از دریای مدیترانه تا سلول نگب: روایت سیاه گرتا تونبرگ از بازداشت اسرائیل
- Arena Website
- Oct 15, 2025
- 3 min read
بازداشت گرتا تونبرگ، شهروند و فعال زیست محیطی سوئدی از سوی اسرائیل، تنش میان منطق امنیت دولتی و اخلاق همبستگی جهانی را آشکار میکند. این رخداد، بازتابی از تقابل ایدئولوژیک میان اقتدار سیاسی و کنش مدنی است که مرز میان نظم و سرکوب مبهم میشود. تجربهٔ او یادآور ضرورت بازنگری در چگونگی مواجهه دولتها با اعتراضات فراملی و فعالان انساندوست است.
گرتا تونبرگ، فعال اقلیمی سوئدی، از تجربهای تلخ و تحقیرآمیز در جریان بازداشت پنجروزهاش توسط مقامات اسرائیلی پس از توقیف یک ناوگان بشردوستانەای کە عازم غزه پرده برداشت.
تونبرگ در گفتوگویی با روزنامه سوئدی آفتونبلادت اظهار داشت که در بازداشتگاه مورد آزار جسمی و توهینهای کلامی قرار گرفته است.
این فعال ۲۰ ساله در گفتگو با این روزنامە سوئدی گفت که نگهبانان اسرائیلی هنگام بازداشت در بندر اشدود، بارها به او لگد زده و پرچم اسرائیل را بر روی سرش انداختهاند. او افزود:
هر بار که پرچم به صورتم میخورد، لگدی نصیبم میشد. تونبرگ این رفتار را نه شکایتی شخصی، بلکه نشانهای از الگوی سیستماتیک سرکوب علیه فلسطینیها دانست.
ناوگان همبستگی جهانی شامل ۴۲ کشتی حامل کمکهای اضطراری، از جمله غذا، دارو و شیر خشک، اوایل سپتامبر از تونس به سوی غزه حرکت کرد.
در میان ۵۰۰ سرنشین این ناوگان، گروهی از فعالان، نمایندگان پارلمان و دانشجویان از کشورهای مختلف حضور داشتند. نیروهای اسرائیلی با یورش شبانه در آبهای بینالمللی، کشتی اصلی را توقیف و سرنشینان آن را، از جمله تونبرگ و چهار شهروند سوئدی دیگر را حدود ۲۰ ساعت بدون آب و غذا روی عرشه نگه داشتند.
به گفته تونبرگ، پس از انتقال به بندر اشدود، خشونتها شدت گرفت. او مجبور شد تیشرت فلسطین آزاد خود را با لباس نارنجی زندان عوض کند و سپس به زمین کشیده شد.
نگهبانان پرچم اسرائیل را روی او انداختند و او را بهمدت شش ساعت در حالتی تحقیرآمیز، با زانو روی زمین، در گوشهای به نام جای ویژه برای بانوی ویژه نگه داشتند.
تونبرگ همچنین گفت که نگهبانان او را با الفاظ رکیک با توهینهایی به زبان سوئدی مانند «فاحشه کوچک» و «گرتای فاحشه» خطاب کرده و از او عکس سلفی گرفتهاند. او افزود: هر کس سرش را بلند میکرد، ضربه میخورد.
به گفته او، با حضور ایتامار بنگویر، وزیر امنیت ملی راستگرای اسرائیل، فضای بازداشتگاه تنشآمیزتر شد. بنگویر فریاد زد: شما تروریست هستید. تونبرگ میگوید کە در پاسخ بە او گفتە است: هیچ کشوری فراتر از قوانین بینالمللی نیست.
بنگویر بعدها در گفتوگو با روزنامه یدیعوت آحارونوت اظهار داشت که به بازداشت اعضای ناوگان افتخار میکند و هدف او «بازدارندگی» بوده است.
بە گفتە او بازداشتشدگان پس از بازرسی بدنی تحقیرآمیز با دستبند و چشمبند به زندان کتزیوت در صحرای نگب منتقل شدند. تونبرگ از شرایط نامناسب این زندان نیز خبر دادە و گفت:
سلولهای کوچک با بیش از ۱۳ نفر، دمای بالای ۴۰ درجه، آب غیرقابل شرب و وعدههای غذایی ناچیز. او گفت که داروهای بیماران ضبط یا دور ریخته شد و نگهبانان شبها با سروصدا مانع خواب زندانیان میشدند.
در روز سوم، هیئتی از سفارت سوئد برای بازدید کوتاهی به محل رفت، اما بازداشتشدگان آنها را به بیعملی متهم کردند.
تونبرگ گفت که هیچ اقدام حمایتی فوری از سوی دولت سوئد انجام نگرفت. یکی از همسفران او، با نام وینسنت استورم نیز عملکرد سفارت را مایه شرمساری خواندە و گفت که هیئتهای فرانسه و شیلی بسیار فعالتر عمل کردهاند.
اظهارات تونبرگ موجی از انتقاد از دولت سوئد را برانگیخت. خانواده تونبرگ دولت را به بیعملی و پنهانکاری متهم کردند.
پس از پنج روز، تونبرگ و دیگر بازداشتشدگان آزاد شدند، اما محمولههای کمکرسانی به غزه نرسید. در بازگشت به استکهلم، تونبرگ در کنفرانس مطبوعاتی گفت چمدانش با گرافیتی توهینآمیز گرتای فاحشە و پرچم اسرائیل و نقاشی زشتی بازگرداندە شدە است.
او تأکید کرد: «آنچه برای من اتفاق افتاد، تنها بخش کوچکی از رنج روزمره فلسطینیهاست.» او به مرگ یک جوان ۲۰ ساله فلسطینی در بازداشت اسرائیل نیز اشاره کردە و افزود:
اگر اسرائیل بتواند با یک فعال شناختهشده سوئدی چنین کند، تصور کنید با فلسطینیها پشت درهای بسته چه میکنند.
کارشناسان حقوقی در گفتوگو با آفتونبلادت اعلام کردند که این رفتارها میتواند مصداق «جنایات جدی» طبق قوانین بینالمللی باشد.
