نتانیاهو، ترامپ و رهبران خلیج فارس درباره تشدید همکاری‌های امنیتی علیه ایران گفت‌وگو کرده‌اند

در پی افزایش تنش‌ها در خلیج فارس و حملات منتسب به ایران علیه امارات متحده عربی، بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائیل، در روزهای اخیر با دونالد ترامپ و شماری از رهبران کشورهای عرب حاشیه خلیج فارس درباره تقویت همکاری‌های امنیتی و نحوه واکنش به تحولات منطقه گفت‌وگو کرده است. همزمان یک مقام آمریکایی گفته است که جمهوری اسلامی ایران ممکن است چند هفته دیگر دوام بیاورد، اما فشار اقتصادی و وخامت وضعیت معیشتی در نهایت می‌تواند مقام‌های نظامی و سیاسی را به سمت پایان دادن به بحران سوق دهد.

بر اساس گزارش روزنامه اسرائیل هیوم و به نقل از منابع دیپلماتیک منطقه، بنیامین نتانیاهو با محمد بن زاید، رئیس دولت امارات متحده عربی، و چند رهبر عرب دیگر تماس‌هایی داشته تا مواضع طرف‌ها درباره ایران هماهنگ شود. به گفته این منابع، گفت‌وگوها علاوه بر بررسی پاسخ‌های احتمالی به حملات اخیر، بر گسترش همکاری‌های امنیتی میان اسرائیل و کشورهای خلیج فارس نیز متمرکز بوده است. 

این تحولات پس از آن رخ می‌دهد که امارات متحده عربی هدف حملات موشکی و پهپادی قرار گرفت/ رسانه‌های اسرائیلی و آمریکایی این حملات را به ایران نسبت داده‌اند، اما سپاه پاسداران حملات موشکی و پهپادی علیه امارات در دو روز گذشته را تکذیب کرده است.

گزارش‌ها حاکی است بخشی از موشک‌ها و پهپادهای شلیک‌شده بر فراز آسمان امارات رهگیری شده‌اند.

برخی رسانه‌ها و تحلیلگران نظامی گزارش داده‌اند سامانه دفاع هوایی گنبد آهنین که همراه با تیم‌هایی از اسرائیل در امارات مستقر شده، دست‌کم شماری از این موشک‌ها را رهگیری کرده است.

مقام‌های رسمی اسرائیل و امارات تاکنون جزئیات مستقلی درباره این گزارش‌ها منتشر نکرده‌اند، اما منابع دیپلماتیک می‌گویند همکاری‌های امنیتی میان دو طرف در حال ورود به مرحله‌ای گسترده‌تر از گذشته است.

نتانیاهو همچنین دونالد ترامپ رئیس‌جمهور آمریکا را در جریان رایزنی‌های خود با رهبران منطقه قرار داده است.

منابع دیپلماتیک می‌گویند آمریکا و اسرائیل در حال بررسی گزینه‌های مختلف برای پاسخ به حملات علیه امارات هستند، هرچند هر دو طرف در حال حاضر ترجیح می‌دهند از بازگشت به یک درگیری گسترده نظامی جلوگیری کنند.

 در همین حال، دونالد ترامپ و پیت هگست، وزیر جنگ آمریکا، روز سه‌شنبه ۱۵ اردیبهشت در اظهاراتی تلاش کردند سطح تنش‌ها را پایین‌تر از آستانه آغاز جنگی تازه توصیف کنند.

هگست گفت ایران در ده مورد دارایی‌های آمریکایی را هدف قرار داده است، اما این حملات هنوز به سطحی نرسیده که آتش‌بس موجود را عملاً از بین ببرد یا موجب آغاز دوباره عملیات گسترده نظامی شود. 

به گفته منابع دیپلماتیک، واشنگتن در پیام‌هایی به رهبری سیاسی ایران هشدار داده است که ادامه حملات علیه امارات ممکن است در نهایت با واکنش سخت آمریکا روبه‌رو شود.

 گزارش اسرائیل هیوم همچنین حاکی است که در رایزنی‌های واشنگتن و تل‌آویو، گزینه حمله به تاسیسات انرژی ایران و همچنین پایگاه‌های موشکی و پهپادی در غرب این کشور مورد بررسی قرار گرفته است. با این حال، مقام‌های آمریکایی و اسرائیلی در شرایط کنونی بیشتر بر باز نگه داشتن مسیر کشتیرانی در تنگه هرمز تمرکز کرده‌اند. 

گزارش اسرائیل‌هیوم همچنین مدعی شده است که در روزهای اخیر، آمریکا و متحدانش تلاش کرده‌اند عبور کشتی‌ها و نفتکش‌ها از تنگه هرمز را از سر بگیرند. مقام‌های آمریکایی می‌گویند ناوهای جنگی این کشور اکنون تقریباً بدون اختلال از تنگه عبور می‌کنند.

این در حالی است که گزارش‌هایی از درگیری میان نیروهای آمریکایی و قایق‌های نیروی دریایی سپاه پاسداران منتشر شده و سنتکام، فرماندهی مرکزی ایالات متحده منابع از انهدام چند شناور سپاه خبر داده‌ است.

همزمان، آمریکا و کشورهای خلیج فارس شرکت‌های بزرگ حمل‌ونقل دریایی را تشویق کرده‌اند که عبور کشتی‌ها از تنگه هرمز را ادامه دهند و در مقابل، امنیت آن‌ها را تضمین کرده‌اند. با وجود حمله به یک نفتکش در جنوب هرمز در روز دوشنبه، بیشتر کشتی‌ها بدون آسیب از این مسیر عبور کرده‌اند.

شرکت بزرگ کشتیرانی مرسک متعلق به دانمارک نیز اعلام کرده که یک نفتکش و یک کشتی باری با موفقیت از تنگه عبور کرده‌اند و انتظار می‌رود کشتی‌های بیشتری نیز در روزهای آینده این مسیر را طی کنند.

ایالات متحده آمریکا با همکاری کشورهای خلیج همه توانمندی‌های خود را به کار گرفته است تا از آسیب دیدن این کشتی‌ها جلوگیری کند. نگرانی اصلی این است که در صورت هدف قرار گرفتن یک کشتی، سایر کشتی‌ها مسیر خود را معکوس کنند.

در کنار تحولات نظامی و امنیتی، منابع دیپلماتیک از افزایش اختلاف‌ها در داخل ساختار قدرت ایران خبر می‌دهند. به گفته این منابع، انتشار متن برخی پیام‌های ردوبدل‌شده میان ایران و آمریکا در شبکه‌های اجتماعی عربی باعث تشدید اختلاف‌نظر میان مقام‌های سیاسی و فرماندهان سپاه شده است.

این منابع گفته‌اند، محتوای این متن تا حد زیادی با مواضعی که ایران در تماس‌های مستقیم بیان می‌کرد همخوانی داشت، اما برخی فرماندهان سپاه پاسداران با آن مخالفت کردند. در نتیجه این مخالفت، رهبران سیاسی ناچار شدند این سند را به‌طور علنی انکار کنند.

یک مقام آمریکایی آشنا با جزئیات محاصره اقتصادی و تأثیر آن بر ایران به اسرائیل‌هیوم گفته است که در تئوری، نظام ایران می‌تواند چند هفته دیگر و حتی بیشتر دوام بیاورد، اما آسیب انباشته به اقتصاد بسیار سنگین است و وضعیت معیشتی شهروندان همچنان رو به وخامت می‌رود.

او افزوده است لحظه‌ای فرا خواهد رسید که فشار اقتصادی از پایین افزایش یابد و فرماندهان را وادار کند به‌دنبال پایان باشند.

این مقام با اذعان به اینکه افزایش قیمت نفت در آمریکا فشارهایی بر دولت وارد کرده، تاکید کرده است که این افزایش‌ها بسیار محدودتر از آن چیزی بوده که در ابتدا پیش‌بینی می‌شد.

به گفته او هرچه تعداد نفتکش‌های بیشتری از تنگه هرمز عبور کنند و نفت بیشتری از مسیرهای جایگزین منتقل شود، قیمت‌ها بار دیگر کاهش خواهد یافت.