فارغ از پیروزی نتانیاهو یا آیزنکوت، ایران هدف اسرائیل است
اسرائیل هفته آینده به استقبال انتخابات پارلمانی می‌رود. این انتخابات در حالی برگزار میشود که برآوردها نشان می‌دهند نتایج انتخابات، هیچگونە تغییر اساسی ای را در سیاستهای این کشور در قبال ایران و فلسطینی‌ها ایجاد نخواهد کرد، زیرا در میان نهادهای سیاسی و امنیتی اسرائیل درباره ادامه اتکا به قدرت نظامی برای مقابله با تهدیدها توافق گسترده‌ای وجود دارد.
بر اساس تحلیلی که خبرگزاری رویترز آن را منتشر نمودە است، مقام‌ها و تحلیلگران بر این باورند کە چه بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر، قدرت را حفظ کند و چه احزاب مخالف دولت آینده را تشکیل دهند، ایران همچنان در صدر اولویت‌های امنیت ملی اسرائیل خواهد بود،
این برآوردها نشان می‌دهند کە اختلاف میان جریان‌های سیاسی اسرائیل عمدتاً بر سر میزان تشدید اقدامات نظامی، آینده شهرک‌سازی در کرانه باختری و میزان نقشی است که دیپلماسی می‌تواند در مواجهه با بحران‌های منطقه‌ای ایفا کند.
نتانیاهو و گزینه تشدید تنش
تحلیلگران معتقدند ادامه نخست‌وزیری نتانیاهو با حمایت متحدان راست‌گرای او ممکن است اسرائیل را به اتخاذ سیاستهای سخت‌گیرانه‌تری در قبال ایران، گسترش شهرک‌سازی در کرانه باختری و کاهش فرصت‌های دستیابی به راه‌حل‌های دیپلماتیک سوق دهد.
آویو بوشینسکی، مشاور پیشین نتانیاهو در این بارە اعلام نمودە است کە نخست‌وزیر اسرائیل در صورت انتخاب مجدد، به گسترش شهرک‌ها و ادامه جنگ علیه ایران، حماس و حزب‌الله خواهد پرداخت و سیاستهای کنونی ممکن است پس از انتخابات نیز ادامه یافتە و حتی با شدت بیشتری نیز دنبال شود.
نتانیاهو روز یکشنبه خواستار اولویت دادن به حمله و پیشگیری از تهدیدها پیش از تحقق آن‌ها شدە و تأکید کردە بود کە اسرائیل نباید صرفاً به مهار تهدیدها یا دفاع در برابر آن‌ها بسنده کند.
بر اساس این تحلیل، راهبرد امنیتی اسرائیل بر تضعیف ایران، ایجاد مناطق حائل در خارج از مرزهای اسرائیل و استفاده از نیروی نظامی برای بازداشتن دشمنان استوار است.
آیا مخالفان معادله را تغییر می‌دهند؟
در انتخابات پیش رو، ائتلاف حزب لیکود به رهبری نتانیاهو و متحدان راست افراطی او با مخالفانی رقابت می‌کند که حزب یاشار به رهبری گادی آیزنکوت، فرمانده نظامی پیشین، هدایت آن‌ها را بر عهده دارد.
با این حال بعید بە نظر میرسد کە حتی در صورت روی کار آمدن مخالفان نتانیاهو، تغییر بنیادینی در سیاست اسرائیل در قبال فلسطینی‌ها رخ دهد.
با توجە بە رویکرد اسرائیل در قبال حماس و غزە، اختلاف میان احزاب ممکن است بر شیوه مدیریت مسائل سیاسی و امنیتی تأثیر بگذارد، اما مواضع اساسی این احزاب درباره تشکیل کشور مستقل فلسطین یا گسترش شهرک‌سازی تغییر نمی یابد.
این رویە از رویکردی دیگر نیز قابل تبیین است. احزاب اسرائیلی در شرایطی برای اتخاذ مواضع سخت‌گیرانه‌تر با یکدیگر رقابت می‌کنند که افکار عمومی این کشور بیش از پیش به سمت راست گرایش پیدا کرده است.
بر اساس این رویکرد جامعە اسرائیل، دولتی که جایگزین نتانیاهو شود ممکن است برای بهبود وجهه بین‌المللی اسرائیل تلاش کند و اقداماتی را برای محدود کردن برخی از موارد خشونت علیە شهرک‌نشینان یا تعدیل لحن مواضع مربوط به گسترش شهرک‌سازی بە اجرا بگذارد. اما سیاستهای کلان آن همچنان بر اساس این رویکرد راستگرایانە، تداوم خواهند یافت.
مایکل یانگ، از مرکز خاورمیانه کارنگی، نیز در این بارە تائید نمودە است کە نهادهای امنیتی و بخش بزرگی از طبقه سیاسی اسرائیل با برخورداری از دیدگاههای مشترک کە بر مقابله با ایران و تقویت بازدارندگی نظامی استوار است، عملا این رویکرد را تقویت می کنند.
اما در رابطە با فلسطین، یوست هیلترمان از گروه بین‌المللی بحران هشدار میدهد کە افزایش خشونت شهرک‌نشینان و سرخوردگی فلسطینی‌ها، در شرایط فقدان چشم‌انداز سیاسی، احتمال وقوع رویارویی گسترده در کرانه باختری را افزایش میدهد.
ایران، هدفی فراتر از مهار
مقابله با تهران از جایگاهی محوری در گفتمان سیاسی و امنیتی اسرائیل برخوردار است. در همین حال، این پرسش مطرح است که آیا نتانیاهو در پی تضعیف نظام جمهوری اسلامی یا سرنگونی آن است؟
نتانیاهو پیش‌تر اعلام کرده بود از میان برداشتن دائمی تهدید ایران مستلزم سرنگونی حکومت در تهران است و تأکید کرده بود در این زمینه دستورهایی به ارتش، سازمان اطلاعاتی موساد و دیگر نهادهای امنیتی داده است.
نخست‌وزیر اسرائیل همچنین حکومت ایران را سر اختاپوسی سمی توصیف کرده بود و با این تعبیر به شبکه گروه‌های مسلح هم‌پیمان تهران در منطقه نیز اشاره کردە بود.
با این حال، تحلیلگران تردید دارند که فشار نظامی به‌تنهایی بتواند ایران را به چشم‌پوشی از منافع اساسی امنیتی خود وادار کند.
به باور ناظران سیاسی، تهران ممکن است بر توانایی خود برای تحمل جنگی طولانی‌مدت حساب کند و هم‌زمان از طریق متحدان منطقه‌ای خود به اعمال فشار بر دشمنانش ادامه دهد.
با وجود کاهش توانایی‌های حزب‌الله در لبنان و حماس در غزه، تحلیلگران معتقدند شبکه متحدان منطقه‌ای ایران به‌طور کامل فرو نپاشیده است و ادامه جنگ ممکن است انگیزه تهران را برای دستیابی به عامل بازدارنده هسته‌ای افزایش دهد.
موضع آمریکا و محاسبات کشورهای عربی
سخنگوی وزارت امور خارجه آمریکا در پاسخ به پرسش‌های رویترز تأکید نمودە است کە واشنگتن به اعمال فشار بر ایران ادامه خواهد داد. او تهران را متهم کردە است که درآمدهای حاصل از فروش انرژی را برای تأمین مالی فعالیت‌هایی به کار می‌گیرد که متحدان آمریکا را تهدید می‌کنند و موجب بی‌ثباتی منطقه می‌شوند.
این سخنگو درباره کرانه باختری نیز اعلام کرد دولت آمریکا از الحاق این منطقه به اسرائیل حمایت نمی‌کند و ثبات در کرانه باختری را به سود امنیت اسرائیل و فرصت‌های دستیابی به صلح دانست.
در سطح کشورهای عربی، برآوردهای نقل‌شده در گزارش رویترز نشان میدهد برخی کشورهای منطقه با احتیاط به سیاستهای نتانیاهو، به‌ویژه در سرزمین‌های فلسطینی، لبنان و سوریه، می‌نگرند، اما در نگرانی از افزایش نفوذ ایران اشتراک نظر دارند.
عبدالعزیز صقر، رئیس مرکز پژوهش‌های خلیج فارس، سیاستهای نتانیاهو در غزه، کرانه باختری، سوریه و لبنان را ویرانگر توصیف و هم‌زمان بر ضرورت دستیابی به توافقی با ایران برای جلوگیری از گسترش درگیری تأکید کردە است.
فقدان توافقی که نفوذ ایران را محدود کند، ممکن است زمینه‌ساز چندین دهه تنش در منطقه شود.
با نزدیک شدن انتخابات اسرائیل، بر اساس این تحلیل، پرسش اصلی دیگر این نیست که آیا اسرائیل راهبرد خود را در قبال ایران تغییر خواهد داد یا نه، بلکه این است که رویارویی دو طرف در مرحله آینده تا چه اندازه ممکن است تشدید شود و آیا رهبران کنونی یا آینده اسرائیل در کنار گزینه نظامی، فضای بیشتری را برای دیپلماسی در نظر خواهند گرفت یا نە؟!
