سیامند معینی ادعاهای عباس عراقچی را به سخره میگیرد
المانیتور: عنبرین زمان
ترجمە: سمیە توحیدی
سیامند معینی، عضو شورای اجرایی حزب حیات آزاد کردستان، پژاک، در مصاحبهای اختصاصی که روز سهشنبه از طریق واتساپ با المانیتور انجام شد، در پاسخ بە پرسشهای عنبرین زمان، ادعای عباس عراقچی درباره نقش ترکیه در جلوگیری از مشارکت کردها در طرحهای آمریکا و اسرائیل را برای تغییر حکومت در ایران را رد کرد. معینی ایران را دشمن اصلی پژاک دانست و اعلام نمود کە آمریکا و اسرائیل بهدلیل مخالفت آنکارا از چنین هدف راهبردیای صرفنظر نمیکنند. او تأکید کرد پژاک از حمایت برای گذار دموکراتیک در ایران استقبال میکند. معینی همچنین ادعای همکاری پژاک با ایران یا ترکیه را بیاساس خواند و به کشتهشدن چهار عضو این گروه در کمین اخیر نیروهای ایرانی در مهاباد اشاره کرد. از سوی دیگر، او ترکیه را متهم کرد که با پشتیبانی اطلاعاتی و نظامی، حملات ایران علیه پژاک را تسهیل کرده است. معینی همچنین درباره تلاش آنکارا برای تحریک آذریهای ایران علیه کردها هشدار داد و گفت موفقیت این سیاست میتواند میلیونها نفر را آواره کند و فاجعهای گسترده در منطقه رقم بزند.
عضو شورای رهبری یکی از قدرتمندترین گروههای مسلح مخالف حکومت جمهوری اسلامی ایران در میان کردها، ادعاهای عباس عراقچی، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی ایران را رد کرده است. عراقچی در مصاحبهای که روز یکشنبه پخش شد، مدعی شده بود ترکیه مانع از مشارکت کردها در طرحهای آمریکا و اسرائیل برای سرنگونی حکومت ایران شده است.
سیامند معینی، عضو شورای اجرایی حزب حیات آزاد کردستان، پژاک، روز سهشنبه در مصاحبهای اختصاصی با المانیتور اعلام نمود کە این تصور کە آمریکا یا اسرائیل بهدلیل مخالفت ترکیه از هدفی راهبردی با چنین ابعادی صرفنظر کنند، غیرممکن است.
او در این بارە اعلام نمود کە پژاک معتقد است که تغییر حکومت، با وجود اختلافات اخیر میان اسرائیل و آمریکا، همچنان هدف مشترک دو کشور است.
معینی همچنین وجود سیاەنماییهای موجود را مبنی بر وجود همکاری مخفیانه حزبش با ترکیه و ایران برای ناکام گذاشتن هرگونه تلاش دیگر گروههای کرد برای تضعیف حکومت ایران را رد کرد.
او خاطرنشان کرد که چهار عضو پژاک در ماه ژوئن، در کمین نیروهای حکومتی در مهاباد، جان باختند. گمان میرود دو عضو سپاه پاسداران انقلاب اسلامی ایران نیز در درگیریهای پس از آن کشته شده باشند.
افزون بر این، هواداران پژاک نیز در کنار دیگر کردهایی که جرئت میکنند بر حقوق ملی خود پافشاری کنند، بهطور معمول بازداشت میشوند.
براساس آمار ارائهشده از سوی سازمان حقوق بشری ههنگاو، گمان میرود حکومت ایران از ماه ژانویه تاکنون دستکم ۳۶ زندانی کرد را اعدام کرده باشد.
سیامند معینی در عین حال، درباره تلاشهای ادعایی ترکیه برای تحریک جمعیت آذری ایران علیه کردها هشدار داد و گفت چنین اقدامی پیامدهایی فاجعهبار برای منطقه خواهد داشت.
پژاک در سال ۲۰۰۴، پس از سرنگونی صدام حسین بهدست آمریکا در سال ۲۰۰۳، با مساعدتهای حزب کارگران کردستان، پکک، به همراه شاخه سوری آن، یگانهای مدافع خلق، یپگ، تأسیس شد.
این اقدام بخشی از راهبردی پیشدستانه برای ایجاد حضوری سازمانیافته در هر دو کشور، با پیشبینی مداخله غرب علیه حکومتهای آنها بود.
حزب کارگران کردستان، از سال ۱۹۸۴ شورشی مسلحانه را علیه دولت ترکیه پیش برده است، اما در ماه مارس سال گذشته، در چارچوب مذاکرات صلح جاری میان آنکارا و عبدالله اوجالان، رهبر زندانی پکک، آتشبس تازهای اعلام کرد.
ادعاهایی از این دست کە پژاک با حکومت اسلامی ایران به توافقی تاکتیکی دست یافته بود، ریشه در توافق آتشبس سال ۲۰۱۱ دارد که پس از موجی از حملات هوایی ایران به پایگاههای این حزب در کوهستان قندیل منعقد شد.
نیروهای پژاک از آن زمان تاکنون، بهطور پراکنده با نیروهای ایران درگیر شدهاند، اما این درگیریها هیچگاه به رویارویی گستردهای نینجامیده است.
دیگر گروههای اپوزیسیون کرد در ایران هموارە خاطرنشان میکنند که جمهوری اسلامی ایران از زمان آغاز جنگ در اواخر فوریه، هیچگونە عملیات تهاجمی ای را علیه پایگاههای پژاک در اقلیم کردستان انجام نداده است. در مقابل، نیروهای این گروهها حتی پیش از آغاز جنگ نیز بهطور سیستماتیک هدف حملات پهپادی و موشکی ایران قرار گرفتهاند.
با وجود این تردیدها، مشارکت پژاک در ائتلافی متشکل از پنج حزب عمده اپوزیسیون کرد که در ماه فوریه تشکیل شد، بهعنوان گامی بزرگ در مسیر وحدت کردها مورد استقبال قرار گرفتە است. ائتلاف نیروهای سیاسی کردستان ایران در این راستا اعلام کردە است که برای سرنگونی حکومت ایران و تحقق حق تعیین سرنوشت کردها در ایران تلاش خواهد کرد.
با این حال، بیشتر تحلیلگران اتفاقنظر دارند که راهبرد کلان پژاک بر ابهام راهبردی استوار است. این گروه از طریق تعامل تاکتیکی مستمر با همه طرفهای ذینفع، گزینههای خود را باز نگه میدارد.
عراقچی مدعی شده بود ترکیه با جلوگیری از حمایت آمریکا از تغییر حکومت در ایران، نقشی مؤثر ایفا کرده است. معینی در پاسخ به این ادعا گفت:
پذیرش این ادعا برای من دشوار است. من بههیچوجه باور ندارم که آمریکا یا اسرائیل بهدلیل ملاحظات مربوط به مخالفت ترکیه، از هدفی راهبردی با چنین ابعادی صرفنظر کنند. آمریکا و اسرائیل ممکن است بر سر برخی مسائل تاکتیکی اختلافنظر داشته باشند،
اما در بلندمدت از مشارکتی راهبردی برخوردارند. ایران قادر نیست در برابر چنین همسویی راهبردی پیروز شود. ایران دولتی دیکتاتوری و خودکامه است. نظام آن با خشونت، اعدام و شکنجه پابرجا نگه داشته شده است.
سپس از معینی درباره خصومت ایران با اسرائیل و آمریکا پرسیده شد. وی پاسخ داد:
جمهوری اسلامی از همان لحظهای که در سال ۱۹۷۹ به قدرت رسید، سرکوب نیروهای دموکراتیک در ایران را در پیش گرفت.
تهران راهبرد صدور پروژه انقلابی اسلامگرایانه خود را اتخاذ کرد. در چارچوب این سیاست، برای ایجاد و حمایت از سازمانهای نیابتی مسلح در عراق، یمن، سوریه و لبنان سرمایهگذاری کرد. از نظر ما، این راهبرد به یکی از منابع اصلی بیثباتی در سراسر خاورمیانه تبدیل شده است.
همزمان، خصومت با اسرائیل و هدف اعلامشده نابودی کشور اسرائیل، به یکی از ارکان اصلی برنامه منطقهای حکومت تبدیل شد. رهبران ایران بارها بهطور علنی و صریح اعلام کردند که اسرائیل نباید دیگر وجود داشته باشد.
درک منطق چنین موضعی برای من دشوار است. نابودی کشوری دیگر بر چه مبنای حقوقی، اخلاقی یا سیاسی میتواند توجیه شود؟ جوامع یهودی هزاران سال در سراسر خاورمیانه زندگی کردهاند.
همین رویه در چهارم نوامبر ۱۹۷۹ نیز آشکار شد که در آن برهە جمهوری اسلامی سفارت آمریکا در تهران را تصرف کرد. آن اقدام خصمانه علیه آمریکا، حاکمان ایران را در مسیری قرار داد که آنان را به وضعیت امروز رسانده است.
در ادامه، از معینی پرسیده شد که آیا اسرائیل، سازمان اطلاعات مرکزی آمریکا و دیگر نهادها کوشیدهاند پژاک را به مشارکت فعال در طرحهای خود برای تغییر حکومت ترغیب کنند. معینی پاسخ داد:
من از هیچ تماسی با این نهادها یا نهادهای هیچ کشور دیگری اطلاع ندارم. با این حال، موضع ما روشن و صریح است.
ما از حمایت هر دولت، سازمان یا کنشگر سیاسی که حقیقتاً آماده کمک به گذار از نظام تمامیتخواه ایران به نظامی دموکراتیک باشد، استقبال میکنیم.
ما موضع خود را بدون هیچ ابهامی روشن کردهایم. ما جانب جنگ را نمیگیریم. با این حال، از هر نیرویی که اقداماتش به تضعیف ایران و هموار شدن مسیر استقرار نظامی دموکراتیک در کشور کمک کند، استقبال میکنیم.
سپس از معینی درباره ادعاهای مربوط به همکاری پژاک با حکومت ایران پرسیده شد. او پاسخ داد:
پژاک در سراسر روژهلات، کردستان ایران، از حضوری سازمانیافته برخوردار است. این جنبش، با وجود تلاشهای مستمر برای تضعیف و بیاعتبار کردن آن، همچنان از اعتماد و حمایت بخشهای بزرگی از مردم برخوردار است.
در دیگر مناطق ایران نیز پژاک بهطور گسترده بهعنوان جنبشی سیاسی و پیشرو شناخته میشود که از برابری زنان، مشارکت آنان در همه عرصههای زندگی و همچنین حقوق ملی تمامی ساکنان ایران حمایت میکند.
نیروهای ما بهطور پیوسته در داخل ایران فعال ماندهاند. در تازهترین مورد، یکی از واحدهای کوچکتر ما در کمینی افتاد که نیروهای نظامی ایران آن را ترتیب داده بودند.
نبرد پس از آن ۱۰ ساعت ادامه یافت و چهار تن از رفقای ما در جریان آن جان باختند. با توجه به این واقعیت، درک این ادعا که ما با ایران یا ترکیه همکاری میکنیم، برایم دشوار است. چگونه ممکن است همزمان در میدان نبرد با حکومت ایران مقابله کنیم و با آن همکاری داشته باشیم؟
در ادامه، از معینی درباره ادعاهایی پرسیده شد که براساس آنها، پکک از پژاک و ظرفیت آن برای بسیج کردهای ایران بهعنوان برگ چانهزنی در مذاکرات خود با آنکارا استفاده میکند. معینی پاسخ داد:
به نظر من، روند گفتوگویی که آقای اوجالان هدایت میکند، ابتکاری سیاسی، سنجیده و دوراندیشانه است. تا آنجا که از آن اطلاع دارم، چنین اتفاقی، یعنی استفاده پکک از پژاک بهعنوان اهرم فشار در گفتوگوهایش با ترکیه، رخ نداده است.
ترکیه باید از این فرصت نادر استفاده کند و روند گفتوگو را با صداقت، بلوغ سیاسی و ذهنی باز پیش ببرد. هیچ کشوری بیش از خود ترکیه از این روند منفعت نخواهد برد.
مشکل این است که بسیاری از مردم میان پکک و پژاک تمایز قائل نمیشوند و در نتیجه تصور میکنند نیروهای پژاک صرفاً بخشی از پکک هستند. درست است که پکک و پژاک با هم در یک ائتلاف حضور دارند، هر دو در چارچوب فراگیر اتحادیه جوامع کردستان فعالیت میکنند که از ایدئولوژی اوجالان پیروی میکند.
با این حال، هر یک اهداف سیاسی مشخص و ساختار تشکیلاتی متمایز خود را دارد و همزمان در زمینه مسائل مشترک با دیگری همکاری میکند.
در حال حاضر، ایران همچنان دشمن اصلی ماست. مبارزه سیاسی پکک به ترکیه محدود است و این حزب در آنجا مبارزات خود را برای دموکراسی و آزادی دنبال میکند.
با این حال، مناقشه میان پکک و ترکیه همچنان حلنشده باقی مانده است و دستیابی به هرگونه راهحل پایدار، از روند توسعه دموکراتیک ترکیه جداییناپذیر است.
این امر نیز مستلزم آن است که ترکیه حقوق ملت کرد را در داخل این کشور را به رسمیت بشناسد. متأسفانه ترکیه با هرگونه خودمدیریتی یا جایگاه سیاسی برای کردها در منطقه مخالفت میکند.
این کشور همچنان مسالە کرد را از دریچهای شوونیستی و بهشدت ملیگرایانه مینگرد. همگونسازی همچنان یکی از ارکان اصلی سیاست دولت بوده است.
براساس این طرز تفکر، ترکها سزاوار برخورداری از تمامی حقوق دانسته میشوند، در حالی که دیگر ملتها، از جمله کردها، ارمنیها، آشوریها، چرکسها، آذربایجانیها و دیگران، از به رسمیت شناخته شدن بهصورت برابر محروم میمانند.
از معینی درباره ادعاهای مربوط به همکاری فعال ترکیه با ایران علیه گروههای کرد پرسیده شد. معینی در پاسخ، شواهد موجود درباره این همکاری را فراوان دانست.
شواهد فراوانی وجود دارد که نشان میدهد ترکیه علیه اپوزیسیون کرد در ایران اقدام و در عملیاتهایی که ما را هدف قرار دادهاند، حمایت نظامی و اطلاعاتی خود را در اختیار ایران گذاشته است.
ترکیه سالهاست کە این امکان را برای جمهوری اسلامی ایران مهیا نمودە است کە با پهپادها و هواپیماهای نظامی به ما حمله کند کە در جریان آن دهها تن از رفقای ما در آن حملات جان باختەاند.
نیروی هوایی ایران توان انجام این حملات را بە صورت مستقل نداشت و به همین دلیل، از ترکیه کمک خواست. ترکیه در این زمینه بهطور کامل از ایران حمایت کردە است.
بسیاری از رفقای ما در آن حملات جان باختند یا زخمی شدند. در یکی از این موارد، من نیز بە عنوان هدف مشخص شدە بودم، اما حمله به لطف تدابیر احتیاطی ما ناکام ماند.
این حملات از زمان ازسرگیری روند گفتوگو در ترکیه متوقف شدهاند. پهپادها و هواپیماهای نظامی ترکیه نیز از آن زمان تاکنون هیچ عملیاتی علیه ما انجام ندادهاند.
از معینی درباره حمایت ادعایی ترکیه از آذریهای ایران نیز پرسیده شد. او در پاسخ، سیاستهای ترکیه در قبال کردها و آذریهای ایران را بدینگونە تشریح کرد.
ترکیه سالهاست میکوشد در مسالە کرد مداخله کند. این مداخله تنها به داخل مرزهای ترکیه محدود نبوده و کردها در عراق، سوریه و ایران را نیز هدف قرار داده است. ترکیه همزمان کوشیده است شبکههای اطلاعاتی خود را در داخل ایران ایجاد کند، اما به این اقدامات بسنده نکرده است.
این کشور در آذربایجان ایران کوشیده است آذریها را ترک معرفی کند و فرایندی را پیش ببرد که از نظر ما، همگونسازی تدریجی در سراسر منطقه است.
ترکیه همچنین میکوشد آذربایجانیهای ایران را علیه کرد تحریک کند. موفقیت این راهبرد پیامدهایی فاجعهبار برای منطقه خواهد داشت و میلیونها نفر را از خانههایشان آواره خواهد کرد. اگر این سیاستها متوقف نشوند، منطقه با فاجعهای در ابعادی عظیم روبهرو خواهد شد.
ما خواهان دوستی با مردم ترکیه هستیم. نمیخواهیم دو ملت ما به درگیری با یکدیگر کشانده شوند. برعکس، معتقدیم که بهعنوان دو ملت همسایه میتوانیم در کنار یکدیگر زندگی کنیم و با هم آیندهای امن و مرفه بسازیم.
