Search this site

آلمان در سال ۲۰۲۶ میزبان اولین دانشگاه بین‌المللی کُردی خواهد بود که آموزش به زبان کردی را با هر دو لهجە اصلی کورمانجی و سورانی، در برنامه خود قرار داده است. این پروژه، که با الهام از «انقلاب روژآوا» در شمال سوریه و تلاش برای خودمختاری فرهنگی طراحی شده است، نه‌تنها یک نهاد آموزشی، بلکه نمادی از هویت و آزادی و تائید ارزشهای یک جامعە چند فرهنگی محسوب خواهد شد. رئیس آینده این دانشگاه، پروفسور دکتر کریستوف شولتس دررابطە با اهداف این پروژە در گفتوگویی تأکید کرد: هدف ما ایجاد ساختاری است که دانشجویان کُرد را توانمند ساختە و استانداردهای جدیدی را در آموزش عالی جهانی تعیین کند. این دانشگاه آزاد، مستقل و مبتنی بر ارزشهای چندفرهنگی خواهد بود. بر اساس گزارشها ، دانشجویان از مناطق شمال-شرق سوریە، روژآوا و اقلیم کردستان عراق با ارائه دیپلم دبیرستان و گذراندن آزمون ورودی آنلاین، امکان ثبت‌نام خواهند داشت. مدارک اعطاشده مطابق با استانداردهای اروپایی بوده و برای ادامه تحصیل یا اشتغال در سطح جهانی معتبر خواهند بود. دکتر یونس بهرام، رئیس انجمن آلمانی- کُردی ، پیش از این در این بارە خ اطرنشان ساختە بود کە سالها پیش، خانواده‌ها می‌پرسیدند فرزندانشان چگونه به زبان کُردی در دانشگاه تحصیل کنند؟ اکنون با ایجاد این دانشگاە، درصدد ارائە پاسخی بە این پرسش برآمدەایم. از اهداف بلندمدت این نهاد، استانداردسازی زبان کردی در حوزه آکادمیک و تقویت وحدت زبانی میان گویشهای مختلف زبان کُردی است. در همین رابطە، پروفسور شولتس در گفتوگویی تأکید کرد زبان کُردی با سرمایه‌گذاری در زیرساخت‌های زبانی و توسعه اصطلاحات تخصصی، می‌تواند به زبانی علمی تبدیل شود، همانگونه که زبان آلمانی روزی چنین مسیری را پیمود. بر اساس ضابطەها، رشته‌های اصلی این دانشگاه شامل زبان و ادبیات کُردی ، علوم اجتماعی، مهندسی و مطالعات فرهنگی خواهند بود. دروس به زبان کُردی (کورمانجی و سورانی) و آلمانی تدریس می‌شوند، در حالی که برنامه‌های مهندسی و علوم اجتماعی از مدل سه‌زبانه ( کُردی ، آلمانی، انگلیسی) بهره خواهند برد. چالشها و چشم اندازهای سال اول پروفسور شولتس اهداف سال نخست را شامل تکمیل فرآیند اخذ مجوز، جذب اولین دانشجویان در مدرسه زبان وابسته به دانشگاه، و تولید محتوای آکادمیک کُردی عنوان کرد. وی تأکید کرد: موفقیت اولیه به معنای ایجاد زیرساخت مالی پایدار و جلب اعتماد جامعه آکادمیک بینالمللی است. آلمان با میزبانی از ۱.۲ میلیون کُرد ، یکی از بزرگترین جوامع کُرد در خارج از خاورمیانه است. این دانشگاه نه‌تنها فرصتهای آموزشی را گسترش می‌دهد، بلکه حضور زبان و فرهنگ کُردی را در عرصه عمومی اروپا تقویت خواهد کرد. به گفته بهرام، این پروژه گامی نمادین برای به رسمیت شناختن هویت کُردی در اروپا خواهد بود. ابتکار تاسیس نخستین دانشگاە کُردی زبان، با حمایت دانشگاهیان، دیپلماتها و سیاستمداران آلمانی و کُردی شکل گرفته است. برنامه‌ریزیها شامل مشارکت با نهادهای معتبری همچون دانشگاه پاریس ۸ و دانشگاه ایالتی واشنگتن است که پیشتر در پروژه‌های مشابه همکاری داشته‌اند. دکتر کریستوف شولتز، اهل درسدن، بە عنوان رئیس این دانشگاە، دکترای اقتصاد خود را از دانشگاه فنی ایلمناو دریافت و با رتبه ممتاز فارغ‌التحصیل شدە است.

برای دومین روز متوالی، نیروهای نظامی و امنیتی جمهوری اسلامی حملات خود را بە کاسبکاران بندرکلاهی میناب ادامە و ضمن شلیک بە سمت شهروندان اقدام بە تخریب و آتش زدن اموال مردم نیز کردەاند. رسانەهای بلوچستان ضمن اشآرە بە استقرار نیروهای نظآمی و امنیتی جمهوری اسلامی در خیابان‌های بندرکلاهی، اعلام نمودەاند کە تعدادی از شهروندان، از جملە زنان در اعتراض بە یورش و تخریب اموال مردم تجمعاتی برگزار کردەاند. بنا بە گزارش رسانە خبری حال وش کە اخبار بلوچستان را پوشش می دهد، روز یکشنبه ۲۱ اردیبهشت، ده‌ها تن از نیروهای نظامی و امنیتی، با یورش به محوطه محل سکونت شهروندان بلوچ در بندرکلاهی از توابع شهرستان میناب، استان هرمزگان، بە تخریب و آتش زدن اموال شهروندان دست زدند. بنا به این گزارش، نیروهای نظامی و امنیتی، همچنین علاوه بر تخریب تجهیزات سوخت‌بری و صیادی شهروندان بلوچ، سایر لوازم شخصی و اثاثیه زندگی آنان را نیز تخریب کرده‌اند. ویدیوهای منتشر شدە در رسانەهای عمومی، تصاویری را از سوختن اموال شهروندان بلوچ در اثر این یورش بازتاب دادەاند. ویدیوی دیگری نیز نیروهای انتظامی و امنیتی جمهوری اسلامی را در کوچه‌های بندرکلاهی نشان می‌دهد که در حال تیراندازی بودە و منازل شهروندان را تخریب می‌کنند. از سوی دیگر، شامگاه یکشنبه، ۲۱ اردیبهشت، شماری از شهروندان بلوچ با ایجاد راه ‌بندان در ورودی بندر کلاهی ، قصد داشتند از ورود احتمالی دوباره نیروهای نظامی به این بندر جلوگیری کنند. تدام یورش نیروهای امنیتی و انتظامی برای دومین روز متوالی امروز دو شنبە ۲۲ اردیبهشت نیز نیروهای نظامی و امنیتی جمهوری اسلامی برای دومین روز متوالی بە بندرکلاهی میناب یورش بردە‌اند. حال‌وش همچنین گزارش داده که امروز، شماری از زنان و کودکان منطقه «با حضور در خیابان‌، به ادامه خشونت و یورش به منازل و اموال‌شان اعتراض کرده‌اند، اما با برخورد خشن این نیروها مواجه شده‌اند. نیروهای نظامی با برخورد خشن و کشیدن چادر از سر برخی از زنان معترض بلوچ و شلیک به سوی آنها، به اعتراضات زنان پاسخ داده‌اند. این گزارش در عین حال نیروهای انتظامی و امنیتی را متهم کرده است که علاو بر تخریب دارایی و لوازم مردم، «مبالغی از پول نقد و طلاهای شخصی شهروندان را نیز با خود برده‌اند.» در همین رابطە، ائمەی جمعە و جماعات شهرهای میناب، سیریک و جاسک در واکنش بە این وقایع، بیانیەای را منتشر کردە و اظهار داشتەاند کە چنین اقداماتی از سوی نیروهای امنیتی، بسترهای گسترش ناامیدی، بی‌اعتمادی و گرایش به افراط را در بلندمدت فراهم خواهد کرد. در این بیانە امضا کنندگان خواستار بازنگری فوری در رابطە با سیاست‌های مرتبط با مرز، معیشت و امنیت بودە و خواستار توقف کامل و فوری برخوردهای قهرآمیز با مردم بومی و سوخت‌بران، تشکیل کمیته حقیقت‌یاب، تدوین بسته‌ی ویژه توسعه‌ای برای شرق هرمزگان ایجاد اشتغال و تقویت اقتصاد بومی و پرهیز از نگاه امنیتی به مناطق سنی‌نشین شدەاند. این نخستین بار نیست که نیروهای انتظامی و امنیتی اموال شهروندان بلوچ را در بندرکلاهی تخریب می‌کنند. در ۴ اردیبهشت نیز، در یورش مشابهی، ده‌ها مخزن سوخت و چندین محل د پوی سوخت تخریب شده بود. در آن تاریخ نیز نیروهای نظامی با خودروهای نظامی و پلاک شخصی به این منطقه یورش برده‌ و ضمن مسدود کردن مسیرهای مواصلاتی منتهی به این بندر و خیابان‌های آن، اقدام به تخریب اموال سوختبران این منطقه کردند. حمله این نیروها به صیادان و سوخت‌بران بلوچ در بندر کلاهی هرمزگان در حالی صورت گرفته است که بنا به برخی گزارش‌‌ها چندین کارگر بلوچ در اثر انفجار اسکله رجایی بندرعباس جان خود را از دست داده‌ند. گفته می‌شود که بسیاری از کشته‌شدگان بلوچ فاقد شناسنامه‌ بوده‌اند و به همین دلیل اسامی آنان جایی ثبت نشده است.

متعاقب انتشار بیانیە پایانی حزب کارگران کُردستان مبنی بر پایان دادن به مبارزه مسلحانه و انحلال این حزب، سخنگوی حزب حاکم حدالت و توسعە، عمر چلیک از این بیانیە استقبال کردە و آن را گامی کلیدی برای دستیابی به ترکیه‌ای آرام و بدون خشونت توصیف کرد. حزب کارگران کُردستان (پ‌ک‌ک) امروز در بیانیه پایانی دوازدهمین کنگره خود اعلام کرد که به چهار دهه مبارزه مسلحانه خود پایان دادە و این سازمان منحل خواهد شد. پ‌ک‌ک در بیانیه خود اعلام کرد که این تصمیم نتیجه ارزیابی‌های کنگره دوازدهم است که مبارزه این گروه، سیاست‌های انکار و نابودی علیه کُردها را متوقف کرده و مسئله کُرد را به مرحله‌ای رسانده که می‌تواند مسالە کُرد را از طریق سیاست دموکراتیک حل نماید. بیانیه تأکید کردە است که پ.ک.ک مأموریت تاریخی خود را به پایان رسانده و تمام فعالیت‌هایش تحت این نام متوقف خواهد شد. اندکی پس از انتشار این بیانیه، سخنگوی حزب آک پارتی، عمر چلیک نسبت بە این بیانیە واکنش نشان دادە و این تصمیم را نقطه عطفی در مسیر ترکیه‌ای آرام و بدون خشونت دانست. او تأکید کرد که این تصمیم باید به‌صورت کامل و ملموس، شامل انحلال تمام شاخه‌ها و ساختارهای غیرقانونی پ‌ک‌ک، بودە و بە تمامی اجرا شود. سخنگوی حزب عدالت و توسعە در این بارە افزود: این فرآیند توسط نهادهای دولتی با دقت در میدان رصد خواهد شد و نتایج آن به رئیس‌جمهور، اردوغان، گزارش می‌شود. او همچنین اظهار داشت که اجرای کامل این تصمیم می‌تواند جلوی برنامه‌های خارجی برای استفاده از گروه‌های مسلح در منطقه را گرفتە و در نهایت به تقویت دموکراسی، وحدت ملی و فعالیت مؤثرتر کانال‌های سیاسی در پارلمان ترکیه منجر شود. همزمان، رئیس‌جمهور رجب طیب اردوغان قرار است امروز پس از شرکت در مراسم صد و پنجاه و هفتمین سالگرد تأسیس دیوان محاسبات، در کاخ ریاست‌جمهوری جلسه کابینه را برگزار کند. در این جلسه، تصمیم پ.ک.ک و نقشه راه پس از آن مورد بررسی قرار خواهد گرفت. انتظار می‌رود این نشست به تدوین برنامه‌هایی برای پیشبرد صلح پایدار و تقویت گفت‌وگوهای سیاسی کمک کند.

جوزپ بورل، دیپلمات ارشد سابق اتحادیه اروپا، در سخنانی بی‌پرده اسرائیل را به ارتکاب نسل‌کشی در غزه متهم و این آن را به انجام "بزرگ‌ترین عملیات پاکسازی قومی از زمان پایان جنگ جهانی دوم" محکوم نمود. او که اکنون بازنشسته شده، لحنی تندتر از گذشته به کار برده و از رویکرد اتحادیه اروپا در قبال این بحران به‌شدت انتقاد کرده است. جوزپ بورل، دیپلمات ارشد سابق اتحادیه اروپا در سخنرانی اخیرش هنگام دریافت جایزه چارلز پنجم در اسپانیا، با صراحت اظهار داشت : به‌ندرت شنیده‌ام که رهبر یک دولت، طرحی را این‌قدر واضح بیان کند که با تعریف قانونی نسل‌کشی مطابقت داشته باشد.» او اسرائیل را متهم به نقض قوانین بین‌المللی و استفاده از گرسنگی به‌عنوان سلاح جنگی کرد. بورل همچنین اسرائیل را به برنامه‌ریزی برای پاکسازی قومی غزه متهم کرده و افزود: «ما با بزرگ‌ترین عملیات پاکسازی قومی از زمان جنگ جهانی دوم مواجه هستیم که هدفش ایجاد یک مقصد تعطیلات باشکوه است، زمانی که میلیون‌ها تُن آوار از غزه پاکسازی شود و فلسطینی‌ها یا مرده باشند یا مجبور به ترک آنجا شده باشند.» او تأکید کرد که وحشت‌ حملات حماس در ۷ اکتبر ۲۰۲۳ نمی‌تواند توجیه‌گر اقدامات اسرائیل در غزه باشد. وی در ادامه اتحادیه اروپا را به دلیل ناکامی در تأثیرگذاری بر رفتار اسرائیل مورد انتقاد قرار دادە و گفت: اروپا ابزارهای لازم را برای اعتراض بە اسرائیل و تغییر رفتار آن در دست دارد، اما از مسئولیت‌های اخلاقی و انسانی خود شانه خالی کرده است. در بخش دیگری از سخنان خود، بورل خواستار فاصله گرفتن اروپا از اتکای امنیتی به ایالات متحده و حرکت به سوی حاکمیت کامل اروپایی شد. این اظهارات صریح، پرسش‌هایی درباره مسئولیت‌پذیری جهانی در قبال بحران غزه مطرح کرده است. بورل، مسئول پیشین سیاست خارجی اتحادیه اروپا بین سال‌های ۲۰۱۹ تا ۲۰۲۴، در سال ۲۰۲۳ و در آغاز درگیری‌های غزه، ضمن اظهار نظرات محتاطانه‌تری براین باور بود که نمی‌توان اقدامات اسرائیل را به‌عنوان نسل‌کشی طبقه‌بندی کرد. اما با تشدید حملات اسرائیل و گزارش‌هایی از گرسنگی دادن به غیرنظامیان، دیدگاه او تغییر کرد و رفته رفته بر شدت انتقادات خود از دولت اسرائیل و عدم موافقت نتانیاهو با آتش‌بس افزود.

حزب کارگران کردستان با انتشار نتایج دوازدهمین کنگرە خود، ضمن اشارە بە جانباختن دو عضو شورای رهبری خود، اعلام کرد که در پاسخ بە فراخوان ٢٧ اکتبر عبداالە اوجالان و با درک این نکتە کە مأموریت تاریخی خود رابه پایان رساندە است، به تمامی اقداماتی کە با نام این حزب انجام می‌شوند، خاتمە می‌دهد. امروز دوشنبه ١٢ مە ۲۰۲۵، حزب کارگران کردستان، پ‌ک‌ک، با انتشار بیانیەای ، اعلام نمود کە متعاقب فراخوان ٢٧ اکتبر رهبر دربند کردها، عبدالله اوجالان مبنی بر لزوم ورود بە فرایند سیاسی و خاتمە دادن بە جنگ ۴۰ سالە با دولت ترکیە، نتایج دوازدهمین کنگرە خود را به اطلاع عموم می‌رساند. در این بیانیە، با اشارە بە «شرایط دشوار برگزاری دو کنگرە موازی با شرکت ٢٣٢ نمایندە در وضعیت جنگی، حملات هوایی و زمینی مداوم و محاصرە»، تصریح شده است که از این بە بعد تمامی اقداماتی کە با نام این حزب انجام می‌شدند، خاتمە پیدا کردە است. در بیانیە دوازدهمین کنگرە حزب کارگران کردستان با اشاره به اینکه مبارزات این حزب سیاست‌های انکار و نابودی علیه مردم کرد را شکست داده و مسئله کرد را به مرحله‌ای رسانده است که می‌توان آن را از طریق سیاست دموکراتیک حل کرد، آمده است: مأموریت تاریخی پ‌ک‌ک به پایان رسیده است. بر این اساس، کنگره تصمیم به انحلال ساختار سازمانی خود و پایان دادن به روش مبارزه مسلحانه گرفتە است. بیانیه در عین حال بر لزوم آغاز «مرحله جدیدی از مبارزه سیاسی و دموکراتیک»، تصریح می‌کند که چنین روندی و نیز تصمیمات اتخاذ شده در کنگره باید تحت رهبری عبدالله اوجالان پیگیری شود. در بیانیه آمده است: اجرای این تصمیمات مستلزم رهبری و هدایت روند توسط رهبر آپو، به رسمیت شناختن حق سیاست دموکراتیک و تضمین حقوقی جامع و مستحکم است. این بیانیه در همین راستا، بر اهمیت نقش پارلمان ترکیه، احزاب سیاسی، نهادهای مدنی، رسانه‌ها، روشنفکران و سایر نهادهای اجتماعی در حمایت از «فرآیند برقراری صلح و جامعه دموکراتیک» تأکید شدە است. در رابطە با این نقش، بیانیە نهایی کنگرە دوازدهم حزب کارگران کردستان می افزاید: خلق شریف و مقاوم ما که ۵۲ سال است با وجود پرداخت هزینه‌های گزاف، در مبارزه علیه سیاست‌های آسمیلاسیون و نسل‌کشی، سیاست انکار و تخریب، به پ.ک.ک و رهبری آن پیوسته‌اند، مسئولیت این روند صلح و جامعه دموکراتیک را نیز به موقع و سازمان‌یافته‌تر بر عهده خواهند گرفت. در ادامە آمدە است: «ما اطمینان کامل داریم که خلقمان تصمیم انحلال پ.ک.ک و پایان دادن به روش مبارزه مسلحانه را بهتر از همە درک خواهند کرد و مسئولیت‌های خود را در مرحله مبارزه دموکراتیک مبتنی بر ساخت جامعه دموکراتیک انجام خواهند داد.» این بیانیه به‌ویژه بر مبارزات سیاسی و مدتی به رهبری زنان و جوانان، تاکید کرده است. در بیانیه آمده است: « زنان و جوانان در تمام زمینه‌ها بە سازماندهی خود دست خواهند زد و خود را بر اساس زبان‌ها، هویت‌ها و فرهنگ‌های خود سازماندهی خواهند کرد، از همین رو قادر خواهند بود از خود در برابر حملات دفاع کردە و با بسیج عمومی ، یک جامعه دموکراتیک و اشتراکی پایدار را برسازند.» بیانیه همچنین بر مسئولیت احزاب سیاسی، شخصيت‌های موثر و سازمان‌های دموکراتیک کُرد، را برای پیشبرد دموکراسی کُردی و تحقق ملت دموکراتیک کُرد تاکید کرده است. این بیانیە با اشارە بە میراث تاریخ آزادی کردها که از طریق مبارزه و مقاومت به دست آمده است، بر این باور است کە با تصمیمات دوازدهمین کنگره پ.ک.ک، از طریق پیگیری سیاست دموکراتیک، قوی‌تر خواهد شد . در بخش دیگری از این بیانیە آمدە است کە تصمیم کنگره این حزب برای انحلال پ‌ک‌ک و پایان دادن به روش مبارزه مسلحانه، بنیادهای قدرتمندی را برای ایجاد صلح پایدار و راه حل دموکراتیک فراهم خواهد ساخت. از همین رو، از دولت ترکیه و حزب اصلی مخالف (حزب جمهوری‌خواه خلق)، احزاب سیاسی حاضر در پارلمان، سازمان‌های جامعه مدنی، جوامع مذهبی و دینی، نهادهای رسانه‌ای دموکراتیک، روشنفکران، دانشگاهیان، هنرمندان، اتحادیه‌های کارگری، سازمان‌های زنان و جوانان و جنبش‌های زیست‌محیطی می‌خواهد کە در قبال این فرایند مسئولیت‌پذیر بودە و به روند صلح و جامعه دموکراتیک بپیوندند. این بیانیه با اشاره به تلاش‌های صورت گرفته توسط رهبری پ‌ک‌ک برای برقراری صلح از سال ۱۹۹۳ «تنظیم و برقرار مجدد روابط کُرد و ترک» را اجتناب ناپذیر دانسته است. بیانیە ضمن درخواست مسئولیت‌پذیری از سوی از قدرت‌های بین‌المللی کە طی یکصدسال گذستە در سیاستهای نسل کشی کردها سهیم بودەاند، خواستە شدە است کە مانعی در راە برقراری سیاست دمکراتیک ایجاد نکردە و فرایند کنونی حمایت کنند. در خاتمە این بیانیە، ضمن گرامیداشت یاد سری ثریا اوندر، اعلام شدە است کە دو نفر از اعضای رهبری این حزب، فواد علی حیدر کایتان، در ۳ ژوئیه ۲۰۱۸ و رضا آلتون، در ۲۵ سپتامبر ۲۰۱۹ جان خود را از دست دادەاند.

در حالی‌که دور چهارم مذاکرات میان ایران و ایالات متحده در پایتخت عمان به پایان رسید، هنوز نشانه‌ای از پیشرفت واقعی دیده نمی‌شود. تهران همچنان بر حق غنی‌سازی خود تأکید دارد و واشنگتن خواهان توقف کامل این برنامه است. چهارمین دور مذاکرات هسته‌ای میان ایران و ایالات متحده آمریکا، روز شنبه ١١ مە، ۲۲ اردیبهشت در مسقط، پایتخت عمان، بدون دستیابی به توافقی مشخص پایان یافت. با وجود تداوم گفت‌وگوها ، همچنان نشانه‌ای از پیشرفت واقعی دیده نمی‌شود؛ چرا که تهران بر حق غنی‌سازی خود پافشاری می‌کند و واشنگتن توقف کامل این برنامه را شرط اساسی می‌داند. این دور از مذاکرات، که پس از لغو ناگهانی جلسه قبلی در ۱۱ اردیبهشت برگزار شد، بیشتر با هدف حفظ کانال دیپلماتیک و بررسی راه‌حل‌های فنی ادامه یافت. هرچند طرفین از لحن نسبتاً مثبت استفاده کردند، اما اختلافات بنیادین به‌ویژه بر سر سطح و گستره غنی‌سازی پابرجا ماند. واکنش طرفین پس از نشست عباس عراقچی، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی، در واکنش به پایان این دور از مذاکرات، گفت‌وگوها را "دشوار" توصیف کرد  و بر لزوم زمان بیشتر برای دستیابی به درک متقابل تأکید کرد. او پیش از آغاز نشست نیز گفته بود : «مذاکرات در حال پیشرفت است، اما هرچه جلوتر می‌رویم، نیاز به مشورت و ملاحظات بیشتر می‌شود». اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت امور خارجه، نیز در پیامی در شبکه اجتماعی ایکس ، مذاکرات را «دشوار اما مفید» خواندە و افزودە بود: این گفت‌وگوها با هدف درک بهتر مواضع طرفین و یافتن راه‌حل‌هایی منطقی و واقع‌بینانه انجام شد.» به گفته او، دور بعدی مذاکرات با هماهنگی دولت عمان برگزار خواهد شد. از سوی دیگر، یک مقام آمریکایی در گفت‌وگو با خبرگزاری آسوشیتدپرس ، فضای نشست را «دلگرم‌کننده» توصیف کرد و گفت: توافق شد که مذاکرات در ادامه، روی ابعاد فنی متمرکز شود. ما از نتیجه امروز دلگرم هستیم و مشتاقانه منتظر دور بعدی گفت‌وگوها هستیم، تنش‌های پیش از نشست: خطوط قرمز روشن پیش از برگزاری این نشست، استیو ویتکاف، نماینده ویژه آمریکا، در مقاله‌ای در وب‌سایت بریتبارت، موضع سخت‌گیرانه واشنگتن را شفاف بیان کرد . او نوشت: برنامه غنی‌سازی دیگر در ایران نمی‌تواند وجود داشته باشد. این خط قرمز ماست... تأسیسات نطنز، فردو و اصفهان باید برچیده شوند. این اظهارات با واکنش شدید مقامات ایران مواجه شد. آن‌ها بار دیگر بر «حق غیرقابل مذاکره» خود برای استفاده از چرخه کامل سوخت هسته‌ای، در چارچوب تعهدات خود در پیمان NPT تأکید کردند . شایان ذکر است که این گفت‌وگوها پس از شکست دور سوم مذاکرات در مسقط برگزار شد؛ نشستی که به دلیل اختلافات بر سر سطح غنی‌سازی، بی‌نتیجه باقی ماند. همچنین، دور چهارم ابتدا قرار بود در تاریخ ۱۱ اردیبهشت برگزار شود که ناگهان لغو شد. نگرانی‌های بین‌المللی و واکنش‌های منطقه‌ای در سطح بین‌المللی نیز نگرانی‌ها فزونی گرفته است. رافائل گروسی، مدیرکل آژانس بین‌المللی انرژی اتمی، در اظهاراتی هشدار داده بود  که ایران تنها چند گام با توانایی ساخت سلاح هسته‌ای فاصله دارد. در همین حال، اسرائیل که به‌طور سنتی با حساسیت بالایی مذاکرات را پیگیری می‌کند، اعلام کرده است که برای جلوگیری از دستیابی ایران به تسلیحات هسته‌ای، از هیچ اقدامی فروگذار نخواهد کرد. چشم‌انداز مبهم مذاکرات با وجود فضای سنگین و اختلافات عمیق، هر دو طرف همچنان بر ادامه گفت‌وگوها تأکید دارند. به‌نظر می‌رسد که تمرکز بر مسائل فنی می‌تواند فرصتی برای کاهش تنش‌ها فراهم کند، اما رسیدن به توافق، مستلزم انعطاف‌پذیری واقعی از سوی طرفین خواهد بود. در یک‌سو، آمریکا تعطیلی کامل برنامه غنی‌سازی را شرط بازگشت به توافق می‌داند. در سوی دیگر، ایران این خواسته را ناقض حاکمیت ملی خود می‌داند، اگرچه به دلیل فشارهای اقتصادی و سیاسی، مسیر دیپلماسی را همچنان باز نگه داشته است. دور بعدی مذاکرات که قرار است با محوریت مسائل فنی برگزار شود، آزمونی جدی برای سنجش میزان آمادگی دو طرف برای رسیدن به توافقی عملی و پایدار خواهد بود. با این حال، شکاف‌های عمیق موجود، چالشی جدی برای هرگونه پیشرفت در آینده نزدیک باقی می‌ماند.

بر اساس گزارش سازمان‌های حقوق بشری، احسان فریدی دانشجوی دانشگاە تبریز، بە اتهام «محاربە» از سوی شعبە سوم دادگاە انقلاب این شهر بە اعدام محکوم شدە است. سازمان حقوق بشری آداپ (انجمن دفاع از زندانیان سیاسی آذربایجانی در ایران) در گزارشی اعلام کردە است کە احسان فریدی، دانشجوی ٢٢ سالە دانشکدە فنی دانشگاە تبریز، بە اتهام محاربە از سوی شعبە سوم دادگاە انقلاب تبریز بە ریاست قاضی حسن فتح‌نژاد بە اعدام محکوم شدە است. فریدی نخستین بار در ۱۸ اسفند ۱۴۰۲ بازداشت و به شش ماه حبس محکوم شده بود. وی مجددا ۲۹ خرداد ۱۴۰۳، در جریان مراجعه به شعبه ۱۵ بازپرسی دادسرای عمومی و انقلاب تبریز که شعبه ویژه رسیدگی به جرایم امنیتی است، بازداشت و پس از بازجویی توسط اداره اطلاعات تبریز به زندان مرکزی این شهر منتقل شد. آداپ به نقل از منابع نزدیک به خانواده این زندانی سیاسی گفته است که، رئیس شعبه سوم دادگاه انقلاب تبریز، بدون توجه به دفاعیات احسان و وکیل او حسن فرهودی‌نیا، تنها با استناد به گزارش‌های اطلاعات و کیفر خواست دادسرا، رای اعدام را صادر کرده است. بر اساس گزارش توانا ، تاکنون مشخص نیست که این دانشجوی ٢٢ سالە بنا به چه دلیلی با اتهام محاربه مواجە شدە است. این گزارش می‌افزاید که این حکم در دادگاه تجدید نظر نیز عینا تایید شده است و پرونده این زندانی سیاسی درپی اعتراض وکیل او، حسن فرهودی‌نیا، به دیوان عالی کشور ارجاع شده است.

در بحبوحە  مخالفت فزاینده واشنگتن با غنی‌سازی اورانیوم از سوی ایران و در حالی که اسرائیل با نگرانی نظاره‌گر فرایند مذاکرات میان ایران و آمریکا است، ساعتی قبل، بدون دستیابی بە نتیجە مشخص، این مذاکرات در مسقط پایان یافت. بە رغم تنشهای فراوان میان ایران و آمریکا، متعاقب اظهارات ویتکاف مبنی بر لزوم برچیدەشدن تاسیسات غنی سازی از سوی ایران، ساعتی قبل رسانه‌های دولتی ایران گزارش دادند که مذاکرات میان ایران و آمریکا در مسقط، پایتخت عمان، خاتمە یافتە است. در این بارە، وزیر امور خارجه ایران، عباس عراقچی، پس از آنکه هر دو طرف بر خطوط قرمز خود پافشاری کردند، این گفتگوها را دشوار خواند. عباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران، پیش از جلسه امروز اظهار داشتە بود که مذاکرات در حال پیشرفت بودە و طبیعتاً هر چه جلوتر می‌رویم، به مشورت‌ها و ملاحظات بیشتری نیاز داشتە و زمان بیشتری برای بررسی مسائل مطرح شده لازم بە نظر می رسد. اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت امور خارجه ایران نیز، با انتشار این خبر در شبکە اجتماعی X تایید کرد که مذاکرات به پایان رسیده است ، وی همچنین افزود که این مذاکرات دشوار اما برای درک بهتر مواضع یکدیگر و یافتن راه‌های معقول و واقع‌بینانه برای رسیدگی به اختلافات مفید بودند. بقایی همچنین اظهار داشت که دور بعدی مذاکرات، مانند دورهای قبلی، توسط عمان هماهنگ و زمان آن اعلام خواهد شد. علیرغم نشانەهای اندک برای پیشرفت مذاکرات، تضاد نگرشهای ایران و آمریکا در رابطە غنی سازی اورانیوم همچنان برقرار است. ایران گفته است که از توانایی غنی‌سازی اورانیوم خود دست نخواهد کشید. ویتکاف در مقاله‌ای که روز جمعه در وبسسایت خبری راست‌گرای بریتبارت منتشر شد، گفتە بود: یک برنامه غنی‌سازی دیگر هرگز نمی‌تواند در ایران وجود داشته باشد. این خط قرمز ماست. عدم غنی‌سازی. این به معنای برچیدن، عدم تسلیحاتی شدن و به معنای آن است که نطنز، فردو و اصفهان - این سه تأسیسات غنی‌سازی آنها - باید برچیده شوند. در این میان رافائل گروسی، رئیس آژانس بین‌المللی انرژی اتمی، ماه گذشته هشدار دادە بود که دور نیست کە ایران فاصلەی چندانی با دستیابی به سلاحهسته‌ای فاصله داشتە باشد.

به عنوان بخشی از کمپین نە بە اعدام در ایران، یک کارزار بین‌المللی جمع‌آوری امضا برای نجات جان پخشان عزیزی آغاز شدە است. بر اساس گزارشهای منتشر شدە ، شماری از فعالان مدنی کرد و جامعە مدنی در دیاسپورا با تنظیم طوماری خواستار لغو حکم اعدام پخشان عزیزی شده‌اند. برگزارکنندگان این کارزار تأکید کردەاند که جان پخشان عزیزی در معرض خطر جدی قرار داشتە و از همه اقشار جامعه، نهادها و افراد خواستەاند از این کمپین حمایت کنند. دادخواستی که خواستار اقدام برای نجات جان عزیزی شده است به شرح زیر است: پخشان عزیزی را فراموش نکنیم. خطر اعدام جدی است. پخشان عزیزی، روزنامه نگار و فعال حقوق زنان اهل مهاباد و فارغ التحصیل رشته مددکاری اجتماعی از دانشگاه علامه طباطبایی تهران، به دلیل فعالیت های داوطلبانه و انسان دوستانه در میان آوارگان جنگ داعش دستگیر و به اعدام محکوم شدە است. با توجه به اظهارات وکلای او مبنی بر روند عجولانه رسیدگی بە پروندە وی در دیوان عالی کشور، خطر اعدام برای او جدی است. ما امضاکنندگان این طومار، خواهان لغو فوری حکم اعدام او هستیم و از همه می‌خواهیم برای نجات جان پاکشان عزیزی به ما بپیوندند. برگزارکنندگان این کارزار خواستار حمایت از پخشان عزیزی در برابر سیاست‌های سرکوبگرانه دولت ایران شدند. در این بیانیه آمده است که تصمیمات مربوط به پخشان عزیزی، وریشه مرادی و شریفه محمدی باید فوراً لغو شود. در گردهمایی شرکت کنندگان در این کارزار نیز آمدە است کە صدور حکم و تائید مجدد حکم اعدام وی از سوی دادگاە عالی ایران، ناعادلانه و ناقض حقوق بشر است. سازمان عفو بین‌الملل نیز در دادخواستی در ۷ فوریه، در رابطە با ناعادلانە بودن صدور حکم اعدام عزیزی اظهار داشتە بود: جامعه جهانی باید فوراً از مقامات ایرانی درخواست نماید تا اعدام پخشان عزیزی، امدادگری که به طور خودسرانه بازداشت و پس از محاکمه‌ای به شدت ناعادلانه در دادگاه انقلاب به اعدام محکوم شدە است، را متوقف کنند. عفو بین‌الملل با اشاره به اینکه مقامات ایرانی همچنان مصمم به استفاده از مجازات اعدام به عنوان ابزاری برای سرکوب سیاسی جهت ایجاد ترس در میان مردم هستند، اعلام کردە بود: پخشان عزیزی صرفاً به دلیل فعالیت‌های مسالمت‌آمیز حقوق بشری و بشردوستانه خود، از جمله ارائه حمایت بشردوستانه به زنان و کودکان در شمال شرقی سوریه که در پی حملات گروه مسلح داعش آواره شده‌اند، بازداشت شده است. او به جای مواجهه با اعدام قریب‌الوقوع، باید فوراً و بدون قید و شرط آزاد شود. پیش از این نیز کمپین آزادی برای آزادی پخشان عزیزی با صدور بیانەای بر حمایت از پخشان عزیزی، اعتراض خود را نسبت بە صدور حکم غیر انسانی اعدام اعلام کردە بود. پخشان عزیزی در ۴ آگوست ۲۰۲۳ در تهران بازداشت شد. حکم بازداشت او در ۱۱ دسامبر صادر و در ۲۳ جولای ۲۰۲۴ توسط دادگاه انقلاب تهران به اعدام محکوم شد. این حکم در ۸ ژانویه ۲۰۲۴ توسط شورای عالی قضایی ایران تأیید شد. هم اکنون با تائید مجدد حکم اعدام پخشان عزیزی، جان وی به طور جدی در معرض خطر قرار دارد. پخشان عزیزی, وریشه مرادی و شریفە محمدی، سە فعال اجتماعی سیاسی هم اکنون در معرض خطر قریب الوقوع اعدام در ایران قرار دارند.

Stefan Rousseau / POOL / AFP رهبران چهار کشور اروپایی — آلمان، فرانسه، بریتانیا و لهستان — در نخستین سفر مشترک خود به کی‌یف، به ولادیمیر پوتین رئیس‌جمهور روسیه اولتیماتیمی ۳۶ ساعته برای پذیرش آتش‌بس ۳۰ روزه در اوکراین دادند. این درخواست با حمایت دونالد ترامپ رئیس‌جمهور آمریکا و تهدید به تحریم‌های گسترده و بی‌سابق در صورت عدم پایبندی مسکو همراه است. روز گذشتە ١٠ مە ٢٠٢٥، امانوئل مکرون، رئیس‌جمهور فرانسه، در یک کنفرانس مطبوعاتی مشترک با ولودیمیر زلنسکی اعلام کرد: از روز دوشنبه ۱۲ مه، آتش‌بس کامل در خشکی، دریا و هوا باید آغاز شود. این تنها راه برای ورود به مذاکرات صلح پایدار است. وی افزود:هرگونه نقض این آتش‌بس با تحریم‌های هماهنگ اروپا و آمریکا پاسخ داده خواهد شد. از سوی دیگر نخست‌وزیر بریتانیا، سر کییر استارمر، با تأکید بر اتحاد غرب هشدار داد: دیگر هیچ "اگر" و "اما"یی وجود ندارد. پوتین یا صلح را انتخاب می‌کند یا تحریم‌هایی که اقتصاد روسیه را فلج خواهد کرد را باید پذیرا باشد. وی تحریم‌های بخش انرژی و بانکی را «گزینه قطعی» خواند. فریدریش مرتس، صدراعظم آلمان نیز در پاسخ به تردیدها د رباره تأثیر تحریم‌های جدید گفت: تقریباً تمام کشورهای عضو اتحادیه اروپا و یک ائتلاف بزرگ از داوطلبین در سراسر جهان مصمم هستند که این تحریم‌ها را اعمال کنند، حتی اگر ابتکار عمل آخر هفته ما با شکست مواجه شود. زلنسکی با استقبال از این اقدام گفت: «متحدان ما به جای صحبت از تحریم، عملاً متحد شده‌اند». وی از تماس تلفنی رهبران حاضر در کی‌یف با ترامپ خبر داد و آن را «مثبت و سازنده» توصیف کرد. آندری سیبیها، وزیر خارجه اوکراین، نیز با انتشار عکسی از این مکالمه در شبکه‌های اجتماعی بر کلیدی بودن حمایتامریکا تأکید کرد. نگرانی روسیه از تحریمهای اروپا و تجدید قوای اوکراین دیمیتری پسکوف سخنگوی کرملین، این تهدیدها را «بی‌اساس» خواند و به شبکه روسیا-۱ گفت: روسیه به فشارها عادت دارد. آتش‌بس تنها در صورت توقف ارسال سلاح به اوکراین ممکن است. وی با اشاره به آتش‌بس یک‌جانبه سه‌روزه روسیه که هم‌زمان با جشن «روز پیروزی» اعلام شده بود، گفت: در واقع، چند روز پیش، پوتین آتش‌بسی سه‌روزه اعلام کرد. آیا واکنشی از کی‌یف شنیدید؟ ما هم نشنیدیم. او افزود: کاملاً واضح است که اروپا در حال رویارویی با ماست. ما این را حس می‌کنیم، می‌دانیم، و کاملاً به آن عادت داریم.. مسکو مدعی است کی‌یف با تصویب قانونی در ۲۰۲۲ که مذاکره با پوتین را ممنوع کرد، راه گفت‌وگو را بسته است. از سوی دیگر، مقامات کرملین، با توجە بە سخنان مکرون مبنی بر عدم توقف ارسال سلاح بە اوکراین، هشدار دادەاند کی‌یف ممکن است از آتش‌بس برای تجدید نیروها و دریافت تسلیحات بیشتر استفاده کند. پیش از این مکرون اظهار داشتە بود کە ارسال سلاح به اوکراین متوقف نخواهد شد. از سوی دیگر، رهبران اروپایی در یک تماس ویدئویی با نمایندگان ۲۰ کشور عضو «ائتلاف داوطلبان» — شامل ایالات متحده، ژاپن و کانادا — شرکت کردند. اورزولا فن‌درلاین، رئیس کمیسیون اروپا، گفت: آتش‌بس بدون پیش‌شرط، تنها راه برای مذاکرات معنادار است. دونالد تاسک، نخست‌وزیر لهستان نیز اشارە کرد کە جهان آزاد متحد شده است. ابهام در نقش آمریکا؛ ترامپ میان حمایت و تردید پیش از این، دولت ترامپ پیشنهاد آتش‌بس ۳۰ روزه را در مذاکرات بهار امسال در عربستان سعودی مطرح کرده بود و کی‌یف با آن موافقت کرده است. در این بارە کیت کلاگ، فرستاده ویژه ترامپ، اعلام کرد: نظارت نیازمند همکاری روسیه است، اما کرملین همکاری نکرده است. پایان بازی: دیپلماتیک یا تشدید جنگ اکنون نگاه‌ها به پاسخ کرملین دوخته شده است. سر کییر استارمر در این رابطە گفت : این آزمون نهایی برای پوتین است: صلح یا تحریم‌های فلج‌کننده». زلنسکی نیز هشدار داد: «اگر روسیه به جنگ ادامه دهد، جهان پاسخ یکپارچه خواهد داد. نشست رهبران اروپایی در کی‌یف در حالی انجام گرفت کە پوتین مراسم "هشتادمین سالگرد روز پیروزی روسیه" در مسکو را، برگزار میکرد. این مراسم با حضور بیش از ٢۵ رهبر جهان از جمله شی جینپینگ رئیس‌جمهور چین و لوئیز ایناسیو لولا دا سیلوا رئیس‌جمهور برزیل، حمایت آشکار این کشورها از روسیه و عملیات نظامی آن در اوکراین را برجسته کرد. پوتین در سخنرانی خود تأکید کرد که جامعه روسیه به طور کامل از نیروهای حاضر در عملیات ویژه نظامی حمایت می‌کند و حضور گسترده رهبران کشورهای جهان جنوب نمادی از همبستگی و پشتیبانی بین‌المللی روسیه در برابر فشارهای غرب است. اقدامی که ناظران آن را تلاشی برای تقویت گفتمان تاریخی مسکو در شرایط کنونی ژئوپلیتیک ارزیابی کردند..

همزمان با انتشار یک ویدیوی کوتاە از سوی گردانهای قسام در رابطە با وضعیت دو گروگان اسرائیلی، یک مقام امنیتی اسرائیل اعلام کرد کە احتمال دارد جنگ غزە تا دو سال دیگر نیز ادامە پیدا کند. امروز ١١ مە ٢٠٢٥، گردانهای قسام، وابستە بە جنبش حماس، یک ویدیوی کوتاە از دو گروگان اسرائیلی با نامهای ایلکانا بوحبوتی و یوسف حییم اوحنان را منتشر کرد. در این ویدیو ، یوسف اوحنان گروگان اسرائیلی کە در جریان حملە ٧ اکتبر ٢٠٢٣ بە اسرائیل ربودە شدە است، اعلام نمود کە جان وی در خطر بودە و ایلکانا، دیگر گروگان اسرائیلی در وضعیتی بحرانی قرار دارد. از سوی دیگر، آنها در شرایط وخیمی قرار داشتە و مقادیر بسیات کمی مواد خوراکی در اختیاار دارند. اظهارات این گروگانی در حالی است کە غزە در محاصرە کامل قرار دارد. از سوی دیگر، بنابه گزارش کانال ۱۲ اسرائیل، یک مقام امنیتی اسرائیل اعلام داشتە است که جنگ در غزه ممکن است تا دو سال دیگر نیز ادامه یابد. پیش از این ، رادیو ارتش اسرائیل از فراخوان دو واحد ذخیره پیاده نظام و زرهی دیگر خبر داد که به سه واحد ذخیره‌ای که هفته گذشته با هدف گسترش نبرد در نوار غزه فراخوانده شده بودند، می‌پیوندند. به گفته ارتش اسرائیل، این دو واحد ذخیره دیگر (پیاده نظام و خودروهای زرهی) صبح یکشنبه برای گسترش عملیات نظامی در غزه فراخوانده شدە و به آنها دستور داده شدە است تا به انبارهای نظامی و پایگاه‌های آموزشی مراجعه کنند. در ان رابطە ارتش اسرائیل اعلام کرد: این واحدها به سه واحد ذخیره که هفته گذشته فراخوانده شدند، می‌پیوندند و مجموع نیروهای نیروی هوایی اسرائیل را در این دوره به پنج واحد ذخیره برای پشتیبانی از عملیات گیدئون می‌رسانند. این ب سیج نیروهای نظامی ذخیرە کە یکی از بزرگترین سازماندهی های مجدد نیرو از زمان آغاز جنگ پس از حمله ۷ اکتبر حماس بە شمار می رود، با هدف حمایت از یک طرح نظامی نتانیاهو مبتنی بر اتخاذ یک استراتژی تهاجمی است.

با از سرگیری دور چهارم مذاکرات ایران و آمریکا، حول پروندە هستەای در مسقط، عباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران، ساعاتی قبل از از سرگیری دور چهارم مذاکرات با آمریکا گفت که تهران از حقوق هسته‌ای خود عقب‌نشینی نخواهد کرد. بنابە گزارش رسانەها، عراقچی شنبه شب در کنفرانسی عربی-ایرانی در دوحه گفت: اگر هدف این مذاکرات تضمین عدم دستیابی به سلاح‌های هسته‌ای باشد، توافق امکان‌پذیر است. با این حال، اگر هدف محدود کردن حقوق هسته‌ای ایران باشد، ایران هرگز عقب‌نشینی نخواهد کرد. تا کنون در رابطە با موضوع غنی‌سازی از سوی واشنگتن سیگنال‌های متفاوتی از سوی آمریکا وجود داشته است. استیو ویتکوف، فرستاده ویژه ترامپ در خاورمیانه، روز جمعه در مصاحبه‌ای گفت که تأسیسات غنی‌سازی ایران باید برچیده شوند. ویتکوف افزود بود: اگر آنها روز یکشنبه کارآمد نباشند، دیگر ادامه نخواهند داد و ما باید مسیر دیگری را در پیش بگیریم. از سوی دیگر رئیس جمهور آمریکا نیز اظهار داشتە است که اگر ایران توافقی را امضا کند، به یک کشور بزرگ و شاد تبدیل خواهد شد، اما او همچنین یک کمپین فشار حداکثری را حول تحریم‌های شدیدم با هدف قطع صادرات نفت ایران دنبال کرده است. در واکنش بە این اظهارات یک مقام ارشد ایرانی نزدیک به تیم مذاکره‌کننده هشدار داد که درخواست‌های ایالات متحده برای غنی‌سازی صفر و برچیدن سایت‌های هسته‌ای ایران به پیشرفت مذاکرات کمکی نخواهد کرد. به گفته هاآرتص ، تهران مایل است در ازای لغو تحریم‌ها، در مورد برخی محدودیت‌های برنامه هسته‌ای خود مذاکره کند. با این حال، ایران می‌گوید که پایان دادن به برنامه غنی‌سازی یا واگذاری ذخایر اورانیوم غنی‌شده از جمله خطوط قرمز ایران است که نمی‌توان از آنها گذشت.