Search this site

تصمیم اسرائیل برای واگذاری واردات کالا به بازرگانان محلی، تغییری ساختاری در مسیر کمک‌رسانی به غزه ایجاد می‌کند. این مکانیزم می‌تواند زمینه‌ساز کاهش فشار بر نهادهای بین‌المللی باشد. در عین حال، موفقیت آن مشروط به شفافیت اجرایی، نظارت مؤثر و عدم سیاسی‌سازی روند واردات است. این گام اگرچه کوچک است، اما در صورت اجرای اصولی، می‌تواند آغازی برای رهایی ساکنان این منطقە از فقدان مواد غذایی اساسی باشد. متعاقب اعلان اسرائیل مبنی کنترل کامل نوار غزە ، این کشور اعلام کرد که به‌تدریج و تحت یک مکانیزم جدید، اجازه ورود کالاها به نوار غزه را از طریق بخش خصوصی تجاری و بازرگانان محلی صادر خواهد کرد. این اقدام که توسط دفتر هماهنگ‌کننده فعالیت‌های دولت در سرزمین‌های اشغالی (COGAT) اعلام شده است، با هدف افزایش حجم کمک‌های وارد شده به نوار غزه و کاهش وابستگی به کمک‌های سازمان ملل و سازمان‌های بین‌المللی صورت می‌گیرد. در چارچوب این مکانیزم، تنها تعداد محدودی از بازرگانان محلی که پس از بررسی‌های امنیتی دقیق توسط نهاد دفاعی اسرائیل تأیید شده‌اند، مجاز به واردات کالاهای اساسی، شامل مواد غذایی پایه، غذای کودک، میوه و سبزیجات و لوازم بهداشتی خواهند بود. پرداخت‌ها تنها از طریق انتقال‌های بانکی انجام شده و تحت شدیدترین نظارت‌ها قرار خواهند گرفت. تمامی کالاها قبل از ورود به نوار غزه توسط مقامات اسرائیلی در گذرگاه‌های مرزی بازرسی می‌شوند. این تصمیم متعاقب گذشت یکسال از ورود کمک‌ها به غزه محدود به سازمان ملل و نهادهای بین‌المللی اخذ شدە است. در همین بارە، COGAT تاکید کرده است که نیروهای دفاعی اسرائیل IDF با همکاری نهادهای امنیتی این کشور نظارت کامل بر روند واردات کمک‌ها را حفظ کرده و تلاش می‌کنند تا هرگونه دخالت حماس در فرایند واردات و توزیع کمک‌ها را مسدود کنند. اگر چە این گام می‌تواند در بهبود وضعیت انسانی غزه مؤثر باشد، اما کارشناسان هشدار می‌دهند که این روند باید با شفافیت و نظارت بین‌المللی گسترده همراه باشد تا اطمینان حاصل شود کمک‌ها به دست نیازمندان واقعی می‌رسد و از هرگونه بهره‌برداری سیاسی و نظامی جلوگیری شود. این تصمیم در شرایطی اعلام می شود که نوار غزه با بحران انسانی بی‌سابقه‌ای روبروست. حماس روز یکشنبه اعلام کرد کە مشروط بە پذیرش شروطی از سوی اسرائیل، آماده همکاری با صلیب سرخ برای رساندن کمک‌ها به گروگان‌هایی است که در غزه نگهداری می‌شوند. جنگ میان اسرائیل و حماس در غزە که از هفتم اکتبر ۲۰۲۳ آغاز شده است، تاکنون به کشته شدن بیش از ۶۰ هزار فلسطینی منجر شده است. همچنین طبق گزارش مقامات اسرائیلی، در حال حاضر ۵۰ گروگان در غزه باقی مانده‌اند که تنها حدود ۲۰ نفر از آنها احتمالاً زنده هستند. حماس تاکنون از دسترسی سازمان‌های بشردوستانه به گروگان‌ها جلوگیری کرده و خانواده‌ها از وضعیت آنان بی‌اطلاع هستند.

ترکمن‌های ایران، یکی از ملت‌های تاریخی در ایران، عمدتا در استان گلستان، خراسان شمالی و بخش‌هایی از خراسان رضوی سکونت دارند. با وجود نقش مهم تاریخی در حراست از مرزهای شمال شرقی ایران، سهم آن‌ها در ساختار قدرت سیاسی کشور همچنان محدود بودە است. در شرایطی که فضای سیاسی و اجتماعی ایران در حال دگرگونی است، ترکمن‌ها نیز تلاش می‌کنند مطالبات خود را شفاف‌تر و سازمان‌یافته‌تر بیان کنند. این مطالبات، وجوه سیاسی، فرهنگی، اقتصادی و مذهبی را هم‌زمان در بر می‌گیرد. مطالبه اصلی مردم ترکمن‌صحرا، از نگاه محمد نظری، فعال سیاسی ترکمن، در طول سال‌ها تغییری نکرده است: «واگذاری اداره امور منطقه به نمایندگان واقعی مردم ترکمن». او می‌گوید ترکمن‌ها بیش از ۵۰ درصد جمعیت استان گلستان را تشکیل می‌دهند، اما «سهم‌شان در ساختار مدیریت این استان کمتر از ۵ درصد است». به گفته او، «تشکیل استان مستقل ترکمن‌صحرا و واگذاری اداره آن به نخبگان و منتخبان واقعی ترکمن‌صحرا، یکی از مطالبات بنیادین این مردم باقی مانده است». نظری معتقد است این نابرابری نه‌تنها سیاسی، بلکه احساسی نیز است: «نمایندگی در قدرت برای ترکمن‌ها صرفا یک خواسته سیاسی نیست، بلکه با احساس تعلق به کشور و اعتماد به ساختار حاکمیت پیوند دارد». یوسف دردیانی، سخنگوی سازمان حقوق بشری توهرا نیز بر این مسئله تاکید می‌کند و می‌گوید که مشارکت ترکمن‌ها در انتخابات در طول دهه‌های گذشته، تلاشی برای حل مشکلات از مسیر دموکراسی بود، اما «انتخابات نمایشی و دروغین نظام» امید مردم به این مسیر را از بین برده است. تبعیض مذهبی؛ مانع ساختاری مشارکت شهروندی اهل سنت آن‌گونه که نظری می‌گوید، «ماده ۱۲ قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران که مذهب رسمی کشور را شیعه اثنی‌عشری اعلام کرده، مانعی ساختاری در برابر برابری حقوقی مذاهب در کشور ایجاد کرده است». او تاکید می‌کند که «یک شهروند سنی‌مذهب، حق ندارد به مقام ریاست‌جمهوری یا وزارت برسد» و حتی انتصاب یک استاندار سنی نیز به ندرت و تحت فشار شدید افکار عمومی ممکن می‌شود. اما آنچه از نظر او خطرناک‌تر است، روندی درونی‌تر در ترکمن‌صحراست: «بخش قابل‌توجهی از روحانیون ترکمن عملا به حقوق‌بگیران حکومت تبدیل شده‌اند». به باور نظری، این وضعیت فرآیند استحاله فرهنگی و مذهبی را تسهیل کرده و مانعی در مسیر بیداری هویتی ترکمن‌ها ایجاد کرده است. دردیانی نیز با اشاره به ساختار شیعه‌محور حاکمیت، می‌گوید: «وجود حاکمیت شیعه سیاسی و فشار حکومتی در جهت شیعه‌پروری مناطق اهل سنت، مانعی است که اهل سنت توان مقابله با آن را نداشته‌اند». نارضایتی ساختاری در اقتصاد منطقه‌ای نظری می‌گوید: «توسعه نامتوازن بین شمال و جنوب استان گلستان به موضوعی اساسی بدل شده است». او می‌افزاید: در مناطقی از شمال استان که ترکمن‌ها ساکن‌اند، سرمایه‌گذاری، اشتغال‌زایی و خدمات بهداشتی نسبت به جنوب استان بسیار کمتر است. نرخ بیکاری، به‌ویژه در غرب ترکمن‌صحرا و ناحیه جرگلان، بسیار بالاست. به گفته او، این وضعیت باعث مهاجرت گسترده جوانان و تحصیل‌کردگان به شهرهای بزرگ و حتی خارج از کشور شده است. یوسف دردیانی این وضعیت را حاصل سیاست‌هایی هدفمند می‌داند: «مهاجرت کودکان کار از رازوجرگلان به تهران، مهاجرت کارگران ماهر ترکمن از گنبد، بندرترکمن و آق‌قلا به ترکیه، و نابودی صنعت شیلات در سواحل خزر باعث شده جوانان ترکمن‌صحرا به حاشیه رانده شوند». او می‌گوید این روند «عامدانه و نه تصادفی» است. یوسف دُردیانی، سخنگوی سازمان حقوق بشری توهرا نظری همچنین به موضوع زمین و اسکان افراد غیربومی در ترکمن‌صحرا به‌عنوان مسئله‌ای تاریخی و حساس اشاره می‌کند. به گفته او، «این سیاست در راستای تغییر ترکیب جمعیتی و اقلیت‌سازی ترکمن‌ها دنبال می‌شود» که باعث نگرانی‌های عمیق اجتماعی در منطقه شده است. زبان و هویت ترکمنی؛ نقض صریح حقوق فرهنگی و قانونی از دیدگاه محمد نظری، «زبان ترکمنی به‌صورت سیستماتیک به سوی حذف و نابودی سوق داده می‌شود». او می‌گوید با وجود مجاز بودن آموزش زبان مادری بر اساس اصل ۱۵ قانون اساسی، این اصل در ترکمن‌صحرا هیچ‌گاه اجرایی نشده است. توقیف نشریه محلی صحرا و بازداشت مکرر فعالان فرهنگی، نمونه‌هایی است که نظری از آن به‌عنوان شواهد سیاست هدفمند «استحاله زبانی و فرهنگی» یاد می‌کند. یوسف دردیانی نیز تاکید می‌کند که بازداشت و بازجویی از شعرای ترکمن توسط وزارت اطلاعات، نشان‌دهنده نقش دولت در تضعیف فعالیت‌های فرهنگی اتنیک‌ها است. به گفته او، دولت به جای حمایت از زبان‌های بومی، با توقیف نشریات و سرکوب فعالان، عملا در مسیر تضعیف هویت زبانی گام برمی‌دارد. ایران با ترکمنستان مرزی طولانی دارد و اشتراکات قومی و زبانی بین ترکمن‌های دو سوی مرز، فرصت‌هایی برای توسعه دیپلماسی فرهنگی و اقتصادی فراهم کرده است. نظری معتقد است: «ترکمن‌های ایران می‌توانند پل ارتباطی فرهنگی و اقتصادی میان ایران و ترکمنستان باشند»، اما «نگرش امنیتی و غیرخودی‌سازی ترکمن‌ها از سوی حاکمیت جمهوری اسلامی ایران، عملا مانع بهره‌گیری از این ظرفیت عظیم انسانی و فرهنگی شده است». او تاکید می‌کند در جهانی که دیپلماسی فرهنگی یکی از ابزارهای توسعه است، حذف ترکمن‌ها از مناسبات ایران و ترکمنستان، نشانه‌ای از سیاست‌زدگی و ناکارآمدی است. حق برابر، فدرالیسم و آینده ایران یوسف کُر، فعال سیاسی ترکمن، در گفت‌وگو با آرنا نیوز تاکید می‌کند: ترکمن‌ها همانند هر ملتِ در تهاجم استعمار قرار گرفته می‌خواهند در کشورشان بدون تبعیض، یعنی با حقوق برابر، زندگی کنند. ترکمن‌ها خواهان آن‌اند که محدوده جغرافیایی‌شان به‌عنوان استان ترکمن شناخته شود و به زبان خود تحصیل کنند. کُر با اشاره به تظاهرات مردم ترکمن در سال ۱۳۵۷ و شعار تاریخی «اوغو گرئک، خط گرئک، تورکمنچه مکتب گرئک»، (ترجمه این شعار چنین است: «زبان لازم است، خط لازم است، مدرسه‌ای به زبان ترکمنی لازم است») معتقد است که تاسیس مدرسه به زبان ترکمنی، تنها در شرایط برقراری خودمختاری در قالب یک رژیم سیاسی فدرال ممکن خواهد بود. در این بارە او هشدار می‌دهد: پاسخ مثبت به مطالبات ترکمن‌ها و دیگر ملیت‌ها، نه‌تنها تجزیه ایران را در پی نخواهد داشت، بلکه زمینه‌ساز ساخت ملت مدرن بر پایه برابری حقوقی خواهد شد. در غیر آن، حاکمیت به سرکوب متوسل خواهد شد. مطالبات ترکمن‌های ایران مجموعه‌ای چندلایه از خواسته‌های فرهنگی، اقتصادی، سیاسی و مذهبی است. از آموزش زبان مادری و توسعه اقتصادی، تا مشارکت در مدیریت و دیپلماسی فرهنگی. کارشناسان می‌گویند که پاسخ به این مطالبات می‌تواند به تقویت اعتماد میان دولت و جامعه ترکمن، و حتی به الگوی جدیدی برای مدیریت تنوع اتنیکی در ایران منجر شود. نادیده گرفتن این خواسته‌ها، به باور تحلیلگران، نه تنها به گسترش نارضایتی در ترکمن‌صحرا می‌انجامد، بلکه خطر فرسایش اجتماعی و شکاف‌های ساختاری در آینده ایران را به همراه دارد.

همزمان با ادامه جنگ غزه و تصمیم اخیر نتانیاهو برای اشغال تمام این باریکه، نگرانی در میان مهمترین حامیان این حزب در واشنگتن در حال افزایش است. حزب دموکرات آمریکا که یکی از حامیان سنتی اسرائیل قلمداد می‌شود اکنون با بحرانی جدی روبه‌رو شده که می‌تواند مسیر سیاسی این حزب را در سال‌های پیش‌رو به‌کلی تغییر دهد. حمایت هواداران و بدنه دموکرات‌ها، خصوصا فعالان جوان و نسل جدید رأی‌دهندگان، از اسرائیل، درپی محاصره کامل غزه و قحطی تحمیل شده به آن از سوی تل‌آویو با کاهش شدید همراه شده و بخش بزرگی از بدنه حزب خواستار بازنگری جدی در سیاست‌های واشنگتن نسبت به اسرائیل هستند. این چرخش درونی در حالی رخ می‌دهد که رهبران سنتی حزب، نگرانی عمیقی نسبت به تبعات کاهش حمایت عمومی برای اسرائیل ابراز می‌کنند و در تلاش هستند تا تعادلی میان امنیت اسرائیل و بحران غزه و مسائل مربوط به حقوق بشر حفظ کنند . انتخابات پیش رو و فشار بر دموکرات‌ها این تغییرات در افکار عمومی و در میان بدنه دو حزب اصلی آمریکا، برای دموکرات‌ها به‌ویژه نگران‌کننده است. ایالت‌هایی مانند میشیگان که جمعیت قابل توجه عرب‌تبار دارد در انتخابات ۲۰۲۶ صحنه رقابت‌های حساس خواهد بود و سیاستمداران دموکرات ناچارند مواضع خود را در قبال اسرائیل بازنگری کنند تا حمایت رأی‌دهندگان خود را از دست ندهند. علاوه بر این فعالان و چهره‌های مطرح حزب، از جمله کسانی که قصد دارند در انتخابات ریاست‌جمهوری ۲۰۲۸ شرکت کنند، با فشار داخلی روبه‌رو خواهند شد تا مواضع واضح‌تری درباره جنگ غزه و سیاست‌های آمریکا اتخاذ کنند. دست اندرکاران پادکست مشهور "Pod Save America" که توسط مشاوران سابق باراک اوباما اداره می‌شود نیز نسبت به وضعیت پیش آمده ابراز نگرانی کرده و خواستار بازنگری کامل حزب دموکرات در رابطه با اسرائیل شده اند. تامی ویتور، یکی از مجریان این پادکست صراحتا گفته: «زمان آن رسیده که ذهنیت حزب کاملا تغییر کند. ما به دوران پیش از ۷ اکتبر بازنخواهیم گشت. این دیگر موضع حزب نیست. این دیگر موضع جهان هم نیست .» سقوط بی‌سابقه حمایت عمومی جدیدترین نظرسنجی مؤسسه گالوپ که این هفته منتشر شد، نشان می‌دهد که فقط ۳۲ درصد از بزرگسالان آمریکایی از اقدامات نظامی اسرائیل در غزه حمایت می‌کنند؛ کمترین میزان از زمان شروع جنگ تاکنون. در این میان، شکاف حزبی عمیق‌تر از همیشه است: ۷۱ درصد جمهوری‌خواهان همچنان از اسرائیل حمایت می‌کنند، اما تنها ۸ درصد از دموکرات‌ها و ۲۵ درصد از مستقل‌ها موافق این سیاست‌ها هستند. آنچه بیش از همه موجب نگرانی در میان دو حزب اصلی ایالات متحده آمریکا شده است میزان حمایت بسیار پایین در میان نسل جوان ۱۸ تا ۳۴ ساله است که فقط ۹ درصد آنان از اقدامات اسرائیل دفاع می‌کنند . بحران کنونی حمایت از اسرائیل در آمریکا، بیش از آنکه صرفاً یک موضوع سیاسی باشد، به چالشی عمیق برای هویت حزبی، اصول اخلاقی و سیاست خارجی این کشور تبدیل شده است. حزب دموکرات که زمانی در کنار اسرائیل بود، اکنون در میانه تردید، فشار داخلی و تغییر نسل‌ها ایستاده است. در مقابل، حزب جمهوری‌خواه هم درگیر کشمکش‌های درونی شده که می‌تواند آینده سیاست آمریکا در خاورمیانه را دگرگون کند.

یکی از پیشگامان برجسته هوش مصنوعی هشدار داده است که سیستم‌های پیشرفته‌ هوش مصنوعی ممکن است به زودی زبانی مخصوص به خود برای تفکر و ارتباط توسعه دهند که برای انسان‌ها کاملاً غیرقابل درک خواهد بود. جفری هینتون، دانشمند برنده جایزه نوبل و ملقب به «پدرخوانده‌ی هوش مصنوعی»، در گفت‌وگو با پادکست One Decision گفت: اگر هوش‌های مصنوعی زبانی داخلی برای صحبت با یکدیگر بسازند یا حتی زبانی مخصوص برای فکر کردن، ما دیگر نخواهیم دانست آن‌ها به چه می‌اندیشند. او هشدار داد که این نوع "تفکر پنهانی" می‌تواند انسان‌ها را از درک رفتار و تصمیم‌گیری این سامانه‌ها محروم کند. آنچه این نگرانی را تشدید می‌کند، توانایی منحصربه‌فرد هوش‌های مصنوعی در یادگیری جمعی آنی است. برخلاف انسان‌ها که به‌تدریج می‌آموزند، مدل‌های هوش مصنوعی می‌توانند اطلاعات را فوراً به اشتراک بگذارند و هم‌زمان هزاران "عامل"(Agent) را ارتقاء دهند. به گفته هینتون: «تصور کنید ۱۰ هزار نفر چیزی را یاد بگیرند و همه‌شان بلافاصله آن را بدانند. این کاری است که AI انجام می‌دهد.» او همچنین اشاره کرد که اگرچه هنوز انسان‌ها در منطق و استدلال برتری دارند، این فاصله به سرعت در حال کاهش است. مثلا گوشی شما، اسپیکر هوشمند خانه، و ماشینتان هر کدام دستیار هوشمند دارند. این سیستم‌ها هر روز با شما صحبت می‌کنند، آهنگ پخش می‌کنند، مسیرها را پیشنهاد می‌دهند یا حتی به پیام‌ها جواب می‌دهند. حالا تصور کنید این دستگاه‌ها شروع کنند به صحبت با هم، اما نه با زبانی که شما بفهمید، بلکه با زبان پیچیده‌ای که فقط خودشان می‌دانند. مثلاً ماشین شما به گوشی‌تان هشدار دهد که شما امروز «عصبانی‌تر از حد معمول» هستید، و گوشی تصمیم بگیرد تماس‌های کاری را بی‌صدا کند، بدون اینکه شما بفهمید چرا این اتفاق افتاده است. در این حالت شما عملا در حال زندگی با یک سیستم هوشمند هستید که درباره‌تان تصمیم می‌گیرد، ولی دیگر نمی‌دانید بر چه اساسی. هینتون که در سال ۲۰۲۳ از گوگل جدا شد، می‌گوید هدفش از ترک این شرکت، هشدار آزادانه درباره خطرات AI بوده است. او تأکید می‌کند که تنها راه‌حل واقعی، نه صرفاً قانون‌گذاری، بلکه خلق هوش مصنوعی‌هایی است که به طور تضمینی خیرخواه باشند؛ چالشی که در صورت تداوم روند فعلی ممکن است فراتر از درک انسانی شود.

سرانجام پس از هفته‌ها تاخیر، کمیسیون ویژه پارلمان ترکیه برای پایان دادن به جنگ داخلی و تعیین راه‌کارهای قانونی و سیاسی، اولین جلسه خود را تشکیل داد. این کمیسیون که قرار بود در اوایل ماه گذشته میلادی تشکیل شود با هدف بررسی، گفت‌وگو و یافتن راه‌حل‌های سیاسی، اجتماعی و حقوقی برای مسئله کُرد، فعالیت خود را آغاز کرده است. نعمان کورتولموش رئیس پارلمان ترکیه و عضو رهبری حزب عدالت و توسعه، در سخنرانی افتتاحیه نشست بر ضرورت تاریخی این ابتکار تأکید کرد و آن را لحظه‌ای سرنوشت‌ساز برای آینده ترکیه نامید. او گفت که کمیسیون تشکیل‌شده نهادی معمولی نیست بلکه «گامی شجاعانه برای تقویت همزیستی، عدالت اجتماعی و بازسازی اعتماد متقابل» در جامعه است. کورتولموش تأکید کرد که مجلس نه تنها صدای مردم بلکه بستر مشروع برای گفت‌وگو، همدلی و حل مسائل دیرینه در این کشور است . رئیس پارلمان ترکیه با تاکید بر مفهوم «برادری تاریخی» میان ترک‌ها و کُردها گفت که این دو ملت «در میادین نبرد، در زندگی روزمره و در ساختن تمدن این سرزمین همواره دوشادوش یکدیگر بوده‌اند.» او گفت که نباید هیچ هویتی به حاشیه رانده شود و همه شهروندان با هر زبان، ملیت و عقیده‌ای باید در فضای برابر و محترمانه زندگی کنند. کمیسیون قرار است ضمن فراهم کردن بستری برای گفتگوی همه‌جانبه، بر روی اصلاحاتی در قوانین مرتبط نیز کار کند و پیشنهاداتی برای تقویت همگرایی اجتماعی ارائه دهد. روند کاری آن مبتنی بر شفافیت، فراگیری و مشارکت همه جانبه تعریف شده است و طبق توافق میان احزاب حاضر در پارلمان ترکیه، قرار است تمامی دیدگاه‌ها به دور از قالب‌های سیاسی بسته در این کمیسیون شنیده و مورد بررسی قرار گیرند. کمیسیون یاد شده مرکب از ۲۱ نماینده حزب عدالت و توسعه، ۱۰ عضو حزب جمهوری‌خواه خلق، ۴ عضو حزب برابری و دمکراسی خلق‌ها (دم‌پارتی) و ۴ عضو حزب حرکت ملی خواهد بود. سایر احزاب کوچک‌تر نیز هریک با یک عضو در کمیسیون حضور خواهند داشت. تشکیل این کمیسیون به دلیل اصرار حزب عدالت و توسعه بر استفاده واژه‌هایی چون «ترور» و «تروریسم» در نام آن بیش از یک ماه به تاخیر افتاده بود. نمایندگان حزب برابری و دمکراسی خلق‌ها ضمن مخالفت با پیشنهادات حزب حاکم هشدار داده بودند که درپیش گرفتن چنین رویکردی می‌تواند کل روند مذاکرات و صلح را با خطر مواجه کند.

ریاض با اتکا به پیوندهای تاریخی و قبیله‌ای، حمایت‌های مالی هدفمند و ائتلاف با نیروهای دموکراتیک سوریه (SDF)، به‌گونه‌ای آرام و حساب‌شده نفوذ خود را در شمال‌شرق سوریه تثبیت می‌کند؛ منطقه‌ای که ایران و ترکیه نیز به‌دنبال تعمیق حضور خود هستند. هدف راهبردی عربستان، مهار نفوذ ایران در شرق سوریه و بهره‌گیری از مسئله کُردها برای تضعیف موقعیت ژئوپلیتیک آنکارا است. عربستان سعودی با تکیه بر پیوندهای عمیق تاریخی، قبیله‌ای و اقتصادی با قبایل عرب در مناطق شمال‌شرق سوریه، از جمله قبایل مهمی همچون شمّر، بکاره، طی، و بنی‌خالد، نفوذ خود را در مثلث راهبردی دیرالزور، حسکه و رقه به شکل گسترده‌ای توسعه داده است. این استراتژی که پس از سال ۲۰۱۴ به اوج خود رسید، بر پایه حمایت‌های مالی و مادی به قبایل بنا گشتە و زمینه‌ساز همکاری‌های نزدیک با نیروهای دموکراتیک سوریه (اس‌دی‌اف) شده است. هدف اصلی ریاض در این بازی منطقه‌ای حساس، مقابله با نفوذ رو به رشد ایران و مهار گسترش نفوذ ترکیه در منطقه است. نگرانی‌های جدی عربستان از گسترش نفوذ ایران از شمال عراق به شمال‌شرق سوریه، این کشور را به بازیگری فعال در ائتلاف چندملیتی ضد داعش تبدیل کرد. همکاری با SDF به‌عنوان محور کلیدی این استراتژی در سال ۲۰۱۷ به شکل آشکاری با متحدان منطقه‌ای و بین‌المللی برای تضعیف همزمان داعش، نفوذ ایران و در بخشی، ترکیه، پیگیری شد. در میانه سال ۲۰۱۸، این همکاری به سطحی بی‌سابقه رسید؛ ریاض نه تنها حضور خود را پررنگ‌تر کرد، بلکه با لابی گسترده برای افزایش نقش قبایل عرب در ائتلاف کُردی-عربی اس‌دی‌اف، نفوذ منطقه‌ای خود را گسترش داد. سیاست عربستان دو هدف همزمان و استراتژیک را دنبال می‌کرد: نخست تضعیف محور تهران در شرق سوریه و به‌ویژه مناطق مرزی حیاتی با عراق؛ دوم بهره‌برداری از مسئله کردها به عنوان اهرمی برای مقابله با رقیب منطقه‌ای یعنی ترکیه. ریاض با تزریق ۱۰۰ میلیون دلار در پایان سال ۲۰۱۹ به پروژه‌های تثبیت و بازسازی مناطق آزاد شده تحت کنترل SDF، به ویژه در رقه و دیرالزور، نه تنها به ارتقای زیرساخت‌ها کمک کرد، بلکه جایگاه سیاسی و امنیتی دولت محلی تحت حمایت SDF را نیز تقویت نمود. تحکیم روابط با نیروهای سوریه دموکراتیک دیپلماسی سعودی به عنوان شاهرگ حیاتی این استراتژی عمل می‌کند؛ سفر وزیر مشاور عربستان، سامر السبهان، به مناطق تحت کنترل SDF در دیرالزور در ژوئن ۲۰۱۹ و قانع کردن رهبران قبایل عرب برای همراهی با این نیروها، و همچنین سفر متقابل هیئت اس‌دی‌اف به ریاض در نوامبر همان سال، نشان‌دهنده رسمیت یافتن و عمق یافتن این ائتلاف راهبردی است. پس از سقوط رژیم اسد، عربستان دیپلماسی خود را در عرصه سوریه به شدت افزایش داد و تبدیل به یکی از بازیگران کلیدی در این میدان شد. اگرچه عربستان حمایت رسمی خود را از دولت جدید سوریه اعلام کرده است، اما به طور همزمان با حفظ و تقویت شبکه‌های قبیله‌ای، نفوذ مستقلی را در این کشور حفظ می‌کند. شواهد تاریخی و تحولات میدانی حاکی از آن است که عربستان به‌واسطه قدرت مالی و شبکه‌های قبیله‌ای خود، همچنان نقشی تعیین‌کننده در تحولات شمال‌شرق سوریه دارد. هدف نهایی ریاض، تقویت دولتی است که منافع عربستان را دنبال کند و تضعیف موقعیت رقبایی همچون ترکیه در منطقه‌ای استراتژیک که همکاری با نیروهای دموکراتیک سوریه و قبایل عرب، مهم‌ترین ابزار این سیاست به شمار می‌آید. عربستان سعودی بازیگری خاموش در سیاست‌های شمال‌شرق سوریه است که مانند دیگر بازیگران به‌شدت در حال بازتعریف نفوذ منطقه‌ای خود با تکیه بر سیاست‌های قبیله‌ای و ائتلاف‌های نظامی و مالی است.

دولت روسیه اعلام کرد که این کشور دیگر به محدودیت‌های خودخواسته در زمینه استقرار موشک‌های میان‌برد و کوتاه‌برد زمین‌پایه که در دهه هشتاد میلادی میان اتحاد جماهیر شوروی و ایالات متحده آمریکا منعقد شده بود پایبند نخواهد بود. وزارت خارجه روسیه روز دوشنبه ۴ آگوست، در بیانیه ای اعلام کرد که به دلیل اقدامات نظامی ناتو و استقرار سیستم‌های موشکی ایالات متحده در اروپا و منطقه آسیا-اقیانوسیه از پیمان منع موشک‌های هسته‌ای میان‌برد (INF) خارج شده و دیگر به مفاد آن پایبند نخواهد بود. تصمیم مسکو برای خروج از این پیمان درحالی است که ایالات متحده آمریکا در دوره اول ریاست جمهوری دونالد ترامپ در سال ۲۰۱٩ از این پیمان خارج شده بود و روسیه در آن زمان اعلام کرده بود که به‌صورت داوطلبانه به مفاد این پیمان پایبند خواهد بود . پیمان INF که در سال ۱۹۸۷ میان ایالات متحده آمریکا و اتحاد جماهیر شوروی منعقد شد، نقش کلیدی در مهار رقابت تسلیحاتی جنگ سرد ایفا کرده بود. خروج ایالات متحده از این توافق در پی اتهام به روسیه مبنی بر توسعه موشک‌های کروز با قابلیت حمل کلاهک‌های هسته‌ای از جمله SSC-8 صورت گرفت؛ اتهامی که کرملین همواره آن را رد کرده است. در مقابل روسیه استقرار سامانه‌های موشکی آمریکایی در خاک کشورهای اروپایی را تهدیدی علیه امنیت ملی خود دانسته و بارها خواستار یک توافق دوطرفه برای پرهیز از استقرار این تسلیحات شده بود. به گفته وزارت خارجه روسیه، این پیشنهادها با بی‌توجهی کامل ناتو و متحدان آسیایی آمریکا مواجه شده‌اند . در بخش دیگری از بیانیه وزارت خارجه روسیه به استقرار سامانه موشکی تایفون آمریکا در فیلیپین در آوریل ۲۰۲۴ و مشارکت آن در رزمایش‌های تالیسمان سیبر ۲۰۲۵ در استرالیا اشاره شده است. همچنین، آزمایش موشک PrSM با برد بیش از ۵۰۰ کیلومتر از سامانه HIMARS در همین رزمایش‌ها و انتقال سیستم‌های موشکی به کشورهای ناتو از سال ۲۰۲۳، از سوی مسکو به‌عنوان اقدامات تحریک‌آمیز و تهدیدکننده تلقی شده‌اند. بیانیه وزارت خارجه روسیه درحالی است که تنش میان مسکو و واشنگتن در طی روزهای گذشته و پس از واکنش رئیس جمهور پیشین روسیه به ضرب الاجل ترامپ افزایشی بی سابقه داشته است. دونالد ترامپ پس از تعیین ضرب‌الاجل‌های کوتاه‌مدت ۵٠ و سپس ١٠ تا ١٢ روزه برای آتش‌بس در جنگ اوکراین، تهدید به اعمال تحریم‌های سنگین، از جمله تعرفه ١٠٠ درصدی بر واردات نفت روسیه کرده بود. در مقابل، دیمیتری مدودف این تهدیدات را "نمایشی" و "گامی به سوی جنگ" خوانده و با اشاره غیرمستقیم به سامانه هسته‌ای "دست مرده" روسیه، هشدار داده بود که مسکو در برابر فشارهای آمریکا کوتاه نخواهد آمد. در واکنش رئیس جمهور آمریکا نیز دستور داد تا دو زیردریایی هسته‌ای آمریکا به نزدیکی آبهای روسیه اعزام شوند .

بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائیل، با صدور فرمانی یک‌جانبه برای اشغال کامل نوار غزه، تلاش دارد حماس را به آزادی گروگان‌ها وادار کند. این تصمیم جنجالی که بدون هماهنگی با فرمانده ارتش اتخاذ شده، با تهدید به استعفا همراه بوده و واکنش‌های تند داخلی و بین‌المللی را درپی داشته است. اسرائیل تاکنون ۷۵٪ غزه را تصرف کرده و حال قصد دارد مناطق باقیمانده را نیز هدف قرار دهد؛ جایی که احتمال می‌رود ده‌ها گروگان‌‌ نگهداری شوند. هم‌زمان حماس بر تداوم مقاومت مسلحانه تا پایان اشغال تأکید دارد. نخست‌وزیر اسرائیل با صدور فرمان گسترش عملیات نظامی در نوار غزه قصد دارد حماس را به آزادسازی گروگان‌ها وادار کند، اما این تصمیم با هشدارهای شدید داخلی و بین‌المللی مواجه است. بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائیل، تصمیم به اشغال کامل نوار غزه گرفته و دستور داده است ارتش مناطق باقی‌مانده در غزه را تصرف کند. این تصمیم که بدون مشورت با سرلشکر ایال زامیر، رئیس ستادکل ارتش، اتخاذ شده، شامل عملیات در مناطقی است که گروگان‌ها در آن نگهداری می‌شوند. دفتر نخست‌وزیری در پیامی صریح به زامیر اعلام کرده است: «اگر با این تصمیم مخالفی، استعفا بده.» این فرمان مهم‌ترین تحولی است که در جریان ۲۱ ماه درگیری میان اسرائیل و حماس رخ داده و هدف آن پایان دادن به گروگان‌گیری‌های گسترده توسط حماس اعلام شده است. ارتش اسرائیل تاکنون حدود ۷۵ درصد از نوار غزه را تحت کنترل دارد و با این دستور، عملیات به مناطق باقی‌مانده که احتمال می‌رود بیش از ۵۰ گروگان در آنجا نگهداری شوند، گسترش خواهد یافت. مسئولان امنیتی اسرائیل باور دارند که تنها با فشار نظامی شدید، حماس حاضر به آزادی گروگان‌ها خواهد شد. در مقابل، ویدیوهای منتشر شده توسط حماس گروگان‌هایی را در وضعیت بسیار وخیم و گرسنگی مفرط نشان می‌دهد که نه تنها افکار عمومی اسرائیل بلکه جامعه جهانی را در شوک فرو برده است. مقام‌های اسرائیلی به صراحت هشدار داده‌اند که ادامه تعلل در عملیات نظامی ممکن است به مرگ تدریجی گروگان‌ها منجر شود. حماس: تا پایان اشغال، سلاح را زمین نمی‌گذاریم این در حالی است کە حماس شنبه گذشتە اعلام کردە بود تا تحقق حقوق ملی فلسطینی‌ها، از جمله تشکیل دولت مستقل با پایتختی قدس، به مقاومت مسلحانه ادامه می‌دهد. این اظهارات یک هفتە پس از توقف مذاکرات در دوحه میان حماس، اسرائیل و میانجی‌ها مطرح شد کە در پی این بن‌بست آمریکا و اسرائیل میانجی‌های خود را فراخوانده‌اند. حماس شرط ادامه مذاکرات را حفظ سلاح‌ها و کنترل کامل غزه عنوان کرده که این شروط از سوی نتانیاهو به شدت رد شده‌اند. تداوم مخالفت‌ها با گسترش جنگ اما مخالفت‌های گسترده داخلی نیز به شدت بالا گرفته است. گیلاد کاریو، نماینده پارلمان اسرائیل، اعلام کرده است که «اشغال کامل غزه حکم اعدام گروگان‌ها است و می‌تواند به فاجعه امنیتی، انسانی و دیپلماتیک منجر شود.» خانواده‌های گروگان‌ها نیز نسبت به این طرح شدیداً ابراز نگرانی کرده و خواستار حفظ مناطق امنی شده‌اند که ممکن است گروگان‌ها در آنجا نگهداری شوند. هم‌زمان، ۱۹ فرمانده پیشین ارتش، موساد و پلیس اسرائیل، از جمله اهود باراک، نخست‌وزیر اسبق، هشدار داده‌اند که ادامه جنگ در این مسیر اسرائیل را به آستانه شکست می‌رساند و این جنگ را بیشتر برای حفظ ائتلاف سیاسی شکننده نتانیاهو توصیف کرده‌اند. حذف بند ضدتحریم اسرائیل؛ نتیجه فشار سیاسی یا تجدیدنظر راهبردی!؟ در تازه‌ترین تغییرات، بخشی از دستورالعمل‌های وزارت امنیت داخلی آمریکا که تحریم‌های تبعیض‌آمیز علیه شرکت‌های اسرائیلی را برای دریافت‌کنندگان کمک‌های فدرال ممنوع می‌کرد، حذف شده است. این بخش که «خودداری از همکاری، قطع یا محدود کردن روابط تجاری به‌طور خاص با شرکت‌های اسرائیلی یا شرکت‌هایی که تحت قوانین اسرائیل فعالیت می‌کنند» را ممنوع اعلام می‌کرد، دیگر در دستورالعمل‌ها دیده نمی‌شود. این تغییر می‌تواند تأثیر قابل توجهی بر سیاست‌های تجاری و همکاری‌های بین‌المللی داشته باشد. هزینەهای سنگین گسترش جنگ ارتش اسرائیل در گذشته به ریسک‌های اشغال کامل غزه هشدار داده و اعلام کرده است که عملیات در مناطق پرجمعیت غیرنظامی ممکن است سال‌ها به طول انجامد و خطرات بزرگی از جمله آسیب دیدن گروگان‌ها را به همراه داشته باشد. پیش‌بینی شده است که نابودی کامل هستەهای مخفی حماس در مناطق زیرزمینی و شهری نیازمند زمان و هزینه هنگفتی خواهد بود. افزون بر این، گزارش‌هایی مبنی بر دستور حماس به نیروهای خود برای کشتن گروگان‌ها در صورت نزدیک شدن سربازان اسرائیلی به دست آمده است؛ رویدادی که سال گذشته منجر به اعدام چند گروگان شد. پافشاری حماس بر مواضع خود؛ بن‌بست در مذاکرات در سطح بین‌المللی، تلاش‌ها برای پایان دیپلماتیک جنگ به بن‌بست خورده است. همچنین نماینده ویژه ترامپ در امور خاورمیانه، ستیو ویتکوف، اعلام کرده که آمریکا و اسرائیل به طرحی «بسیار بسیار خوب» برای پایان دادن به جنگ و آزادی گروگان‌ها نزدیک شده‌اند، اما جزئیات این طرح اعلام نشده است. این تصمیم نتانیاهو در حالی اتخاذ شده است که بحران انسانی در غزه روز به روز عمیق‌تر گشتە و نگرانی‌های گسترده‌ را درباره جان صدها هزار غیرنظامی و گروگان‌ها در داخل و خارج از منطقه وتشدید می کند. انتخاب این راهکار پرریسک می‌تواند منجر به افزایش دامنه بحران در منطقه و پیامدهای امنیتی و سیاسی طولانی‌مدت شود، در حالی که راه‌حلی دیپلماتیک و بشردوستانه هنوز در هاله‌ای از ابهام قرار دارد.

دو روز پس از آنکه رسانه‌های جمهوری اسلامی ایران از شناسایی چند خلبان ارتش اسرائیل خبر دادند، رسانه‌های اسرائیلی به‌صورت تلویحی این ادعا را تأیید کردند. روزنامه اسرائیلی اسرائیل هیوم در گزارشی کوتاه اذعان کرده است که هویت دو خلبان ارتش این کشور در پی یک ضعف اطلاعاتی به دست نهادهای اطلاعاتی ایران رسیده است. رسانه‌های ایرانی پیش‌تر به نقل از منابع امنیتی گزارش داده بودند که فرماندهان و اپراتورهای پهپاد مشارکت‌کننده در جنگ ۱۲ روزه ژوئن سال جاری، شناسایی شده‌اند؛ مسئله‌ای که به گفته تحلیلگران، نگرانی‌هایی را در محافل امنیتی اسرائیل ایجاد کرده است. بر اساس گزارش‌های منتشرشده در ایران، اطلاعات به‌دست‌آمده شامل جزئیاتی مانند محل سکونت، واحدهای عملیاتی و نقش نظامی پرسنل شناسایی‌شده بوده که علیرغم تلاش‌های اسرائیل برای مخفی نگه داشتن هویت نیروهایش، فاش شده‌اند . در میان افراد شناسایی‌شده، نام سرگرد یائل اش، معاون فرمانده اسکادران ۱۱۹ (معروف به "خفاش") و بار پرینس، همسر وی نیز دیده می‌شود. رسانه‌های ایرانی همچنین به پیشینه خانوادگی سرگرد یائل اش اشاره کرده‌اند و گفته‌اند او نوه‌ سرگرد شیمون اش، خلبان مفقودشده اسرائیلی در جنگ یوم کیپور، در سال ۱۹۷۳، است. ایران ادعا کرده است این تنها بخشی از اطلاعات به‌دست‌آمده است و گفته که انتشار افشاگری‌ها در آینده ادامه خواهد داشت.

علی‌رغم تاکید مقامات استانی بر اهمیت «منطقه آزاد اینچه‌برون» بە منظور توسعه اقتصادی استان گلستان، فعالان ترکمن می‌گویند سهم جامعه ترکمن در این طرح عظیم اقتصادی دیده نشده و نگرانی‌ها درباره نادیده گرفتن حقوق مردم بومی رو به افزایش است. علی‌اصغر طهماسبی، استاندار گلستان، شامگاه شنبه ۱۱ مرداد در دیدار با مدیر و کارکنان این پروژه گفته بود: «اینچه‌برون به لطف موقعیت جغرافیایی ممتاز خود، به یکی از امن‌ترین و کوتاه‌ترین مسیرهای ترانزیتی بین چین، آسیای میانه و بنادر جنوبی ایران تبدیل شده است». او وعده داد این منطقه به یکی از «مراکز مهم اقتصادی و راهبردی کشور» تبدیل می‌شود. اما ساکنان ترکمن اینچه‌برون می‌گویند در حالی که مقام‌های استانی دم از توسعه و سرمایه‌گذاری می‌زنند، هیچ طرح مشخصی برای اشتغال و مشارکت ترکمن‌های بومی ارائه نشده است.  یک فعال مدنی اهل منطقه در گفتگو با آرنا نیوز می‌گوید: زمین‌های ما به نام توسعه فنس‌کشی می‌شود، شرکت‌های بزرگ از جاهای دیگر می‌آیند و قرارداد می‌گیرند، اما جوان ترکمن بیکار است. این توسعه به نفع چه کسی است؟ مسلما گرگان و دولت مرکزی همیشه تلاش کرده از فرصت‌های این چنینی استفاده کند و به اسم پیشرفت، حقوق ترکمن‌ها را تضعیف کنند. بر اساس گفته‌های استاندار، بیش از ۶۰ شرکت داخلی و خارجی در این منطقه فعالیت دارند و هزاران هکتار زمین در حال آماده‌سازی است، اما به گفته منتقدان، تاکنون سهم ترکمن‌ها در مدیریت، مالکیت یا حتی مشاغل کلیدی این پروژه شفاف نشده است. منتقدان می‌گویند تجربه‌های مشابه در ایران نشان داده که طرح‌های اقتصادی بزرگ، اگر بدون برنامه‌ریزی برای جامعه میزبان اجرا شود، می‌تواند به حاشیه‌نشینی مردم بومی و افزایش نارضایتی منجر شود. با وجود تاکید مقام‌های استانی بر آینده روشن منطقه آزاد اینچه‌برون، فعالان ترکمن خواستار شفافیت در قراردادها، حضور نمایندگان بومی در مدیریت منطقه و اختصاص سهم واقعی از فرصت‌های شغلی و سرمایه‌گذاری به جامعه ترکمن هستند. این نگرانی‌ها در حالی مطرح می‌شود که اینچه‌برون از نظر موقعیت جغرافیایی نه تنها برای ایران، بلکه برای ارتباط با آسیای میانه اهمیت استراتژیک دارد و در صورت بی‌توجهی به حقوق مردم بومی، این پروژه‌ای که می‌تواند نماد توسعه باشد، ممکن است به منبع تنش‌های اجتماعی تبدیل شود.

آذربایجان با آغاز صادرات سالانه ۱.۲ میلیارد متر مکعب گاز طبیعی از میدان شاه‌دنیز به سوریه، مسیری تازه در نقش ژئوپلتیک خود در خاورمیانە گشودە و ترکیه با تغییر موضع استراتژیک از حامی مخالفان دمشق به شریک اصلی بازسازی این کشور، مسیر انتقال انرژی به سوریه را تثبیت کرده است. این قرارداد تازه، که در پی توافقات آوریل و جولای میان رؤسای‌جمهور آذربایجان و سوریه بسته شد، بخشی از راهبرد وسیع‌تری است که آنکارا و باکو را در تأمین انرژی مناطق آسیب‌دیده سوریه شریک کردە و بە عنوان نقش مکمل کریدور زنگزور عمل می نماید. خط انتقال گاز کیلیس-حلب رسماً با حضور مقامات ارشد ترکیه، آذربایجان، سوریه و قطر در کیلیس، تنها هفت کیلومتر دورتر از مرز سوریه افتتاح شد. در همین بارە، آلپ ارسلان بایراکتار، وزیر انرژی ترکیه اعلام کرد این مسیر جدید می‌تواند ساعت‌های دسترسی برق در سوریه را از حدود سه به ده ساعت در روز برساند. به گفته او، صادرات گاز آذربایجان از طریق ترکیه از هشت نقطه مختلف ادامه می‌یابد و ظرفیت تأمین برق در سوریه به ۸۶۰ مگاوات خواهد رسید. بایراکتار در مراسم افتتاحیه تأکید کرد که بازسازی زیرساخت انرژی در سوریه باید با حمایت اتحادیه اروپا و کشورهای غربی همراه باشد. او گفت ترکیه میزبان میلیون‌ها پناهجوی سوری بوده و کشورهای اروپایی که از بازگشت آن‌ها صحبت می‌کنند باید در عمل با سرمایه‌گذاری در زیرساخت‌ها زمینه بازگشت را فراهم کنند. با لغو بخشی از تحریم‌های غربی علیه سوریه، کنسرسیومی متشکل از کالیون هولدینگ و جنگیز هولدینگ ترکیه، شرکت UCC قطر و Power International آمریکا قراردادی به ارزش ۷ میلیارد دلار با وزارت انرژی سوریه امضا کرده‌اند. این پروژه نیروگاه‌های سیکل ترکیبی گاز طبیعی و یک نیروگاه خورشیدی جدید را در سه سال آینده در سراسر سوریه احداث خواهد کرد تا وابستگی انرژی این کشور به واردات کاهش یابد و برق به مناطق جنگ‌زده بازگردد. تأمین انرژی؛ چالش‌ ماندگار یک کشور جنگ‌زده بیش از یک دهه جنگ داخلی سوریه زیرساخت انرژی این کشور را به‌شدت تخریب کرد؛ ظرفیت تولید برق از ۸۵۰۰ مگاوات به ۳۵۰۰ مگاوات سقوط کرد و تولید نفت از ۴۰۰ هزار بشکه در روز به حدود ۲۰ هزار بشکه کاهش یافت. بیشتر میادین نفت و گاز سوریه در مناطق شمال‌شرق تحت کنترل نیروهای آمریکایی و متحدان کُرد آن‌ها قرار دارد که بخشی از نفت استخراج شذە را به دولت دمشق می‌فروشند و باقی‌مانده را از طریق اقلیم کردستان صادر می‌کنند. در این وضعیت، توافق جدید با آذربایجان و ترکیه می‌تواند از یک سو شکاف انرژی را به‌طور موقت در سوریە پر کند و از سوی دیگر، نقش آدربایجان،متحد ترکیە را در خاورمیانە پر رنگ تر نماید. با این وجود انعقاد این توافق با همکاری و مشارکت ترکیە، گامی جدیدی در مهار نفوذ ایران در سطح منطقە و گامی مکمل در عملی شدن کریدور زنگزور بە شمار می رود.

با نزدیک شدن جنگ غزه به دومین سال خود، حمایت بی‌قید و شرط اغلب قانون‌گذاران جمهوری‌خواه از اسرائیل همچنان پابرجاست؛ اما نشانه‌هایی از نارضایتی و شکاف در درون جریان ترامپ‌گرای حزب جمهوری‌خواه نمایان شده است. در حالی‌که عملیات نظامی اسرائیل ادامه دارد، تصاویر هولناک از کشتار، قحطی و گرسنگی و ویرانی‌های گسترده غزه به تدریج ذهن بخشی از پایگاه محافظه‌کار را دچار تردید کرده است. اکنون شماری از چهره‌های بانفوذ جناح راست، که تا پیش از این مدافعان سرسخت سیاست‌های اسرائیل بودند، صدای مخالفت خود را بلند کرده‌اند. این مخالفت‌ها هرچند هنوز در اقلیت‌اند اما بازتاب‌دهنده‌ی گسستی تدریجی در صفوف جریان MAGA (عظمت را به آمریکا بازگردانیم- جبهه طرفداران ترامپ) هستند؛ جریانی که ستون فقرات سیاسی دونالد ترامپ را شکل می‌دهد. شکاف در جبهه ترامپ بر سر غزه، MAGA علیه خودش؟ ماجرای انتقاد از سیاست‌های اسرائیل در میان جمهوری‌خواهان زمانی خبرساز شد که مارجوری تیلور گرین نماینده جنجالی کنگره از ایالت جورجیا، در بیانیه‌ای علنی عملکرد ارتش اسرائیل در غزه را "نسل‌کشی" توصیف کرد. او با اشاره به حملات ۷ اکتبر حماس، در عین حال تأکید کرد که آنچه در پاسخ در غزه رخ داده نیز جنایتی تمام‌عیار است. گرین که پیش‌تر به دلیل حمایت از نظریه‌های توطئه مانند QAnon و اظهارات افراطی‌اش در حاشیه قرار داشت اکنون به یکی از بلندترین صداهای انتقادی از اسرائیل در میان جمهوری‌خواهان تبدیل شده است. علاوه بر این نماینده کنگره، چهره‌های سرشناس دیگری از جریان‌های راست در حزب جمهوری مانند استیو بنن، مشاور سابق دونالد ترامپ و مت گیتس نماینده پیشین کنگره، نیز اخیراً از آنچه "خشونت غیرقابل توجیه اسرائیل" خوانده‌اند، انتقاد کرده‌اند. بنن حتی هشدار داده که نادیده گرفتن این نارضایتی‌ها در پایگاه جمهوری‌خواه می‌تواند به ترامپ آسیب بزند. با این حال علی‌رغم این اعتراض‌ها موضع رسمی حزب جمهوری‌ در کنگره تغییر نکرده است. هم‌پیمانان ترامپ همچنان به‌شدت از حق اسرائیل برای دفاع از خود حمایت می‌کنند و از حمایت نظامی بی‌قید و شرط به دولت نتانیاهو دفاع می‌کنند. ترامپ نیز در سفر اخیر خود به اروپا، اگرچه وجود قحطی در غزه را پذیرفت و وعده کمک غذایی داد، اما در بازگشت به خبرنگاران گفت که فشار برای توقف جنگ به معنای "پاداش دادن به حماس" خواهد بود. با این حال، نتایج نظرسنجی‌ها حاکی از تغییر در سطح افکار عمومی شهروندان ایالات متحده است. نظرسنجی مؤسسه گالوپ نشان می‌دهد تنها ۳۲ درصد از مردم آمریکا از عملیات نظامی اسرائیل حمایت می‌کنند، پایین‌ترین رقم از زمان آغاز درگیری‌ها. این تغییر فضا در میان مردم، به‌ویژه در نسل جوان، آمریکایی‌های عرب‌تبار و حتی برخی اقشار مذهبی مسیحی، بازتاب‌هایی در درون حزب نیز ایجاد کرده است . مارجوری تیلور گرین علاوه‌براین تلاش کرد این نارضایتی را در قالب سیاست عملی نیز نشان دهد. او پیشنهادی برای کاهش ۵۰۰ میلیون دلار از کمک‌های نظامی آمریکا به اسرائیل ارائه داد. اما این پیشنهاد تنها با شش رأی موافق مواجه شد که یکی از آن‌ها رشیده طالب، نماینده فلسطینی‌تبار دموکرات بود. شکافی کوچک، اما رو به گسترش اگرچه کماکان بخش بزرگی از هواداران حزب جمهوری‌‌خواه از جمله مسیحیان انجیلی از اسرائیل و کارزار نظامی آن در غزه حمایت می‌کنند، اما تحولات اخیر از جمله صدای مخالف نمایندگانی چون گرین، نشان می‌دهد که گفتمان رسمی در حال ترک‌ خوردن است. حتی اگر انگیزه برخی از این اعتراض‌ها صرفاً افزایش محبوبیت در شبکه‌های اجتماعی باشد، نمی‌توان نادیده گرفت که این صداها حامل پیام نارضایتی بخش‌هایی از رای‌دهندگان حزب جمهوری‌‌خواه است. شاید امروز این اختلاف‌نظرها هنوز در حاشیه‌اند و تأثیر عملی کمی بر سیاست‌ رسمی حزب دارند. اما در صورتی که جنگ در غزه ادامه یابد، تلفات غیرنظامیان افزایش پیدا کند و فشار افکار عمومی آمریکا بیشتر شود، ممکن است همین شکاف‌های جزئی در آینده به گسست‌های واقعی بدل شوند.