آزادی اوجالان و رسمیت حقوقی هویت کُرد، پیش شرط صلح با ترکیه است
- 2 hours ago
- 3 min read
در حالیکە روند گفتگو میان کردها و دولت مرکزی ترکیە با گامهای بسیار کند، کم وبیش همچنان ادامە دارد، حزب کارگران کردستان، پکک، اعلام کرد آزادی عبدالله اوجالان، رهبر زندانی در امرالی و بهرسمیت شناختن حقوقی هویت کُرد را دو شرط اساسی برای دستیابی به صلح با ترکیه میداند. این حزب تمرکز یکجانبه بر موضوع خلع سلاح خود را رد کرد و تأکید کرد این روند مستلزم کسب امتیازهای سیاسی فراگیر از سوی دولت است.
در حالی که بحثها در ترکیه درباره قانون چارچوبی پیشنهادی برای روند صلح و دستیابی بە جامعه دموکراتیک، یا آنچه کە دولت از آن با عنوان روند ترکیه عاری از تروریسم مینامد، افزایش یافته است، مراد قرهییلان، از فرماندهان عالیرتبە سازمان چتر کنفدرالیسم جامعه کردستان، نهاد فراگیر سازمانهای کُردی از جمله پکک، پژاک، و نیز فرمانده کل نیروهای مدافع خلق، شاخه نظامی این حزب، اعلام نمود کە آزادی اوجالان و بهرسمیت شناختن حقوقی هویت کُردی دو شرط اساسی برای دستیابی به صلح با ترکیه هستند.
بر اساس گزارش الشرق الاوسط، قرهییلان در اظهاراتی این ایده را رد کرد که پکک بدون ارائه امتیازهای سیاسی فراگیر از سوی دولت ترکیه، بهطور یکجانبه سلاح خود را کنار بگذارد.
در این راستا، این فرماندە ارشد اعلام کردە است کە وضعیت اوجالان باید بهطور کامل روشن شود، زیرا هر سازش تازهای مستلزم آن است که او نقش مذاکرهکننده اصلی و طرف گفتوگوی محوری را در این روند بر عهده بگیرد.
وی در رابطە با مسالە خلع سلاح نیز گفتە است کە اوجالان باید خود این روند را هدایت کند. به بیان دیگر، او باید آزاد باشد. مطالبات پکک، که قرهییلان آنها را بیان کرد، صرفا بە به سرنوشت اوجالان محدود نماندە است.
بر اساس سخنان وی، قرەییلان تاکید کردە است کە دستیابی به راهحلی پایدار مستلزم تحولی ریشهای در ذهنیت دولت ترکیه است و خواستار بهرسمیت شناختن مبنای حقوقی و مکتوب موجودیت کُردها در قوانین جمهوری ترکیه شد.
او وضعیت ژئوپلیتیک کنونی را فرایندی استثنایی توصیف کردە است کە که در آن سرنوشت کُرد در چند سال آینده تعیین خواهد شد. او همچنین بر ضرورت تدوین راهبردی واحد برای احزاب کُردی تأکید کردە است تا از تحمیل طرحهای منطقهای ناخواسته از سوی قدرتهای خارجی جلوگیری شود.
قرهییلان همچنین به اظهارات پیشین اوجالان اشاره کرد که هیات امرالی وابسته به حزب دموکراسی و برابری خلقها، حزب طرفدار کُردها در ترکیه آن را نقل کرده بود. اوجالان در آن اظهارات گفته بود:
هیچکس نباید موضوع را اشتباه بفهمد. ما با هیچ طرفی به توافق نرسیدهایم. این یک فرایند مبارزه است.
اظهارات قرهییلان چالشی برای دولت ترکیه به شمار میرود، زیرا بهرسمیت شناختن حقوقی هویت کُردی و آزادی اوجالان که به اتهام خیانت و جداییطلبی در ترکیە محکوم شده است، میتواند واکنشهای تند داخلی را از سوی ملیگرایان ترک برانگیزد.
این موضوع در شرایطی مطرح میشود که انتخابات پارلمانی و ریاستجمهوری ترکیه برای سال ۲۰۲۸ برنامهریزی شده است و احتمال دارد زمان آن به پاییز ۲۰۲۷ جلو انداخته شود.
همزمان، رسانههای ترکیه نیز گزارش دادەاند کە رجب طیب اردوغان، رئیسجمهور این کشور، دستور داده است اقدامات لازم را برای تدوین قوانین مربوط به روند موسوم به ترکیه عاری از تروریسم پیش از آغاز تعطیلات تابستانی پارلمان در ماه ژوئیه انجام شود.
این گزارشها به نقل از منابع دولتی اعلام کردند روند تحویل پایگاهها، مخفیگاهها و سلاحهای حزب کارگران کردستان (پکک) در شمال عراق از سر گرفته شده است.
منابع یادشده همچنین از برگزاری نشستی میان مقامهای دولت ترکیه و عبدالله اوجالان در زندان امرالی خبر دادند.
به گفته این منابع، طرحهای قانونی مورد بحث که تنها اعضای حزب کارگران کردستان را در بر میگیرد، ممکن است در نهایت به عفو عمومی منجر شود.
منابع دولتی معتقدند محدود کردن این مقررات صرفا به اعضای حزب کارگران کردستان با اصل برابری در برابر قانون سازگار نیست و در چنین شرایطی دادگاه قانون اساسی بهسختی میتواند از ابطال قانون چارچوبی خودداری کند.
بر اساس این ارزیابی، تعمیم این عفو عمومی به همه زندانیان میتواند آزادی محکومان پروندههای قتل زنان، تجاوز جنسی، آزار کودکان، کلاهبرداری و همچنین اعضای جنبش خدمت، وابسته به فتحالله گولن را در پی داشته باشد.
در همین راستا، نعمان کورتولموش رئیس پارلمان ترکیه نیز در واکنش به درخواستهای احزاب کُردستانی برای تسریع تصویب قانون چارچوبی گفت نهادهای امنیتی باید ابتدا سازوکارهای قابل سنجش و قابل راستیآزمایی برای خلع سلاح پکک را فعال کنند.
او افزود پس از تکمیل این مرحله، پارلمان میتواند قوانین لازم را برای پیشبرد روند تصویب کند.
کورتولموش همچنین گفت در این روند پیشرفتهایی حاصل شده است و دو موضوعی که از نظر حزب کارگران کردستان مانع پیشبرد روند زمین گذاشتن سلاحها به شمار میرفت، برطرف شدهاند.
او توضیح داد نخستین موضوع، ادغام نیروهای سوریە دموکراتیک در نهادهای دولتی سوریه است. دومین موضوع نیز به اجرا درنیامدن طرح مسلح کردن حزب حیات آزاد کردستان (پژاک) برای مشارکت در جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران مربوط میشود.
کورتولموش افزود قصد دارد با ابراهیم کالین، رئیس سازمان اطلاعات ترکیه، دیدار کند تا آخرین تحولات و اطلاعات موجود درباره روند خلع سلاح حزب کارگران کردستان را بهطور مستقیم از او دریافت کند.
