Search this site

عکس از رویترز در حالی که جنگ روسیه و اوکراین وارد سومین سال خود می‌شود، سومین دور مذاکرات مستقیم دو کشور در استانبول برگزار می‌شود. با وجود تبادل اسرای جنگی، چشم‌انداز صلح همچنان مبهم است. زلنسکی خواستار تسریع روند گفت‌وگوها و دیدار با پوتین گشتە اما مسکو بر شروط حداکثری پافشاری دارد. طبق گزارش پایگاە خبری الشرق الاوسط ، مذاکره‌کنندگان روس و اوکراینی قرار است امروز ٢٣ ژوئیە برای سومین بار بعد از ماه مه، در استانبول دیدار کنند. با این حال، چشم‌انداز دستیابی به توافق برای پایان دادن به جنگ سه‌ساله، همچنان به دلیل اختلافات عمیق در مواضع طرفین، مبهم و تیره است. ولودیمیر زلنسکی، رئیس‌جمهور اوکراین، با کاهش انتظارات نسبت به نتیجه مذاکرات، اعلام کرد که نشست آتی شامل گفت‌وگو درباره آتش‌بس نخواهد بود. به گفته وی، تمرکز جلسه بر بازگرداندن اسرای جنگی و کودکان ربوده‌شده توسط روسیه، و همچنین زمینه‌سازی برای دیداری در سطح ریاست‌جمهوری خواهد بود. زلنسکی در دیدار با دیپلمات‌ها در کی‌یف گفت: ما به شتاب بیشتری در روند مذاکرات نیاز داشتە به همین دلیل، بر دیدار مستقیم با ولادیمیر پوتین، رئیس‌جمهور روسیه، اصرار خواهیم کرد. در مقابل، مسکو اعلام کرده است که در این جلسه اسناد پیشین مبادله‌شده درباره مسیرهای احتمالی صلح مورد بحث قرار خواهد گرفت. در همین بارە، دیمیتری پسکوف، سخنگوی کرملین، نیز ضمن هشدار نسبت به خوش‌بینی زودهنگام، گفت: برای دستیابی به اجماع در خصوص آتش‌بس، تلاش‌های دیپلماتیک قابل‌توجهی لازم است. در حالی‌که کی‌یف خواستار آتش‌بس بدون پیش‌شرط به‌منظور ایجاد فضای مذاکره است، روسیه همچنان بر مواضع حداکثری خود، از جمله خروج کامل نیروهای اوکراینی از مناطق شرقی الحاق‌شده به روسیه، پافشاری می‌کند. بر اساس اعلام کرملین، هیئت روسیه را ولادیمیر مدینسکی، مشاور رئیس‌جمهور و وزیر سابق فرهنگ، رهبری خواهد کرد. ریاست هیئت اوکراینی نیز بر عهده رستم عمروف، وزیر دفاع پیشین و رئیس فعلی شورای امنیت و دفاع ملی خواهد بود.

نشست اخیر مظلوم عبدی، فرمانده نیروهای دموکراتیک سوریه، با توماس باراک، فرستاده ویژه آمریکا، در امان با لحن آشتی‌جویانه برگزار شد و باعث بهبود روابط شد. این دیدار مسیر را برای برگزاری نشستی مهم در پاریس با حضور امانوئل مکرون هموار کرده است. این نشست می‌تواند نقطه عطفی در روند سیاسی سوریه باشد. پس از ناآرامی‌های سویدا، کُردها جایگاه قوی‌تری در مذاکرات پیدا کرده‌اند و آمریکا روند مصالحه را حمایت می‌کند. در پی تحولات میدانی و سیاسی اخیر در سوریه، چشم‌انداز آینده نیروهای دموکراتیک سوریه (SDF) و نقش آن‌ها در ساختار آینده کشور وارد مرحله‌ای جدید شده است. بر اساس گزارش المانیتور، در ۱۹ ژوئیه میان مظلوم عبدی، فرمانده کل نیروهای سوریە دموکراتیک SDF، و توماس باراک، فرستاده ویژه ایالات متحده در امور سوریه، دیداری مهم در امان برگزار شد. این نشست که تنها ده روز پس از دیدار قبلی آن‌ها در دمشق انجام گرفت، با لحنی آشتی‌جویانه‌تر از سوی ایالات متحده همراه بود و به‌عنوان گامی معنادار در بهبود روابط میان دو طرف تلقی شد. همزمان با این تحرکات دیپلماتیک، ناآرامی‌های گسترده در استان سویدا و خونریزی‌های اخیر، به‌ویژه در میان جامعه دروزی، باعث ایجاد فضایی جدید برای چانه‌زنی از سوی کرُدها شده است. منابع المانیتور وضعیت کنونی را مشابه بحران مارس گذشته در مناطق علوی‌نشین می‌دانند که با کشته شدن بیش از هزار نفر از غیرنظامیان همراه بود و موجب افزایش وزن سیاسی کُردها در مذاکرات با دولت مرکزی شد. یکی از منابع نزدیک به مذاکرات تصریح کرده است: خونریزی‌های هفته گذشته نشان داد که سوریه را نمی‌توان با زور متحد کرد. راه‌حل پایدار تنها از مسیر مصالحه می‌گذرد. در همین راستا، به نقل از المانیتور،‌ ابجر داوود، سخنگوی SDF، با اشاره به خشونت‌های جاری، تحویل سلاح به دولت موقت سوریه را در شرایط کنونی غیرممکن دانست و تأکید کرد که هرگونه توافق، باید بر پایه قانونی باشد که به حقوق اقلیت‌ها و ویژگی‌های فرهنگی کردها اذعان کند. او همچنین ادامه تهدید داعش را به‌عنوان عاملی برای ضرورت حفظ آمادگی نظامی SDF مطرح کرد. توافق دمشق؛ همچنان در حالت تعلیق دیدارهای اخیر در ادامه تلاش برای اجرای توافق‌نامه ۱۰ مارس میان مظلوم عبدی و احمد الشرع، رهبر دولت موقت سوریه، برگزار شده است. این توافق مشروط به ارائه تضمین‌های مشخص درباره حقوق گروه‌های اتنیکی، دینی و جنسیتی بود. طبق مفاد آن، SDF در صورت وجود سازوکاری شفاف، آماده ادغام در ساختار نظامی دولت مرکزی است. با این حال، تأکید دمشق بر تمرکز قدرت در پایتخت، بدون ارائه نقشه راه یا پیشنهاد عملی، مانعی جدی در مسیر اجرای توافق محسوب می‌شود. در همین چارچوب، طرح برگزاری نشستی سطح‌بالا در پاریس با حضور امانوئل مکرون، رئیس‌جمهور فرانسه، مورد توجه ویژه قرار گرفته است. تحلیلگران به المانیتور گفتند که فرانسه می‌تواند نقشی کلیدی در نزدیک کردن دیدگاه‌های طرفین ایفا کند و فضای گفت‌وگو را به سمت توافق سوق دهد. چرخش در موضع آمریکا یکی از نکات برجسته تحولات اخیر، تغییر در لحن و مواضع فرستاده آمریکا در سوریە، توماس باراک، نسبت به گذشته است. وی که پیش‌تر به دلیل تأکید شدید بر لزوم دولت متمرکز مورد انتقاد قرار گرفته بود، این‌بار موضعی منعطف‌تر در پیش گرفت. در مصاحبه‌ای با خبرگزاری آسوشیتدپرس، باراک صراحتاً اعلام کرد که خشونت‌ها در سویدا مانع مذاکرات با کُردها نخواهد شد. او در نشست خبری تأکید کرد: انتقام و کشتار توسط هر دو طرف غیرقابل قبول است و دولت انتقالی باید در قبال درگیری‌ها پاسخگو باشد. یکی از منابع آگاه به المانیتور گفته: «باراک دوستانه‌تر ظاهر شد و یخ روابط با عبدی شکسته شد.» تحلیلگران نیز اشاره کردەاند که این چرخش زبانی، بازتاب درک جدید واشنگتن از ناکارآمدی تمرکزگرایی و اهمیت راهکارهای مشارکتی است. در واکنش به افزایش تنش‌ها، نیروهای SDF یگان‌های خود را به مناطق مرزی در شرق حلب و اطراف دیرالزور اعزام کرده‌اند. این اقدام همزمان با تحرکات دیپلماتیک، نشان‌دهنده آمادگی همزمان برای مذاکره و دفاع از مواضع میدانی است. به‌گفته یکی از تحلیلگران: «وقایع سویدا ثابت کرد که دولت مرکزی حتی در مناطقی چون سویدا کنترل مؤثری ندارد؛ پس چگونه می‌توان انتظار داشت که بتواند نیرویی چون SDF را مهار کند؟

در تصمیمی جنجال‌برانگیز، ایالات متحده آمریکا بار دیگر از یونسکو خارج شد و عضویت در این نهاد را مغایر با منافع ملی خود اعلام کرد. این اقدام با واکنش منفی فرانسه و ابراز تأسف دبیرکل سازمان ملل روبه‌رو شد. تحلیلگران، خروج واشنگتن را ضربه‌ای به چندجانبه‌گرایی فرهنگی و نشانه‌ای از تداوم رویکرد انزواگرایانه در سیاست خارجی آمریکا ارزیابی می‌کنند. روز گذشتە ٢٢ ژوئیە ایالات متحده آمریکا رسماً اعلام کرد که از سازمان آموزشی، علمی و فرهنگی ملل متحد (یونسکو) خارج خواهد شد. در این رابطە، وزارت امور خارجه آمریکا با انتشار بیانیه‌ای تأکید کرد ادامه حضور در این نهاد فرهنگی سازمان ملل در راستای منافع ملی آمریکا نیست. در این بیانیه آمده است یونسکو با تمرکز بر «موضوعات اجتماعی و فرهنگی تفرقه‌برانگیز» و پیشبرد اهداف توسعه پایدار سازمان ملل، سیاستی جهانی‌گرایانه و ایدئولوژیک را دنبال می‌کند که با اولویتهای سیاست خارجی در تضاد است. همچنین، پذیرش «دولت فلسطین» به‌عنوان عضو رسمی در سال ۲۰۱۱ «مشکل‌ساز» و برخلاف سیاست‌های واشنگتن توصیف شده و دلیل تشدید «لفاظی‌های ضد اسرائیلی» در این سازمان عنوان شده است. ابراز تأسف مدیرکل و دبیرکل سازمان ملل آدری آزوله، مدیرکل یونسکو در واکنش به این تصمیم ضمن ابراز تاسف از رویکرد آمریکا اظهار داشت: «من عمیقاً از تصمیم رئیس‌جمهور دونالد ترامپ برای خروج دوباره ایالات متحده از یونسکو متأسفم.» آزولە تأکید کرد این اقدام برخلاف اصول بنیادی چندجانبه‌گرایی بودە و تأثیر مستقیمی بر شرکای آمریکایی یونسکو از جمله جوامعی که در تلاش برای ثبت مکان‌های جدید در فهرست میراث جهانی هستند خواهد گذاشت. استفان دوجاریک، سخنگوی دبیرکل سازمان ملل متحد نیز در نیویورک اعلام کرد که آنتونیو گوترش، دبیرکل سازمان ملل، در این ابراز تأسف با مدیرکل یونسکو همراه است. در واکنش بە ادعای رفتارهای ضد اسرائیلی این سازمان، مدیرکل یونسکو ضمن بی اساس قلمداد کردن این اتهامات با تأکید بر مأموریت یونسکو در آموزش درباره هولوکاست و مبارزه با یهودستیزی یادآور شد: این سازمان تنها نهاد سازمان ملل است که به‌طور رسمی مسئولیت این حوزه‌ها را بر عهده دارد و عملکرد آن همواره مورد تقدیر نهادهای معتبر بین‌المللی و حتی نهادهای آمریکایی مانند «موزه یادبود هولوکاست آمریکا» بوده است. ما همواره تلاش کرده‌ایم که زمینه‌ای برای مقابله با یهودستیزی فراهم کنیم، نه دامن‌زدن به آن. آزوله تأکید کرد که یونسکو پیش‌تر خود را برای چنین تصمیمی آماده کرده و در سال‌های اخیر اصلاحات ساختاری قابل توجهی را از جمله تنوع‌بخشی در بخش منابع مالی  انجام داده است. در این بارە وی گفت: در حالی که آمریکا اکنون حدود ۸ درصد بودجه یونسکو را تأمین می‌کند، بودجه کلی این سازمان به‌طور مستمر از طریق کمک‌های کشورهای عضو و بخش خصوصی رشد داشته و کمک‌های داوطلبانه از سال ۲۰۱۸ دو برابر شده است.» او افزود که امروز یونسکو از نظر مالی مقاوم‌تر از هر زمان دیگری است و کاهش وابستگی به یک کشور را در دستور کار داشته است. آمریکا از اعضای بنیان‌گذار یونسکو در سال ۱۹۴۵ بود اما در سال ۱۹۸۴ در دوره ریاست‌جمهوری رونالد ریگان، برای نخستین‌بار به دلیل آنچه سوءمدیریت مالی و جانبداری ضدآمریکایی عنوان شد، از این سازمان خارج شد. آمریکا در سال ۲۰۰۳ در دوره جورج دبلیو بوش بازگشت اما در سال ۲۰۱۱ پس از پذیرش دولت فلسطین به‌عنوان عضو رسمی، کمک مالی خود را متوقف کرد. دولت ترامپ در سال ۲۰۱۷ نخستین بار خروج رسمی را اجرایی کرد و در سال ۲۰۲۳، دولت جو بایدن برای جلوگیری از افزایش نفوذ چین و رقبای راهبردی آمریکا، عضویت را دوباره برقرار کرد. اکنون دولت ترامپ در دومین دوره خود بار دیگر همان انتقادات را تکرار و روند خروج را رسمی کرده است. یونسکو، سازمان آموزشی، علمی و فرهنگی ملل متحد، با ۱۹۴ کشور عضو، بیش از ۲۰۰۰ مکان میراث جهانی، ذخایر زیست‌کره و ژئوپارک جهانی را تحت نظارت دارد. این سازمان شبکه‌ای جهانی از بیش از ۱۳ هزار مدرسه وابسته، کرسی‌های دانشگاهی و مؤسسات پژوهشی را مدیریت می‌کند و با داشتن دفاتر در ۵۴ کشور و بیش از ۲۳۰۰ کارمند، یکی از گسترده‌ترین نهادهای تخصصی زیرمجموعه سازمان ملل متحد است. دفتر مرکزی یونسکو در پاریس قرار دارد و مدیریت آن بر عهده آدری آزوله است.

توماس باراک، فرستاده ویژه آمریکا در امور سوریه، از احمد الشرع، رئیس‌جمهور جدید سوریه، خواسته است که در پی افزایش خشونت‌های فرقه‌ای، رویکردی فراگیرتر اتخاذ کند. او هشدار داده است که ادامه وضعیت کنونی می‌تواند حمایت بین‌المللی را از حکومت جدید سلب کرده و آن کشور را در معرض فروپاشی قرار دهد. در پی ناآرامی‌های خونین اخیر در استان سویدا، توماس باراک سفیر آمریکا در گفتگویی با خبرگزاری رویترز گفته است: «دولت جدید باید سریع‌تر فراگیر شود» و تأکید کرده است که شمول سیاسی، عاملی حیاتی برای حفظ ثبات در چشم‌انداز شکننده سوریه پس از جنگ داخلی است. توماس باراک همچنین بە این خبرگزاری گفتە است کە در اظهاراتی خصوصی به الشرع توصیه کرده که بازنگری در ساختار پیشین ارتش، کاهش نقش ایدئولوژی اسلام‌گرایانه و بهره‌گیری از حمایت‌های امنیتی منطقه‌ای را در دستور کار قرار دهد. او هشدار داد که در صورت تعلل در اصلاحات، رئیس‌جمهور جدید ممکن است شتاب سیاسی‌ای را که پس از سرنگونی بشار اسد در دسامبر گذشته به قدرت رساند، از دست بدهد. احمد الشرع، که پیش‌تر رهبری و عضویت در گروه‌های جهادی القاعده و جبهه‌النصره را دارد، پس از ۱۳ سال جنگ داخلی، با رای گروه‌های حامی‌اش بە عنوان رئیس جمهور حکومت انتقالی سوریە انتخاب شدە است. الشرع در زمان انتخابش بە عنوان رئیس جمهور دولت انتقالی وعده دادە بود کە از اقلیت‌های مذهبی و اتنیکی محافظت کند. اما تعهد او با کشتار گسترده علویان در ماه مارس و سپس درگیری‌های مرگبار اخیر در سویدا به‌شدت زیر سؤال رفته است. در جریان خشونت‌های سویدا، که استان عمدتاً دروزی‌نشین در جنوب سوریه است، صدها نفر در درگیری میان گروه‌هاس مسلح دروزی، قبایل بادیه‌نشین سنی و نیروهای وفادار به دولت الشرع کشته شدند. اسرائیل در واکنش، حملاتی هوایی انجام داد که به گفته مقامات اسرائیلی، با هدف جلوگیری از کشتار گسترده دروزی‌ها صورت گرفت. باراک تأکید کرده که ایالات متحده آمریکا از این حملات هوایی حمایت نکرده و آنها را عامل افزایش «آشفتگی» در سوریه دانسته است. در واکنش به گزارش‌هایی مبنی بر ارتکاب جنایات توسط نیروهای دولتی علیه غیرنظامیان دروزی، باراک گفت ممکن است شبه‌نظامیان داعش با لباس نیروهای دولت الشرع این اقدامات را انجام داده باشند. آمریکا هفته گذشته میانجی‌گری آتش‌بسی را بر عهده گرفت که درگیری‌ها در سویدا میان قبایل مسلح و گروه‌های دروزی را در ۱۳ ژوئیه متوقف کرد. با این حال، باراک بر شکنندگی اوضاع تأکید کردە و هشدار داد که برای حکومت اسلام‌گرای جدید سوریه «جایگزینی» وجود ندارد و در صورت شکست دولت الشرع، هیچ جانشین مشخصی در چشم‌انداز دیده نمی‌شود. او همچنین نسبت به خلأ احتمالی قدرت در سوریە هشدار دادە است؛ وضعیتی که به گفته او می‌تواند حتی بدتر از سناریوهای لیبی و افغانستان باشد. در همین حال، اسرائیل که حاکمان جدید سوریه را «شبه‌نظامیانی خطرناک» می‌نامد، متعهد شده است که از اقلیت دروزی در سویدا محافظت کند و از استقرار نیروهای دولتی در این منطقه جلوگیری نماید. توماس باراک از اسرائیل خواسته است با رهبران سنی جدید سوریه وارد گفت‌وگو شود و تأکید کرده که آمریکا می‌تواند در این مسیر نقش «میانجی صادق» را ایفا کند. اسرائیل بە شدت نگران نفوذ ترکیە در سوریە و قدرت گرفتن نیروهای اسلام‌گرا در نزدیکی مرزهای خود است. او همچنین گفت الشرع از ابتدای ریاست‌جمهوری خود اعلام کرده که اسرائیل را دشمن نمی‌داند و در زمان مناسب امکان عادی‌سازی روابط وجود دارد. وزیر دفاع اسرائیل پیش از این هشدار دادە بود کە آنها اعتمادی بە الشرع ندارند. باراک تأکید کرد که ایالات متحده قصد ندارد ساختار سیاسی آینده سوریه را دیکته کند، اما اصولی چون ثبات، وحدت، عدالت و فراگیری را ضروری می‌داند. او گفت: «اگر آنها به یک دولت فدرالی برسند، این تصمیم خودشان است» و خاطرنشان کرد که همه طرف‌ها ممکن است نیاز به سازگاری داشته باشند تا ثبات سوریه تضمین شود. این در حالی است کە منابع آگاه به وب‌سایت خبری “المانیتور” گفته‌اند مظلوم عبدی، فرمانده کل نیروهای دموکراتیک سوریه (اس‌دی‌اف)، با تام باراک، فرستاده ویژه آمریکا در امور سوریه، در شهر امان در کشور اردن با هم دیدار کردەاند. به گفته این منابع، پاریس ممکن است به‌زودی میزبان نشستی گسترده در مورد آیندە سوریە با حضور رئیس‌جمهور فرانسه، امانوئل مکرون، باشد.

در پی وقوع سلسله‌ای از آتش‌سوزی‌ها و انفجارهای مرموز در زیرساخت‌ها و مجتمع های مسکونی در ایران، گمانه‌زنی‌ها درباره نقش اسرائیل در این حوادث افزایش یافته است؛ حوادثی که همزمان با سکوت رسمی، ترس و بی‌اعتمادی را در جامعه دامن زده‌اند. در هفته‌های اخیر ایران شاهد موجی از آتش‌سوزی‌ها و انفجارهای مرموزی در سراسر کشور بوده است که بسیاری از آن‌ها زیرساخت‌های حیاتی مانند پالایشگاه‌ها، کارخانه‌ها و ساختمان‌های مسکونی را هدف قرار داده‌اند. اگرچه مقامات رسمی در ظاهر این حوادث را به نشت گاز، زیرساخت‌های فرسوده یا آتش‌سوزی‌های کنترل‌شده نسبت داده‌اند، اما به گزارش نیویورک تایمز،‌ برخی مقامات ارشد ایرانی، از جمله یک مقام بلندپایه در سپاه پاسداران، این حوادث را ناشی از خرابکاری و بخشی از یک کمپین هماهنگ ارزیابی کرده‌اند. مظنون اصلی در این زمینه، اسرائیل است. به گفته این مقامات، این کشور سابقه طولانی در انجام عملیات مخفی در ایران دارد؛ از جمله انفجارها، حملات پهپادی و ترور دانشمندان هسته‌ای. در پی بمباران گسترده اسرائیل در ایران طی ماه ژوئن، یکی از مقامات موساد اعلام کرده بود که عملیات این نهاد در خاک ایران ادامه خواهد داشت. یک مقام اروپایی نیز به نیویورک تایمز گفته است که به نقش اسرائیل در این حملات مشکوک است. در حالی که شواهدی رسمی برای اثبات این ادعاها ارائه نشده، شدت و تکرار این حوادث باعث گسترش احساس ناامنی در میان مردم شده است. انفجار در مجتمع‌های مسکونی در قم و تهران و کشته شدن یک نفر در آتش‌سوزی پالایشگاه آبادان، از جمله مواردی هستند که باعث افزایش نگرانی شده‌اند. در یکی از موارد، به گفته منابع، واحدی که منفجر شد توسط افرادی اجاره شده بود که پس از روشن‌کردن اجاق گاز، آنجا را ترک کردند؛ اقدامی که نشانه‌ای از خرابکاری عمدی قلمداد شده است. با وجود تلاش مقامات برای سرپوش گذاشتن بر واقعیت‌ها، از جمله انتشار آمارهایی از سوی شرکت ملی گاز مبنی بر نبود افزایش چشمگیر انفجارها، بی‌اعتمادی و ترس در جامعه همچنان بالا است. بسیاری در شبکه‌های اجتماعی با استفاده از طنز سیاه به این حوادث واکنش نشان داده‌اند. نیویورک تایمز در پایان گزارش می‌نویسد: «برای بسیاری از ساکنان ایران، سؤال این است که آیا واقعاً جنگ پایان یافته یا هنوز ادامه دارد؟»

ترکیه با ارسال نخستین سری از نفربرهای زرهی «Ejder 6x6» به سوریه، گامی راهبردی در تعمیق نفوذ نظامی خود برداشت. این انتقال، از نگاه تحلیلگران، نشانه‌ای از آغاز همکاری‌های نوین با دمشق است؛ آن‌هم در شرایطی که ساختار سیاسی-امنیتی سوریه همچنان شکننده است و رقابت بازیگران منطقه‌ای بر سر نفوذ در آن شدت یافته است. در تحولی قابل‌توجه، ترکیه نخستین سری از نفربرهای زرهی پیشرفته ساخت خود موسوم به «Ejder 6x6» را بە سوریه ارسال کر د؛ رویدادی که از نگاه تحلیلگران، می‌تواند سرآغاز فصل تازه‌ای از همکاری‌های نظامی میان دمشق و آنکارا باشد. بر اساس اطلاعات منتشرشده، نفربرهای Ejder 6x6 قابلیت حمل دوازده نیروی نظامی را دارند، در برابر بمب‌های کنار جاده‌ای و مین‌های انفجاری مقاوم‌اند و امکان تجهیز به سامانه‌های پیشرفته تسلیحاتی را فراهم می‌کنند. این خودروهای زرهی با هدف افزایش تحرک و امنیت یگان‌های پیاده‌نظام طراحی شده‌اند و توان عملیاتی نیروهای دولت موقت سوریه را در میادین نبرد تقویت خواهند کرد. تحویل این تجهیزات در شرایطی صورت می‌گیرد که ساختار امنیتی و سیاسی سوریه همچنان در وضعیت شکننده‌ای قرار داشتە و بسیاری از بازیگران منطقه‌ای به دنبال تثبیت یا گسترش نفوذ خود در این کشور هستند. مقام‌های رسمی در آنکارا و دمشق تا کنون جزئیات بیشتری را در رابطە با ابعاد این همکاری نظامی ارائه نکرده‌اند اما تحویل نفربرهای زرهی مدرن، پیامی روشن از اراده طرفین برای بازتعریف بخشی از روابط امنیتی دوجانبه در بستر جدیدی از تعاملات منطقه‌ای است. حمایت قاطع اردوغان از جولانی در حالی‌ که نشانه‌های کشتار گسترده غیرنظامیان در سویدا بار دیگر بحران امنیتی سوریه را تشدید کرده است، الجولانی در مهار بحران و کنترل میدانی این منطقه شکست خورده است؛ ضعفی که به گفته تحلیلگران، می‌تواند موقعیت او را در این مرحله حساس تضعیف کند و حامیانش را ناگزیر به جلوگیری و جبران شکست کشاندە است. در این میان، تحولات میدانی در سوریە با موضع‌گیری آشکار ترکیه علیه مخالفان دمشق همراه شده است. «رجب طیب اردوغان» رئیس‌جمهور ترکیه روز گذشته در سخنانی صریح تأکید کرد که کشورش از موضع «احمد الشرع» در سویدا پشتیبانی می‌کند و اجازه نخواهد داد او در این بحران تنها بماند. اردوغان بە الشرع اطمینان داده است که آنکارا تمامی پشتیبانیهای لازم را در اختیار وی قرار خواهد داد. ناظران معتقدند حمایت‌های امنیتی ترکیه می‌تواند معادلات موجود را دستخوش تغییرات معناداری کند و نشانه‌ای از حرکت احتمالی دو کشور به‌سوی همکاری‌های گسترده‌تر در عرصه‌های نظامی باشد.

امیر خنجی فیلم «پیرپسر» به‌ظاهر درامی خانوادگی‌ست، اما در لایه‌های زیرین، بازنمایی نمادین از فروپاشی نظم پدرسالار در جامعه‌ای‌ست که در گذار ناکام از سنت به مدرنیته گرفتار مانده است. براهنی با بهره‌گیری از استعاره‌های روان‌کاوانه، ساختاری سیاسی-اجتماعی را ترسیم می‌کند که فاقد جانشینی مشروع، ناتوان از بازتولید اقتدار، و در مواجهه با آینده، بی‌چشم‌انداز است. فیلم پیرپسر  ساخته اکتای براهنی، در نگاه نخست درامی خانوادگی از پدری معتاد، دو پسر خسته و خانه‌ای در حال فروپاشی‌ست. اما در لایه‌های عمیق‌تر، با استعاره‌ای از نظمی پدرسالار و فرسوده روبه‌روییم که نه دیگر اقتدار دارد و نه توان عبور از گذشته را به کسی واگذار کرده است. این فیلم به‌نظر نویسنده این یادداشت، بی‌آن‌که مدعی سیاست باشد، بازتابی از وضعیتی است که جمهوری اسلامی ایران امروز با آن دست‌به‌گریبان است: ساختاری که در رأس آن پدری سالخورده و بی‌جانشین ایستاده، خانه‌ای فرسوده را اداره می‌کند، و هیچ نشانی از آینده در آن به چشم نمی‌خورد. در ظاهر، فیلم روایت ساده‌ای از یک بحران خانوادگی است، اما از دل همان روایت ساده، مجموعه‌ای از تمثیل‌های پرقدرت درباره زوال، فروپاشی اقتدار و بحران جانشینی بیرون می‌زند. همانند ساختار سیاسی ایران که در میانه بحران‌های پرشمار، از جنگ ناتمام با اسرائیل گرفته تا بلاتکلیفی در پرونده هسته‌ای و سرگردانی دولت پزشکیان در مواجهه با مسائل داخلی و خارجی، نه گفتمان نجات‌بخشی برای امروز و نه چهره‌ای برای فردا دارد. در نظریه‌های روان‌کاوی، پدر بیش از آن‌که یک فرد باشد، جایگاهی نمادین در نظم معناست. فروید در توتم و تابو  می‌نویسد که تمدن با قتل پدر آغاز می‌شود؛ قتلی که نفی پدر نیست، بلکه بازسازی اقتدار او در قالب قانون است. این‌جاست که لاکان وارد می‌شود و می‌گوید آن‌چه تداوم نظم را ممکن می‌سازد، «نام پدر» است: جایگاهی که امکان ورود سوژه به قانون را فراهم می‌کند. اما اگر این نام حذف شود، بدون آن‌که جانشینی برای آن پیدا شود، آن‌چه باقی می‌ماند فقط خلأ و فروپاشی است. ساختار قدرت در ایران امروز نیز در چنین خلأیی قرار گرفته است. خامنه‌ای، در آستانه دهه نهم زندگی خود، همچنان مرکز ثقل نظام است، اما هیچ چهره‌ای نتوانسته یا نخواسته نقش جانشین را بر عهده گیرد. نه مجتبی خامنه‌ای، نه محمدمهدی میرباقری، نه حسن روحانی و نه حسن خمینی و یا حتی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی؛ همه یا فاقد مشروعیت‌اند، یا فاقد قاطعیت. ساختاری بدون وارث، که نه آینده‌ای می‌سازد و نه اجازه عبور از گذشته را می‌دهد. در همین چارچوب، غلام، پدر پیر در فیلم، چهره‌ای آشناست: نه خرد دارد، نه کاریزما، نه حتی ترحم؛ او فقط مانده است. سلطه‌اش حاصل تکرار خشونت و تحقیر است. همان‌طور که بوردیو می‌گوید، سلطه الزاماً با سرکوب فیزیکی صورت نمی‌گیرد، بلکه در قالب‌های نمادین بازتولید می‌شود: در زبان، نگاه، عادت و حتی در اشیای روزمره. غلام نیازی به کنترل ندارد، چون خانه‌اش چنان فرسوده است که همه در آن خود‌به‌خود منفعل شده‌اند. اینجاست که تحلیل فوکویی از قدرت معنا پیدا می‌کند. فوکو، قدرت را صرفاً ابزار سرکوب نمی‌داند، بلکه آن را نیرویی می‌داند برای شکل دادن به بدن‌ها، خواستن‌ها و امکان‌ها. خانه غلام، با بطری‌های متادون، عکس‌های خاک‌گرفته، و فضای بی‌هوا، بازتابی است از نظمی امنیتی–ایدئولوژیک که با تزریق ترس، خاطره و بی‌افقی، همه را به تکرار بی‌پایان وضع موجود واداشته است. همان‌طور که نظام سیاسی ایران حتی در لحظه‌هایی چون جنگ دوازده‌روزه با اسرائیل، به‌جای عبور از بحران، فقط دارد آن را به ابزار تداوم وضعیت موجود بدل می‌کند. حتی دولت پزشکیان، که با شعار وفاق ملی روی کار آمد، در عمل به ابزاری برای حفظ همان نظم پدرسالار گذشته تبدیل شده است. خانه، در پیرپسر استعاره‌ای از دولت است: جایی که باید مأمن باشد، اما قفس است. دیوارهایش خاطره پدرسالاری را قاب گرفته‌اند، اما از درون پوسیده‌اند. خانه‌ای که حتی پسرانش می‌خواهند از آن فرار کنند، اما راهی به بیرون نمی‌شناسند. درست مانند نظامی که نه مشروع است، نه محبوب، نه قادر به بازسازی خود؛ اما هنوز فرو نریخته چون جایگزینی برای آن تصور نمی‌شود. علی و رضا، دو پسر غلام، دو نوع واکنش به این وضعیت‌اند: یکی می‌خواهد براندازی کند، دیگری فقط به بقا می‌اندیشد. علی، مانند نیروهای سیاسی است که سودای حذف پدر را دارد. رضا، شبیه دیگر نیروهای محافظه‌کار، تنها امیدش این است که خانه هنوز روی پا بماند. اما هیچ‌کدام وارث نیستند؛ نه چشم‌اندازی دارند، نه نیرویی برای ساختن چیزی تازه. همین است که بحران جانشینی در ایران را به بن‌بست کشانده: ساختاری که فرزندانش یا در نفی پدر گم‌اند یا در تحمل او، بی‌آن‌که راهی برای فردا بشناسند. در همین حال و هوا است که متوجه می‌شویم زنان در فیلم غایب‌اند. یا مرده‌اند یا فراموش شده‌اند. این غیبت، یادآور جهان سیاسی مردانه‌ای است که نه قادر به شنیدن صدای دیگری است، نه آمادگی خلق نظمی تازه را دارد. در چنین نظمی، نه زنان جایگاهی دارند، نه اقلیت‌ها و نه حتی طبقه متوسط. همه یا حذف شده‌اند یا به حاشیه رانده شده‌اند. تنها چیزی که باقی مانده، چرخه‌ای از خشونت، تکرار، و تقصیر است؛ چرخه‌ای که نه اصلاح می‌پذیرد، نه فرو می‌پاشد. در پایان، پیرپسر را می‌توان تمثیلی از لحظه‌ی پس از فروپاشی اقتدار دانست: مرگ پدری بی‌مراسم، خانه‌ای بی‌صدا و مسموم، و فرزندانی که نه وارث‌اند، نه یاغی، بلکه فقط در برزخ مانده‌اند. جمهوری اسلامی ایران نیز، به‌نوعی، در همین لحظه ایستاده: نظامی که پدرش هنوز زنده است، اما اراده‌ی واگذاری ندارد؛ فرزندانی دارد، اما هیچ‌یک را یارای ادامه‌دادن نیست؛ و خانه‌ای که ترک آن محتمل است، اما مقصد بعدی همچنان نامعلوم. این فیلم را می‌توان در سطحی روان‌شناختی یا خانوادگی تماشا کرد، اما آن‌چه به آن قدرتی ویژه می‌بخشد، ظرفیتش برای بازتاب یک وضعیت کلان است؛ از بن‌بست‌های شخصی درون خانواده تا بن‌بست‌های سیاسی در ساختار قدرت. فیلمی که بی‌آن‌که بیانیه دهد، لحظه‌ای تاریخی را قاب می‌گیرد: لحظه‌ای که پدر در آستانه‌ی مرگ است، اما هیچ‌کس برای پس از او آماده نیست. با این‌همه، آن‌چه گفته شد، تنها یکی از خوانش‌های ممکن از پیرپسر است. فیلم، به‌دلیل ایهام، سکوت‌ها و ناپایداری موقعیت‌ها، هم‌چون ساختار قدرتی که نقد می‌کند، گشوده به تفسیر است.

عمار گلی صدای مرگ همیشه با انفجارهای بلند نمی‌آید؛ گاهی آرام، بە سان نجوا و سایه‌ای بی‌صدا، سال‌ها در تن‌هایی که هیچ‌گاه اجازه ندادند صدایشان شنیده شود، زندگی می‌کند، مرگی که نسل‌ها را با زخم‌های پنهان و سمومی نامرئی دنبال می‌کند. صبح ۳۱ تیرماه ۱۳۶۷، نور ملایم خورشید کوهستان‌های سرسبز اطراف روستای زرده در دالاهو را روشن می‌کرد. مردم زرده و دیگر روستاهای منطقه گرد هم آمده بودند تا طبق آیین یاری مراسم مذهبی خود را در در محل بارگاه داوود و بابایادگار برگزار کنند. ناگهان، صدای دست کم ١٠ جنگنده عراقی بر نوای تنبور و آوازهای آیینی چیره و صدای انفجار از شمال روستا و در دامنه ‌های دالاهو بلند شد. برخلاف حملات هوایی سابق انفجارها مهیب نبودند اما همراه با دود غلیطی بودند که پیشتر مردم در این منطقه تا آن زمان شاهد آن نبودند. تعدادی از ساکنان منطقە زردە که در نزدیکی محل انفجارها بودند هراسان به سمت روستا می دویدند و فریاد می زدند که "شیمیایی است...". مردم با شنیدن فریادها هراسان به هر سو می‌دویدند؛ برخی برای در امان ماندن به سمت ارتفاعات فرار می کردند، برخی خود را در میان اتاقهای بارگاه پنهان می کردند و تعدادی نیز به سمت چشمه‌ هجوم می بردند؛ به گمان آنکه آب می‌تواند زهر گازها را بشوید. با شستن دست و صورت و نوشیدن آب، تلاش کردند خود را از درد و عطش ناشی از گازها رها کنند، بی‌خبر از اینکه آب چشمه خود هدف یک بمب شیمیایی قرار گرفته بود. این حملات ناگهانی و مرگبار، در روزهای نخست پس از حمله جان دست‌کم ۲۷۵ نفر از ساکنان زرده و روستاهای همچوار را گرفت و بیش از ۱۱۴۶ نفر را زخمی کرد که تعداد زیادی از آنها سال‌ها بعد به دلیل بیماری‌های ناشی از استنشاق گازهای سمی جان باختند. در مجموع جنگنده‌های عراقی با بیش از سی بمب و راکت حاوی گازهای خردل، اعصاب و سیانور روستای زرده و اطراف آن را هدف قرار دادند. آسیب‌ها تنها محدود به مردم ساکن این مناطق نشد؛ بلکە باغ‌های انار و انجیر، زمین‌های کشاورزی به شدت آسیب دیدند و هزاران راس دام نیز تلف شدند؛ خساراتی که اثرات زیست‌محیطی آن‌ها تا سال‌ها پس از حمله همچنان پابرجا ماند. دو روز پیش از حمله در ٢٩ تیر ایران اعلام کرده بود که قطعنامه ۵۹۸ شورای امنیت سازمان ملل را می‌پذیرد و امیدوار بود با پذیرش قطعنامه عراق به حملات خود پایان دهد. علت پذیرش قطعنامه وضعیت نابسامان جبهه‌های جنگ و فروپاشی خطوط دفاعی ایران در مقابل حملات ارتش عراق در جبهه‌های جنوبی و غربی بود. در جبهه‌های جنوبی ارتش عراق مجددا وارد خاک ایران شدە و در جبهه‌های غربی نیز ایران از این واهمه داشت که نیروهای سازمان مجاهدین خلق با حمایت هوایی عراق حملات خود را آغاز کنند. حمله شیمیایی بە روستای زردە در ادامه سلسله حملات شیمیایی به شهرها و روستاهای کُردستان در مریوان، پاوه، نوسود و دالاهو پس از حمله شیمیایی به حلبچه بود که منجر به کشته و مجروح شدن بیش از یک پنج هزار نفر شد. شامگاه روز حمله عراق به زرده، محمد جعفر محلاتی نماینده وقت جمهوری اسلامی ایران در سازمان ملل طی نامه‌ای به دبیرکل سازمان ملل و شورای امنیت خواستار اقدام فوری در مقابل حملات عراق و اعزام کارشناسان این سازمان برای بررسی ابعاد حمله‌ها شد. با این حال رژیم جمهوری اسلامی ایران پس از پایان حمله فروغ جاویدان و توافق با عراق بر سر پایان جنگ عملا از پیگیری حقوقی حملات شیمیایی عراق در مجامع بین‌المللی به کُردستان پا پس کشید و در مقابل خود به کشتار زندانیان سیاسی در زندان‌ها روی آورد. علاوه بر این در سطح بین‌المللی نیز حملات شیمیایی ارتش عراق با کمترین واکنش‌های بین‌المللی همراه بود. در حالی که حمله شیمیایی حلبچه در چند ماه قبل توجه جهانیان را به خود جلب کرده بود، حادثه زرده به دلیل رخ دادن در روزهای پایانی جنگ و پس از اعلام آتش‌بس تقریباً از دید افکار عمومی و رسانه‌ها پنهان ماند. کاخ سفید علیرغم برخی تلاش‌ها از سوی کنگره برای تحریم عراق به دلیل استفاده از تسلیحات شیمیایی، به دلیل منافع استراتژیک خود در منطقه، سیاست سکوت و بی‌تفاوتی در قبال استفاده عراق از سلاح‌های شیمیایی را حفظ کرد و هیچ تحریم معناداری را علیه بغداد اعمال نکرد و راه را برای استفاده مجدد عراق از تسلیحات شیمیایی پس از کشتار حلبچه باز گذاشت. همین رویکرد در بریتانیا نیز دیده شد که به علت منافع اقتصادی و قراردادهای تسلیحاتی با عراق، نه تنها واکنش محکمی نشان نداد بلکه در سکوت به صادرات مواد شیمیایی دو منظوره، که در تولید سلاح‌های شیمیایی به کار می‌رفت، ادامه داد. اتحاد جماهیر شوروی نیز به عنوان یکی از حامیان تسلیحاتی و دیپلماتیک عراق، در شورای امنیت سازمان ملل از هیچ نوع تحریمی علیه بغداد حمایت نکرد و به این ترتیب عملاً چراغ سبزی به تداوم استفاده عراق از تسلیحات شیمیایی داد. سازمان ملل نیز باوجود دریافت گزارش‌ها و نامه‌های رسمی ایران در خصوص این جنایات، هیچ واکنش جدی و عملی از خود نشان نداد، که این بی‌تفاوتی به بستر تکرار چنین جنایت‌هایی در ادامه جنگ کمک کرد. علاوە بر این آلمان غربی نیز به حمایت‌های تسلیحاتی خود از عراق ادامه داد و به شرکت‌های شیمیایی این کشور کماکان اجازه صدور مواد شیمیایی برای تولید تسلیحات شیمیایی را داد. قربانیانی فراموش شده حمله شیمیایی به زرده تنها یک فاجعه نظامی نبود؛ بلکه نمونه‌ای آشکار از رنجی تاریخی است که نه‌فقط در روز حمله، بلکه در دهه‌های پس از آن نیز ادامه یافته است. برخلاف انتظاری که از نظام‌های حقوقی و درمانی برای حمایت از قربانیان چنین جنایت‌هایی می‌رود، ساکنان این منطقه، که اغلب از پیروان آیین یاری (یارسان) هستند، در عمل با بی‌توجهی ساختاری و نابرابری آشکار در دسترسی به خدمات درمانی، حقوقی و حمایتی مواجه بوده‌اند. بسیاری از بازماندگان که به شدت دچار عوارض شیمیایی شده‌اند، هنوز هم موفق به تشکیل پرونده رسمی برای دریافت درصد آسیب‌دیدگی و بهره‌مندی از حقوق قانونی نشده‌اند. پیچیدگی بروکراسی اداری، کمبود منابع درمانی محلی، و نداشتن تمکن مالی برای پیگیری درمان، عملاً بخش بزرگی از این جمعیت را از ابتدایی‌ترین حقوق شهروندی خود محروم کرده است. این وضعیت تا آنجا پیش رفت که در تیرماه ۱۳۹۵، جمعی از وکلای دادگستری در نامه‌ای رسمی خطاب به رئیس‌جمهور وقت، خواستار رسیدگی فوری به وضعیت مصدومان شیمیایی زرده شدند. در این نامه، ضمن استناد به اصول متعدد قانون اساسی، بر مواردی چون احداث درمانگاه تخصصی، حذف بروکراسی اداری برای احراز وضعیت مصدومان، اعزام نمایندگان قربانیان به سازمان‌های بین‌المللی، حمایت از تحقیقات علمی درباره اثرات شیمیایی، و رفع تبعیض در پرداخت‌ها و امکانات درمانی تأکید شده بود. علاوە بر بمباران شیمیایی زردە، شهرستان سردشت در کردستان نیز در چهار نقطە پر ازدحام در ۷ تیر ۱۳۶۶ مورد حملە قرار گرفت کە در جریان آن ۱۱۰ نفر از ساکنان غیرنظامی شهر جان خود را از دست دادە و ۸۰۰۰ تن دیگر نیز در معرض گازهای سمی قرار گرفتند و مسموم شدند.

در واکنش به گزارشی جنجالی از وب‌سایت بریتانیایی «میدل ایست آی» که از ضرب‌الاجل ۳۰ روزه آمریکا و ترکیه به نیروهای دموکراتیک سوریه (SDF) مبنی بر ادغام کامل با دولت دمشق خبر داده بود، مرکز رسانه‌ای این نیروها با صدور بیانیه‌ای رسمی این ادعاها را «کاملاً نادرست، بی‌اساس و مغرضانه» توصیف کرد. نیروهای سوریە دموکراتیک SDF با انتشار بیانەای گزارش میدل ایست آی را مبنی بر ضرب‌الاجل ۳۰ روزه آمریکا و ترکیه به نیروهای دموکراتیک سوریه (SDF) برای ادغام کامل با دولت دمشق تکذیب نمود. در این بیانیه که شامگاه یک‌شنبه منتشر شد، آمده است که هدف از انتشار چنین مطالبی، «تحریف واقعیات میدانی، تضعیف موقعیت سیاسی نیروهای دموکراتیک و گمراه‌سازی افکار عمومی» در مقطع حساسی از تحولات سوریه است. این واکنش تند در حالی صورت گرفت که «میدل ایست آی» در گزارشی مفصل به نقل از منابع آگاه مدعی شده بود واشنگتن و آنکارا به نیروهای سوریە دموکراتیک SDF صرفا ٣٠ روز مهلت داده‌اند تا در قالب ساختار رسمی دولت سوریه ادغام شدە و در غیر این صورت با سناریوی خلع سلاح و خروج تدریجی از معادلات قدرت روبه‌رو خواهند شد. گزارش مدعی است این ضرب‌الاجل پس از توقف اجرای توافقی صورت گرفته است که در ماه مارس میان مظلوم عبدی، فرمانده کل SDF، و احمد جولانی، رئیس‌جمهور موقت سوریه امضا شده بود. اما مخالفت نیروهای کرد با انحلال ساختار نظامی و مطالبه حفظ فرماندهی مستقل، مسیر اجرای توافق را مسدود کرده است. از سوی دیگر، گفته می‌شود دولت انتقالی جولانی به دلایل ایدئولوژیک و جنسیتی، با حضور یگان‌های زنان (YPJ) در ارتش آینده سوریه مخالفت کرده است. این مسالە نیز بە نوبە خود به پیچیدگی‌های این فرآیند افزوده است. در نشست اخیر میان نمایندگان SDF، آمریکا و ترکیه، لحن دیپلماتیک نیز تغییر کرد. توماس باراک، نماینده ویژه آمریکا در امور سوریه، هشدار داده است که ایالات متحده «نقش پرستار سیاسی دائمی» را برای نیروهای سوریە دموکراتیک ایفا نخواهد کرد و در صورت شکست مذاکرات، «گزینه‌های جایگزین» روی میز قرار دارد. ترکیه نیز در این نشست خواستار دریافت اطلاعات دقیق درباره تونل‌های نظامی و انبارهای تسلیحاتی YPG در مناطق غیرنظامی شد. در همین حال، منابع دولتی ترکیه نسبت به اصرار SDF در پیگیری مطالبات خودمدیریتی به‌ویژه در سایه درگیری‌های اخیر در سویدا، دخالت‌های اسرائیل، و ناتوانی آشکار دولت جولانی در مهار بحران‌ها و پاسخ‌گویی به اتهامات مربوط به سرکوب اقلیت دروزی ابراز نگرانی کرده‌اند. با وجود این تحولات، رجب طیب اردوغان، رئیس‌جمهور ترکیه، روز دوشنبه حمایت کامل کشورش از دولت موقت دمشق را اعلام کرد و تأکید کرد اجازه نخواهد داد سوریه به سوی تجزیه پیش رود. کارشناسان هشدار می‌دهند که در شرایط پرتنش کنونی، گسترش اخبار نادرست و روایت‌های ساختگی نه‌تنها حقیقت را پنهان می‌کند، بلکه می‌تواند تبعات انسانی سنگینی برای سوریه به‌دنبال داشته باشد. در روزهای گذشته، همزمان با تشدید درگیری میان قبایل بدوی و جامعه دروزی در جنوب سوریه، فضای مبهم و غبارآلود رسانه‌ای، مانع از دستیابی به تصویر روشن و دقیق از واقعیت‌های میدانی شده است.

رجب طیب اردوغان، رئیس‌جمهور ترکیه، با انتقاد از اقدامات اسرائیل در سوریه، اسرائیل را به کارشکنی در روند تثبیت اوضاع این کشور متهم کردە و گفت که احمد الشرع، رئیس‌جمهور سوریه، با اتخاذ موضعی قاطع، بە هیچ‌گونه عقب‌نشینی در مقابل اسرائیل دست نزدە و ترکیە وی را تنها نخواهد گذاشت. روز گذشتە ٢١ ژوئیە، رجب طیب اردوغان، رئیس جمهور ترکیە در بازگشت از سفر به قبرس شمالی با خبرنگاران گفتگو کرد و با اشاره به تداوم سیاست‌های اسرائیل در قبال سوریە، اظهار داشت اسرائیل خواهان ثبات در منطقه نبودە و وحدت سوریه را برخلاف منافع خود می‌داند. اردوغان در این گفتگو تأکید کرد که باید این واقعیت را به جهانیان نشان داد، زیرا اسرائیل در تلاش است مسیر ثبات سیاسی در سوریه را مسدود و عملاً به بی‌ثباتی در کل منطقه دامن بزند. اردوغان در ادامه از «موضع محکم و بی‌تساهل» احمد الشرع در برابر اسرائیل تقدیر کرد و تفاهم با دروزی‌ها را نشانه‌ای از بلوغ سیاسی او دانست. اردوغان در رابطە با وضعیت امنیتی در سویدا اظهار داشت که دولت سوریه موفق شده است از کنترلی نسبی بر مناطق جنوبی، به‌ویژه استان سویدا، برخوردار شود. در این بارە وی خاطرنشان ساخت: توافقی میان دروزی‌ها و سایر گروه‌های حاضر در منطقه حاصل گشتە و از نظر من، اقدام رئیس‌جمهور الشرع در این‌باره، گامی بسیار مثبت بودە است. اوضاع در جنوب مهار شده است. مردم سوریه، با همه تنوع قومی و مذهبی‌شان، از دردهای گذشته درس گرفته‌اند و دیگر فریب فتنه‌انگیزی‌ها را نمی‌خورند. او همچنین اعلام نمود که روز پنج‌شنبه گذشته در گفت‌وگویی تلفنی با احمد الشرع درباره وضعیت جنوب سوریه، حملات اسرائیل به سویدا و دمشق و نیز درخواست‌های مشخص الشرع از ترکیه گفت‌وگو کرده است. اردوغان اظهار داشت کە الشرع اطمینان داده است که آنکارا تمامی پشتیبانیهای لازم را در اختیار وی قرار خواهد داد. در این گفتگو و در رابطە با نقش تام باراکم فرستادە ویژە ایالات متحدە آمریکا در امور سوریە، اردوغان افزود: وزیر امور خارجه ترکیه، هاكان فیدان، به‌صورت دائم با تام باراک و ماركو روبیو، وزیر خارجه آمریکا، در تماس است. همچنین ابراهیم کالین، رئیس سازمان اطلاعات ترکیه، و یشار گولر، وزیر دفاع، با همتایان سوری خود در ارتباط مستقیم هستند. در خصوص یگان‌های مدافع خلق (YPG)، که نیروی اصلی در ساختار نیروهای دموکراتیک سوریه (SDF) به‌شمار می‌روند، اردوغان گفت: مصمم هستیم احمد الشرع را تنها نگذاریم. مخالف تجزیه سوریه‌ بودە و روند بهبود این کشور را برای ثبات منطقه‌ای و حتی به سود خود می‌دانیم. بهبود سوریه، به نفع روابط دوجانبه نیز خواهد بود. گفتەهای اردوغان با خبرنگاران در حالی صورت می گیرد کە حکومت انتقالی سوریە بە ریاست احمد الشرع (الجولانی) با تحریک قبایل بدوی عرب سنی، حملات مداومی را بە دروزی ها در منطقە سویدا تحریک کردە است. از سوی دیگر اردوغان و دولت ترکیە طی سالهای گذشتە، با حملات مستقیم و نیز از طریق نیروهای نیابتی، مناطق شمال-شرق سوریە را بە صورت مداوم مورد حملە قرار دادەاند.

رئیس ستاد ارتش اسرائیل هشدار داد که نبرد طولانی‌مدت و چندجانبه در منطقه ادامه دارد و ارتش باید آماده باشد. او تأکید کرد که کارزار علیه ایران و متحدانش هنوز تمام نشده و اسرائیل به حفظ برتری هوایی و عملیات اطلاعاتی ادامه می‌دهد. رئیس ستاد ارتش اسرائیل، ایال زمیر، امروز ٢٢ ژوئیە با صدور هشداری درباره وضعیت امنیتی پیچیده و چالش‌برانگیز برای این کشور اعلام کرد که ارتش باید برای یک نبرد طولانی و چندجانبه آماده باشد. در این بارە ایال زمیر تصریح کرد که درگیری‌ها در غزه شدت یافته و تنش‌ها در مرزهای اسرائیل افزایش یافته است. زمیر با اشاره به اهمیت حفظ برتری هوایی و پیشبرد عملیات اطلاعاتی، تأکید کرد که نبرد علیه ایران و متحدان آن همچنان ادامه دارد و این کارزار پایان نیافته است. او همچنین بر لزوم ادامه عملیات در کرانه باختری، علیه حزب‌الله در لبنان و علیه اهداف ایرانی در سوریه تأکید می‌کند. وی گفت سال ۲۰۲۶ برای ارتش اسرائیل سال تمرکز بر آمادگی، بازیابی توانایی‌ها و بهره‌برداری از فرصت‌های عملیاتی خواهد بود. در حالی که جنگ بین دو کشور پس از ۱۲ روز به دنبال آتش‌بس متوقف شده است، حملات مشکوک و پراکنده با ریزپرنده‌ها علیه اهداف داخل ایران همچنان ادامه دارد. ایران نیز در حال تقویت بازوهای نیابتی خود در منطقه است و احتمال از سرگیری درگیری‌های مستقیم نظامی بین دو کشور همچنان باقی است.

انجمن سوریه دموکراتیک با هشدار نسبت به تشدید بی‌سابقه ناآرامی‌ها در سویدا، رویدادهای اخیر را نشانه‌ای از فروپاشی ساختاری در سوریە قلمداد کردە و اعلام نمود کە که فجایع صورت گرفتە در این شهر ممکن است به انفجار داخلی منجر شود. این انجمن خواستار برگزاری کنفرانس ملی برای تدوین راه‌حل سیاسی جدید، توقف گفتمان‌های نفرت‌انگیز، و پذیرش نظامی دموکراتیک و غیرمتمرکز شد. همچنین بر لزوم حفظ صلح اجتماعی و مدیریت مسئولانه تنوع ملی تأکید کرد. انجمن سوریه دموکراتیک، وابسته به اداره خودمدیریتی شمال و شرق سوریه (رۆژآوا) ، امروز ٢٢ ژوئیە، با انتشار بیانیه‌ای هشدار داد که «افزایش بی‌سابقه تنش‌ها و تحولات در استان سویداء، کشور را در معرض لغزش به سوی بحران‌های ژرف‌تر قرار داده و خطر بروز انفجار داخلی را به‌شدت افزایش داده است.» بە نقل از پایگاە خبری شرق الاوسط ، این انجمن با تأکید بر ضرورت واکنش فوری و مسئولانه، خواستار برگزاری فراگیر جهت تدوین پروژه‌ای سیاسی نوین شد که بر پایه عدالت انتقالی، نظام دموکراتیک، غیرمتمرکز و کثرت‌گرا استوار باشد. در ادامه بیانیه، انجمن خواهان توقف کامل تمام اشکال نفرت‌پراکنی و تحریک رسانه‌ای و سیاسی شد کە می تواند صلح اجتماعی و زیست مشترک را تهدید می‌کنند. بیانیه همچنین با اشاره به اینکه آنچه امروز در سویدا رخ می‌دهد پدیده‌ای مجزا یا مقطعی نیست، افزود : این تحولات، نمود عینی و روشن فروپاشی ساختاری عمیقی‌ است که بنیان‌های سیاسی و نهادی سوریە را درنوردیده و نتیجه‌ی دهه‌ها سیاست حذف، استبداد، حاشیه‌نشینی مؤلفه‌های ملی و فقدان اراده از سوی مرکز در مدیریت تنوع و حفظ همزیستی مسالمت‌آمیز بە شمار می رود. مجلس سوریه دموکراتیک با محکوم کردن تمامی اشکال خشونت، درگیری‌های مسلحانه و نابسامانی‌های امنیتی که ثبات اجتماعی در سویدا و دیگر مناطق سوریە را با تهدید مواجه می‌سازد، نسبت به خطرناک‌بودن لغزیدن سوریە به سمت نزاع‌های داخلی با ماهیت طایفه‌ای، منطقه‌ای یا اتنیکی هشدار داد. انجمن این روند را تهدیدی وجودی برای کلیت کشور سوریه و بافت متکثر اجتماعی آن دانست و پیامدهای آن را برای آینده‌ی صلح و همزیستی فاجعه‌بار توصیف کرد. در این بیانیه، بار دیگر بر لزوم توقف کامل گفتمان‌های نفرت‌انگیز و تحریکات سیاسی و رسانه‌ای تأکید شده است، چرا که این خطابات در دامن‌زدن به شکاف‌ها، شعله‌ور کردن فتنه‌ها و به خطر انداختن انسجام ملی، نقشی بسیار خطرناک ایفا می‌کنند. در پایان، انجمن تاکید می کند کە بازسازی اعتماد در سوریە میان مولفەها و عناصر هویتی این کشور از مسئولیت‌پذیری در گفتار، پاسداشت تنوع و تفاوت، بدون توسل به تحریک، نفی یا تخریب آغاز می شود.