مذاکرات امنیتی سوریه و اسرائیل در پاریس برگزار شد

در پنجمین دور دیدارهای نمایندگان دو کشور متخاصم سوریه و اسرائیل با فشار ترامپ، گفتگوها خوب و مهم گزارش شد. در این دیدار، اسرائیل و سوریه بە طرح آمریکا برای مرز حائل میان دو کشور تمایل نشان دادند و آمادگی خود را برای ادامه گفتگوها برای دستیابی به یک توافق نهایی ابراز کردند.

اسرائیل و سوریە روز سەشنبه در نشست خود با میانجیگری امریکا در پاریس، گفتگوهای خود را برای حل تنش‌های خود از سر گرفتند. این گفتگوها کە با درخواست اسرائیل برای ایجاد کریدور انسانی در سویدا متوقف شدە بود، با فشار امریکا دوبارە بە جریان افتاد.

خبرگزاری رسمی سوریه (سانا) به نقل از یک منبع دولتی سوری گزارش داد که محور اصلی این گفت‌وگوها احیای منطقه حائل تحت نظارت سازمان ملل میان نیروهای دو کشور بوده است.

جزئیات طرح پیشنهادی

امریکا به دنبال دستیابی سریع به یک توافق، پیشنهاد تازەای را بە دو طرف ارائه کردە است. این پیشنهاد شامل یک پیمان امنیتی میان دو طرف و ایجاد یک منطقه اقتصادی مشترک در دو سوی مرز می‌شود.

این طرح مشابە طرح دونباس، منطقه اقتصادی غیرنظامی‌شدەای در اوکراین است کە می‌تواند مطالبات دو طرف سوری و اسرائیلی را برآوردە کند.

در این بارە، آکسیوس بە نقل از منابع آگاە گزارش داد کە طرف‌ها توافق کرده‌اند نشست‌ها را به‌طور منظم‌تر برگزار کنند و اقدامات اعتمادساز در پیش بگیرند. این منبع افزود:

هر دو کشور تمایل خود را برای دستیابی به یک توافق امنیتی در چارچوب چشم‌انداز رئیس‌جمهور ترامپ برای خاورمیانه ابراز کردند.

بر اساس اظهارات یک مقام امریکایی، واشنگتن اکنون پیشنهاد ایجاد یک اتاق عملیات مشترک سه‌جانبه آمریکا–اسرائیل–سوریه در اَمانِ اردن را مطرح کرده است. این منبع افزود:

تمامی عملیات‌های نظامی در دو سوی مرز متوقف می‌شود تا در اتاق عملیات مشترک، با حضور نمایندگانی از دوطرف، بر گفت‌وگوهای دیپلماتیک، مسائل نظامی، اطلاعاتی و روابط تجاری متمرکز شوند.

پس از سقوط بشار اسد توسط ائتلافی با رهبری احمد الشرع، اسرائیل با ادعای تهدیدهای امنیتی و جلوگیری از استقرار نیروهای متخاصم، بخش‌هایی از جنوب سوریه را بە خاک خود، ضمیمه کرد.

تل اویو با اشاره به نگرانی از احتمال افتادن این مناطق به دست گروه‌های تروریستی که می‌توانند از آن به‌عنوان پایگاهی برای حملات استفاده کنند، اعلام کرده بود که توافق جداسازی نیروها در سال ۱۹۷۴، که منطقه حائل بر اساس آن ایجاد شد، با برکناری اسد به‌طور موقت فاقد اعتبار شده است.

نیروهای ارتش اسرائیل تا عمقی در حدود ۱۵ کیلومتر (۹ مایل) در داخل خاک سوریه عملیات انجام داده‌اند تا تسلیحاتی را که به گفته اسرائیل در صورت افتادن به دست «نیروهای خصمانه» می‌تواند تهدیدی برای این کشور باشد، ضبط کنند.

اسرائیل همچنین صدها حمله هوایی را در خاک سوریه انجام دادە و در ماه ژوئیه به ساختمان وزارت دفاع در نزدیکی کاخ ریاست‌جمهوری آسیب زد.

اسرائیل همچنین خواهان آن است که جنوب سوریه عاری از حضور نیروهای دولت انتقالی سوریه باقی بماند، زیرا به این نیروها، که شامل شورشیان سابق می‌شوند و برخی از آنان پیش‌تر عضو گروه‌های افراطی بوده‌اند، بی‌اعتماد است.

این گفت‌وگوها بخشی از تلاش‌های احمد الشرع، رئیس‌جمهور دولت انتقالی سوریه، برای جلب حمایت بین‌المللی از دولت خود و نشان دادن رویکردی آشتی‌جویانه‌تر نسبت به اسرائیل، در مقایسه با رویکرد بشار اسد، تلقی می‌شود.

در این حال مقام‌های سوری به دنبال ایجاد ترتیباتی هستند که حاکمیت سوریه را تضمین کند و مانع مداخله اسرائیل در امور داخلی این کشور شود. احمد الشرع گفته است که دولت او با وجود نقض‌های مکرر این توافق از سوی اسرائیل، همچنان به توافق آتش‌بس ۱۹۷۴ پایبند مانده است.

سویدا در دو طرف کشمکش

از سوی دیگر سرنوشت سویدا از دیگر چالش‌های دو طرف است. منطقه‌ای کە پس از خشونت‌های فرقه‌ای در درگیری با نیروهای دولت انتقالی و کشتار صدها دروزی، اسرائیل متعهد به حفاظت از آن شد.

یک منبع سوری در گفتگو با کانال خبری ١٢ اسرائیل گفت سوریه در موضع خود درباره سویدا کوتاه نیامده است و در این بارە تأکید کرد که مسائل مربوط به این منطقه همچنان یک موضوع داخلی سوریه باقی خواهد ماند. این منبع افزود: این موضوع میان خود ساکنان محلی حل‌وفصل خواهد شد، بدون سلاح و بدون حمایت خارجی.

توماس باراک و جرد کوشنر از سوی امریکا، میانجیگری دو طرف را بەعهدە داشتند. تیم مذاکره‌کننده اسرائیل شامل یخیئل لایتر، سفیر اسرائیل در واشنگتن؛ رومان گوفمن، دبیر نظامی بنیامین نتانیاهو؛ و گیل رایش، مشاور امنیت ملی موقت این کشور بود.

هیئت سوریه نیز متشکل از اسعد الشیبانی، وزیر امور خارجه، و حسین سلامه، رئیس دستگاه اطلاعاتی سوریه، بود.

تحلیلگران می‌گویند، هر سه طرف در معادلات خود بە شدت بە این توافق نیاز دارند. دولت انتقالی الشرع برای تثبیت حاکمیت خود، بە این توافق نیازمند است.

این تنش همچنین بخشی از مسائل داخلی الشرع با نیروهای تحت امر خود و ترکیه نیز محسوب می‌شود. ترامپ نیز برای حفظ دستاورد در سوریه و عادی‌سازی روابط کشورهای منطقه با اسرائیل را توافق را ضروری می‌داند. در نهایت اسرائیل به دنبال کاهش تهدیدها و ثبا و آرامش در مرزهای خود است.