Search this site

تعویق نشست پاریس و درگیری‌های اخیر در شرق حلب و دیرحافر، تنش میان دولت انتقالی سوریه و خودمدیریتی شمال‌شرق را افزایش داده است. وزارت دفاع سوریه به SDF درباره ادامه نفوذ هشدار داده، اما هیأتی از روژاوا در دمشق با مقام‌های سوری دیدار و بر رد گزینه نظامی تأکید کرده است. همزمان، اتهام نقض آتش‌بس و اقدامات تحریک‌آمیز میان طرفین ادامه دارد. در پی تعویق نشست پاریس میان خودمدیریتی شمال-شرق سوریە و دولت انتقالی سوریە و برخوردهای نظامی در منطقە حلب و دیرحافر، تنش‌ها میان دو طرف افزایش یافتە است. در همین بارە وزارت دفاع دولت انتقالی سوریه، بە نیروهای سوریه دموکراتیک، اس‌دی‌اف، در صورت ادامه دفاع از مناطق مورد نظر و پیگیری عملیات نفوذ هشدار دادە است. در روزهای اخیر، درگیری‌هایی میان نیروهای اس‌دی‌اف و ارتش دولت انتقالی سوریه، عمدتا از نیروهای جهادیستی وابستە بە هیات التحریر الشام، در حومه شرقی حلب روی داد و به کشته شدن یک عضو این نیروهای دمشق انجامید. اداره رسانه و ارتباطات وزارت دفاع دولت انتقالی سوریه اعلام کرده است: دو گروه وابسته به نیروهای اس‌دی‌اف ساعت٢:٣٥ بامداد دوشنبه ۱۱ اوت، «به سوی نقاط استقرار ارتش عربی سوریه در منطقه تل‌ماعز در شرق حلب نفوذ کردند، و در پی این اقدام تحریک‌آمیز، درگیری‌های شدیدی در منطقه درگرفت که به کشتە شدن یکی از سربازان ارتش انجامید. در مقابل فرهاد شامی، سخنگوی نیروهای سوریە دموکراتیک در حساب رسمی خود در شبکە اجتماعی ایکس، بیانیه مرکز اطلاع‌رسانی اس‌دی‌را منتشر کرده که در آن ضمن تحریک آمیز قلمدادکردن بیانیە وزارت دفاع دولت انتقالی سوریە، تصریح شده است: با وجود صبر و خویشتنداری مداوم نیروهای ما در مواجهه با تحریکات مداوم نیروهای وابستە بە دمشق کە به طور مداوم آتش‌بس را نقض می‌کنند، در صورت هدف قرار دادن نیروهایمان، مجبور خواهیم شد در چارچوب دفاع مشروع، واکنش نشان دهیم. در بخش دیگری از این بیانیه آمده است: چندین روز است، نیروهایی در اطراف محله‌های شیخ مقصود و اشرفیه تجمع کرده‌اند، گشت‌های خود را افزایش داده‌ و پروازهای پهپادی تقریباً مداومی را بر فراز منطقه تحت کنترل ما انجام می‌دهند که اقدامی تحریک‌آمیز و نقض آتش‌بس محسوب می‌شود. این هشدارها در حالی است که هیأتی از خودمدیریتی شمال-شرق سوریە (روژآوا) در دمشق به سر بردە و در حال برگزاری نشست‌هایی با دولت سوریه است. یک منبع آگاه از مذاکرات، در دمشق، به الشرق الأوسط  گفته‌‌اند که شامگاە دوشنبە دیداری میان نمایندگان خودمدیریتی شمال-شرق سوریە و دولت انتقالی، الهام احمد و اسعد الشیبانی برگزار شدە است. این منبع افزودە است کە گفت‌وگوها بر یافتن راهکارهای مناسب برای دستیابی بە عدم تمرکز بدون تعیین جدول زمانی برای اجرای آن متمرکز بود. از سوی دیگر، طرفین توافق کردەاند که جایی برای گزینه نظامی وجود ندارد. دمشق تاکنون به‌طور رسمی در رابطە با برگزاری این نشست اظهار نظر نکرده است، در حالی که منابع آگاه در دمشق به الشرق الأوسط گفته‌اند نشست‌ها هنوز پایان نیافته و احتمال دارد سفر هیأت تا روز پنجشنبه ادامه یابد. در رابطە با تنش‌ها و بە منظور کاستن از آن، وزارت امور خارجه فرانسه نیز بیانیه‌ای در مورد وضعیت سوریه و روابط بین دمشق و خودمدیریتی شمال و شرق سوریه منتشر کرد. در این بیانیه آمده است که با همکاری ایالات متحده امریکا، آنها در تلاشند تا دولت انتقالی و نمایندگان شمال و شرق سوریه را به هم نزدیک‌تر کنند. پس از برگزاری کنفرانس گسترده خودمدیریتی شمال-شرق سوریە که دمشق آن را ضربه‌ای به تلاش‌های مذاکرات جاری دانست، بە دلیل اعمال فشار دولت ترکیە، سوریه روز شنبه اعلام نمود که در نشست برنامه‌ریزی‌شده‌ پاریس شرکت نخواهد کرد.

Israeli FM Gideon Sa’ar Hosts South Sudan Counterpart, July 29 2025. Photo: ME24 X اسرائیل در حال مذاکره با سودان جنوبی برای اسکان احتمالی فلسطینیان غزه در این کشور جنگ‌زده است. این طرح، که بخشی از سیاست «مهاجرت داوطلبانه» عنوان شده است با مخالفت شدید فلسطینیان، مصر و نهادهای حقوق بشری مواجه و به‌عنوان اخراج اجباری تلقی می‌شود. سودان جنوبی که با بحران اقتصادی، فساد و پیامدهای جنگ داخلی روبه‌روست، احتمالاً در قبال امتیازات سیاسی و مالی، میزبان اردوگاه‌های موقت خواهد شد. اسرائیل در حال گفت‌وگو با سودان جنوبی درباره امکان اسکان فلسطینیان ساکن در نوار غزه، در این کشور جنگ‌زده شرق آفریقاست. بنابە گزارش خبرگزاری آسوشیتد پرس و بنابە اظهارات شش فرد مطلع، اسرائیل در حال مذاکره با سودان جنوبی در مورد جابجایی احتمالی فلسطینی‌ها از نوار غزه به این کشور شرق آفریقا است. در حالی که جزئیات مذاکرات هنوز مشخص نشدە است ، چشم‌انداز انتقال فلسطینی‌های آواره از یک منطقه درگیر جنگ به منطقه جنگی و بی ثبات دیگر، نگرانی‌های جدی بشردوستانه و اخلاقی را ایجاد کردە است. در این بارە نتانیاهو روز سه‌شنبه در مصاحبه‌ای با شبکه i24، یک شبکه تلویزیونی اسرائیلی، گفت : فکر می‌کنم کار درست، حتی بر اساس قوانین جنگ آن‌طور که من می‌شناسم، این است که به جمعیت اجازه داده شود خارج شوند، و سپس با تمام توان به دشمنی که آنجا مانده است حمله شود. در این بارە او به سودان جنوبی و احتمال انتقال ساکنان غزە بە این کشور جنگ زدە اشاره‌ای نکرد. وزارت امور خارجه اسرائیل نیز تاکنون از اظهارنظر در این بارە خودداری کردە است و وزیر امور خارجه سودان جنوبی نیز به پرسش‌ها درباره این رایزنیها پاسخ ندادە است. سخنگوی وزارت امور خارجه آمریکا نیز اعلام نمود که درباره گفت‌وگوهای خصوصی دیپلماتیک اظهارنظر نمی‌کند. بنابە گزارشها ، جو سلاویک، بنیان‌گذار یک شرکت لابی‌گری آمریکایی که با سودان جنوبی کار می‌کند، اعلام نمودە است کە توسط مقامات سودان جنوبی در جریان این رایزنیها قرار گرفته است. در این خصوص وی گفت: یک هیئت اسرائیلی قصد دارد از این کشور بازدید کند تا امکان ایجاد اردوگاه‌هایی برای فلسطینیان را بررسی کند. تاکنون هیچ تاریخ مشخصی برای این بازدید اعلام نشده است. سلاویک گفت که اسرائیل احتمالاً هزینه اردوگاه‌های موقت را پرداخت خواهد کرد. ادموند یاکانی، ریاست یک گروه جامعه مدنی سودان جنوبی نیز اعلام نمود کە او نیز با مقامات سودان جنوبی در این باره گفت‌وگو کرده است. چهار مقام دیگر نیز که از مذاکرات آگاه بودند، بر اساس شرط ناشناس‌ماندن به دلیل نداشتن مجوز برای اظهار نظر عمومی، تأیید کردند که گفت‌وگوها در حال انجام است. دو نفر از این مقامات، هر دو از مصر، به آسوشیتدپرس گفتەاند که از ماه‌ها پیش از تلاش‌های اسرائیل برای یافتن کشوری که پذیرای فلسطینیان باشد، آگاه بوده‌اند. آنها گفتند که مصر مشغول لابی‌گری برای منصرف‌کردن سودان جنوبی از پذیرش فلسطینیان است. سلاویک، که برای بهبود روابط سودان جنوبی با ایالات متحده استخدام شده است، گفت آمریکا از گفت‌وگوها با اسرائیل آگاه است اما به طور مستقیم در آنها دخالت ندارد. به گفته سلاویک، سودان جنوبی می‌خواهد دولت ترامپ ممنوعیت سفر شهروندان این کشور بە آمریکا را لغو کرده و تحریم برخی از مقامات سودان جنوبی را بردارد. در شرایط کنونی اگرچە بسیاری از فلسطینیان ممکن است مایل بە خروج از غزە بە طور موقت باشند، اما آنها هرگونه اسکان دائمی خارج از سرزمینی را که آن را بخش جدایی‌ناپذیر از وطن ملی خود می‌دانند، قاطعانه رد می کنند. از سوی دیگر آنها نگرانند که اسرائیل هرگز اجازه بازگشت به آنها ندهد و خروج گسترده جمعیت، به اسرائیل امکان الحاق غزە و ایجاد شهرک‌های یهودی را مهیا کند. فلسطینیان، گروه‌های حقوق بشری و بخش زیادی از جامعه بین‌المللی این پیشنهادها را به عنوان طرحی برای اخراج اجباری و ناقض قوانین بین‌المللی رد کرده‌اند. سودان جنوبی پس از استقلال، گرفتار یک جنگ داخلی شد که نزدیک به ۴۰۰ هزار کشته از خود بر جای گذاشت و بخش‌هایی از کشور را به قحطی کشاند. این کشور نفت‌خیز با فساد گسترده روبه‌روست و برای تأمین غذای ۱۱ میلیون شهروند خود به کمک‌های بین‌المللی وابسته است.

امیر خنجی استعاره «عروسی سرخ» که یسرائیل کاتس، وزیر دفاع اسرائیل، خطاب به علی خامنه‌ای به‌کار برد، در ظاهر شبیه یک کنایه رسانه‌ای است اما در واقع بخشی از یک عملیات پیچیده جنگ شناختی محسوب می‌شود. در نظریه‌های امنیتی نوین، جنگ شناختی شاخه‌ای از جنگ ترکیبی است که هدف آن تغییر ادراک، برهم‌زدن محاسبات و تضعیف اعتماد در روند تصمیم‌گیری است. این نوع جنگ نه تنها به دنبال تهدید فیزیکی بلکه در پی ایجاد تغییر پایدار در احساس امنیت و محاسبات روانی طرف مقابل است. «عروسی سرخ» در سریال «بازی تاج‌وتخت» به رویدادی اشاره دارد که در پوشش یک جشن و در اوج اعتماد، کشتاری ناگهانی و از پیش طراحی‌شده، ستون فرماندهی یک جبهه را نابود می‌کند. این تصویر در ذهن مخاطب با غافلگیری مطلق، خیانت در لحظه آرامش، و حذف قاطع پیوند خورده است. وقتی این استعاره از سوی مقام ارشد اسرائیل به کار می‌رود، معنای آن چیزی بیش از یک اشاره فرهنگی بلکه هشداری است مبنی بر اینکه حتی در امن‌ترین مکان و آرام‌ترین لحظه، امکان ضربه‌ای مرگبار وجود دارد. کاربرد این استعاره زمانی معنای کامل پیدا می‌کند که به عملیات ۱۳ ژوئن ارجاع داده شود؛ رویدادی که در آغاز جنگ ۱۲ روزه ایران و اسرائیل، نزدیک به سی فرمانده ارشد سپاه پاسداران انقلاب اسلامی در حملات همزمان در تهران کشته شدند. این عملیات، نمونه واقعی یک «عروسی سرخ» بود که طی آن گردهمایی‌های درون‌ساختاری به فرصتی برای حذف دسته‌جمعی فرماندهان بدل شد. یادآوری چنین سابقه‌ای، تهدید کاتس را از سطح یک پیام رسانه‌ای به سطح هشدار عملیاتی ارتقا می‌دهد، به‌ویژه وقتی که هدف بالقوه، شخص رهبر جمهوری اسلامی ایران باشد. همزمان با این تهدید، انتشار گزارش‌هایی درباره کشف یک تأسیسات زیرزمینی چهارطبقه در تهران، مجهز به تونل‌های فرار و مسیرهای مخفی، لایه دوم عملیات روانی را شکل دادە است. هرچند این خبر به‌طور رسمی تأیید نشده است اما در جنگ شناختی، اعتبار مطلق اطلاعات ضرورتی ندارد؛ آنچه اهمیت دارد، کاشتن تردید نسبت به امنیت شخصی علی خامنه‌ای و نفوذناپذیری سیستم حفاظتی است. جزئیاتی که درباره معماری و مسیرهای خروج این مکان منتشر شد، حتی اگر بخشی از یک سناریوی رسانه‌ای باشد، در ذهن مخاطب پیام روشنی می‌سازد و آن این‌که نقاط امن نیز شناسایی و قابل نفوذند. ترکیب تهدید مستقیم، ارجاع به عملیات پیشین و برجسته‌کردن نفوذپذیری حفاظتی، اثر روانی عمیقی را برجای می‌گذارد که فراتر از یک هشدار نظامی است. این پیام نه تنها توان طرف مقابل برای ضربه‌زدن در عمق را یادآوری می‌کند، بلکه امکان تکرار غافلگیری را برجسته ساختە و به تدریج بی‌اعتمادی را در دل تصمیم‌گیرندگان می‌کارد. در چنین شرایطی، واکنش جمهوری اسلامی ایران، چه واکنش تند و چه سکوت، می‌تواند به سود طرف مقابل تمام شود. پاسخ شدید می‌تواند به معنای پذیرش اثر تهدید تعبیر شود و سکوت نیز ممکن است نشانه ضعف تلقی گردد. این همان وضعیتی است که برخی تحلیلگران از آن با عنوان «تله بازدارندگی شناختی» یاد می‌کنند. بازدارندگی فعال و جنگ در سطح ادراک تهدید کاتس را باید در بستر تحول راهبرد امنیتی اسرائیل مشاهدە کرد. راهبرد امنیتی این کشور طی سال‌های اخیر از بازدارندگی منفعل، که صرفاً بر وعده پاسخ تلافی‌جویانه استوار بود، به بازدارندگی فعال گذر کرده است. در این رویکرد جدید، هدف صرفاً جلوگیری از حمله دشمن نیست، بلکه مختل‌کردن فرآیند تصمیم‌گیری و ارزیابی ریسک او از پایه است. بازدارندگی فعال، ترکیبی از قدرت سخت و قدرت نرم را به‌کار می‌گیرد و با بهره‌گیری از روایت‌های فرهنگی، پیام خود را در لایه‌های ذهنی حریف تثبیت می‌کند. حمله به ذهن پیش از بدن، اصل کلیدی این رویکرد است. اگر خامنه‌ای یا حلقه فرماندهی از پیش با این تصور زندگی کنند که هر لحظه ممکن است «عروسی سرخ» خود را تجربه کنند، میزان اعتماد به محیط، آرامش عملیاتی و توان تصمیم‌گیری‌شان به‌طور جدی کاهش می‌یابد. این امر در نظام‌هایی با تمرکز بالای قدرت در رأس، تأثیری مضاعف دارد، زیرا بی‌ثباتی روانی در رأس هرم به سرعت به سطوح پایین‌تر فرماندهی سرایت می‌کند. استفاده از استعاره‌های فرهنگی و نمادین در جنگ روانی البته سابقه‌ای طولانی دارد. در دوران جنگ سرد، ایالات متحده آمریکا با مانورهایی مانند«ایبل آرچر83» بە گونەای سناریو سازی می کرد که شوروی را در آستانه یک حمله اتمی فرضی قرار دهد و در نتیجه محاسباتش را مختل کند. اسرائیل نیز در مواجهه با حزب‌الله بارها از نمادهای دینی و تاریخی استفاده کرده است. جمهوری اسلامی ایران نیز با ارجاع به رویدادهایی چون کربلا و فتح خیبر، پیام‌های بازدارنده به مخالفان خود ارسال کرده است. اما تفاوت تهدید اخیر کاتس در آن است که از یک محصول فرهنگی جهانی استفاده می‌کند که هم در افکار عمومی ایران و هم در عرصه بین‌المللی شناخته شده است و این، نفوذِ روایت را افزایش می‌دهد. واکنش‌های احتمالی ایران و پیامدهای آن در برابر چنین تهدیدی، جمهوری اسلامی ایران سه مسیر اصلی پیش رو دارد. نخست، واکنش مستقیم و تند که می‌تواند از طریق تهدید متقابل، عملیات محدود یا نمایش قدرت صورت گیرد. این مسیر، هرچند ممکن است بخشی از بازدارندگی را بازسازی کند، اما خطر تشدید درگیری و افتادن در دام روایتی اسرائیل را نیز دارد. دوم، سکوت و نادیده گرفتن تهدید که از تشدید تنش جلوگیری می‌کند اما به اسرائیل این امکان را می‌دهد که اثر روانی تهدید را تثبیت کند. سوم، تلاش برای تغییر صحنه بازی از طریق عملیات متقابل در حوزه جنگ شناختی، مانند تولید روایات جایگزین یا افشاگری علیه طرف مقابل. این مسیر هرچند پیچیده و زمان‌بر است، اما تنها راهی است که می‌تواند اثر تهدید را در سطح ادراکی خنثی کند بدون آنکه به تشدید نظامی فوری منجر شود. اگر چنین عملیات روانی به صورت مداوم تکرار شود، هزینه‌های روانی و سیاسی آن برای جمهوری اسلامی ایران قابل‌توجه خواهد بود. کاهش تمایل خامنه‌ای به حضور در مراسم عمومی، گسترش بی‌اعتمادی نسبت به تیم حفاظتی و انتقال اضطراب به لایه‌های میانی و پایینی فرماندهی، از جمله پیامدهایی است که می‌تواند کارایی کلی نظام سیاسی را در بلندمدت کاهش دهد. این فرسایش تدریجی، حتی بدون تغییر فوری در موازنه میدانی، می‌تواند زمین بازی را به سود طرف مقابل تغییر دهد. در نهایت، «عروسی سرخ» در تهدید اخیر کاتس نه یک شوخی ادبی است و نه صرفاً یک ارجاع فرهنگی برای جلب توجه رسانه‌ها، بلکه بخشی از یک سناریوی دقیق جنگ شناختی است که هدف آن فلج‌کردن ذهن و محاسبه رهبر جمهوری اسلامی ایران است. در چارچوب بازدارندگی فعال، این تهدید نشان می‌دهد که میدان نبرد امروز فقط در جغرافیای فیزیکی خلاصه نمی‌شود؛ بلکە ذهن و ادراک طرف مقابل نیز به اندازه هر سنگر و پادگان، هدف حمله است. در این نبرد، تغییر احساس امنیت و اعتماد به نفس در رأس هرم قدرت، می‌تواند به اندازه یک پیروزی میدانی تعیین‌کننده باشد.

دیدار آتی ترامپ و پوتین در آلاسکا، نگرانی جدی پایتخت‌های اروپایی را برانگیخته است. دیپلمات‌ها بیم دارند توافق احتمالی، مرزهای اوکراین را تغییر داده و نفوذ اروپا را کاهش دهد. ابهام درباره خواسته‌های پوتین، از جمله کنترل دونتسک، خرسون و کریمه، بی‌اعتمادی را تشدید کرده است. رهبران اروپایی خواستار مشارکت در مذاکرات و تضمین امنیتی قوی‌اند، اما نفوذ محدودشان آینده توافق را نامطمئن کرده است. در آستانه دیدار غیرمنتظره روز جمعه میان دونالد ترامپ رئیس‌جمهور آمریکا، و ولادیمیر پوتین، رئیس‌جمهور روسیه، در آلاسکا، پایتخت‌های اروپایی با نگرانی رو‌به‌رو شده‌اند. شبکه سی‌ان‌ان گزارش داده است کە دیپلمات‌های اروپایی بیم دارند که این دیدار اتحاد فرااقیانوسی را تضعیف کردە، به پوتین امکان تحقق خواسته‌هایش در اوکراین بدهد و منافع اروپا را به حاشیه براند. یک دیپلمات اروپایی به سی‌ان‌ان گفته است: «ما در خطر تبدیل شدن به پاورقی تاریخ هستیم.» این نگرانی عمدتاً به دلیل فقدان شفافیت درباره پیشنهادهای کرملین برای توقف جنگ در اوکراین عنوان شده است. نه پوتین و نه استیو ویتکاف، فرستاده آمریکا که چهارشنبه گذشته با او دیدار کرده بود، جزئیاتی را در این خصوص ارائه نکرده‌اند. ترامپ پس از بازگشت ویتکاف از مسکو گفت: موضوع بسیار پیچیده است. برخی مناطق بازپس گرفته می‌شوند، برخی معاوضه می‌شوند. تبادل سرزمین‌هایی صورت خواهد گرفت که به نفع هر دو طرف است. رهبران اروپایی اما تردید دارند چنین توافقی به سود اوکراین یا منطقه باشد. بنا بر برآوردهای مؤسسه مطالعات جنگ (ISW)، مستقر در واشینگتن، دولت ترامپ از ششم اوت ۲۰۲۵ تاکنون چهار توصیف متفاوت از خواسته‌های پوتین برای آتش‌بس ارائه کرده است. یکی از مطالبات ثابت، عقب‌نشینی نیروهای اوکراینی از تمام منطقه دونتسک، از جمله شهرهای اسلوویانسک، کراماتورسک و کستیانتینیوکا است که به گفته این مؤسسه، خط دفاعی مستحکم اوکراین موسوم به «کمربند قلعه» را از میان می‌برد. مایک رایان، ژنرال پیشین استرالیایی، هشدار داده است که واگذاری سرزمینی می‌تواند به «پایگاهی برای تهاجمات آینده روسیه» تبدیل شود. او این وضعیت را با توافق مونیخ در سال ۱۹۳۸ مقایسه کرده است. در پاریس، برلین و لندن این تصور وجود دارد که دولت ترامپ به اصل احترام به مرزهای بین‌المللی بی‌توجه است. روز شنبه بریتانیا، فرانسه، آلمان، ایتالیا، لهستان، فنلاند و اتحادیه اروپا بیانیه مشترکی صادر کردند که در آن بر «تغییرناپذیری مرزهای بین‌المللی با زور» تأکید شد. این بیانیه همزمان با تلاش رهبران اروپایی برای کسب شفافیت از جِی‌دی ونس، معاون رئیس‌جمهور آمریکا که به بریتانیا سفر کرده بود، منتشر شد. ابهامات اصلی در این بارە حاکی از این مسالە است که آیا پوتین بر کنترل روسیه بر مناطق خرسون و زاپوریژیا، که بخش‌هایی از آن‌ها همچنان در کنترل اوکراین است، اصرار خواهد داشت یا به توقف درگیری‌ها در خطوط کنونی رضایت خواهد داد. همچنین مشخص نیست که آیا پوتین خواستار به رسمیت شناختن حاکمیت روسیه بر کریمه از سوی اوکراین خواهد شد یا نه؛ خواسته‌ای که به گفته ولودیمیر زلنسکی، رئیس‌جمهور اوکراین، مغایر با قانون اساسی این کشور است. رهبران اروپایی معتقدند آتش‌بس باید پیش‌شرط هر مذاکره درباره تبادل سرزمینی باشد و خط تماس فعلی باید مبنای گفت‌وگو قرار گیرد. موضوع مبهم دیگر، احتمال تشکیل «نیروی تضمین آتش‌بس» اروپایی است. مسکو تاکنون با حضور اعضای ناتو در چنین نیرویی مخالفت نمودە و نشانه‌ای از تغییر این موضع دیده نمی‌شود. بیانیه رهبران اروپایی بر لزوم «تضمین‌های امنیتی قوی و معتبر» برای حفاظت از حاکمیت اوکراین تأکید کرده است. با این حال، تحلیلگران در توان اروپا برای اعمال نفوذ تردید دارند. ریم ممتاز از اندیشکده کارنگی گفته است: «رهبران اروپایی از زمان تحلیف ترامپ در ژانویه ۲۰۲۵، سوار ترن هوایی ترامپ شده‌اند، خود را بسته‌اند و مرتب از وحشت فریاد زده‌اند، اما نتوانسته‌اند پیاده شوند.» کایا کالاس، مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا نیز در این بارە تصریح کردە است کە هر توافقی میان آمریکا و روسیه باید اوکراین و اتحادیه اروپا را نیز شامل شود. فردریش مرتس، صدراعظم آلمان، نیز تأکید کرده که مسائل سرزمینی نباید بدون حضور اروپایی‌ها و اوکراینی‌ها تصمیم‌گیری شود. دونالد تاسک، نخست‌وزیر لهستان، اعلام نمودە است که آمریکا پیش از برگزاری این نشست با شرکای اروپایی مشورت خواهد کرد، اما دامنه و شکل این مشورت‌ها مشخص نیست. برخی تحلیلگران معتقدند آمریکا فاقد راهبرد منسجم برای اوکراین بودە و سیاستگذاری آن تحت تأثیر خشم، تکانه‌ها، شبکه‌های اجتماعی و تمایل ترامپ به کسب جایزه صلح نوبل قرار دارد. با نزدیک شدن به اجلاس آلاسکا، رهبران اروپایی در تلاش‌اند از حاکمیت اوکراین حمایت کنند، اما نفوذ محدودی بر نتیجه مذاکرات دارند. ناظران می‌گویند روزهای آینده محک مهمی برای سنجش توان اروپا در تأثیرگذاری بر صحنه ژئوپلیتیک خواهد بود.

وزیر دفاع اسرائیل روز دوشنبه در واکنش به انتشار یک گرافیک تبلیغاتی منتسب به جمهوری اسلامی ایران که مقامات ارشد اسرائیلی را به‌عنوان اهداف ترور معرفی کرده است، رهبر ایران، علی خامنەای را تهدید کرد. در همین حال، گزارش‌های غیررسمی از کشف ساختمانی مخفی چهار طبقه زیرزمینی در تهران، مجهز به تونل‌های مخفی برای رفت‌وآمد نامحسوس، بر عمق و پیچیدگی تنش‌ها افزوده است. وزیر دفاع اسرائیل روز دوشنبه با تکرار تهدیدهای قبلی علیه رهبر جمهوری اسلامی ایران، علی خامنەای، در واکنش به انتشار یک گرافیک تبلیغاتی منتسب به تهران که مقامات ارشد اسرائیل را به‌عنوان اهداف ترور معرفی کرده است، گفت آیت‌الله علی خامنه‌ای باید هنگام خروج از پناهگاه «سرش را به آسمان بلند کند و به هر وزوزی گوش دهد». اسرائیل کاتز در شبکه اجتماعی ایکس نوشت : به دیکتاتور ایرانی خامنه‌ای پیشنهاد می‌کنم وقتی از پناهگاه بیرون می‌آید، هر از گاهی سرش را به آسمان بلند کند و با دقت به هر وزوزی گوش دهد. شرکت‌کنندگان "عروسی سرخ" آنجا منتظر او هستند. این اظهارات به عملیات هماهنگ ۱۳ ژوئن در آغاز جنگ ۱۲ روزه ایران و اسرائیل اشاره دارد که طی آن حدود ۳۰ فرمانده ارشد نظامی ایران، از جمله سه ژنرال بلندپایه، در حملاتی همزمان در تهران کشته شدند. به گفته مقام‌های اسرائیلی، این عملیات فرماندهی و کنترل ایران را فلج و واکنش نظامی آن را نزدیک به ۲۴ ساعت به تأخیر انداخت. گرافیک مورد اشاره کاتز که ظاهراً نسخه‌ای جعلی از یک طرح اسرائیلی بود، علاوه بر او، نخست‌وزیر بنیامین نتانیاهو و رئیس نیروی هوایی تومر بار را نیز به‌عنوان اهداف معرفی کرده بود و اتهاماتی همچون «جنایت علیه بشریت» و «کشتار کودکان» را متوجه آن‌ها کردە بود. سید علی خامنەای یک هدف است کاتز پیش‌تر نیز خامنه‌ای را «هیتلر مدرن» نامیده و هشدار داده بود که در صورت ادامه تهدیدات ایران، «بازوی بلند» اسرائیل دوباره به تهران خواهد رسید و این بار «شخص او را هدف خواهد گرفت». او گفته بود: «اگر او در تیررس ما بود، او را از میان برمی‌داشتیم» اما فرصت عملیاتی به‌دست نیامد. در جریان جنگ ١٢ روزە میان ایران و اسرائیل، دونالد ترامپ رئیس‌جمهور وقت آمریکا نیز در ۱۷ ژوئن نوشتە بود: ما دقیقاً می‌دانیم به‌اصطلاح رهبر عالی کجا پنهان شده است. او هدفی آسان است، اما فعلاً قصد نداریم او را بکشیم. چندین رسانه نیز گزارش دادە بودند که ترامپ در ساعات ابتدایی جنگ، عملیات ترور خامنه‌ای را وتو کرده و بە نقل از او، وی را از مرگی خفت بار نجات دادە است. ایران می‌تواند بە توافق ابراهیم بپیوندد با وجود درگیری و تنش‌های روزافزون، چند روز پیش، نتانیاهو در گفت‌وگو با فاکس‌نیوز گفت ە بود : ایران هم می‌تواند بخشی از توافق‌های ابراهیم باشد، اگر مردم ایران برخیزند.» او افزود: «به‌نظر من، بسیاری از آن‌ها می‌خواهند خود را از آن دیکتاتوری رها کنند. ادامه رصدهای امنیتی اسرائیل در تهران هفته گذشته، رسانه‌های غیررسمی اسرائیلی ادعا کردە بودند کە یک ساختمان به ظاهر معمولی در غرب تهران، در واقع یک تأسیسات مخفی با چهار طبقه زیرزمینی است. به گفته این منابع، در طبقه منفی سه این ساختمان، سه اتاق افقی وجود دارد، از جمله یک اتاق کوچک که محل نگهداری یک سگ توصیف شده است کە موشی را کە در اتاق دیگری‌ست محافظت می‌کند. دو اتاق بزرگ‌تر که ظاهراً برای دیدارها و ضبط پیام‌ها مورد استفاده قرار می‌گیرند. همچنین، طبقه منفی یک شامل دو تونل خروجی به طول تقریبی ۹۰۰ و ۴۰۰ متر است که یکی به یک پارک بزرگ و دیگری به حیاط لجستیکی یک فروشگاه زنجیره‌ای منتهی می‌شود. اگرچە رسانەهای غیر رسمی اسرائیل در مورد این ساختمان و افراد ساکن در آن اشارە دیگری نکردەاند اما این رسانه‌ها مدعی شدەاند «تمام فعالیت‌ها در این مکان تحت نظارت» قرار دارد.

ترکیه، عراق و حکومت اقلیم کُردستان به توافقی سه‌جانبه برای تخلیه کامل اردوگاه پناهندگان مخمور در شمال عراق دست یافتەاند که در چارچوب روند صلح با حزب کارگران کُردستان و در پی اعلام انحلال این حزب صورت می‌گیرد. طبق این توافق، اسکان مجدد ساکنان در عراق و ترکیه پیش‌بینی شده و اجرای آن تا سپتامبر با نظارت امنیتی مشترک انجام خواهد شد. بنا به‌ گزارش منابع منطقه‌ای که با «Middle East Eye» گفت‌وگو کرده‌اند، ترکیه، عراق و حکومت اقلیم کُردستان (KRG) به توافقی مبنی بر تخلیه اردوگاه پناهندگان مخمور دست یافته‌اند. این تحول در پی مذاکرات صلح میان ترکیه و حزب کارگران کُردستان (پ.‌ک.‌ک) که از سال گذشته آغاز شده، روی داده است. بر اساس این توافق، برخی از ساکنان اردوگاه در داخل عراق مجددا اسکان دادە خواهند شد و برخی دیگر به ترکیه منتقل می‌شوند. افرادی که به‌عنوان نزدیک به حزب کارگران کُردستان قلمد می‌شوند اما در فعالیت‌های مسلحانەدست نداشتە باشند ممکن است به‌طور موقت در ترکیه اسکان یابند. منابع منطقه‌ای همچنین افزودەاند طبق بخشی از این توافق که پ.‌ک.‌ک نیز طرف آن است، انتظار می‌رود اردوگاه تا سپتامبر به‌طور کامل تخلیه شود. طبق این گزارش، یک مقام ترکیه‌ای که مایل بە افشای نام خود نبود، وجود سازوکار هماهنگی سه‌جانبه میان ترکیه، عراق و اقلیم کُردستان را تأیید کرد اما از اظهارنظر درباره اینکه آیا توافق صریحی بر تخلیۀ مخمور حاصل شده است یا نه خودداری کرد. اردوگاه پناهندگان مخمور مدت‌هاست که نقطۀ اصطکاک میان آنکارا و بغداد بوده است. این اردوگاه که در دهۀ ۱۹۹۰ تأسیس شد، در حال حاضر بیش از ۱۲ هزار نفر از کُردهای کردستان ترکیە را در خود جای دادە است که در پی تخلیه روستاها و حملات ارتش ترکیە ناگزیر بە ترک روستاهای خود شده بودند. آنکارا این اردوگاه را پایگاه پ.‌ک.‌ک می‌داند و مدعی است که به‌عنوان مرکزی برای جذب نیرو، آموزش و پشتیبانی لجستیکی عمل می‌کند. در واکنش بە این فشارها، مراد کاراییلان از فرماندهان ارشد حزب کارگران کُردستان اعلام کردە است در صورت تداوم فشارهای دولت مرکزی بغداد بە کمپ آوارگان مخمور، نیروهای گریلا بە منظور دفاع از ساکنان غیرنظامی آن، بە این اردوگاە فرستادە خواهند شد.

عملیات هماهنگ سازمان ضدترور عراق و امنیت اقلیم کردستان، با پشتیبانی آمریکا و اسپانیا، به دستگیری ۱۱ عضو داعش در کرکوک، نینوا و سلیمانیه انجامید. کشف و انهدام مخفیگاه‌ها و تونل‌ها، نشانگر تداوم تهدید هسته‌های پراکنده داعش است. گسترش عملیات به مناطق وسیع کفری، بیانگر نگرانی از بازگشت داعش و تلاش برای بستن خلأهای امنیتی در مرزهای پرچالش شمال عراق است. در ادامە بی ثباتیهای امنیتی در عراق، سازمان ضد ترور این کشور و نیز مدیریت عملیات سازمان امنیت اقلیم کردستان، از تداوم عملیات ضد بازماندگان نیروهای دولت اسلامی عراق و شام (داعش) می دهند. امروز ١٢ ژوئیە، سازمان ضد ترور عراق اعلام نمود کە با هماهنگی سازمان امنیت اقلیم کردستان (آسایش) وبنابە دستور دادگاە عالی عراق، ١١ عضو بازماندە گروە تروریستی دولت اسلامی عراق و شام (داعش) را در کرکوک و سلیمانی (سلیمانیە) دستگیر کردەاند. در بیانیە ضد ترور عراق آمدە است کە در تداوم مبارزە با بازماندگان داعش و تلاش برای دستگیری اعضای آن، عملیات گستردەای از تجسس و اکتشاف آغاز و در نتیجە آن، ٥ عضو داعش در استان نینوا، چهار عضو در کرکوک و یک نفر دیگر نیز در سلیمانیەم با همکاری سازمان امنیت اقلیم کردستان دستگیر شدەاند. سازمان ضد ترور عراق همچنین افزودە است کە در خلال این عملیات، دهها مخفیگاە و محل اسکان و تونل داعش کشف و منهدم شدە است. همزمان، در عملیاتی مشترک ، نیروهای کوماندو، سازمان امنیت حکومت اقلیم کردستان و نیروهای نظامی آمریکا و اسپانیا، عملیات وسیعی را در حوالی شهر کفری، در اقلیم کردستان بە منظور یافتن اعضای داعش آغاز کردند. در این بارە، کانال خبری ٨ در اقلیم کردستان خبر دادە است کە در این عملیات، ٣٥ کیلومتر مربع از این منطقە مورد تجسس قرار گرفتە و بە منظور از میان برداشتن خلا امنیتی و اطمینان از پاکسازی این منطقە از عوامل داعش، عملیات دیگری نیز در این منطقە آغاز شود.

تهیە و تنظیم: عمار گلی عملیات بامداد ۱۳ ژوئن در تهران، نمونه‌ای برجسته از تحول راهبردی موساد در استفاده از عوامل بومی و شبکه‌های محلی برای نفوذ به زیرساخت‌های حیاتی ایران بود. مأموریت «S.T.» و تیمش در ازکاراندازی بخشی از پدافند هوایی، همزمان با حمله هوایی گسترده، نشان‌دهنده تلفیق پیچیده اقدامات زمینی، فناوری پیشرفته و هماهنگی چندلایه اطلاعاتی است؛ الگویی که بازتاب تغییرات ساختاری موساد در دهه اخیر محسوب می‌شود. بامداد سیزدهم ژوئن، در یکی از مناطق حاشیه‌ای تهران، گروهی کوچک در حال انتقال تجهیزاتی بودند که ظاهر بی‌خطرشان، مأموریتی بسیار حساس را پنهان می‌کرد: از کار انداختن بخشی از سامانه پدافند هوایی ایران. این مأموریت، بخشی از طرحی چندمرحله‌ای بود که هم‌زمان با حمله‌ای هوایی در مقیاسی بی‌سابقه اجرا شد. رهبر این گروه، مردی ایرانی بود که در گزارش‌ها با نام مستعار “S.T.” شناخته می‌شود و ماه‌ها پیش از آن شب به شبکه موساد پیوسته بود. او وظیفه داشت با استفاده از مسیرهای ارتباطی پنهان، به تأسیسات کلیدی نفوذ کرده و تجهیزاتی را نصب کند که راه را برای حمله هوایی باز کند. در هفته‌ها و ماه‌های قبل، این تیم کوچک آموزش‌های ویژه‌ای را پشت سر گذاشته و با نقشه‌های دقیق، موقعیت هدف‌ها را مرور کرده بود. منابع امنیتی می‌گویند بخش‌هایی از شبکه دفاعی که مأمور حفاظت از مراکز حساس بود، پیش از رسیدن نخستین جنگنده‌ها از کار افتاد. این هم‌زمانی میان اقدامات زمینی و حمله هوایی، نتیجه ماه‌ها هماهنگی دقیق و استفاده از روش‌هایی بود که بتواند از لایه‌های پیچیده نظارت امنیتی عبور کند. به گفته چند مقام اطلاعاتی اسرائیلی که بە شرط ناشناس‌ماندن صحبت کرده‌اند، این هماهنگی بی‌سابقه بدون نقش مستقیم “S.T.” و تیمش امکان پذیر نمیبود. جزئیات این روایت و نقل‌قول‌ها از گزارشی تحقیقی برگرفته شده‌اند که توسط ProPublica منتشر شده است. از دشمن مشترک تا جنگ پنهان: تغییر استراتژی موساد علیه ایران برای درک کامل آنچه کە در شب سیزدهم ژوئن رخ داد، باید یک گام عقب‌تر رفت؛ به سال‌هایی که یک “جنگ پنهان” میان ایران و اسرائیل شکل گرفت و در سکوت، مرزهای جغرافیا و قواعد دیپلماسی را زیر پا گذاشت. بدون این پیش‌زمینه عملیات اخیر تنها یک یک رخداد اطلاعاتی و امنیتی به نظر خواهد رسید اما در واقع این عملیات حلقه‌ای تازه از زنجیری است که سال‌هاست تنیده شده است. تا پیش از جنگ اول خلیج و تضعیف رژیم صدام حسین رابطه جمهوری اسلامی ایران و اسرائیل ترکیبی از دشمنانی سرسخت می‌نمود که به دلیل یک دشمن مشترک نه تنها فرصت رویارویی نداشتند بلکه در پاره‌ای از موارد برای تضعیف این دشمن در سطوحی مختلف ازجمله تسلیحاتی و حتی امنیتی نیز همکاری‌های پنهانی داشتند. اما با افول رژیم صدام در دهه ٩٠ میلادی تل‌آویو و تهران بیش از پیش سرشاخ شده و در اقصی نقاط دنیا از آمیا در آرژانتین گرفته تا ترکیه و لبنان و هند منافع و شهروندان یکدیگر را آماج گرفتند. همزمان با توسعه برنامه موشکی و هسته‌ای ایران از اوایل دههٔ ۲۰۰۰ اسرائیل نیز استراتژی خود را در تقابل با جمهوری اسلامی ایران تغییر داد، پاسخ رسمی اسرائیل به پیشرفت‌های هسته‌ای ایران ترکیبی از سه عنصر بود: دیپلماسی بین‌المللی، سناریوهای نظامی قابل‌محاسبه همچون حمله به راکتور هسته‌ای عراق در دهه هشتاد و حمله به راکتور هسته‌ای سوریه در سال ۲۰۰۷ و عملیات‌های اطلاعاتی دقیق و هدفمند. نقطهٔ عطف اما با ظهور دو نیاز توأمان پدیدار شد: نخست، احساس فوریت ناشی از شتاب برنامهٔ هسته‌ای و موشکی ایران و دوم نیاز به راه‌حل‌هایی که هزینهٔ مستقیم و تابوی جان سربازان یا ورق‌زدنِ روابط با متحدان را کاهش دهد. در این چارچوب بود که در دورهٔ رهبری مییر داگان در موساد (۲۰۰۲–۲۰۱۱) رویکردی جدید شکل گرفت. داغان تصمیم گرفت توقف برنامهٔ هسته‌ای ایران را به هدف مرکزیِ سازمان تبدیل کند و از همان زمان تاکتیک‌ها تهاجمی‌تر و متنوع‌تر شد؛ از ترور هدفمند تا خرابکاری سایبری. چند مقام اسرائیلی در گفتگو با نشریه ProPublica اذعان کرده‌اند که یکی از تغییرات ساختاریِ اساسی، انتقال بار عملیات از “آدم‌های آبی‌وسفید” (عاملان اسرائیلی) به شبکه‌ای از عوامل غیراسرائیلی و ایرانیان داخل یا در تبعید بوده است. یکی از این مقامات که به شرط ناشناس ماندن با این نشریه گفتگو کرده افزوده است: بهترین ذخایر جذب عوامل [اطلاعاتی] از داخل ایران در پهنهٔ اتنیکی و موزاییک انسانی این کشور نهفته است؛ بسیاری از آنها با رژیم مشکل دارند، بعضی حتی از آن متنفرند. این تغییر استراتژیک برای تل‌آویو دو مزیت عملی و عمده داشته است، نخست کاهش احتمالِ درافتادن مستقیم سرباز یا افسر اسرائیلی در دام خطر و دوم بهره‌مندی از آگاهیِ محلی و شبکه‌های اجتماعی و قومی که دسترسی به اهداف حساس را تسهیل می‌کند. علاوه بر این، ابزارهای نوین از حملات سایبری پیشرفته مانند “استاکس‌نت” تا عملیات اطلاعاتی پیچیده ترور و خرابکاری در تاسیسات موشکی امکان ضربه‌زدن بدون بمباران کامل را فراهم آورد. پروندهٔ موسوم به تورقوزآباد که در آن بخش مهمی از آرشیوهای هسته‌ای ایران از یک انبار در تهران سرقت و از ایران خارج شد، نمونه‌ای از تلفیق نفوذ اطلاعاتی و بهره‌برداری سیاسی بود که در عرصهٔ دیپلماسی و رسانه کارِ اسرائیل را پیش بردە و تهران را نه تنها در بعد بین‌المللی تحقیر کرد بلکه موقعیت این کشور را در مذاکرات هسته‌ای بسیار تضعیف کرد.   علاوه بر تغییر تاکتیک، سرویس اطلاعات خارجی اسرائیل به درستی دست روی پاشنه آشیل جامعه ایران گذاشته و از طریق پیشنهاد دادن فرصت‌های تحصیلی و حتی دسترسی به مراکز پزشکی برای درمان در کنار پیشنهادهای مالی توانسته است انگیزه‌های لازم برای جذب قشرهای مختلف در ایران ایجاد و از این طریق نیروی لازم برای عملیات‌های خود در داخل ایران را جذب کند. این ترکیب، همراه با فشارهای روان‌شناختی، آموزش و آزمون‌های مکرر ، رژیمِ جذبِ پیچیده‌ای را پدید آورد که توانست حتی افراد حاشیه‌ای و بدور از سیاست را نیز جذب سیستم اطلاعاتی اسرائیل کند. نتیجهٔ این تحول ساختاری، بە ایجاد شبکه‌ای منجر گردید شد که توانِ برنامه‌ریزی برای عملیات‌های هم‌زمان و پیچیده از خرابکاری‌های فنی تا نفوذ در قلبِ مراکز حساس را فراهم آورد که کارایی آن در حملهٔ سیزدهم ژوئن مشاهده شد. از آزمون‌های کوچک تا مأموریت‌های بزرگ: روایت یک نفوذ در تحلیل کارزارهای اطلاعاتی، نفوذ و دسترسی به درون شبکه هدف، کلیدی‌ترین و سخت‌ترین مرحله به شمار می‌رود. در پرونده‌ای که ProPublica به آن پرداخته است، این گام با ظرافتی خاص و مطابق با استراتژی‌های پیشرفته موساد شکل گرفته است. برخلاف تصورات رایج عملیات‌های موساد صرفاً ضربه‌ای سریع و غافلگیرانه نیستند؛ بلکه زنجیره‌ای پیچیده از لایه‌های متوالی نفوذ هستند که هر لایه کلید باز شدن لایه بعدی است. در این پرونده، نفوذ نه از طریق تهاجم مستقیم بلکه با استفاده از نیروهای محلی آغاز شد؛ افرادی که به دلایل شخصی، اقتصادی و یا ایدئولوژیک انگیزه همکاری داشتند. در این بارە، یک مقام سابق اسرائیلی به ProPublica می‌گوید: ابتدا حلقه‌های اطراف هدف را شناسایی می‌کنیم، سپس به دنبال شکاف‌هایی می‌گردیم که بتوانیم از آن‌ها برای ورود استفاده کنیم. در این‌گونه عملیات‌ها، هیچ‌گاه مستقیماً به هدف نمی‌رسیم بلکه از مسیرهای غیرمستقیم و گام به گام پیش می‌رویم. به گفته این مقام اطلاعاتی اسرائیل نفوذ از نقطه‌ای شروع شده که به ظاهر بسیار دور از مرکز قدرت هدف بوده است، فردی عادی که در ابتدا تنها نقش واسطه را داشته و اما به مرور با دریافت مأموریت‌های کوچکتر، توانست اعتماد دست‌اندرکاران شبکه را جلب می‌کند. این مأموریت‌ها مانند انتقال پیام یا اسکن کردن اسناد آزمون‌های کوچکی برای سنجش وفاداری و توانایی فرد هدف بوده‌اند. هر بار که این فرد مأموریتی را به پایان می‌رساند، اعتماد بیشتری به او شده و مسئولیت‌های پیچیده‌تری به وی محول می‌شود. در واقع این فرایند، آزمونی مستمر برای شناسایی وفاداری و شایستگی بوده است که احتمال لو رفتن عملیات را به حداقل می‌رساند. روایت شخصیت کلیدی؛ از انگیزه‌های شخصی تا انتخاب دشوار شخصیت اصلی این عملیات، به روایت ProPublica، فردی است که در ابتدا نه دشمن سرسخت دولت ایران بوده و نه فعال سیاسی مخالف. شرایط اقتصادی سخت، زندگی پیچیده و مجموعه‌ای از مشکلات شخصی او را در موقعیتی قرار می‌دهد که پیشنهاد همکاری با یک سازمان خارجی برایش تبدیل به فرصتی حیاتی می‌شود. نقش S.T. در عملیات مخفی موساد علیه سامانه‌های دفاعی ایران بدینگونە روشن می شود: چند ساعت پیش از شروع حملات سنگین هوایی در بامداد ١٣ ژوئن یک جوانی ایرانی در یکی از مناطق جنوبی شهر تهران همراه با گروهی از ماموران تحت امرش منتظر دریافت رمز آغاز عملیات هستند. وظیفه این تیم، نه فقط عملیاتی ساده بلکه بازکردن راهی بی‌نقص برای هجوم بی‌دردسر جنگنده‌های اسرائیل بود؛ مأموریتی که قرار بود طی آن با استفاده از پهپادهای انتحاری سیستم پدافند هوایی مستقر در اطراف تهران را منهدم و یا از کار بیاندازد. در گزارش ProPublica از وی با نام مستعار " S.T." یاد شده است. بر اساس این گزارش تحقیقی، این عملیات محصول بیش از یک سال برنامه‌ریزی دقیق و هماهنگی بین موساد و شبکه‌ای از نیروهای بومی و منطقه‌ای بوده است. S.T. یکی از ده‌ها عامل ایرانی بوده که در کشورهای همسایه تحت آموزش، تجهیز و هدایت مستقیم مأموران موساد قرار گرفته بوده‌اند. منابع اسرائیلی به ProPublica گفته‌اند که در شب عملیات، حدود ۷۰ کماندو با پشتیبانی پهپادها و موشک‌ها، اهداف خود را به‌دقت نشانه گرفته‌اند. گفته شده که S.T. و تیمش مسئول هماهنگی حملات زمینی علیه زیرساخت‌های دفاع هوایی بوده‌اند؛ مأموریتی که موفقیت آن به‌طور مستقیم مسیر حمله‌های بعدی نیروی هوایی اسرائیل را هموار می‌کرد. این نیروها با بهره‌گیری از اطلاعات جمع‌آوری‌شده طی ماه‌ها، علاوه بر شناسایی نقاط کور راداری و مسیرهای نفوذ امن موفق به منهدم کردن و همچنین انحراف سیستم دفاع هوایی از عملیات اصلی که ورود جنگنده‌های اسرائیل به آسمان ایران بوده می‌شوند. این گزارش می‌گوید که اطلاعات و هماهنگی میدانی نیروهایی مثل S.T. باعث می‌شود که جنگنده‌های اسرائیلی بدون از دست دادن حتی یک هواپیما، موج‌به‌موج بمباران‌های خود را ادامه دهند. این اولین‌باری نبود که ارتش اسرائیل سعی کرد تا مراکز حساس نظامی و موشکی ایران را مستقیما هدف قرار دهد. در سپتامبر سال ٢٠٢٤ پس از ترور اسماعیل هنیه در تهران و حملات موشکی سپاه به خاک اسرائیل، تل‌آویو تلاش کرده بود که طی دو موج حمله هوایی زیرساخت‌های دفاعی جمهوری اسلامی و سیستم پدافند آن را هدف قرار دهد. با این حال این حمله خسارات قابل توجهی به بار نیاور و تنها چند سامانه راداری در ایلام و خوزستان آسیب شدید دیدند. گفته می‌شود این حمله دو هدف عمده داشته است: شناسایی و برآورد اطلاعاتی درست از توان سیستم یکپارچه پدافند هوایی و همچنین ضربه زدن به رادارهای دوربرد در مناطق غربی. به عبارتی این عملیات مرحله نخست عملیاتی بوده که در ١٣ ژوئن به اجرا در آمد. از دید راهبردی نقش نیروهایی مانند S.T. در عملیات، فراتر از یک مأموریت تاکتیکی صرف بود. آنها با قرار گرفتن در خاک ایران و نزدیک به اهداف حیاتی، به موساد این امکان را دادند که تصویری لحظه‌به‌لحظه و دقیق از وضعیت میدان نبرد داشته باشد. چنین مزیتی برای حملاتی که نیازمند دقت میلی‌متری هستند، حیاتی است. منابع ProPublica گزارش کرده‌اند که در روز دوم و پس از شروع موج دوم عملیات توسط گروه‌های مستقر در خاک ایران، قسمت اعظم سیستم دفاع هوایی ایران منهدم شده بوده است. این موج با هدف تکمیل نابودی باقی‌مانده زیرساخت‌ها و ایجاد اختلال در فرماندهی و کنترل دفاع هوایی ایران طراحی شدە بود. مجموع این حملات، طبق ارزیابی مقامات اسرائیلی منجر به تخریب نزدیک به نیمی از زرادخانه موشکی بالستیک ایران معادل حدود ۳۰۰۰ موشک و ۸۰٪ پرتابگرهای مربوطه شده است. در این میان حتی محل سکونت برخی دانشمندان هسته‌ای و فرماندهان نظامی نیز توسط عوامل داخلی هدف قرار گرفته شده‌اند. این  گزارش اشاره می‌کند که این دست عملیات‌ها علاوه بر پیچیدگی بالا، با خطرات جدی نیز همراه می باشند. برای عوامل محلی مانند S.T.، کوچک‌ترین اشتباه می‌توانست به کشف شبکه و پیامدهای مرگبار منجر شود. همچنین این نوع نفوذها به سختی قابل تکرار هستند، چرا که پس از هر حمله ایران اقدام به بستن شکاف‌های امنیتی و تغییر الگوهای دفاعی خود می‌کند. نام واقعی S.T. و جزئیات هویتی او همچنان محرمانه مانده است، اما در روایت ProPublica، او به عنوان یکی از چهره‌های کلیدی عملیات معرفی شده است که توانست یکی از لایه‌های اصلی دفاعی پایتخت ایران را از کار بیندازد که به اعتقاد منابع اسرائیلی مسیر موفقیت موج گسترده حملات بعدی را هموار کرد. عملیات مذکور را نمی‌توان به عنوان یک اتفاق منفرد و جدا از بستر سیاسی و امنیتی منطقه‌ای در نظر گرفت. این ضربه، ادامه بخشی از جنگ نامرئی و طولانی میان اسرائیل و ایران است؛ کارزاری که طی سال‌های گذشته از فضای سایبری، دیپلماسی و عملیات مخفی تغییر شکل داده و اکنون وارد مرحله رویارویی مستقیم شده است. استراتژی مهار فعال به گونه‌ای طراحی شده است که به جای واکنش صرفاً تدافعی، رویکردی تهاجمی‌تر و پیش‌دستانه‌تر اتخاذ کرده است و به گفته مقامات اسرائیلی هدف از آن کاهش قدرت و نفوذ ایران از طریق ضربات هدفمند و حساب ‌شده است. یک مقام اطلاعاتی غربی به ProPublica گفته “این عملیات‌ها باعث می‌شوند که ایران درگیر چالش‌های متعدد شود؛ از ایجاد اختلال در برنامه‌های هسته‌ای گرفته تا محدود کردن توانمندی‌های منطقه‌ای آن.” با این حال، تأکید می‌شود که این کارزار، در عین پیچیدگی، با ریسک بالایی نیز همراه است. هر ضربه‌ای می‌تواند واکنش‌هایی غیرمنتظره به دنبال داشته باشد.

A ruined building in Pokrovsk, Donetsk Oblast, on June 28, 2025. (Francis Farrell/The Kyiv Independent) پیشرویهای اخیر روسیه در شمال دونباس، با تصرف شهرک‌های کلیدی و تهدید بزرگراه دوبروپیلیا–کراماتورسک، خطوط تدارکاتی حیاتی اوکراین را در معرض خطر جدی قرار داده است. تحلیلگران هشدار می‌دهند که شکاف ایجادشده میان پوکروفسک و کوستانتینیوکا می‌تواند نقشه دفاعی اوکراین را در شرق دگرگون کرده و زمینه محاصره کامل مراکز استراتژیک کراماتورسک و سلوویانسک را فراهم آوردە و بر نشست روز جمعە، میان ترامپ و پوتین تاثیرگذار باشد. در حالی که جهان منتظر دیدار پوتین و ترامپ در روز جمعه ۱۵ آگوست در آلاسکا است، تحولات نظامی در شرق اوکراین به شدت پیچیده‌تر شده و نیروهای روسیه با افزایش فشار نظامی در منطقه دونباس، موفق به پیشروی‌های قابل توجهی در شمال این منطقه شده‌اند. این پیشروی‌ها خطوط حیاتی تدارکاتی اوکراین را تهدید کرده و می‌تواند نقشه نظامی اوکراین در مناطق کلیدی مانند پوکروفسک و کوستانتینیوکا را دستخوش تغییر کند. منابع روسی گزارش کرده اند که نیروهای روسیه در طی یک هفته گذشته با اجرای عملیات نظامی گسترده، توانسته‌اند پیشروی‌های قابل توجهی در محور پوکروفسک به دست آورند. این پیشروی‌ها می‌تواند مسیرهای لجستیکی حیاتی نیروهای اوکراینی در منطقه را با خطر جدی مواجه سازد و شرایط دفاعی را برای آنه در دیگر مناطق چون کوستانتینیوکا و کراماتوسک را پیچیده‌تر کند. نیروهای روسیه موفق شده‌اند بیش از ۱۰ کیلومتر در شمال شهر پوکروفسک پیشروی کرده و کنترل چندین شهرک کلیدی از جمله کوچروو یار و زولوتوی کولودز را به دست بگیرند. این پیشروی‌ها مسیر بزرگراه دوبروپیلیا–کراماتورسک، که یکی از آخرین خطوط تامین تدارکات اوکراینی‌ها در این منطقه به شمار می‌رود را به شدت تهدید می‌کند. کی‌یف ایندیپندنت نیز به نقل از سخنگوی نیروهای اوکراینی گزارش کرده است که روسیه با ایجاد شکافی بین پوکروفسک و کوستانتینیوکا، تلاش دارد خطوط تدارکاتی اوکراین را قطع کند. علاوه بر این گفته می شود که نیروهای روسیه با استفاده از گروه‌های کوچک پیاده‌نظام و پشتیبانی پهپادی، در محورهای مختلف شمال‌شرقی پوکروفسک پیش می‌روند تا نیروهای اوکراینی را تحت فشار قرار دهند. شهر پوکروفسک تا پیش از محاصره شدن یکی از مهمترین خطوط لجستیکی ارتش اوکراین بخ حساب می آمد و بخش بزرگی از تسلیحات و نیروهای رزمی از طریق خطوط آهان منتهی به این شهر به جبه‌های جنگ منتقل می شدند. علاوه‌ براین برخی تحلیلگران غربی بیم آن را دارند که ارتش روسیه موفق به درهم شکستن خط دفاعی ارتش اوکراین در مناطق شمالی شدە و از این طریق تلاش کند تا مسیرهای ارتباطی میان دو شهر استراتژیک کراماتوسک و سلوویانسک را قطع کرده و آنها را کاملا محاصره کند.

سفر علی لاریجانی به بغداد و امضای تفاهم‌نامه امنیتی مرزی با نظارت نخست‌وزیر عراق، فراتر از همکاری فنی تلقی می‌شود. منابع اقلیم کُردستان آن را بخشی از معامله‌ای سیاسی شامل استرداد رهبران احزاب کُردستان ایران و مقامات بعثی در قبال امتیازات مالی دانسته‌اند. این روند می‌تواند موازنه داخلی عراق و روابطش با ایران و اقلیم را دگرگون کند. روز گذشتە، علی لاریجانی، دبیر شورایعالی امنیت جمهوری اسلامی ایران، با مقامات عالی‌رتبە عراق، از جملە عبدالطیف رشید، محمد شیاع السودانی و قاسم الاعرجی، مشاور امنیت ملی عراق دیدار و گفت‌وگو کرد. در این دیدار لاریجانی و اعرجی در این دیدار تفاهمنامە امنیتی جدید را در راستای ارتقای امور امنیتی در مرزهای مشترک ایران و عراق بە امضا رساندند. بر اساس گزارش رسانەهای اقلیم کُردستان، این تفاهمنامە با نظارت و سرپرستی سودانی، نخست وزیر عراق امضا شدە است. در این دیدار، قاسم اعرجی، مشاور امنیت ملی عراق، علاوە بر امضای تفاهم‌نامە امنیتی، از اجرایی شدن تفاهم‌نامە امضا شدە در سال گذشتە نیز خبر دادە و تاکید نمود کە حکومت مرکزی عراق با قاطعیت در راستای ممانعت از هرگونە نقض موارد امنیتی و تجاوز از خاک عراق بە کشورهای همسایە فعالیت می‌کند. در این‌بارە، منابع آرنانیوز از اقلیم کُردستان افزودەاند کە مذاکرات اعرجی طی چند ماە اخیر با مقامات ایرانی و دیدار روز گذشتە لاریجانی از بغداد با پروندە استرداد رهبران و فرماندهان احزاب کُردستان ایران (رۆژهلات) در ارتباط است. بە نقل از این منابع، اعرجی از مقامات اقلیم کُردستان درخواست نمودە است در ازای ارسال حقوق ماهانە کارمندان اقلیم کُردستان از بغداد، مقامات ارشد بعثی ساکن در اقلیم کُردستان بە بغداد مستردە شدە و زمینە برای استرداد رهبران و فرماندهان احزاب کُردستان ایران بە جمهوری اسلامی ایران، مهیا شود. این منابع افزودەاند کە دستیابی بە این هدف از جملە اهداف ویژە سفر لاریجانی بە عراق و دیدار با مقامات ارشد سیاسی و امنیتی این کشور بودە است.

اجلاس روز جمعە میان پوتین و ترامپ در آلاسکا، در حالی برگزار می‌شود که جنگ در جبهه‌های اوکراین ادامه دارد و نیروهای روسیه پیشروی‌هایی را ثبت کرده‌اند. پوتین خواستار تضمین‌هایی برای تثبیت دستاوردهای نظامی خود است، در حالی که ترامپ به دنبال آتش‌بس و بازگشت به روابط عادی با روسیه است. زلنسکی و متحدان غربی او در حالی هشدار می‌دهند که بدون مشارکت کامل اوکراین، هیچ توافق واقعی و پایداری حاصل نخواهد شد که بتواند پایان این بحران را رقم بزند. آینده مذاکرات، ماهیت این اجلاس و سرنوشت منطقه را رقم خواهد زد. آلاسکا، ایالتی که زمانی بخشی از امپراتوری روسیه بود و اکنون میزبان اجلاس حساس روسیه و آمریکا شده، بار دیگر به نمادی از رقابت‌های ژئوپلیتیکی در سطح جهانی تبدیل شده است. نشست سرنوشت‌ساز بین ولادیمیر پوتین و دونالد ترامپ روز جمعه در ایالت آلاسکا برگزار می‌شود، جایی که شرق و غرب بار دیگر در نقطه‌ای نمادین از تاریخ جنگ سرد به هم می‌رسند. این دیدار نخستین ملاقات مستقیم دو رئیس‌جمهور روسیه و آمریکا پس از چهار سال است و زمینه‌ساز بحث‌های حیاتی درباره پایان جنگ بیش از سه ساله اوکراین خواهد بود. با وجود تلاش‌ها برای آتش‌بس، نگرانی‌ها درباره کنار گذاشتن کی‌یف از مذاکرات ، و خطر تثبیت دستاوردهای ارضی مسکو، چشم‌ها به این اجلاس دوخته شده است تا مشخص شود آیا فرصتی واقعی برای صلح وجود دارد یا تنها تکرار چرخه تنش‌ها و خصومت‌هاست. ترامپ: در دو دقیقه اول جدیت پوتین را می‌فهمم رئیس‌جمهور آمریکا، دونالد ترامپ، با تاکید بر انتظار خود برای سنجش جدیت پوتین در دقایق نخست ملاقات گفت: در دو دقیقه اول می‌فهمم که آیا توافقی ممکن است یا خیر. سرنوشت نتایج این دیدار که در شرایطی حساس برگزار می‌شود، همچنان نامشخص باقی ماندە است. در حالیکە روسیه خواستار حفظ مناطق اشغالی و جلوگیری از عضویت اوکراین در ناتو است، زلنسکی صراحتا اعلام نمودە است که «اوکراینی‌ها زمین خود را به اشغالگر نخواهند داد» و به دنبال تضمین‌های امنیتی قوی است. ترامپ ضمن ابراز تمایل به آتش‌بس، به روشنی از ضرورت حضور زلنسکی در مذاکرات سخن گفتە و حتی انتقاداتی جدی نسبت به عملکرد رئیس‌جمهور اوکراین ابراز داشت. در همین بارە، ترامپ روز دوشنبه ١١ ژوئیە با قاطعیت اعلام نمود که تبادلات سرزمینی در جریان مذاکرات غیرقابل اجتناب بودە و از طریق گفت‌وگوهای پشت‌پرده با روسیه و سایر طرف‌ها از وقوع آن مطمئن است. او این روند را نه تنها به‌عنوان گامی به نفع اوکراین، بلکه به عنوان یک واقعیت تلخ که ممکن است پیامدهای دشواری برای هر دو طرف به همراه داشته باشد، معرفی کرد. اما همزمان تحلیل‌ها از سوی ناتو و اروپا بر اهمیت دخالت مستقیم اوکراین در هر توافقی تاکید دارد تا از هرگونه امتیازدهی یک‌جانبه به روسیه جلوگیری شود. این رویکرد آمریکا و پیش‌بینی‌های متفاوت در اروپا و اوکراین نگرانی‌ها درباره خروج کی‌یف از پروسه صلح را افزایش داده است. در همین راستا، دستیار رئیس‌جمهور روسیه، یوری اوشاکوف، کە بە همراه کیریل دیمیتریف، رئیس صندوق سرمایه‌گذاری مستقیم روسیه در گفتگوی پوتین و ویتکاف بە منظور زمینەسازی برای نشست آلاسکا حضور داشت، تاکید کرد  که تمرکز اجلاس بر «بحث گزینه‌هایی برای رسیدن به راه‌حلی بلندمدت و صلح‌آمیز برای بحران اوکراین» خواهد بود. وی افزود: انتظار می‌رود این نشست، آغاز مرحله جدیدی در روابط پیچیده دو کشور باشد. پیش از آن، ملاقات پوتین با نماینده ویژه آمریکا، استیو ویتکوف، در کرملین نشانه‌هایی از تمایل به گفتگو و همکاری بیشتر را نمایان کرد. آلاسکا، که تا سال ۱۸۶۷ بخشی از امپراتوری روسیه بود، بار دیگر به نمادی تاریخی تبدیل شده است. این ایالت از قرن نوزدهم خط مقدم رقابت‌های ژئوپلیتیکی بوده و انتخاب آن به عنوان میزبان اجلاس، گویی پیامی قوی درباره تغییر یا حفظ مرزها و نفوذ قدرت‌ها در شرق اروپا دارد. برخی تحلیلگران این انتخاب را «وحشتناک» قلمداد کردە و آن را نمایانگر چشم‌اندازی مبنی بر بازگشت منازعە برای بازگرداندن قلمروها و مناطق تحت سلطه پیشین دانسته‌اند که بە نوبەی خود معادلات جنگ در اوکراین را پیچیده‌تر می‌کند.

قطع گسترده برق عراق با توقف نیروگاه «الحمیدیه» و از دست رفتن شش هزار مگاوات، بحران وابستگی این کشور به انرژی ایران را آشکار کرد. لغو معافیت‌های آمریکا و طرح ممنوعیت انرژی ایران، خطر حذف یک‌سوم تولید برق را در پی دارد. کارشناسان هشدار می‌دهند این وضعیت نه‌تنها خاموشی‌های بیشتر، بلکه بحران آب، بهداشت و اقتصاد را به همراه دارد و عراق را در بن‌بست راهبردی فرو می‌برد. روز گذشتە، در حالی که علی لاریجانی، دبیر جدید شورای عالی امنیت ملی ایران، برای امضای توافقنامه امنیتی به بغداد سفر کرده بود، قطعی ناگهانی برق در مناطق مرکزی و جنوبی این کشور رخ داد و شبکه برق عراق در آستانه فروپاشی قرار گرفت. در پی قطع ناگهانی برق پس از ٣ ساعت، وزارت برق عراق اعلام کرد که توقف یک نیروگاه مهم در استان الانبار به نام «الحمیدیه» باعث از دست رفتن بیش از ۶ هزار مگاوات شده است که منجر به افزایش سریع فرکانس و خاموشی کامل سیستم شده است. بیانیە این وزارتخانە همچنین از تلاش‌ها برای راه‌اندازی مجدد شبکه برق به طور تدریجی در ساعات آینده خبر داد. هم‌زمان رئیس کمیسیون انرژی پارلمان عراق تأکید کرد که قطعی برق هیچ تاثیری بر منطقه نیمه‌مستقل کردستان عراق نداشته است. اما بحران عمیق‌تر از یک مشکل فنی ساده است؛ عراق به شدت به واردات گاز طبیعی و برق از ایران وابسته است و اکنون تحریم‌های آمریکا و لغو معافیت‌های بغداد برای خرید انرژی ایرانی، خطری جدی برای ثبات انرژی و اقتصاد این کشور به شمار می‌رود. بحران برق عراق در سایه فشارهای آمریکا دولت آمریکا در راستای فشار حداکثری علیه ایران، معافیت‌های واردات گاز و برق ایران توسط عراق را لغو کرده و به دنبال حذف ۴۰ درصد از ظرفیت برق عراق است که می‌تواند اقتصاد و ثبات اجتماعی این کشور را فلج کند. نشریه الاخبار گزارش می‌دهد که طرح قانونی «ممنوعیت استفاده از انرژی ایران» در کنگره آمریکا به دنبال تحمیل سخت‌ترین محدودیت‌ها بر بغداد است تا وابستگی عراق به تهران را از بین ببرد. این اقدام می‌تواند عراق را به سمت بحران شدید انرژی سوق دهد که جایگزین‌های داخلی یا وارداتی با هزینه‌های بالا و نیاز به زمان طولانی برای ایجاد زیرساخت‌ها همراه هستند. کارشناسان هشدار می‌دهند که اجرای این قانون تنها به خاموشی‌های گسترده محدود نخواهد ماند، بلکه بخش‌های حیاتی مانند آب، بهداشت و صنعت نیز دچار آسیب جدی خواهند شد. نبيل المرسومی، کارشناس نفت عراق، با اشاره به وابستگی شدید این کشور به گاز ایران، هشدار داده است که حذف واردات گاز و برق ایرانی می‌تواند حدود یک سوم از تولید برق عراق را از مدار خارج کند. او افزوده است که بحران برق فقط آغاز مشکلات است و فشارهای آمریکا می‌تواند به محدودیت‌های صادرات نفت عراق منجر شود که درآمدهای عمومی و بودجه‌های عملیاتی دولت را تهدید خواهد کرد. همزمان، عراق با اتهامات مربوط به قاچاق نفت و مخلوط کردن آن با نفت ایران نیز دست و پنجه نرم می‌کند. گزارش‌ها نشان می‌دهد که برخی نقاط کلیدی مانند بندر خور الزبیر محل نشت و قاچاق نفت بودە و نیروهای امنیتی عراق در تلاش برای مقابله با این پدیده هستند. کارشناسان اقتصادی و انرژی معتقدند که عراق به دلیل فقدان جایگزین‌های فوری و سرمایه‌گذاری‌های کلان، در یک چرخه معیوب قرار گرفته است که همزمان با تحریم‌های آمریکا، بار سنگینی بر دوش دولت بغداد خواهد گذاشت. با وجود هزینه‌های سنگین نزدیک به ۹۸ میلیارد دلار طی دو دهه اخیر برای بهبود سامانه برق، عراق هنوز با کمبودهای جدی مواجه است و هر تابستان با اعتراضات مردمی ناشی از قطعی‌های گسترده برق روبرو می‌شود. به نظر می‌رسد عراق در تقاطع فشارهای منطقه‌ای و بین‌المللی، مجبور به بازتعریف استراتژی انرژی و امنیت خود باشد. اما آیا این کشور با ظرفیت‌های موجود می‌تواند بحران‌های انرژی و اقتصادی آینده را مدیریت کند یا در سایه فشارهای آمریکا، مسیر ناامنی و ناآرامی را در پیش خواهد گرفت، سوالی است که پاسخ آن برای مردم عراق سرنوشت‌ساز خواهد بود.