دریاچە زریوار در حال تبدیل بە یک مرداب است
- Oct 21, 2025
- 2 min read

وخامت وضعیت دریاچه زریبار در مریوان به مرحلهای بحرانی رسیده است. فعالان و کارشناسان محیطزیست هشدار میدهند برداشت بیرویه از منابع زیرزمینی، افزایش کشت برنج و گسترش چاههای غیرمجاز موجب کاهش شدید سطح آب و رشد نیزارها شده است. آنان میگویند زریبار در مسیر تبدیلشدن به مردابی اسیدی و تکرار سرنوشت دریاچه ارومیه قرار دارد.
بنابە گزارشهای رسیدە بە آرنا نیوز، دریاچە زریوار (زریبار) کە از آن با عنوان نگین فیروزەای کردستان یاد می شود، بە دلیل سیاستهای غیر مسئولانە، حفر چاههای غیر مجاز و کشاورزی در اطراف آن در آستانە تبدیل بە یک مرداب است.
در این بارە یک کارشناس محیط زیست در گفتگو با آرنانیوز با تأکید بر وخامت وضعیت دریاچە زریوار، گفت این تالاب که زمانی از معدود پهنههای آب شیرین با منابع چشمەای در جهان بهشمار میرفت، اکنون بر اثر برداشت بیرویه از آبهای زیرزمینی و کاهش سطح آب، در مسیر تبدیلشدن به مرداب قرار گرفته است.
او با اشاره به رشد گسترده نیزارها در بخشهایی از این تالاب، نشانهای آشکار از کاهش عمق و وسعت آن، توضیح داد:
با گذر زمان، زریوار به مردابی اسیدی تبدیل میشود و تنوع زیستی آن به شدت کاهش خواهد یافت، مشابه وضعیتی که در تالاب انزلی مشاهده میکنیم.
این کارشناس هشدار داد در صورت ادامه فعالیتهای کشاورزی در اطراف دریاچه و بازماندن از مسدودسازی چاههای غیرمجاز، زریوار ممکن است سرنوشتی مشابه دریاچه ارومیه پیدا کند.

از سوی دیگر فعالان محیط زیست در مریوان با انتشار ویدیوهایی در شبکههای اجتماعی نسبت به وخامت وضعیت دریاچه زریوار هشدار دادە و تاکید کردند در صورت ادامه روند فعلی، این دریاچه در معرض خشکی کامل قرار دارد.
به گفته یکی از فعالان، مقایسه وضعیت زریوار با دریاچه ارومیه در دهه ۷۰ نشان میدهد تهدید مشابهی در کمین زریوار قرار دارد. وی در این بارە اعلام کرد:
در سال ۱۳۷۰، حجم آب دریاچه ارومیه ۲۴۰ برابر و وسعت آن ۲۲۰ برابر زریبار بود. توسعه بیرویه کشاورزی اطراف ارومیه باعث خشک شدن این دریاچه شد و اکنون همان روند در زریوار در حال تکرار است
این فعال محیط زیست با اشاره به حفاری چاههایی تا عمق ۷۰ متر در اطراف نیزارهای زریوار گفت: حفاری به عمقی رسیده است که منابع زیرزمینی تغذیهکننده دریاچه خشک شدهاند و آب کافی در این عمق باقی نمانده است.

بخشی از آب باقیمانده در این دریاچە تنها از طریق سد گاران تامین میشود، اما این راهکار نیز موقتی و ناکافی است. او همچنین نسبت به افزایش کشت برنج در اطراف دریاچه هشدار داد و افزود: هر کیلوگرم برنج به ۳۴۷۰ لیتر آب نیاز دارد.
با برداشت سالانه ۵۰۰ تن برنج، تنها برای این محصول بیش از دو میلیارد لیتر آب مصرف میشود. با احتساب دیگر مصارف کشاورزی و مصرف شهری، ادامه این روند میتواند زریوار را در معرض خشکی کامل قرار دهد.
به گفته این فعال، امسال چاههای دشت بیلو کاملاً خشک شده و دسترسی به آب شرب برای مردم با مشکل مواجه شده است.
وی از مردم و مسئولان خواست برای حفاظت از دریاچه اقدامات فوری انجام دهند و هشدار داد: در صورتیکە الگوی کشت تغییر نکند یا توسعه کشاورزی کنترل نشود، زریوار خشک خواهد شد و شرمندگی نسلهای آینده بر دوش ما خواهد ماند.
کشت برنج در حوالی این دریاچە در حالی صورت می گیرد که کشت آن، طبق سیاست رسمی وزارت کشاورزی، تنها در دو استان گیلان و مازندران مجاز است.











