در اوج تنش‌، گزارش‌ها از گفت‌وگوی تلفنی ترامپ و مادورو حکایت دارد

در بحبوحه گسترش حضور نظامی آمریکا پیرامون ونزوئلا و هشدار واشنگتن درباره مسدود کردن حریم هوایی این کشور، تماس تلفنی اخیر ترامپ و مادورو پرسش‌هایی تازه درباره راهبرد واقعی ایالات متحده آمریکا برانگیخته است، زیرا هم‌زمان الگوی دوگانه تهدید و مذاکره برجای مانده و مسیر روشنی برای کاهش تنش دیده نمی‌شود.

در حالی که ارتش آمریکا حضور نظامی خود را پیرامون ونزوئلا گسترش می‌دهد، دونالد ترامپ هفته گذشته در تماسی تلفنی با نیکلاس مادورو درباره امکان دیدار گفت‌وگو کرد؛ دیداری که به‌گفته منابع آگاه هنوز برنامه‌ریزی نشده و ابهام‌ها درباره مسیر سیاست واشنگتن را افزایش می‌دهد.

در این بارە چند منبع آگاه اعلام نمودەاند کە این تماس اواخر هفته گذشته انجام و در آن از احتمال دیدار دو طرف، حتی در خاک آمریکا، صحبت شده است.

یک منبع مطلع تأکید کرده است که در حال حاضر هیچ برنامه‌ای برای چنین دیداری وجود ندارد. سخنگوی کاخ سفید تا کنون از اظهار نظر درباره این گفت‌وگو خودداری کرده و دولت ونزوئلا نیز پاسخی به درخواست‌ها برای توضیح نداده است.

دو فرد نزدیک به کاراکاس نیز تماس را تأیید کرده‌اند، اما گفته‌اند اجازه صحبت علنی ندارند. فاش‌شدن این تماس در زمانی اتفاق می‌افتد که واشنگتن به‌طور رسمی مادورو را به‌عنوان رهبر کارتل دوسولِس معرفی، فشارهای حقوقی و امنیتی را افزایش دادە و در آخرین تصمیم خود نسبت بە مسدود کردن آسمان ونزوئلا هشدار دادە است.

این مکالمه در شرایطی فاش شده است که ایالات متحده آمریکا حضور نظامی خود در دریای کارائیب را افزایش دادە و با اعزام یک گروه نبرد ناو هواپیمابر، استقرار بمب‌افکن‌های نیروی هوایی و آماده‌سازی طرح‌های عملیاتی مخفیانه بە تهدید مستقیم قنزوئلا پرداختە است.

مقام‌های واشنگتن گفته‌اند هدف رسمی از این حضور، مقابله با قاچاق مواد مخدر است، اما هم‌زمان تأکید کرده‌اند که فشار برای کناره‌گیری مادورو از قدرت تشدید گشتە و استفاده از زور همچنان روی میز قرار دارد.

نیویورک‌تایمز پیش‌تر گزارش داده بود مادورو به آمریکا امتیازهای نفتی و اقتصادی پیشنهاد کرده بود، اما پس از اصرار او برای باقی‌ماندن در قدرت، مذاکرات از سوی واشنگتن متوقف شد.

دو مسیر هم‌زمان: مذاکره و تهدید

رفتار ترامپ نمونه‌ای از الگوی دوگانه‌ای است که هم‌زمان با تلاش‌های دیپلماتیک، تهدیدهای نظامی را نیز پیگیری می‌کند.

دولت او طی ماه‌های گذشته به بمباران قایق‌های متهم به قاچاق مواد مخدر در منطقه پرداخته است که منتقدان آن را اعدام فراقضایی توصیف کرده‌اند.

ترامپ در مراسم شام روز شکرگزاری در کنار فرماندهان نظامی اعلام کرد که عملیات از دریا به خشکی منتقل خواهد شد و افزود حمله در خشکی آسان‌تر است.

طبق گزارش‌هایی که به رسانه‌ها درز کرده است، دولت آمریکا مجموعه‌ای از گزینه‌ها درباره ونزوئلا را از جمله تصرف احتمالی میادین نفتی مورد بررسی قرار دادە است.

مارکو روبیو، وزیر خارجه آمریکا و یکی از چهره‌های اصلی سیاست ضد مادورو، او را رئیس‌جمهور نامشروع خوانده است.

در عین حال، گزارش‌هایی درباره عملیات مخفیانه و حتی گزینه‌های براندازی مطرح شده است. روزنامه واشنگتن‌پست نیز نوشته است کە پس از بمباران یک قایق مواد مخدر در نزدیکی ترینیداد، یک حمله دو گانە صورت گرفتە است که در آن بازماندگان نیز کشته شده‌اند. پنتاگون این گزارش را «گمراه‌کننده» توصیف کرده، اما نگرانی‌های حقوقی همچنان پابرجاست.

مادورو سه‌شنبه گذشته در تجمعی بزرگ خطاب به هواداران گفت: ما باید متحد باشیم؛ در این لحظه سرنوشت‌ساز نمی‌توانیم شکست بخوریم.

دولت ونزوئلا نیز هشدار داده است که هرگونه تهدید خارجی را اقدامی علیه حاکمیت ملی تلقی خواهد کرد و آموزش‌های دفاعی را گسترش داده است. از آنجا کە نشانه‌ای از شکاف درون نیروهای نظامی ونزوئلا مشاهده نمی‌شود، به‌گفته تحلیلگران، بخشی از محاسبات واشنگتن برای اعمال فشار را پیچیده‌تر می‌کند.

تماس تلفنی اخیر در ظاهر می‌تواند نشانه‌ای از تلاش برای یافتن «راه خروج» از چرخه تشدید تنش باشد، اما ابهام‌ها درباره جایگاه این ارتباط در سیاست کلی ترامپ همچنان پابرجاست.

واشنگتن هم‌زمان تهدیدهای صریح را تکرار می‌کند و فشارهای نظامی، حقوقی و اطلاعاتی را افزایش می‌دهد، در حالی که هیچ مسیر مشخصی برای کاهش تنش یا مذاکره‌ای پایدار دیده نمی‌شود.

با وجود اینکه منابع آگاه می‌گویند مادورو مایل به معامله برای کاهش فشارها بوده، به‌نظر می‌رسد دولت ترامپ هنوز هدف نهایی را کناره‌گیری او از قدرت می‌داند؛ هدفی که در میدان عمل با مقاومت شدید سیاسی و نظامی ونزوئلا روبه‌رو شده است.