سایه جنگ بر اقلیت یهودی ایران؛ احضار و بازجویی گسترده در تهران و شیراز

در پی اوج‌گیری تنش‌های نظامی میان ایران و اسرائیل، دست‌کم ۳۵ شهروند یهودی در تهران و شیراز به نهادهای امنیتی احضار و مورد بازجویی قرار گرفتند؛ اقدامی بی‌سابقه که نگرانی‌ها درباره افزایش فشار بر این اقلیت چند هزار نفری در ایران را تشدید کرده است.

به گزارش خبرگزاری هرانا، از بامداد دوشنبه ۲ تیرماه، دست‌کم ۳۵ شهروند یهودی در تهران و شیراز به مراکز امنیتی احضار و مورد بازجویی قرار گرفته‌اند. این احضارها در پی بالا گرفتن تنش‌های نظامی میان ایران و اسرائیل رخ داده و یکی از گسترده‌ترین موارد برخورد با شهروندان یهودی از ابتدای دهه ۱۳۷۰ تاکنون محسوب می‌شود.

بنابر اظهارات منابع مطلع، محور اصلی پرسش‌ها حول ارتباطات خانوادگی این افراد با بستگانشان در اسرائیل بوده است. به گفته یکی از نزدیکان خانواده‌های احضارشدگان، مأموران امنیتی تأکید کرده‌اند که این افراد فعلاً باید از هرگونه تماس تلفنی یا اینترنتی با خارج از کشور خودداری کنند.

این روند امنیتی در حالی رخ می‌دهد که جمهوری اسلامی همواره ادعای رعایت حقوق اقلیت یهودی را داشته و تلاش کرده تصویری از امنیت و برابری شهروندی ارائه دهد. با این حال، منابع نزدیک به «جامعه کلیمیان ایران» از «فشار بی‌سابقه» بر اعضای این اقلیت در هفته‌های اخیر سخن می‌گویند.

محدودیت‌های فعلی در ادامه قوانینی چون «تشدید مجازات سفر به اسرائیل» است که در آبان ۱۳۹۰ تصویب شد و بر اساس آن سفر شهروندان ایرانی به اسرائیل با مجازات‌هایی چون دو تا پنج سال حبس و محرومیت از دریافت گذرنامه همراه است.

این قانون، اگرچه از سال‌ها پیش وجود داشته، اما در وضعیت فعلی، حساسیت‌ها نسبت به روابط خانوادگی و مذهبی یهودیان ایرانی با اسرائیل را دوچندان کرده است.

در حالی که «انجمن کلیمیان تهران» از اظهارنظر رسمی خودداری کرده، یک عضو ارشد این جامعه در گفت‌وگو با هرانا از نگرانی‌های جدی درباره «امنیت روانی و اجتماعی» اعضای جامعه یهودی خبر داده و ابعاد فعلی احضارها را بی‌سابقه خوانده است.

با وجود اطمینان‌هایی که برخی نهادهای امنیتی به خانواده‌ها درباره غیرسیاسی بودن این بازجویی‌ها داده‌اند، وکلای حقوق بشری هشدار می‌دهند که چنین اقداماتی می‌تواند مصداق تبعیض بر پایه دین و اتنیک باشد و با تعهدات بین‌المللی ایران در تضاد قرار گیرد.

برآوردهای غیررسمی از جمعیت یهودیان ایران در سال ۱۴۰۰ نشان می‌دهد که این جامعه اکنون کمتر از ده هزار نفر عضو دارد. بخش بزرگی از آن‌ها به دلیل مهاجرت‌های گسترده پس از انقلاب، در اسرائیل بستگان نزدیکی دارند.

کارشناسان هشدار می‌دهند که هم‌زمانی فشارهای امنیتی با محدودیت‌های قانونی موجود، روابط خانوادگی این شهروندان را بیش از پیش تهدید می‌کند.