که حزب حیات آزاد کردستان نه به جمهوری اسلامی باور دارد و نه به راه‌حل‌های تحمیلی خارجی. او از مسیری سخن می‌گوید که آن را «راه سوم» می‌نامد، مسیری مبتنی بر دموکراسی، تمرکززدایی و خودگردانی در چارچوب یک ایران واحد.

به گفته او، هدف این حزب جدایی‌طلبی نیست، بلکه ایجاد «جمهوری دموکراتیک ایران» است؛ مدلی که در آن، اتنیک‌ها و جوامع مختلف بتوانند خود را اداره کنند، بدون آنکه کشور به سمت تجزیه یا بازتولید اقتدارگرایی حرکت کند.

رئیس مشترک پژاک تأکید می‌کند: «ما یک دولت می‌خواهیم، اما دولتی غیرمتمرکز؛ فراتر از مدل دولت-ملت کلاسیک.»

مدلی که به زعم او می‌تواند مانع تکرار چرخه سرکوب و شورش در کشوری شود که تنوع ملی و زبانی آن همواره نادیده گرفته شده است.