افشاگری هاآرتص درباره نقش اسرائیل در تبلیغ رضا پهلوی و کمپین بازگشت سلطنت در ایران

Credit: Design: Nadav Gazit. Photos: Joel Saget/AFP and Noam Revkin-Fenton

هآرتص و آزمایشگاه شهروندی دانشگاه تورنتو افشا کرده‌اند که یک عملیات نفوذ دیجیتال پیشرفته، متکی بر حساب‌های جعلی، محتوای تولیدشده با هوش‌مصنوعی و تقویت مالیِ مرتبط با بازیگران اسرائیلی، برای تبلیغ بازگشت سلطنت رضا پهلوی و همزمانی با حملات به زندان اوین اجرا شده است.

تحقیقات  پایگاە خبری اسرائیلی هاآرتص و نشریه اقتصادی آن، دمارکر، نشان می‌دهد که یک کمپین نفوذ آنلاین پیچیده با هدف بازگرداندن سلطنت ایران تحت رهبری رضا پهلوی، پسر آخرین شاه ایران، اجرا شده است. نتایج این تحقیقات نشان می دهد کمپین دیجیتال ظاهراً به‌طور غیرمستقیم توسط دولت اسرائیل تأمین مالی شده و از هوش مصنوعی و حساب‌های جعلی شبکه‌های اجتماعی استفاده کرده است.

این افشاگری‌ها همزمان با انتشار تحقیقاتی از سوی آزمایشگاه شهروندی دانشگاه تورنتو (Citizen Lab) منتشر شده که یک عملیات دیگر به زبان فارسی و طرفدار اسرائیل را شناسایی کرده است.

این عملیات که «فرار از زندان» نام گرفته، گفته می‌شود با اقدامات نظامی اسرائیل، از جمله حمله به زندان اوین در تهران در ژوئن ۲۰۲۵، همزمان بوده و محتوای هماهنگ با آن تولید کرده است. هر دو تحقیق به تلاش گسترده‌ای برای تأثیرگذاری بر افکار عمومی در ایران اشاره دارند.

سفر به اسرائیل و آغاز ماجرا

بر اساس گزارش پایگاە خبری هاآرتص، ماجرا به سفر رضا پهلوی به اسرائیل با دعوت گیلا گاملیئل، وزیر اطلاعات وقت اسرائیل در سال ۲۰۲۳ برمی‌گردد. این سفر از سوی مقام‌های اسرائیلی نشانه حسن‌نیت میان دو ملت اسرائیل و ایران معرفی گردید.

پهلوی در جریان آن سفر از خبرنگاران خواست برای سنجش جایگاهش به حساب‌های شبکه‌های اجتماعی او نگاه کنند و اظهار داشت: حرف مرا باور نکنید، در شبکه‌های اجتماعی جستجو کنید.

اما تحقیقات هاآرتص و دمارکر نشان می‌دهد واکنش‌های مثبت در فضای آنلاین، که پهلوی به آن اشاره داشت، احتمالاً نتیجه کمپینی هماهنگ‌شده بوده است.

به گفته این رسانه‌ها، برخی از حساب‌هایی که خود را کاربران ایرانی معرفی می‌کردند و در پلتفرم‌هایی مانند ایکس و اینستاگرام برای تبلیغ بازگشت سلطنت فعال بودند، با بودجه عمومی اسرائیل تقویت شده‌اند.

حساب‌های جعلی و محتوای تولیدشده با هوش مصنوعی

براساس منابع هاآرتص، این کمپین از سخنرانان بومی فارسی‌زبان استفاده می‌کرد و با کمک ابزارهای هوش مصنوعی پیام‌ها و محتوا، از جمله ویدیوهای دیپ‌فیک، تولید می‌کرد.

برخی از این حساب‌ها به شبکه‌ای مرتبط بودند که ابتدا توسط دو محقق اسرائیلی، نیتسان یاسور و گیل فلدمن، شناسایی شده بود کە فعالیت‌هایی مشکوک در راستای تبلیغ پهلوی و گاملیئل (عضو حزب لیکود) داشتند.

گزارش‌ها همچنان حاکی از آن است کە بودجه این کمپین از یک نهاد خصوصی با ارتباطات دولتی تأمین شده بود. این مسالە نیز نگرانی‌هایی را درباره استفاده از بودجە عمومی برای اهداف سیاسی ایجاد کرده است.

تحقیقات موازی آزمایشگاه شهروندی، شبکه‌ای دیگر را با بیش از ۵۰ حساب جعلی شناسایی کردە است که به باور محققان، احتمالاً توسط دولت اسرائیل یا پیمانکاران وابسته بە آن اداره شدە است. این کمپین به‌ویژه در طول جنگ ۱۲ روزه اسرائیل و ایران در ژوئن ۲۰۲۵ فعال بود و پست‌هایی را منتشر کردە است که به نظر می‌رسد پیشاپیش از اقدامات نظامی، از جمله حمله به زندان اوین، اطلاع داشته‌اند.

این حساب‌ها همچنین محتواهای تولیدشده با هوش مصنوعی را منتشر کردەاند. یک ویدیوی پر بازدید با عنوان سال آینده در تهران آزاد، نتانیاهو، گاملیئل، پهلوی و خانواده‌هایشان را در خیابان‌های تهران نشان می‌داد.

این ویدیو در شبکه ایکس به‌طور گسترده‌ای پخش شد و بازدیدهای بالایی داشت که احتمالاً توسط حساب‌های غیرواقعی تقویت شده بود.

آزمایشگاه شهروندی بر این باور است که زمان‌بندی و محتوای این کمپین نشان می‌دهد که احتمالاً آگاهی قبلی از عملیات نظامی اسرائیل وجود داشته است.

انگیزه‌های ژئوپلیتیکی و انتقادات داخلی

تمرکز این کمپین‌ها بر پهلوی انتقادهایی را از سوی تحلیلگرانی همچون رز زیممت از مؤسسه مطالعات امنیت ملی تل‌آویو برانگیخته است. زیممت با اشاره به نارضایتی گسترده مردم ایران از حکومت اسلامی ایران می‌گوید که پهلوی، که از دهه ۱۹۷۰ به ایران بازنگشته است، گزینه محبوبی در میان ایرانیان برای رهبری نیست. او به هاآرتص گفته است:

اکثر ایرانیان خواهان تغییر هستند، اما رؤیای آن‌ها یک زندگی عادی است، نه بازگشت سلطنت.

او همچنین هشدار داده است که حمایت آشکار اسرائیل از پهلوی می‌تواند روایت حکومت ایران درباره دخالت خارجی را تقویت کند.

منتقدان این پرسش را مطرح کردەاند که آیا حمایت اسرائیل از پهلوی بیشتر جنبه تبلیغاتی دارد یا دیپلماتیک. زیممت این استراتژی را اشتباه توصیف کرده و گفته است که حمایت از چهره‌ای مرتبط با سلطنت ممکن است ایرانیان حساس به نفوذ خارجی را دور کند.

کمپین فرار از زندان

گزارش آزمایشگاه شهروندی که روز جمعه منتشر شدە است، بر هماهنگی کمپین فرار از زندان با اقدامات نظامی اسرائیل تأکید دارد.

در ۲۳ ژوئن ۲۰۲۵، هنگام حمله نیروهای اسرائیلی به زندان اوین، حساب‌های این شبکه پیش از رسانه‌های ایرانی خبر انفجارها را منتشر کردند. یک ویدیوی جعلی که بعدها توسط نیویورک تایمز رد شد، برای تقویت روایت ناآرامی منتشر شد.

این کمپین همچنین ایرانیان را تشویق می‌کرد به زندان هجوم ببرند تا اعضای خانواده خود را آزاد کنند که به باور آزمایشگاه شهروندی با هدف بی‌ثبات کردن حکومت طراحی شده بود.

این افشاگری‌ها در حالی مطرح می‌شود که تنش‌ها میان اسرائیل و ایران شدت گرفته است و هر دو کشور در عملیات دیجیتال و نظامی متقابل فعال هستند.

هاآرتص می‌گوید ایران نیز کمپین‌های نفوذی خود را در اسرائیل، از جمله استخدام افرادی برای ارائه اطلاعات در جریان درگیری اخیر عملیاتی کردە است. استفاده هر دو طرف از هوش مصنوعی و حساب‌های جعلی نشان‌دهنده نقش فزاینده جنگ دیجیتال در رقابت‌های ژئوپلیتیکی است.

پلتفرم‌های اجتماعی که به داده‌های حیاتی درباره این کمپین‌ها دسترسی دارند، تحت فشار فزاینده‌ای برای مقابله با اطلاعات نادرست قرار دارند.

فیتارلی گفته است که شناسایی عاملان این عملیات بدون دسترسی به داده‌های پلتفرم بسیار دشوار است و خواستار شفافیت بیشتر شرکت‌های فناوری شده است.

دولت اسرائیل تاکنون واکنش رسمی به این اتهامات نشان نداده و تلاش‌ها برای تماس با دفتر گاملیئل بی‌نتیجه مانده است.

تحقیقات هاآرتص و آزمایشگاه شهروندی دانشگاه تورنتو نشان می‌دهد که تلاقی دستکاری دیجیتال و ژئوپلیتیک پرسش‌های پیچیده‌ای را درباره حاکمیت، اخلاق و قدرت روایت‌های آنلاین ایجاد می‌کند.

این مداخلاتِ هماهنگِ دیجیتال-نظامی، با ابزارهای فریب و شتاب‌دهی روایت‌ها، حاکی از وجود خطر دوگانه هستند: مشروعیت‌بخشی مصنوعی به اپوزیسیون وابسته به خارجی و تقویت روایت‌های داخلی درباره دخالت خارجی. از همین رو بە نظر می رسد پاسخ‌گویی اسرائیل و فرزند شاە مخلوع ایران، همچنین شفافیت پلتفرم‌ها برای کمینه‌سازی آسیب‌های سیاسی و اخلاقی ضروری باشد.