رئیس سابق شین‌بت اتهامات بی‌سابقه ای را علیه نتانیاهو مطرح می کند

منبع عکس: Chaim Goldberg/Flash90

رونن بار، رئیس سابق سازمان امنیت داخلی اسرائیل (شین‌بت)، در نامه‌ای به دیوان عالی این کشور اتهامات سنگینی علیه بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر، مطرح کرده و مدعی شده که نتانیاهو از او خواسته به جای پایبندی به قانون، وفاداری شخصی به نخست‌وزیر نشان دهد. این اتهامات در حالی مطرح شده که اختلافات میان این دو مقام ارشد به بحرانی سیاسی در اسرائیل دامن زده است.

بنابە گزارشی از گاردین، رونن بار در نامه‌ای به دیوان عالی اسرائیل ادعا کرده است که بنیامین نتانیاهو از وی خواسته است در صورت بروز «بحران قانون اساسی»، وفاداری خود را به نخست‌وزیر و دستورات وی، و نه به دیوان عالی به‌عنوان نهادی قضایی اسرائیل نشان دهد.

بار همچنین فاش نمودە است که نتانیاهو بارها از شین‌بت درخواست کردە تا اقداماتی را علیه معترضان ضددولتی، از جمله نظارت ویژه بر حامیان مالی اعتراضات خیابانی انجام دهد. این درخواست‌ها، به گفته بار، با اصول حقوقی و استقلال شین‌بت مغایرت داشته است.

علاوه بر این، رئیس شین‌بت تأیید کرده که نتانیاهو از او خواسته است تا شهادت خود در دادگاه مربوط به پرونده اتهامات فساد نخست‌وزیر را به تعویق بیندازد. بار همچنین اتهام نتانیاهو مبنی بر اهمال‌کاری در هشدار درباره حمله حماس در ۷ اکتبر ۲۰۲۳ را رد کرده و آن را بی‌اساس خوانده است. نتانیاهو پیش‌تر مدعی شده بود که بار از تهدید حمله حماس آگاه بوده، اما او را به‌موقع مطلع نکرده است.

در واکنش، نتانیاهو با انتشار پستی در شبکه اجتماعی ایکس، محتوای نامه بار را «پر از دروغ» توصیف کرد و دفتر نخست‌وزیری اعلام کرد که شواهد رد این اتهامات در زمان مناسب ارائه خواهد شد.

این جدال کلامی در حالی رخ می‌دهد که کابینه نتانیاهو در ۲۱ مارس ۲۰۲۵ به برکناری بار رأی داد و دلیل آن را «بی‌اعتمادی» عنوان کرد. این تصمیم با اعتراضات گسترده خیابانی و شکایت احزاب اپوزیسیون و سازمان‌های غیردولتی مواجه شد.

دیوان عالی اسرائیل در حکمی موقت، برکناری بار را تعلیق کرد و اعلام نمود که او تا زمان تصمیم‌گیری نهایی در سمت خود باقی خواهد ماند. این حکم تا حداکثر ۸ آپریل (۱۹ فروردین) فرصت رسیدگی به شکایات را فراهم کرد.

نتانیاهو در ۳۱ مارس، الی شارویت، فرمانده سابق نیروی دریایی، را به‌عنوان رئیس جدید شین‌بت معرفی کرد، اما این انتصاب در ۱ آپریل ۲۰۲۵ لغو شد و نتانیاهو اعلام کرد که گزینه‌های دیگری را بررسی خواهد کرد.

سابقه اختلافات نتانیاهو و بار

اختلافات میان نتانیاهو و بار از زمان حمله حماس در اکتبر ۲۰۲۳ شدت گرفت. شین‌بت در گزارش داخلی خود ضمن پذیرش مسئولیت بخشی از ناکامی‌های امنیتی، سیاست‌های دولت نتانیاهو، از جمله سفرهای جنجالی سیاستمداران به مسجدالاقصی و نحوه برخورد با زندانیان فلسطینی، را از عوامل مؤثر در این بحران دانست. این گزارش خشم نتانیاهو را برانگیخت، که معتقد بود شین‌بت سعی دارد دولت را مقصر جلوه دهد.

تنش‌ها با تحقیقات شین‌بت درباره اتهامات فساد مرتبط با نزدیکان نتانیاهو، معروف به «قطرگیت»، تشدید شد. این پرونده که به دریافت رشوه از افراد مرتبط با قطر اشاره دارد، به بازداشت دو تن از مشاوران نزدیک نتانیاهو منجر شد. حزب لیکود این تحقیقات را تلاشی سیاسی برای تضعیف نتانیاهو توصیف کرده است.

اعتراضات خیابانی علیه نتانیاهو نیز از سال ۲۰۲۳، به‌ویژه در واکنش به اصلاحات قضایی جنجالی او، شدت گرفته بود. برکناری بار، که به گفته اپوزیسیون با انگیزه‌های سیاسی انجام شد، بار دیگر معترضان را به خیابان‌ها کشاند. یائیر لاپید، رهبر اپوزیسیون، این اقدام را «ترور سیاسی» خوانده و هشدار داده که می‌تواند به «جنگ داخلی» منجر شود.