با بە بنبست رسیدن جنگ، فشار ترامپ بر متحدان افزایش یافته است
- 3 hours ago
- 3 min read
پس از نزدیک به شش ماه جنگ، چالش اصلی واشنگتن دیگر صرفاً فرسایش توان نظامی ایران نیست، بلکه تبدیل فشار انباشته نظامی و اقتصادی به امتیازی سیاسی است که تاکنون به دست نیامده است. کاهش ذخایر برخی مهمات، تداوم بنبست هرمز و محدودیت گزینههای تحریمی، هزینه ادامه مسیر را برای ترامپ افزایش داده و فشار را به شرکای منطقهای آمریکا منتقل کرده است. اکنون محاصره و تشدید تحریمها به محور راهبرد واشنگتن بدل شده، اما نتیجه این قمار به یک متغیر وابسته است: آیا تشدید بحران اقتصادی، تهران را به عقبنشینی وادار میکند یا بنبست را به جنگی فرسایشیتر تبدیل خواهد کرد.
واشنگتنپست گزارش دادە است کە با واردشدن بە آستانە ششمین ماه پس از آغاز جنگ با ایران، دونالد ترامپ هنوز نتوانسته است تهران را به پذیرش خواستههای واشنگتن وادار کند و همزمان با محدودتر شدن گزینههای نظامی، فشار او بر عمان و دیگر شرکای آمریکا در خلیج فارس افزایش یافته است.
جنگ در هفتههای اخیر به وضعیتی نمە آرام، اما بدون برخورداری از یک مسیر برای خروج رسیده است. بە رغم آنکە حملات آمریکا به ایران و حملات تهران به متحدان واشنگتن در خلیج فارس کاهش یافته، اما ذخایر برخی مهمات آمریکا نیز رو به کاهش است و ترامپ فعلاً به جای تشدید عملیات نظامی، فشار اقتصادی را در اولویت قرار داده است.
به نوشته واشنگتنپست، این فشار با وجود وارد آوردن خسارت اقتصادی سنگین به ایران، هنوز امتیازهای مورد نظر واشنگتن، بهویژه درباره تنگه هرمز، را به همراه نداشته است.
آلن ایر، دیپلمات پیشین آمریکا و عضو تیم مذاکرهکننده توافق هستهای ۲۰۱۵، وضعیت دولت ترامپ را به موجود عظیمی تشبیه کرده که در باتلاق فرو میرود. او گفته است کە رفتار اخیر ترامپ نشاندهنده نارضایتی از ناتوانی در تحقق حتی هدف حداقلی بازگرداندن تردد عادی کشتیها در تنگه هرمز است.
مؤسسه خاورمیانه پیشتر نیز نوشته بود کە بیش از پنج ماه بمباران ایران، تهران را به تسلیم نزدیک نکرده است.
یکی از محورهای اصلی تنش، عمان است. ترامپ هفته گذشتە مسقط را به حمله نظامی تهدید کرد، در حالی که عمان میان تهران و واشنگتن برای دستیابی به توافقی درباره تنگه هرمز میانجیگری میکند. بر اساس نگاە واشنگتن پست:
کاخ سفید از این نکتە نگران است که مبادا عمان و ایران به توافقی دست یابند که بخشی از مدیریت تنگه را میان دو کشور تقسیم کند و امکان دریافت عوارض از کشتیها را فراهم سازد.
رویترز نیز در این بارە گزارش دادە است کە ترامپ تهدید نمودە است کە در صورت مداخله عمان در ترتیبات مربوط به آبراهە هرمز، علیه این کشور اقدام خواهد کرد.
ترامپ همزمان با اعلام جنگ اقتصادی و انزوای بیسابقه ایران، هشدار داده است کە کشورهایی که از طریق بانکها، شرکتها، فرودگاهها یا نهادهای دولتی به تهران کمک کنند با پیامدهای سنگین اقتصادی روبهرو خواهند شد.
ادوارد فیشمن، مدیر مرکز ژئواکونومیک شورای روابط خارجی، به واشنگتنپست گفته است پس از سالها تحریم گسترده، گزینههای جدید آمریکا محدود بودە و فشار بیشتر عملاً مستلزم هدف گرفتن شرکای ایران از جمله چین و ترکیه خواهد بود.
او تهدید به قطع دسترسی همه کشورهای معاملە کنندە با ایران از اقتصاد آمریکا، فاقد اعتبار عملی دانسته است.
کشورهای عرب حاشیە خلیج فارس نیز در موقعیت دشواری قرار گرفتهاند. دانیل بنایم، معاون پیشین وزیر خارجه آمریکا در امور شبهجزیره عربستان گفته است عربستان سعودی، قطر و امارات احتمالاً تلاش خواهند کرد هم روابط نزدیک خود را با واشنگتن حفظ کنند و هم راههای توافق با تهران را باز نگه دارند.
به گفته او، حفظ مسیرهای حیاتی اقتصاد این کشورها میتواند در نهایت آنها را به حمایت از ترتیباتی میان عمان و ایران درباره هرمز سوق دهد.
اما این بنبست در آستانه انتخابات میاندورهای کنگره برای ترامپ اهمیت بیشتری پیدا کرده است. او جنگی را آغاز کرد که وعده داده بود سریع به پایان برسد، اما اکنون بدون پیروزی مورد نظر خود وارد ششمین ماه آن شده است.
اگر چە دستور کار ترامپ درباره ایران متوقف مانده و جنگ در حالی کە به ششماهگی نزدیک میشود همچنان حاوی پیامهای متناقض درباره مسیر مذاکرات است، اما بە نظر می رسد حداقل در مقطع کنونی، توان آمریکا مبنی بر محاصرە کامل ایران، امکان دستیابی بە خواستەهای ترامپ را مبنی بر نرمش هر جە بیشتر ایران امکان پذیر کند.
سخنان گاە و بیگاە برخی از مسئولان جمهوری اسلامی ایران، از جملە سخنان روز گذشتە پزشکینا مبنی بر پایان دادن بە جنگ، موید این نگاە است کە بحران اقتصادی فراگیری میتواند با آغاز این مرحلە جدید از تحریمها و محاصرە خرد کنندە آغاز شود.
