
نتایج جستجو
Search this site
2681 results found with an empty search
- واکنشهای بینالمللی به رویارویی نظامی ایران و اسرائیل
در پی شدت گرفتن حملات متقابل ایران و اسرائیل، عربستان سعودی، پاکستان، ترکیه و چین ضمن محکومیت این حملات، بر ضرورت حلوفصل اختلافات از طریق گفتوگو و دیپلماسی تأکید کردهاند. این در حالی است که نگرانیها درباره تشدید تنشها و تهدید ثبات منطقهای در حال افزایش است. در تماس تلفنی میان محمد بن سلمان، ولیعهد عربستان سعودی، و رئیسجمهور ایران، بن سلمان ضمن ابراز همدردی با ایران، حملات اسرائیل را محکوم کرد و آن را نقض قوانین بینالمللی دانست. او اعلام کرد که این حملات، گفتوگوهای جاری برای حل بحرانهای منطقهای را مختل کرده و بر ضرورت اتکا به دیپلماسی بهجای زور تأکید نمود. این موضعگیری نشاندهنده تلاش ریاض برای حفظ ثبات و جلوگیری از تشدید درگیریهاست. در همین رابطە، وانگ یی، وزیر امور خارجه چین، ضمن تماس تلفنی با همتای ایرانی خود، عباس عراقچی، ضمن اعلام حمایت از تهران، خواهان خاتمەدادن بە افزایش خصومتها در منطقە شد. در تماس با گیدئون ساعر، وزیر خارجه اسرائیل، وانگ بهصراحت اعلام کرد که اقدامات یکجانبه نظامی تنها موجب تشدید چرخه خشونت خواهد شد. رجب طیب اردوغان، رئیسجمهور ترکیه نیز در تماسی تلفنی با نخستوزیر پاکستان، حملات اسرائیل را غیرقابلقبول خواند و هشدار داد که این اقدامات امنیت منطقه را تضعیف میکند. اردوغان اسرائیل را تهدیدی برای صلح جهانی دانست و گفت سکوت در برابر نسلکشی فلسطین، اسرائیل را به این نقطه رسانده است. او همچنین ابراز نگرانی کرد که این حملات ممکن است مذاکرات هستهای ایران را تحتالشعاع قرار دهد. این اظهارات نشاندهنده نگرانی آنکارا از تشدید تنشها و تأثیر آن بر معادلات منطقهای است. دولت پاکستان نیز با انتشار بیانیهای جامع، حمایت بیقیدوشرط خود از جمهوری اسلامی ایران در رویارویی با حملات اخیر اسرائیل را اعلام کرد. در این بارە، وزیر دفاع پاکستان تأکید کرد که پاسخ ایران کاملاً در چارچوب دفاع مشروع از تمامیت ارضی خود بوده و هرگونه نقض حاکمیت کشوری را محکوم میکند. واکنشهای جهانی به تقابل میان اسرائیل و ایران نشاندهنده نگرانی عمیق از تشدید تنشها و تهدید ثبات منطقه است. در حالی که کشورهای مختلف از جمله عربستان، پاکستان، ترکیه و چین خواستار توقف خشونت و اتکا به دیپلماسی شدهاند، ابهامات درباره آینده این بحران و نقش بازیگران بینالمللی در مدیریت آن همچنان پابرجاست.
- دونالد ترامپ: این درگیری میتواند بە آسانی خاتمە پیدا کند
همزمان با تداوم حملات متقابل میان اسرائیل و ایران، دونالد ترامپ، رئیس جمهور آمریکا، ضمن هشدار به تهران مبنی بر عدم حمله به هیچ هدف آمریکایی، گفت که این درگیری میتواند به راحتی پایان یابد. همزمان با شدت گرفتن حملات موشکی و هوایی میان ایران و اسرائیل، دونالد ترامپ اعلانم نمود کە لازم است درگیریهای در حال وقوع میان اسرائیل و ایران پایان یابد. ترامپ در یک پست در شبکههای اجتماعی گفت: با ولادیمیر پوتین، رئیس جمهور روسیه، در این مورد صحبت کرده و پوتین "مانند من احساس میکند که این جنگ در اسرائیل و ایران باید پایان یابد. پیش از این نیز ترامپ با تهدید ایران در صورت گسترش حملات خود بە پایگاههای آمریکا در منطقە نوشتە بود: اگر به هر شکلی، از سوی ایران مورد حمله قرار بگیریم، تمام قدرت و توان نیروهای مسلح ایالات متحده در سطحی بیسابقه بر شما فرود خواهد آمد. با این حال، ما میتوانیم به راحتی بین ایران و اسرائیل توافقی حاصل کنیم و به این درگیری خونین پایان دهیم. ترامپ در رابطە با نحوە دستیابی بە یک توافق احتمالی میان اسرائیل و ایران، هیچ جزئیاتی از هیچ توافق احتمالی ارائه نداد. اما یک مقام اسرائیلی روز گذشتە اعلام داشتە بود حتی علی خامنهای، رهبر ایران، از هدف قرار دادن منع نشده است، زیرا اسرائیل به حملات هوایی فشرده خود در ایران ادامه میدهد. این اظهارات حاکی از نشانە تلاش اسرائیل مبنی بر فلج کردن جمهوری اسلامی ایران از نظر سیاسی و نظامی، علاوە بر از میان برداشتن برنامەی هستەای این کشور بە شمار می رود.
- حملات شب گذشتە ایران بە اسرائیل ١٠ کشتە و ٢٠٠ زخمی از خود بر جا گذاشت
موشکباران شب گذشتە شهرهای اسرائیل توسط جمهوری اسلامی ایران کە عمدتا نواحی مسکونی را مورد هدف قرار دادە است، ١٠ کشتە و ٢٠٠ زخمی از خود بر جا گذاشتە است. تلاش گروههای امدادگر برای یافتن هفت مفقودی از زیر آوارها ادامە دارد. ایران در طول شب گذشتە، با آغاز حملات موشکی گستردهای علیه اسرائیل، حمدتا نواحی مسکونی تل آویو را مورد حملە قرار داد. این حمله کە طبق گزارش رسانەهای اسرائیلی مرگبار قلمداد شدە است پس از حملات اخیر اسرائیل به زیرساختهای هستهای ایران در تهران انجام شد. طبق گزارشها، ٦ نفر، از جمله دو کودک در اثر برخورد مستقیم موشک به یک ساختمان مسکونی در بات یام، در جنوب تلآویو کشته شدند. حداقل ۲۰۰ نفر در این شهر ساحلی زخمی شدند که بسیاری از آنها جراحات جدی یا متوسطی برداشتند. حداقل ۷ نفر همچنان مفقود هستند و تیمهای امداد و نجات همچنان در حال جستجو در میان آوار سازههای نیمه فروریخته هستند. پیش از این در همان شب، موشکی به خانهای در تامرا، در شمال اسرائیل، برخورد کرد که منجر به کشته شدن چهار عضو یک خانواده عرب و زخمی شدن ۲۰ نفر دیگر شد. در همین حال، گزارشهایی از پرتاب موشکهای جداگانهای از یمن نیز گزارش شدە است. طبق گزارشهای نیویورک تایمز، موسسه وایزمن در رخووت نیز متحمل خساراتی شد و پس از برخورد مستقیم موشک در نزدیکی آن، آتشسوزی در آزمایشگاهها رخ داد.
- حاکمیت ایران مانع از گردش آزادانە اطلاعات می شود
در حالی که حملات اسرائیل به زیرساختهای ایران به تدریج گسترش یافته است، نشانههایی از ترس و نگرانی شدید جمهوری اسلامی ایران از افزایش صداهای مخالف داخل کشور مشاهده میشود. همزمان با شدت گرفتن حملات نیروهای دفاعی اسرائیلIDF و استقرار پستهای بازرسی سپاە پاسداران انقلاب اسلامی در محورهای مواصلاتی شهرها، پیامکهایی با عنوان «بیانیه دولت» به مردم ارسال میشود که ضمن تاکید بر انتقام از اسرائیل، با مضامینی طراحی شدهاند که بیشتر برای کنترل و تقویت رابطه میان دولت و ملت و به منظور جلوگیری از هرگونه ناآرامی و تزلزل در فضای روانی جامعه منتشر شدهاند. این پیامکها همچنین مردم را به دریافت اخبار تنها از منابع رسمی جمهوری اسلامی دعوت کرده و سایر رسانهها را فاقد اعتبار اعلام میکنند. رسانههای ایران گزارش دادهاند که نهادهای امنیتی و مقامات کشور، با استناد به قوانین، از مردم خواستهاند از نشر و بازنشر اخبار خودداری کنند. بر اساس این گزارشها، تاکنون ۱۶ نفر به اتهام آنچه خود «شایعهپراکنی و تشویش اذهان عمومی در فضای مجازی» میخوانند، بازداشت شدهاند. همچنین از مردم خواسته شده است که هرگونه تردد مشکوک خودروهای وانت، کامیونت یا وانتبارهایی با محفظه بار غیرعادی و غیرمتعارف را سریعاً به ستاد خبری وزارت اطلاعات یا سازمان اطلاعات سپاه گزارش دهند. بیانیه رسمی دولت جمهوری اسلامی ایران با لحن قاطع تاکید میکند: انتقام تکتک شهدایمان را خواهیم گرفت و نقض حاکمیت ملی ایران را به گناه نابخشودنی اسرائیل غاصب بدل میکنیم. این صدای یک ملت و یک دولت است که جهان را به شهادت میطلبد که ما آغازگر جنگ نبودیم، اما پایان این داستان به دست ایران نوشته خواهد شد. در بخش دیگری از این بیانیه آمده است: «دفاع از این آب و خاک، آسمان و همه مردم ایران، مسئولیت و وظیفه دولت جمهوری اسلامی ایران و نیروهای مسلح آن است و ذرهای از آن کوتاه نخواهیم آمد.»
- احزاب کردستانی در قبال حمله اسرائیل به ایران موضع می گیرند
در پی حملات گسترده بامداد جمعه ۲۳ خرداد ۱۴۰۴ از سوی ارتش اسرائیل به مراکز نظامی، اتمی و فرماندهی جمهوری اسلامی ایران، احزاب کردستانی در کردستان ایران مواضعی سیاسی اتخاذ کردند که گرچه از منظرهای مختلف بیان شدند، اما در نقد بنیادین نسبت به ساختار حاکمیت کنونی اشتراک داشتند. همزمان با تداوم حملات متقابل ایران-اسرائیل، احزاب کردستانی در کردستان ایران، با انتشار بیانیەهایی، نسبت بە آیندە سیاسی ایران و کردستان هشدار دادە و با تاکید بر مبارزە دموکراتیک و مبارزە با استبداد، راە برون رفت از وضعیت استبدادی را عبور از مرکزگرایی قلمداد کردند. حزب حیات آزاد کردستان پژاک با انتشار بیانیەای، جمهوری اسلامی ایران را مسئول اصلی وضعیتی قلمداد نمود کە بە مقطع کنونی ختم شدە است. در رابطە با احتمال تداوم جنگ میان این دو کشور بارە پژاک اعلام نمودە است: ابراز خوشحالی مردم ایران از تضعیف چنین حاکمیتی به این معنی نیست که جوامع ایران همه امید خود را به نتایج چنین جنگی بسته اند. این جنگ، جنگ قدرت و تضاد منافع قدرتهاست نه جنگ آزادیبخشی جوامع و ملتها. این جنگ در نتیجه سیاستهای جنگ طلبانه و توسعه خواهی جمهوری اسلامی و بدون اندک توجهی به معانات مردم ایران به میدان آمده است. هزینه جنگ افروزی حاکمان جمهوری اسلامی را، مردم درگیر با بحرانهای احتماعی و اقتصادی میپردازند. حزب حیات آزاد کردستان با ترسیم چشم انداز دموکراسی اعلام داشتە است: بدون شک برای به نتیجه رساندن انقلاب دمکراتیک مردممان، همگرایی و همکاری همه آزادیخواهان و نیروهای دمکراتیک، مبارزان ملتها، زنان، هویتها لازم و حیاتی میباشد. این حزب در خصوص نقش احزاب کردستانی در این برهە خطیر افزودە است: همکاری احزاب کوردی و گذار از مفهوم حاکمیت حزبی به مدیریت مردمی کوردستان را، وظیفهای تاریخی در این مرحله حساس و سرنوشت ساز میدانیم. خواهان همکاری همه نیروها، احزاب، سازمانهای مدنی، با پیشاهنگی زنان ایرانی جهت آغاز مرحلهای نوین از انقلاب ژن، ژیان، آزادی هستیم و در این راستا آمادگی خود را برای چنین آغازی اعلام میداریم. این حزب گذار به جمهوری دمکراتیک را در نتیجه تغییر در دیدگاهها و گذار از قدرتطلبی، ناسیونالیسم، مردسالاری و مرکزگرایی را ممکن و تنها گزینه برای آیندهیی با ثبات و دمکراتیک برای کشور ایران قلمداد می کند. پژاک هشدار میدهد که مردم نباید در دوراهی «استبداد داخلی» یا «ویرانی ناشی از مداخله خارجی» گرفتار شوند. از نگاە این حزب، راه سوم، از نگاه این حزب، مبارزه دموکراتیکی است که با شعار «ژن، ژیان، آزادی» شناخته میشود. حزب دموکرات کردستان ایران: بحران از تهران آغاز شد حزب دموکرات کردستان ایران نیز با انتشار بیانیهای رسمی اعلام کرد که جمهوری اسلامی ایران عامل اصلی بحرانیست که کشور را در آستانه جنگ تمامعیار قرار داده است. از دید این حزب، سیاستهای جنگطلبانه و بیتوجهی به تعهدات جهانی، ایران را منزوی کرده و حالا امنیت داخلی و منطقهای را به خطر انداختهاند. حزب دموکرات کردستان ایران با تاکید بر اینکه این جنگ، جنگ مردم نیست بلکه جنگ حکومت است، راهحل را در پایان دادن به جمهوری اسلامی و ایجاد یک نظم سیاسی نوین، مردمی و مشارکتی میبیند؛ نظمی که آیندهای امن و با ثبات را برای کشور رقم بزند. کومله: نه به جنگ، آری به تغییر از درون عبدالله مهتدی، دبیرکل حزب کومله، در گفتوگویی تلویزیونی در واشینگتن، بدون آنکه از آسیبهای وارده بر سپاه ناراضی باشد، تأکید کرد که مسیر تغییر باید از درون جامعه و با اراده مردم پیش برود، نه با دخالت نظامی خارجی. او برنامه هستهای جمهوری اسلامی ایران را «بیفایده و جاهطلبانه» توصیف کرد و گفت که اکثریت مردم ایران، از جمله کُردها، ایرانی عاری از سلاح هستهای میخواهند. کومله بر یک نظام سکولار، فدرال و دموکراتیک پافشاری دارد؛ نظامی که در آن همه اتنیکها و اقلیتها بتوانند به زبان مادری آموزش ببینند، و با تبعیضهای ساختاری مقابله شود. حزب آزادی کردستان (PAK): حمایت صریح از حملات و فروپاشی نظامی رژیم حزب آزادی کردستان، پاک، با انتشار بیانیهای، حملات اخیر اسرائیل به مراکز نظامی و هستهای جمهوری اسلامی ایران را اقدامی «پیشبینیشده» و «ضروری» دانسته و از آن پشتیبانی کرده است. به باور این حزب، رژیم ایران طی ۴۶ سال گذشته منابع کشور را صرف ماجراجوییهای نظامی و حمایت از تروریسم کرده، درحالیکه هیچگاه در هیچ جنگی پیروزی نداشته است. پاک تصریح کرده است که ضربهزدن به زیرساختهای نظامی و امنیتی جمهوری اسلامی ایران، از جمله حذف فرماندهان سپاه، گامی اساسی در مسیر فروپاشی کلیت این رژیم و بازگشت آن به چارچوب محدود در تهران است. این حزب امید دارد که چنین روندی به قیام عمومی و پایان حکومت منجر شود. اتحاد در مسیر تحول هر چهار حزب، با وجود تفاوتهای فکری، راهبردی و میزان صراحت در بیان، در یک نکته همصدا هستند: جنگ اخیر، نتیجه سیاستهای جمهوری اسلامی است، نه خواست مردم. پژاک بیش از دیگران بر مشارکت زنان، مدیریت مردمی و تغییر بنیادین ساختارهای قدرت تأکید دارد. حزب دموکرات تمرکزش را بر پایان دادن به حاکمیت فعلی گذاشته و کومله از ضرورت تغییر درونزا و ساختارمند دفاع میکند. در همین حال، حزب پاک با صراحت بیشتری از حملات نظامی استقبال کرده و آن را نقطه عطفی در مسیر فروپاشی نهایی جمهوری اسلامی میداند. در میان صدای موشکها و تهدیدها، این احزاب یادآوری میکنند که راه رهایی نه از لوله تفنگ، که از مشارکت، برابری و اراده جمعی مردم میگذرد؛ گرچه برای برخی، ضربه نظامی به ساختار قدرت، مقدمهای ضروری برای این گذار تلقی میشود.
- رویترز: حملات اسرائیل به ایران با هدف تغییر رژیم طراحی شده است
خبرگزاری رویترز در گزارشی مدعی شد که حملات گسترده اسرائیل به تأسیسات هستهای، نظامی و چهرههای کلیدی ایران، فراتر از مختل کردن برنامه هستهای تهران با هدف بلندپروازانه سرنگونی رژیم حاکم بر ایران طراحی شده است. بر اساس این گزارش این حملات که بزرگترین عملیات نظامی اسرائیل علیه ایران از زمان جنگ ایران و عراق توصیف شده، با دقت بالا برای بیثبات کردن رژیم و تشویق مردم به قیام انجام شده است. حملات اسرائیل در بامداد ۱۳ ژوئن (۲۳ خرداد)، طی عملیاتی با نام رمز «شیر بهپاخاسته» مجموعهای از اهداف استراتژیک ایران را هدف قرار داد. این اهداف شامل تأسیسات هستهای نطنز، کارخانههای تولید موشک بالستیک، سیستمهای دفاع هوایی و منازل فرماندهان ارشد نظامی و دانشمندان کلیدی برنامه هستهای بود. این حملات که توسط نیروهای دفاعی اسرائیل (IDF) و موساد اجرا شد، به کشته شدن چندین فرمانده ارشد سپاه پاسداران و چهرەهای سرشناس پروژەهای اتمی منجر شدە است. خبرگزاری رویترز در گزارشی ادعا کرده است کە حملات اسرائیل به ایران با هدف تغییر رژیم طراحی شده است. مایکل سینگ، تحلیلگر مؤسسه واشنگتن برای سیاست خاور نزدیک، در اینبارە بە به رویترز گفتە است: هدف اصلی این حملات، ایجاد شرایط برای تغییر رژیم در ایران است. اسرائیل امیدوار است با تضعیف اعتبار رژیم و کاهش توان نظامی و هستهای آن، مردم ایران را به قیام علیه حکومت ترغیب کند. او افزودە که محدود بودن تلفات غیرنظامی در این حملات نشاندهنده تلاش اسرائیل برای جلب حمایت عمومی در ایران است. بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل ساعاتی پس از آغاز حملات در پیامی ویدیویی مستقیماً خطاب به مردم ایران سخن گفت و اظهار داشت: رژیم اسلامی نزدیک به ۵۰ سال شما را سرکوب کرده و تهدید به نابودی اسرائیل میکند. این رژیم هرگز به این اندازه ضعیف نبوده است. این فرصت شماست تا برای آیندهای بهتر قیام کنید. نتانیاهو همچنین وعده داد که اسرائیل تهدید هستهای و موشکی ایران را از بین خواهد برد. با این حال، رویترز تأکید میکند که دشمنی تاریخی با اسرائیل، بهویژه در میان بخشهایی از جمعیت ایران (شیعەها)، موفقیت چنین فراخوانی را با چالش مواجه میکند. در این گزارش تحلیلگران هشدار دادەاند که فروپاشی رژیم کنونی ممکن است به قدرت گرفتن حکومتی حتی متخاصمتر منجر شود. جاناتان پانیکوف، تحلیلگر شورای آتلانتیک به رویترز گفت: تغییر رژیم در ایران ریسکهای قابلتوجهی دارد و ممکن است نتیجهای برخلاف انتظار اسرائیل به همراه داشته باشد. اسرائیل این حملات را فاز اول یک عملیات طولانیمدت توصیف کرده که هدف آن به تأخیر انداختن برنامه هستهای ایران و تضعیف ساختار امنیتی رژیم است. به گفته کارشناسان رویترز تخریب کارخانه غنیسازی نطنز و از کار انداختن بخش عمدهای از سیستم دفاع هوایی ایران، ضربهای جدی به توان نظامی و امنیتی این کشور وارد کرده است. سیما شاین، تحلیلگر سابق موساد به رویترز گفت: هدف قرار دادن فرماندهان و دانشمندان کلیدی، که نقش محوری در حفظ ثبات رژیم داشتند، میتواند زنجیره فرماندهی را مختل کند. در همین حال سفارت اسرائیل در واشنگتن در بیانیهای اعلام کرد: آینده ایران در دستان مردم این کشور است و اسرائیل بهعنوان یک کشور دموکراتیک از حق مردم برای تعیین سرنوشت خود حمایت میکند. با این حال، برخی تحلیلگران معتقدند که اسرائیل به تنهایی قادر به نابودی کامل تأسیسات هستهای ایران نیست، زیرا بسیاری از این سایتها در مکانهای زیرزمینی و مستحکم قرار دارند. تساحی هانگبی، مشاور امنیت ملی اسرائیل، اظهار داشت: نابودی برنامه هستهای ایران با ابزار نظامی به تنهایی ممکن نیست، اما این حملات میتوانند شرایط را برای یک توافق دیپلماتیک با ایالات متحده فراهم کنند. رویترز در پایان گزارش خود یادآور شد که تنش بین ایران و اسرائیل ریشه در دههها دشمنی، بهویژه به دلیل برنامه هستهای تهران و حمایت ایران از گروههای شبهنظامی مانند حزبالله، حماس و حوثیها دارد. تحلیلگران رویترز معتقدند که این حملات نهتنها برنامه هستهای ایران را هدف قرار داده، بلکه بخشی از یک استراتژی گستردهتر برای تغییر معادلات سیاسی در منطقه است.
- اسماعیل کوثری: بستن تنگه هرمز امکانپذیر است
در ۲۴ خرداد ۱۴۰۴، سرتیپ اسماعیل کوثری، عضو کمیسیون امنیت ملی مجلس، اعلام کرد که بررسی گزینه «بستن تنگه هرمز» در دستور کار نهادهای تصمیمگیر جمهوری اسلامی قرار گرفته است. تنها ساعاتی پیش از آن، یکی از مجریان شبکه سه نیز در برنامهای تلویزیونی گفته بود ایران و متحدانش در منطقه میتوانند با بستن تنگه هرمز و بابالمندب، امنیت انرژی جهان را بهطور جدی به چالش بکشند. این همزمانی در موضعگیری رسانهای و رسمی، نشاندهنده تلاشی هماهنگ برای ارسال پیامی سیاسی به بازیگران بینالمللی است. اهمیت این تهدید به موقعیت استراتژیک تنگه هرمز بازمیگردد. این گذرگاه حیاتی، خلیج فارس را به دریای عمان و از آنجا به بازارهای جهانی متصل میکند و روزانه حدود ۲۰ میلیون بشکه نفت و فرآوردههای نفتی – یعنی حدود یک پنجم نفت مصرفی جهان – از آن عبور میکند. بسیاری از کشورهای منطقه از جمله ایران، عراق، عربستان سعودی، امارات و کویت برای صادرات نفت خود به این مسیر وابستهاند. در نتیجه، هرگونه اختلال در این تنگه میتواند بلافاصله بازارهای جهانی انرژی را دچار بحران کند. تهدید به بستن تنگه هرمز پیشینهای طولانی دارد. در سالهای ۱۳۹۰، ۱۳۹۱ و ۱۳۹۷ نیز مقامهای ایرانی چنین تهدیدی را در واکنش به تحریمها و فشارهای آمریکا مطرح کرده بودند، اما هیچگاه به اقدام عملی منجر نشد. تفاوت وضعیت کنونی در این است که چنین اظهاراتی در بحبوحه تنشهای رو به افزایش با اسرائیل و با لحن و هماهنگی آشکار در نهادهای رسمی مطرح میشود. با این حال، بسیاری از تحلیلگران معتقدند که این تهدید بیشتر جنبه نمادین و روانی دارد. از نگاه آنها، اقدام به بستن این مسیر حساس، برای ایران بیش از آنکه سودآور باشد، هزینهساز خواهد بود. چنین اقدامی میتواند واکنش سخت نظامی ایالات متحده را در پی داشته باشد و حتی حمایت کشورهایی مانند چین، که از مشتریان اصلی نفت ایران هستند و همواره نگران افزایش بهای جهانی انرژیاند، را نیز تضعیف کند. تحلیلها عموماً دو سناریوی اصلی برای این تهدید ترسیم میکنند. در سناریوی نخست، تهدید تنها جنبه بازدارنده دارد و هدف از آن، اعمال فشار بر غرب برای کاستن از تحریمها یا عقبنشینی در عرصه سیاسی است؛ بدون آنکه اقدام میدانی خاصی رخ دهد. در سناریوی دوم، اگر فشارهای خارجی به مرحلهای غیرقابل تحمل برسد یا درگیری با اسرائیل و آمریکا عمق بیشتری پیدا کند، امکان دارد ایران به اقدامات محدود نظامی مانند مینگذاری یا حمله به کشتیهای عبوری برای مختلسازی موقت تنگه متوسل شود. با این وجود، تحقق چنین سناریویی با موانع جدی روبهرو است. از نظر جغرافیایی، بخشی از تنگه در آبهای عمان قرار دارد و بسیاری از کشتیها میتوانند با استفاده از آبهای بینالمللی عبور کنند. همچنین، حضور ناوگان نیروی دریایی آمریکا در بحرین، واکنش سریع به هرگونه اقدام ایران را تضمین میکند. از سوی دیگر، خود ایران نیز به این مسیر وابسته است؛ بخش بزرگی از کالاهای وارداتی و نیازهای مصرفی کشور از همین مسیر به بنادر جنوبی میرسد و هرگونه اختلال میتواند مستقیماً به اقتصاد داخلی و معیشت مردم آسیب وارد کند. در نهایت، به نظر میرسد تهدید به بستن تنگه هرمز، بیش از آنکه برنامهای برای اجرای فوری باشد، ابزاری برای تقویت موضع ایران در منازعات منطقهای و فشارهای دیپلماتیک است. این تهدید نشاندهنده تلاش جمهوری اسلامی برای بازتعریف خطوط قرمز خود در مواجهه با غرب و اسرائیل است، اما هزینههای بالقوه آن بهگونهای است که حتی متحدان تهران نیز احتمالاً حاضر به پرداخت آن نخواهند بود. بازی با شریان انرژی جهان، اگرچه ممکن است پیام قدرت به همراه داشته باشد، اما میتواند به نقطهای برسد که نتیجه آن، انزوای بیشتر و آسیبپذیری داخلی باشد.
- در سایه جنگ اسرائیل و ایران محور مقاومت دچار فروپاشی شدە است
در حالی که اسرائیل حملات بیسابقهای را علیه ایران آغاز کرده است، حزبالله لبنان و دیگر گروههای شبهنظامی وابسته به تهران، برخلاف تصورات پیشین، نقش کمرنگی را در این درگیری ایفا میکنند. تحلیلگران از تضعیف استراتژیک "محور مقاومت" به دلیل تلفات سنگین، چالشهای لجستیکی و اختلافات داخلی خبر میدهند. حزبالله لبنان که زمانی به عنوان بازوی نظامی ایران در خاورمیانه شناخته میشد، اکنون در جنگ اخیر اسرائیل و ایران غایبی چشمگیر است. این گروه که در دهه ۱۹۸۰ با حمایت تهران برای مقابله با اشغال جنوب لبنان توسط اسرائیل تأسیس شد، پس از سالها درگیری، به یکی از قدرتمندترین نیروهای غیردولتی منطقه تبدیل شده بود. بر اساس برآوردها، زرادخانه حزبالله شامل ۱۵۰ هزار راکت و موشک بود و رهبر پیشین آن، حسن نصرالله، ادعا میکرد ۱۰۰ هزار نیروی رزمی تحت فرمان دارد. اما درگیریهای مرزی با اسرائیل پس از حمله ۷ اکتبر حماس، ضربات سنگینی به این گروه وارد کرد. کشته شدن نصرالله و دیگر فرماندهان ارشد، نابودی بخش بزرگی از تسلیحات و قطع مسیرهای لجستیکی از سوریه، حزبالله را به وضعیت دفاعی کشانده است. آندریاس کریگ، تحلیلگر نظامی در کینگز کالج لندن، میگوید : «حزبالله از نظر راهبردی دچار فرسایش شده و دیگر توانایی نقشآفرینی مؤثر را ندارد.» در عراق، گروههای شبهنظامی نزدیک به ایران مانند کتائب حزبالله نیز علیرغم استفاده اسرائیل از حریم هوایی این کشور برای حمله به ایران، واکنش نظامی از خود نشان ندادهاند. این گروهها که بخشی از ساختار امنیتی عراق محسوب میشوند، ترجیح دادهاند به جای درگیر شدن در جنگ منطقهای، بر حفظ موقعیت سیاسی و اقتصادی خود تمرکز کنند. رناد منصور، پژوهشگر چتمهاوس، بر این باور است : شبهنظامیان عراقی میبینند که حزبالله چه هزینهای پرداخته است. آنها نمیخواهند عراق را به میدان جنگ دیگری بکشانند. بیانیه اخیر کتائب حزبالله عراق که در آن خروج نیروهای آمریکایی را خواستار شدند اما تهدیدی به اقدام نظامی نکردند، نشاندهنده همین محافظهکاری است. در یمن، حوثیها تنها گروهی هستند که در ماههای اخیر به صورت فعالتر علیه اسرائیل و غرب عمل کردهاند. حملات آنها به کشتیهای تجاری در دریای سرخ و شلیک موشک به سمت اسرائیل، این گروه را به عنوان نامزد جدید "ستون مقاومت" مطرح کرده است. با این حال، کارشناسان هشدار میدهند که حوثیها از نظر توان موشکی و جغرافیایی محدودیتهای جدی دارند. حوثیها نمیتوانند مانند حزبالله در دهه گذشته، تهدید راهبردی برای اسرائیل باشند. آنها بیش از آنکه بازیگر اصلی باشند، یک مزاحم فرعی هستند. شواهد نشان میدهد که هماهنگی میان اعضای محور مقاومت در حال کاهش است. برخی اعضای حزبالله احساس میکنند که قربانی منافع ایران بیش نبودە، در حالی که شبهنظامیان عراقی ترجیح میدهند به جای جنگ نیابتی، بر قدرت داخلی متمرکز شوند. حتی حوثیها نیز با وجود تبلیغات گسترده، توان محدودی برای تغییر معادلات منطقهای دارند. این محور دیگر یک بلوک یکپارچه نیست، بلکه شبکهای از گروههایی است که هر کدام اولویتهای خود را دنبال میکنند. در حالی که ایران و اسرائیل به صورت مستقیم درگیر جنگ شدەاند کە انتظار می رود ادامە پیدا کردە و آمریکا را نیز بە آن بکشاند،، متحدان سنتی تهران در لبنان، عراق و یمن نقش کمرنگی ایفا میکنند. به نظر میرسد تلفات جنگهای اخیر، چالشهای داخلی و تغییر اولویتها، "محور مقاومت" را به سمت پراکندگی سوق داده است. آینده این ائتلاف بیش از هر زمان دیگری در هالهای از ابهام قرار دارد.
- تهدید وزیر دفاع اسرائیل به «آتش در تهران» در واکنش به حملات موشکی ایران
ییسرائل کاتس، وزیر دفاع اسرائیل در واکنش به حملات موشکی اخیر ایران به خاک اسرائیل، هشدار داد که اگر علی خامنهای به شلیک موشک ادامه دهد، تهران «در آتش خواهد سوخت».این تهدید پس از کشته شدن دستکم ۳ نفر و زخمی شدن دهها نفر در حملات ایران مطرح شد، در حالی که ایران نیز اسرائیل را به «پشیمانی» تهدید کرده است. ییسرائل کاتس، وزیر دفاع اسرائیل پس از نشستی با رئیس ستاد کل ارتش این کشور، در اظهاراتی تند علیه ایران هشدار داد که ادامه حملات موشکی از سوی علی خامنهای و جمهوری اسلامی به اسرائیل، پیامدهای سنگینی برای تهران به دنبال خواهد داشت. او گفت: دیکتاتور ایران شهروندان ایرانی را به گروگان گرفته و واقعیتی را رقم زده است که در آن مردم ایران، بهویژه ساکنان تهران بهای سنگینی بابت آسیبهای فاحش واردشده به شهروندان اسرائیل خواهند پرداخت. این اظهارات پس از آن بیان شد که ایران در واکنش به حملات گسترده اسرائیل به خاک خود، رشته حملات موشکی به نقاط مختلف اسرائیل انجام داد. بر اساس گزارشها، این حملات منجر به کشته شدن دستکم ۳ نفر و زخمی شدن دهها نفر در اسرائیل شد. در حملات اسرائیل به ایران نیز تاکنون دهها شهروند غیرنظامی از جمله تعدادی زن و کودک کشته شدهاند. کاتس پیشتر نیز اعلام کرده بود که با کشته شدن غیرنظامیان اسرائیلی در این حملات، «خطوط قرمز» زیر پا گذاشته شده و اسرائیل «واکنش مناسب» نشان خواهد داد. در همین حال، رسانههای نزدیک به سپاه پاسداران به نقل از یک مقام رسمی ایرانی نوشتند که پاسخ نظامی ایران محدود نخواهد ماند و در صورت تداوم اقدامات اسرائیل، حملات به تمامی مناطق تحت کنترل آن کشور ادامه خواهد داشت.
- رویترز: حملات اسرائیل به ایران با هدف تغییر رژیم طراحی شده است
خبرگزاری رویترز در گزارشی مدعی شد که حملات گسترده اسرائیل به تأسیسات هستهای، نظامی و چهرههای کلیدی ایران، فراتر از مختل کردن برنامه هستهای تهران با هدف بلندپروازانه سرنگونی رژیم حاکم بر ایران طراحی شده است. بر اساس این گزارش این حملات که بزرگترین عملیات نظامی اسرائیل علیه ایران از زمان جنگ ایران و عراق توصیف شده، با دقت بالا برای بیثبات کردن رژیم و تشویق مردم به قیام انجام شده است. حملات اسرائیل در بامداد ۱۳ ژوئن (۲۳ خرداد)، طی عملیاتی با نام رمز «شیر بهپاخاسته» مجموعهای از اهداف استراتژیک ایران را هدف قرار داد. این اهداف شامل تأسیسات هستهای نطنز، کارخانههای تولید موشک بالستیک، سیستمهای دفاع هوایی و منازل فرماندهان ارشد نظامی و دانشمندان کلیدی برنامه هستهای بود. این حملات که توسط ارتش اسرائیل و موساد اجرا شد، به کشته شدن چندین فرمانده ارشد سپاه پاسداران و چهرەهای سرشناس پروژەهای اتمی منجر شدە است. حال خبرگزاری رویترز در گزارشی ادعا کرده کە حملات اسرائیل به ایران با هدف تغییر رژیم طراحی شده است. مایکل سینگ، تحلیلگر مؤسسه واشنگتن برای سیاست خاور نزدیک، در اینبارە بە به رویترز گفتە است: هدف اصلی این حملات، ایجاد شرایط برای تغییر رژیم در ایران است. اسرائیل امیدوار است با تضعیف اعتبار رژیم و کاهش توان نظامی و هستهای آن، مردم ایران را به قیام علیه حکومت ترغیب کند. او افزودە که محدود بودن تلفات غیرنظامی در این حملات نشاندهنده تلاش اسرائیل برای جلب حمایت عمومی در ایران است. بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل ساعاتی پس از آغاز حملات در پیامی ویدیویی مستقیماً خطاب به مردم ایران سخن گفت و اظهار داشت: رژیم اسلامی نزدیک به ۵۰ سال شما را سرکوب کرده و تهدید به نابودی اسرائیل میکند. این رژیم هرگز به این اندازه ضعیف نبوده است. این فرصت شماست تا برای آیندهای بهتر قیام کنید. نتانیاهو همچنین وعده داد که اسرائیل تهدید هستهای و موشکی ایران را از بین خواهد برد. با این حال، رویترز تأکید میکند که دشمنی تاریخی با اسرائیل، بهویژه در میان بخشهایی از جمعیت ایران (شیعەها)، موفقیت چنین فراخوانی را با چالش مواجه میکند. در این گزارش، تحلیلگران هشدار دادەاند که فروپاشی رژیم کنونی ممکن است به قدرت گرفتن حکومتی حتی متخاصمتر منجر شود. جاناتان پانیکوف، تحلیلگر شورای آتلانتیک به رویترز گفت: «تغییر رژیم در ایران ریسکهای قابلتوجهی دارد و ممکن است نتیجهای برخلاف انتظار اسرائیل به همراه داشته باشد.» اسرائیل این حملات را فاز اول یک عملیات طولانیمدت توصیف کرده که هدف آن به تأخیر انداختن برنامه هستهای ایران و تضعیف ساختار امنیتی رژیم است. به گفته کارشناسان رویترز تخریب کارخانه غنیسازی نطنز و از کار انداختن بخش عمدهای از سیستم دفاع هوایی ایران، ضربهای جدی به توان نظامی و امنیتی این کشور وارد کرده است. سیما شاین، تحلیلگر سابق موساد به رویترز گفت: «هدف قرار دادن فرماندهان و دانشمندان کلیدی، که نقش محوری در حفظ ثبات رژیم داشتند، میتواند زنجیره فرماندهی را مختل کند.» در همین حال سفارت اسرائیل در واشنگتن در بیانیهای اعلام کرد: «آینده ایران در دستان مردم این کشور است و اسرائیل بهعنوان یک کشور دموکراتیک از حق مردم برای تعیین سرنوشت خود حمایت میکند.» با این حال، برخی تحلیلگران معتقدند که اسرائیل به تنهایی قادر به نابودی کامل تأسیسات هستهای ایران نیست، زیرا بسیاری از این سایتها در مکانهای زیرزمینی و مستحکم قرار دارند. تساحی هانگبی، مشاور امنیت ملی اسرائیل، اظهار داشت: «نابودی برنامه هستهای ایران با ابزار نظامی به تنهایی ممکن نیست، اما این حملات میتوانند شرایط را برای یک توافق دیپلماتیک با ایالات متحده فراهم کنند.» رویترز در پایان گزارش خود یادآور شد که تنش بین ایران و اسرائیل ریشه در دههها دشمنی، بهویژه به دلیل برنامه هستهای تهران و حمایت ایران از گروههای شبهنظامی مانند حزبالله، حماس و حوثیها دارد. تحلیلگران رویترز معتقدند که این حملات نهتنها برنامه هستهای ایران را هدف قرار داده، بلکه بخشی از یک استراتژی گستردهتر برای تغییر معادلات سیاسی در منطقه است.
- چرا اسرائیل به ایران بهطور مستقیم حمله کرد؟
نیویورکر در گزارشی تحلیلی، حمله مستقیم و گسترده اسرائیل به تأسیسات هستهای و نظامی ایران را نقطه آغاز مرحلهای تازه از بیثباتی در خاورمیانه ارزیابی کرده است؛ اقدامی که به تعبیر این نشریه، «جنگی اختیاری» در بحبوحه دیپلماسیِ در جریان میان تهران و واشنگتن بود. این گزارش با نگاهی سهلایه، به بررسی پیامدهای راهبردی، شکافهای داخلی در اسرائیل و انگیزههای سیاسی بنیامین نتانیاهو از این اقدام پرداخته است. در گزارشی تحلیلی که نشریه نیویورکر در تاریخ ۲۳ خرداد (۱۳ ژوئن ۲۰۲۵) منتشر کرده، حمله اخیر اسرائیل به ایران بهعنوان «جنگی اختیاری» توصیف شده که در بحبوحه مذاکرات دیپلماتیک ایالات متحده، میتواند منطقه را وارد مرحلهای تازه از بیثباتی و تنش کند. این گزارش با بهرهگیری از سه روایت تحلیلی از سه روزنامهنگار و تحلیلگر نیویورکر شکل گرفته است: رابین رایت به پیامدهای راهبردی و دیپلماتیک حمله پرداخته، روث مارگالیت فضای داخلی و واکنشهای عمومی اسرائیل را بررسی کرده و ایزاک چوتینر در گفتوگو با آلوف بن روزنامهنگار اسرائیلی، انگیزههای سیاسی و زمانبندی نتانیاهو را واکاوی کرده است. در ساعات نخست پس از انتشار خبر حمله، فضای سیاسی و رسانهای اسرائیل با واکنشهایی دوقطبی مواجه شد. به نوشته روث مارگالیت از تلآویو، برخی تحلیلگران با لحنی پیروزمندانه از «نابودی تهدید ایران، سانتریفیوژ به سانتریفیوژ» سخن میگفتند و حتی فروپاشی رژیم ایران را محتمل میدانستند. در مقابل، گروهی محتاط هشدار دادند که اگر هم چنین فروپاشیای رخ دهد، این روند بهسرعت اتفاق نمیافتد و آیندهای مبهم در انتظار منطقه خواهد بود. با این حال، حتی هواداران نتانیاهو نیز اذعان داشتند که کشور باید برای یک عملیات طولانیمدت و مستمر، با تهدید همیشگی تلافی ایران، آماده باشد. ایزاک چوتینر در گفتوگویی با آلوف بن، به این نتیجه میرسد که نتانیاهو زمانبندی این حمله را بهنحوی «ماهرانه» با هدف بهرهبرداری سیاسی مدیریت کرده است. به باور بن، اسرائیل سالهاست که در تدارک چنین حملهای بوده، اما تحولات اخیر از جمله تضعیف حزبالله، فروپاشی رژیم اسد و کاهش توان دفاعی ایران، راه را برای یک عملیات گسترده هموار کرده است. او همچنین تأکید میکند که بازگشت ترامپ به قدرت و بیمیلی او به فشار واقعی بر اسرائیل، به نتانیاهو فرصت داد تا بدون مانع جدی از سوی واشنگتن، دست به این اقدام بزند. اما پیامدهای این حمله فقط به جغرافیای اسرائیل و ایران محدود نمیشود. بهنوشته رابین رایت، این حمله مذاکرات هستهای میان تهران و واشنگتن را که قرار بود روز یکشنبه از سر گرفته شود، به حالت تعلیق درآورد و بهدنبال آن، ایران نیز حملات تلافیجویانهای را علیه اسرائیل آغاز کرد. رایت تأکید میکند که آغاز چنین جنگی در شرایطی که امکان دیپلماسی هنوز وجود داشت، اقدامی غیرضروری و پرخطر بوده است. او مینویسد: جنگهای اختیاری، همانطور که دولت بوش در عراق تجربه کرد، معمولاً پس از موج اولیه "شوک و وحشت" بهسوی فرسایش و پیچیدگی میروند. رهبر جمهوری اسلامی ایران، آیتالله خامنهای، پس از حمله هشدار داد: «با این جنایت، رژیم صهیونیستی خود را در معرض سرنوشتی تلخ و دردناک قرار داده است.» رایت در ادامه هشدار میدهد که «روزهای تیرهتری، تقریباً بهصورت اجتنابناپذیر، در پرتنشترین منطقه جهان در پیش است.» او همچنین یادآور میشود که بر اساس ارزیابی رسمی تولسی گبرد، رئیس دستگاه اطلاعاتی ایالات متحده در دولت دوم ترامپ، ایران هنوز از آستانه ساخت سلاح هستهای عبور نکرده بود. اما نتانیاهو، که سالهاست در پی از بین بردن توان هستهای ایران است، از زمان نخستوزیریاش در دوره اول اوباما تلاش کرد با نمایشهای نمادین، مانند تصویر بمبی کارتونی در کنگره آمریکا، توافق هستهای را متوقف کند. پس از ناکامی در آن مقطع، او در سال ۲۰۱۸ با تأثیرگذاری بر دونالد ترامپ، زمینه خروج آمریکا از توافق هستهای را فراهم کرد. اکنون در دور دوم ریاستجمهوری ترامپ، در شرایطی که دولت آمریکا بهدنبال توافقی جدید و محدودکننده با ایران بود، حمله اسرائیل عملاً این مسیر را مسدود کرده و منطقه را وارد دورهای از تنش و بیثباتی تازه کرده است. رابین رایت ((Robin Wright)، روزنامهنگار، نویسنده و تحلیلگر ارشد سیاست خارجی: زمینه تخصص او خاورمیانه، ایران، دیپلماسی و روابط بینالملل است. او از سال ۱۹۷۳ ایران را پوشش داده و یکی از معتبرترین چهرههای رسانهای در حوزه سیاست خاورمیانه است. سابقه همکاری با The New Yorker، The Washington Post و The New York Times را دارد. روث مارگالیت (Ruth Margalit)، روزنامهنگار و مقالهنویس: زمینه تخصصی او سیاست و جامعه اسرائیل است. او در تلآویو مستقر است و برای رسانههایی چون The New Yorker و The New York Times Magazine مینویسد. تمرکز او بر فضای اجتماعی، فرهنگی و سیاسی در داخل اسرائیل است. ایزاک چوتینر (Isaac Chotiner)، روزنامهنگار و مصاحبهگر سیاسی: زمینه تخصصی او مصاحبههای ژرف و تحلیلی با شخصیتهای سیاسی، رسانهای و دانشگاهی است. او بهخاطر گفتوگوهای تحلیلیاش در The New Yorker شناخته میشود. در این گزارش، او با آلوف بن (سردبیر روزنامه اسرائیلی هاآرتص) درباره حمله اسرائیل گفتوگو کرده است.
- سه کشته در حملات موشکی ایران به اسرائیل
در پی حملات موشکی و پهپادی ایران به اسرائیل در شب گذشته، رسانههای این کشور از کشته شدن سه نفر و زخمی شدن دهها تن دیگر خبر دادند. ارتش اسرائیل اعلام کرد که اکثر موشکها رهگیری شدهاند، اما برخی مناطق مرکزی از جمله تلآویو شاهد اصابت مستقیم و خسارت ناشی از سقوط آوار بودهاند. به گزارش روزنامه تایمز اسرائیل ، در جریان موج جدید حملات موشکی ایران که از شامگاه جمعه ١٣ژوئن آغاز شد و تا صبح شنبه ۱۴ ژوئن (۲۴ خرداد)، ادامە پیدا کرد سه نفر جان خود را از دست دادند و دهها نفر دیگر با جراحات بعضاً شدید مواجه شدند. به گزارش این روزنامه، دستکم یکی از قربانیان یک شهروند زن است که در موج اول حملات موشکی ایران به شدت مجروح شد و ساعاتی بعد در اثر شدت جراحات جان باخت. همچنین گزارش خبرگزاری فلسطینی وفا نیز حاکی است که پنج شهروند فلسطین بر اثر اصابت ترکش موشکهای ایران مجروج شدهاند. سه کودک شش، هفت و دوازده ساله در میان مجروحان هستند. ارتش اسرائیل میگوید سامانههای پدافند هوایی این کشور موفق به رهگیری اکثر موشکهای شلیکشده از سوی ایران شده است. با این حال برخی از موشکها یا آوار ناشی از رهگیری آنها در مناطق مرکزی اسرائیل از جمله شهر تلآویو، فرود آمده و به چندین ساختمان آسیب رسانده است. ویدیوهایی در شبکههایی اجتماعی منتشر شده است که نشان میدهد برخی ساختمانها در تلآویو در اثر این حملات تخریب شدهاند. حملات تهران در پاسخ به حملات گسترده اسرائیل به تاسیسات نظامی و هستهای ایران صورت گرفت. اسرائیل اعلام کرده بود که این حملات با هدف «مقابله پیشدستانه» با برنامه هستهای ایران و دیگر اهداف استراتژیک این کشور انجام شده است. یک سخنگوی ارتش اسرائیل در بیانیهای گفت: «ما همچنان با هوشیاری کامل در برابر تهدیدات عمل میکنیم و حملات خود را علیه اهداف نظامی در ایران ادامه میدهیم.» یسرائیل کاتس، وزیر دفاع اسرائیل درپی حملات موشکی ایران، اعلام کرد که قربانیان حملات موشکی جمهوری اسلامی «مراکز غیرنظامی» را هدف قرار دادهاند و تهدید کرده است که تهران «از خطوط قرمز عبور کره» و «بهای سنگینی« پرداخت خواهد کرد. در حملات شبانهروز گذشته اسرائیل به ایران نیز تعدادی شهروند غیرنظامی از جمله چند زن و کودک کشته شدهاند. در سوی دیگر، گزارشها حاکی از آن است که شب گذشته سامانههای پدافند هوایی در تهران، پایتخت ایران و چندین شهر دیگر فعال شده و شاهدان عینی از شنیده شدن صدای انفجارهای بسیار خبر دادهاند. در تهران نقاط مختلفی بار دیگر هدف حمله قرار گرفتند، از جمله مناطق اطراف فرودگاه مهرآباد و حکمیه.












