حزب‌الله با حمایت ایران، همچنان در لبنان نقش آفرین است
در آمریکا، صندوق‌های رأی موازنه‌های سیاسی داخلی را از نو ترسیم و نتایج آن‌ها بر عرصه بین‌المللی نیز سایه می‌اندازد. در خاورمیانه نیز بشکه باروتی وجود دارد کە میتوان آن را خاموش کرد یا فتیلە آن را روشن نمود. میان این دو صحنه که محاسبات و پیامدهایشان به یکدیگر گره خورده است، لبنان نفس را در سینه حبس کرده است. این کشور ضعیف‌ترین عرصه و شکننده‌ترین حلقه در منازعه‌ای است که اختیار آن را در دست ندارد، اما سنگین‌ترین هزینه‌هایش را می‌پردازد.
با وجود اطمینان‌هایی که از طریق عین‌التینه به دولت لبنان منتقل شده و بر عدم مشارکت حزب‌الله در هیچ جنگ نیابتی ای تأکید داشته است، این اطمینان‌ها به دو دلیل اصلی نتوانسته‌اند نگرانی‌ها را برطرف کنند.
نخست آنکه تجربه‌های گذشته ثابت کرده است تعهدات حزب‌الله چیزی جز نوشتەهایی بر روی کاغذ نبوده‌اند.
دوم آنکه این پیام‌ها از سوی جناح سیاسی حزب‌الله صادر شده‌اند، بدون آنکه تضمینی وجود داشته باشد که بیانگر موضع فرماندهی نظامی واقعی این گروه، وابسته به سپاه پاسداران انقلاب اسلامی باشند.
بر اساس اطلاعات منتشر شدە از سوی روزنامەهای لبنانی، تماس‌های اخیر میان جوزف عون، رئیس‌جمهوری لبنان، و طرف آمریکایی نشان داده است که پرونده لبنان تا روشن شدن نتایج انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا در وضعیت انتظار قرار گرفته است.
با این حال، متوقف شدن روند سیاسی خطرات امنیتی را از میان نمی‌برد، به‌ویژه در صورتیکە تهران تصمیم بە فعال کردن جبهه جنوب لبنان بگیرد که اسرائیل نیز با اشتیاق فراوان در انتظار آن است.
در نشانه‌ای از آمادگی، اسرائیل برای هرگونه رویارویی احتمالی، شهرداری کرمیئیل در شمال اسرائیل اعلام کردە است که پناهگاه‌های عمومی را همچنان باز نگه می‌دارد. این اقدام برای آمادگی در برابر تشدید احتمالی درگیری نظامی با ایران صورت گرفته است که ممکن است به جبهه لبنان نیز گسترش یابد.
از سوی دیگر، در حالی که لبنان گام‌های مهمی را برای سامان‌دهی روابط خود با سوریه و پایان دادن به دوره مداخلات در امور داخلی برداشته است، حزب‌الله همچنان سیاست بازی با آتش در خارج از مرزها را ادامه می‌دهد.
دمشق اعلام کردە است که طرحی را مبنی بر هدف قرار دادن پالایشگاه حمص خنثی و یک هسته مرتبط با حزب‌الله را به دست داشتن در آن متهم کرده است. این اعلام پس از عملیاتی امنیتی صورت گرفت که به بازداشت اعضای این هسته و کشف مواد منفجره آماده‌شده برای اجرای حمله انجامید.
این اتهام در چارچوب مجموعه‌ای از عملیات‌هایی مطرح می‌شود که مقام‌های سوری از زمان سقوط حکومت بشار اسد از خنثی کردن آن‌ها خبر داده‌اند.
مقام‌های سوری در جریان این عملیات‌ها، دست‌کم شش هسته و شبکه را مرتبط با حزب‌الله معرفی کرده‌اند. فعالیت‌های منتسب به آن‌ها از برنامه‌ریزی برای ترور و شلیک موشک تا هدف قرار دادن تأسیسات حیاتی را در بر می‌گرفته است.
مقام‌های سوری مدارکی را در اختیار دارند که وابستگی متهمان، از جمله شماری از شهروندان لبنانی، به حزب‌الله و دست داشتن آنان در اقدامات تروریستی در داخل سوریه را نشان می‌دهد.
این منابع معتقدند که جلوگیری از اخلال در امنیت سوریه مستلزم آن است که دمشق خواستار تحویل اعضای حزب‌الله شود که پیش‌تر در خاک سوریه جنگیده‌اند و هر فردی را که مسئولیت او در ارتکاب جرائم اثبات شود، در دستگاه قضایی سوریه تحت پیگرد قرار دهد.
در مقابل، حزب‌الله به‌سرعت تمامی اتهام‌ها را قاطعانه رد و از طریق دفتر روابط رسانه‌ای خود تأکید نمودە است که هیچ‌گونه حضور یا ارتباطی در خاک سوریه ندارد و با هیچ فعالیتی که امنیت و ثبات این کشور را به خطر بیندازد، ارتباطی ندارد.
اتهام‌ها تنها به سوریه محدود نماندە است. وزارت کشور یمن اعلام کرد که ۲۱ کارشناس وابسته به سپاه پاسداران انقلاب اسلامی و حزب‌الله، عملیات شبه‌نظامیان حوثی را مدیریت می‌کنند و در شش منطقه یمن، شامل صنعا، صعده، حدیده، حجه، عمران و خوخه، مستقر هستند.
به گفته این وزارتخانه، حوزه تخصص این افراد موشک‌های بالستیک و پهپادهاست.
لبنان دیگر توان تحمل بار آوارگی را ندارد
در نقطه مقابل اتهام‌های امنیتی فرامرزی، دولت لبنان مسیر متفاوتی را برای سامان‌دهی روابط خود با سوریه بر پایه همکاری رسمی و احترام به حاکمیت ملی دنبال می‌کند.
در همین چارچوب، یک روز پس از سفر هیات وزیران لبنانی به دمشق، جوزف عون، رئیس‌جمهوری لبنان، بار دیگر تأکید کرد که این کشور دیگر توان پذیرش آوارگان سوری بیشتری را ندارد.
عون در دیدار با سوزان راب، مدیرکل مرکز بین‌المللی توسعه سیاست‌های مهاجرت، بر ادامه هماهنگی با مقام‌های سوری برای سامان‌دهی بازگشت مرحله‌ای آوارگان با توجه به تحولات سیاسی رخ‌داده در سوریه تأکید کرد.
او از جامعه بین‌المللی و سازمان‌های بشردوستانه خواست کمک‌ها را در داخل کشور خود آوارگان در اختیار آنان قرار دهند تا به بازگشت تشویق شوند.
هم‌زمان، ارتش لبنان تلاش‌های دیپلماتیک خود را برای جلب حمایت خارجی گسترش داده است. ژنرال رودولف هیکل، فرمانده ارتش، در مجمع امنیت منطقه‌ای گفت‌وگوی منامه ۲۰۲۶ که از ۳۰ اکتبر تا اول نوامبر در بحرین برگزار شد، شرکت کرد.
مجموع این تحولات نشان می‌دهد که لبنان در نقطه تلاقی رقابت‌های منطقه‌ای و تحولات سیاسی آمریکا قرار گرفته است. انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا و تأثیر احتمالی نتایج آن بر سیاست خاورمیانه‌ای واشنگتن، در کنار محاسبات امنیتی اسرائیل و احتمال حمله نظامی به ایران، بر ابهام آینده امنیتی لبنان افزوده است.
در این میان، جایگاه حزب‌الله در راهبرد منطقه‌ای تهران، احتمال گسترش هرگونه رویارویی ایران و اسرائیل به جبهه جنوب لبنان را به یکی از مهم‌ترین نگرانی‌ها تبدیل می‌کند.
اتهام‌های مطرح‌شده درباره فعالیت شبکه‌های مرتبط با حزب‌الله در سوریه و حضور کارشناسان وابسته به سپاه پاسداران و این گروه در یمن، در صورت تأیید، نشان‌دهنده ابعاد فرامرزی این مناسبات نظامی است.
چنین وضعیتی، هم‌زمان با تلاش دولت لبنان برای عادی‌سازی روابط با دمشق و تقویت ارتش، شکاف میان سیاست رسمی دولت و تصمیم‌گیری نظامی بازیگران غیردولتی را برجسته می‌کند.
از این منظر، مساله اصلی امنیت لبنان صرفاً احتمال وقوع جنگی تازه نیست، بلکه میزان توانایی دولت در جلوگیری از کشیده‌شدن کشور به رویارویی‌ای است که تصمیم آغاز آن ممکن است خارج از نهادهای رسمی لبنان اتخاذ شود.
از همین رو میتوان پیش بینی کرد در صورت حمله به ایران و ورود حزب‌الله به درگیری، لبنان با خطر تبدیل‌شدن دوباره به یکی از جبهه‌های تقابل منطقه‌ای روبه‌رو خواهد شد.
