Search this site

رجب طیب اردوغان، رئیس‌جمهور ترکیه بر ضرورت تدوین قانون اساسی مدنی جدید تأکید کرد و آن را برای پاسخگویی به نیازهای ترکیه مدرن و متحد کردن جامعه ضروری دانست.   رجب طیب اردوغان، رئیس‌جمهور ترکیه روز پنجشنبه ٢٢ مه (اول خرداد)،  پس از بازگشت از سفر مجارستان در گفت‌وگو با خبرنگاران ، قانون اساسی کنونی ترکیه را که پس از کودتای ۱۹۸۰ تدوین شدە است، به دلیل ریشه‌های کودتایی و ناتوانی در پاسخگویی به نیازهای امروزی ترکیه مورد انتقاد قرار داد. او تأکید کرد که این سند، با وجود اصلاحات متعدد، همچنان روحیه کودتاچیان را حفظ کرده و نمی‌تواند جامعه را متحد کند. اردوغان در این‌بارە افزود: ترکیه در حال تغییر است، جهان در حال تغییر است. ما در عصر جدیدی زندگی می‌کنیم و به سمت عصری جدیدتر پیش می‌رویم. در جهانی که این‌ چنین سریع تغییر می‌کند، آیا می‌توان با قانون اساسی‌ای که در شرایط کودتا نوشته شده و هرچقدر هم تغییر کند، روحیه کودتاچی در خطوط آن باقی مانده، به جایی رسید؟ وی گفت که حزب عدالت و توسعه (آک‌پارتی) کار روی پیش‌نویس قانون اساسی مدنی را آغاز خواهد کرد و از حزب جمهوری‌خواه خلق (CHP)، حزب اصلی اپوزیسیون دعوت کرد تا در این فرایند مشارکت کند. او در این‌باره اظهار داشت: مسئله این است که آیا حزب جمهوری‌خواه خلق با ما برای تدوین مشترک قانون اساسی مدنی همراه خواهد شد؟ این مهم است. می‌گوییم بیایید دست در دست هم دهیم، کمیسیون‌هایمان را اعم از ملی باشد و بومی تشکیل دادە و با این کمیسیون‌ها هرچه سریع‌تر قانون اساسی مدنی را آماده کرده و به ملت‌مان تقدیم کنیم. اردوغان تأکید کرد که هیچ اختلافی بر سر چهار ماده اول قانون اساسی، که اصول بنیادین جمهوری، یکپارچگی سرزمینی و سکولاریسم را تعریف می‌کنند، وجود ندارد. قانون اساسی ترکیه در سه ماده اول خود اصول بنیادین ترکیە را بە عنوان یک جمهوری، دولتی دموکراتیک، سکولار، تاکید بر یکپارچگی ملی و سرزمینی و رسمیت زبان ترکی مشخص کرده و در ماده چهارم بر عدم تغییر این سە مادە تاکید کرده است. اما دو نکته قابل توجه در صحبت‌های اردوغان تأکید بر حفظ ماده دوم قانون اساسی است که متضمن حفظ سکولاریسم، دموکراسی و اصول آتاترک می باشد. این سخنان به نوعی اعطای اطمینان بە حزب جمهوری‌خواه خلق است کە که در گذشتە بارها نگرانی خود از دور شدن ترکیه از سکولاریسم را ابراز داشتە است. از سوی دیگر اردوغان در سخنان امروز خود در رابطە با ماده ۶۶ قانون اساسی نیز بە عنوان خط قرمز صحبتی بە میان نیاورد. این ماده می‌گوید: هر شخصی کە از پیوند شهروندی با دولت ترکیه برخوردار است، ترک قلمداد می‌شود. این ماده برای کُردها حایز حساسیت است، زیرا هویت ملی‌ کُرد را نادیده می‌گیرد. سالیان درازی است کە کُردها و دیگر ملت‌های ساکن ترکیه خواستار تغییر این ماده هستند. احزاب راست‌افراطی این بند از قانون اساسی را نیز  غیر قابل تغییر می‌دانند. با این حال باید دید کە واکنش احزاب و جریان‌های ترکیه بە این گفتەهای اردوغان چیست. اردوغان: من هیچ دغدغه‌ای برای انتخاب مجدد ندارم اردوغان در بخش دیگری از سخنانش مدعی شد که قانون اساسی جدید نه برای منافع شخصی یا سیاسی، بلکه برای تقویت جایگاه ترکیه در جهان و تثبیت دستاوردهای اقتصادی و سیاسی آن تدوین می‌شود. او در این‌باره گفت: ما قانون اساسی جدید را نه برای خودمان، بلکه برای کشورمان می‌خواهیم. من هیچ دغدغه‌ای برای انتخاب مجدد یا نامزدی دوباره ندارم. دغدغه‌مان این است که با گام‌هایی که برمی‌داریم، چگونه اعتبار کشورمان را بالا ببریم. وی افزود که قانون اساسی مدنی می‌تواند به ترکیه کمک کند تا با چالش‌های داخلی و جهانی، از جمله تغییرات سریع جهانی و نیاز به اتحاد اجتماعی، بهتر مقابله کند. خلع سلاح پ.ک.ک و امید به پایان درگیری‌های دیرینه در بخش دیگری از سخنانش، اردوغان از تصمیم اعلام‌شده حزب کارگران کردستان برای کنار گذاشتن سلاح و انحلال استقبال و آن را نتیجه رویکرد صادقانه و قاطع دولتش در حل مسئله درگیری‌های چندین‌دهه‌ای دانست. او در این‌بارە اظهار داشت: این مشکل زمانی شروع شد کە نوزادانی که آن زمان متولد شدند هم اکنون بالای ۴۰ سال دارند. چند نسل در این مشکل به دنیا آمدند و سال‌ها این معضل حل‌نشده باقی ماندە است. ما از ابتدا با صداقت و با دیدگاه حل مسئله به موضوع نزدیک شدیم. زیرا می‌دانیم ترکیه بدون [این درگیری‌ها] چگونه کشورمان را به اوج خواهد رساند. اردوغان همچنین به‌طور خاص بە «مادران دیاربکر» اشارە کردە و گفت: نمی‌توانیم مادران دیاربکر را نادیده بگیریم. نمی‌خواهیم دیگر چشمان مادران دیاربکر اشک‌بار باشد. می‌خواهیم آن‌ها نیز شادی را بچشند و زندگی کنند. به‌زودی مادران با فرزندانشان در آغوش خواهند گرفت. من به دریافت این خبرهای خوش امیدوارم.  مادران دیاربکر مادرانی تحت حمایت دولت ترکیە هستند کە برای بازگشت فرزندانشان کە بە حزب کارگران کردستان پیوستەاند، تجمع می‌کنند. در پایان این گفتگو، اردوغان، بە وضعیت دم‌پارتی نیز اشاره و گفت: هرچه از قیمومیت سلاح رها شویم، حزب دم نیز فرصت پیگیری مبارزه سیاسی خود را به شیوه‌ای متفاوت‌تر به دست خواهد آورد. آن‌ها بیش از ۵۰ نماینده در مجلس دارند [رقم درست ۶۱ است]. ادامه سیاست به شیوه‌ای قوی‌تر، مزایای جدیدی برای دم پارتی رقم خواهد زد. اردوغان افزود که موفقیت دم‌پارتی در این دوره جدید به توانایی این حزب در ایجاد تمایز و جلب اعتماد پایگاه رأی خود و جامعه ترکیه بستگی دارد. او تأکید کرد که این تحولات می‌تواند به نفع کل ترکیه باشد. رویدادهای ماه‌های اخیر ترکیه از جمله فراخوان تاریخی عبدالله اوجالان، رهبر زندانی کردها، در ۲۷ فوریه برای انحلال حزب کارگران کردستان (پ‌ک‌ک) و استقبال این حزب از این فراخوان در کنگره دوازدهم، همراه با اظهارات رهبران احزاب ترکیه، از جمله رجب طیب اردوغان درباره تدوین قانون اساسی مدنی جدید، فراخوان دولت باحچلی برای تشکیل کمیسیون پارلمانی صلح و حتی رویکردهای نسبتا محتاطانه اوزگور اوزل، رهبر حزب جمهوری‌خواه خلق امیدها به دستیابی به صلح پایدار در ترکیه و حل مسئله را به‌طور قابل‌توجهی افزایش داده است.

داگ برگام، وزیر کشور در دولت ترامپ، بحران اقلیمی را تهدیدی فوری ندانست و گفت آمریکا زمان کافی برای حل آن دارد و تهدیداتی مانند هوش مصنوعی و ایران اولویت بالاتری نسبت به تغییرات آب‌وهوایی دارند. این در حالی است که دولت ترامپ با کاهش بودجه‌ها و تسهیل استخراج سوخت‌های فسیلی، سیاست‌های زیست‌محیطی دهه‌های گذشته را عقب رانده است. داگ برگام، وزیر کشور آمریکا در جلسه‌ای با کمیته منابع طبیعی مجلس نمایندگان، اظهار داشت که بحران اقلیمی تهدیدی فوری نیست و «ایالات متحده زمان کافی برای مقابله با آن دارد». او گفت که تهدیداتی مانند هوش مصنوعی و ایران اولویت بالاتری نسبت به تغییرات آب‌وهوایی دارند. در این بارە وی با اشارە بە دولتهایی مانند چین و ایران افزود: ایران نمی‌تواند به سلاح هسته‌ای دست یابد و ما نمی‌توانیم مسابقه تسلیحاتی هوش مصنوعی را به چین ببازیم. این موارد ارجحیتهای شماره یک و دو برای ما بە شمار می روند. اگر قادر بە حل این دو مورد باشیم، زمان زیادی برای حل تمامی مسائل مربوط به تغییر احتمالی دما در اختیار خواهیم داشت. این اظهارات بخشی از رویکرد کلی دولت ترامپ در دوره دوم ریاست‌جمهوری‌اش است که بازگشت به سیاست‌های صنعتی دهه‌های گذشته و تضعیف مقررات زیست‌محیطی را در اولویت قرار داده است. از آغاز سال ۲۰۲۵، وزارت کشور با استفاده از دستور اجرایی اعلام «وضعیت اضطراری انرژی»، مجوزهای استخراج سوخت‌های فسیلی، معادن و حفاری را به‌طور چشمگیری تسریع کرده و زمان بررسی را از چند سال به تنها ۲۸ روز کاهش داده است. سیاست‌های محیط زیستی کابینه ترامپ به‌طور سیستماتیک در حال عقب‌نشینی است. آژانس حفاظت از محیط زیست (EPA) با کاهش بودجه و تغییر در رهبری، توان نظارتی خود را از دست داده است. در همین راستا، پروژه‌های استخراج زغال‌سنگ، نفت و گاز طبیعی در اراضی فدرال با حمایت مستقیم وزارت کشور تسهیل شده‌اند. برگام که سابقه فرمانداری ایالت نفت‌خیز داکوتای شمالی را دارد، در گذشته از فناوری‌های جذب کربن برای رسیدن به اهداف کربن خنثی حمایت کرده بود. اما انتصاب او به عنوان وزیر کشور، از سوی فعالان محیط زیست به‌عنوان تهدیدی جدی برای حفاظت از منابع طبیعی و اراضی عمومی تلقی می‌شود. در حالی‌که کارشناسان اقلیمی بارها هشدار داده‌اند که زمان برای مقابله با بحران اقلیمی بسیار محدود است، اظهارات برگام مبنی بر «وجود زمان کافی» نگرانی‌هایی را نسبت به سیاست های قدرت اول جهانی در رابطه با تغییرات اقلیمی برمی‌انگیزد. این نگاه بی‌توجهی به فوریت علمی تغییرات اقلیمی و عقب‌گردی خطرناک در سیاست‌گذاری زیست‌محیطی آمریکا می‌تواند باشد

یواکیم مدین روزنامه‌نگار سوئدی می‌گوید ترکیه فهرستی از شهروندان سوئدی، از جمله روزنامه‌نگاران را که دیدگاه‌هایی انتقادی نسبت رجب طیب اردوغان رئیس‌جمهور آن کشور داشته‌اند، تهیه کرده است. یواکیم مدین که به تازه‌گی پس از ۵۱ روز حبس در زندان ترکیه، آزاد شده است، به روزنامه سوئدی « داگنز نی‌هتر » گفته است نام او و چند روزنامه‌نگار دیگر سوئدی در فهرستی قرار داشتە است که وکیلش در ترکیه آن را مشاهدە کردە است. او به این روزنامه گفته است که پس از بازگشت به سوئد برخی از همکاران خود را که نامشان در آن فهرست بوده، از سفر به ترکیه بر حذر داشته است. مدین ماه مارس گذشته، زمانیکه به منظور پوشش اعتراضات سراسری علیه برکناری شهردار استانبول به ترکیه رفته بود، در بدو ورود در فرودگاه این شهر بازداشت شد . او با اتهاماتی از قبیل «توهین به رئیس‌جمهور ترکیه» و همچنین  ارتباط با حزب کارگران کُردستان ،پ‌ک‌ک، متهم شده و حدود ۱۲ سال حبس در انتظارش بود، اما در نهایت هفته گذشته، پس از ۵۱ روز حبس آزاد شد و به سوئد بازگشت. یواکیم مدین اتهامات مطرح شده علیه خود را رد می‌کند. فهرست‌های پیشین ترکیه برای شهروندان سوئدی پیش‌تر نیز، در جریان تلاش‌های سوئد برای جلب موافقت ترکیه در راستای پیوستن به ناتو، گزارش‌هایی درباره تهیه چنین فهرست‌هایی از سوی دولت ترکیه منتشر شده بود. در یک مورد، رسانه‌های نزدیک به دولت ترکیه گزارش داده بودند که آنکارا فهرستی مشتمل بر اسامی ۴۲ نفر، از جمله افراد متهم به ارتباط با پ‌ک‌ک، طرفداران فتح‌الله گولن و احزاب چپ‌گرای ترکیه را به سوئد ارائه و خواستار استرداد آنها شده است. دو تن از این افراد، حمزه یالچین ، نویسنده و روزنامه‌نگار و لونت کنز روزنامه‌نگار- هر دو ترکیه‌ای و مقیم سوئد- بودند که ترکیه خواستار استرداد آنها به عنوان پیش‌شرط موافقت با عضویت سوئد در ناتو، شده بود. حمزه یالچین آن زمان در گفت‌وگویی با رادیو سوئد اعلام کرده بود که پس از انتشار نامش در آن فهرست، احساس امنیت نمی‌کند. همچنین برخی از فعالان کُرد مقیم سوئد می‌گویند که دولت سوئد از آن زمان فشارها بر آنها را تشدید کرده و محدودیت‌های بیشتری علیه شماری از انجمن‌ها و نهادهای وابسته به جوامع کُرد مقیم این کشور اعمال کرده است.

در پی فراخوان رهبر دربند کُردها، عبدالله اوجالان مبنی بر لزوم از سرگیری روند صلح در ترکیە، تونجر باقرخان، رئیس‌مشترک حزب طرفدار کردها، برابری و دمکراسی خلق‌ها (دم‌پارتی)، هشدار داد که ترکیه در یک دوراهی تاریخی قرار دارد. او تاکید کرد کە یا روابط کُرد و ترک بر پایه‌ای دموکراتیک بازسازی خواهد شد یا این کشور در سناریوی فاجعه‌بار خاورمیانه فرو خواهد رفت. تونجر باقرخان، رئیس‌مشترک حزب برابری و دمکراسی خلق‌ها (دم‌پارتی)، روز پنجشنبه ۲۲ مه (اول خرداد) در نشست شورای این حزب در آنکارا، با اشاره به تحولات ژئوپلیتیک در خاورمیانه، خواستار بازسازی روابط کُردها و ترک‌ها بر مبنای دموکراسی شد. او هشدار داد که عدم اقدام در این راستا، ترکیه را در گرداب بحران‌های منطقه‌ای غرق خواهد کرد.  باقرخان با توصیف وضعیت منطقه گفت: جهان و خاورمیانه در حال بازسازی است. در میانه سال ۲۰۲۵، سیاست جهانی و خاورمیانه در جست‌وجوی مسیری جدید است. اوکراین در آتش جنگ می‌سوزد، غزه زیر حملات اسرائیل خونریزی می‌کند، عراق در ابهام به سر می‌برد و سوریه تکه‌تکه شده است. او افزود: «خاورمیانه تحت سیاست‌های جنگی کشورهای حاشیه خلیج فارس بازطراحی می‌شود. هر آنچه سخت و استوار به نظر می‌رسد، در حال بخار شدن است.»   تصمیم تاریخی پ‌ک‌ک و ضرورت صلح برای آینده ترکیه و منطقه وی تصمیم حزب کارگران کُردستان (پ‌ک‌ک) مبنی بر توقف فعالیت‌های نظامی و پایان‌دادن بە ساختار سازمانی‌اش در خلال کنگره دوازدهم را تاریخی قلمداد کردە و گفت: این تصمیم محصول درک گردبادهای جهانی است. پ‌ک‌ک در تلاش است تا در این طوفان‌های ژئوپلیتیکی، مسیر جدیدی برای خود ترسیم کند.» با توجە بە اعلام انحلال حزب کارگران کُردستان در دوازدهمین کنگرە اضطراری این حزب، او تأکید کرد: ما در یک دوراهی تاریخی قرار داریم. یا بحران و هرج‌ومرج ادامه خواهد یافت، یا با تأمین صلح مسیر رستگاری را انتخاب خواهیم کرد.  باقرخان به تحولات سیاسی اخیر در ترکیه اشاره کرد و گفت: بیانیه ۲۲ اکتبر آقای باغچلی، فراخوان تاریخی ۲۷ فوریه آقای اوجالان و نتایج کنگره پ‌ک‌ک در ۱۲ مه، گره پنجاه‌ساله را باز کردە است. این گام‌ها قطب‌نما را از جنگ به سوی صلح چرخاند. وی در ادامە افزود: اکنون وظیفه همه ماست که صلح را به مقصد برسانیم. هر تأخیر، خطر از دست رفتن جان‌ها و دارایی‌ها را افزایش می‌دهد. او با تأکید بر اهمیت فرآیند صلح، اظهار داشت: این یک معامله نیست، بلکه یک مساله‌ای وجودی بە شمار می رود. برخی این فرآیند را یک معامله می‌بینند، اما ما نه‌تنها مسئله کُرد را حل می‌کنیم، بلکه ترکیه و منطقه را برای قرن آینده آماده می‌کنیم. وی با استناد به سخنان عبدالله اوجالان، رهبر زندانی کُردها گفت: آقای اوجالان تأکید کرده‌اند که کسانی که با بحث حقوق انسانی کُردها مخالفت می‌کنند، بزرگ‌ترین مانع زندگی مشترک هستند. من از ۸۶ میلیون شهروند ترکیه می‌خواهم به این نکته توجه کنند. باقرخان ضمن ستایش از تصمیم پ‌ک‌ک مبنی بر انحلال خود، گفت: «تصمیم ۱۲ مه حزب کارگران کُردستان دعوتی است به خاموشی صدای اسلحە و سخن گفتن سیاست. این تصمیم باید ما را به وجد آورد و حمایت بی‌قیدوشرط ما را از صلح برانگیزد. نقش پارلمان و قرارداد جدید برای دموکراسی پایدار در ترکیه رئیس‌مشترک دم‌پارتی نقش دموکراسی را محوری دانست و اظهار داشت در جامعه‌ای دموکراتیک، جایی برای سلاح نیست. وقتی سلاح‌ها سخن می‌گویند، دموکراسی خاموش می‌شود و وقتی دموکراسی سخن می‌گوید، سلاح‌ها خاموش می‌شوند. او ایده قرارداد جدید اوجالان را تعهدی اجتماعی قلمداد کردە و گفت: این قرارداد، یک سند ساده نیست، بلکه دورنمای آینده دموکراتیک ترکیه است. این قرارداد باید در پارلمان تدوین شود، زیرا پارلمان ضامن شفافیت و نظارت بر این فرآیند است.  عبدالله اوجالان در اولین پیام خود متعاقب اعلام انحلال پ‌ک‌ک تاکید کرد که اتحاد مجدد میان کُرد و ترک در ترکیه، مستلزم یک «قرارداد جدید » است. در همین حال باقرخان با انتقاد از فرآیند صلح ۲۰۱۳-۲۰۱۵، گفت: «یکی از بزرگ‌ترین کاستی‌های آن دوره، عدم مشارکت کافی پارلمان بود. اکنون نباید این اشتباه را تکرار کنیم.»   سازمان‌دهی اجتماعی و لزوم گفت‌وگوی فراگیر برای صلح پایدار او همچنین بە پیشنهاد دولت باغچلی، رهبر حزب حرکت ملی ترکیه (م‌هـ‌پ)، کە خواستار تشکیل یک کمیسیون پارلمانی ۱۰۰ نفره برای پیشبرد روند صلح پس از انحلال و خلع سلاح پ.ک.ک شدە بود، واکنش نشان داد و افزود: ما با احزاب سیاسی در حال رایزنی هستیم. همه احزاب باید پیشنهادهای خود را ارائه کنند. اکنون زمان بحث‌های جزئی یا تحریف واقعیت‌ها نیست. همه باید با صداقت در زبان، رفتار و نگاه به این فرآیند کمک کنند. باقرخان همچنین هشدار داد: «جهان و خاورمیانه این فرآیند را با دقت تماشا می‌کنند. نیروهای تاریکی در کمین‌اند و ما باید در برابر تحریکات هوشیار باشیم.» او افزود: جامعه ترکیه نباید به کسانی که برای منافع شخصی خود در برابر این فرآیند می‌ایستند، اجازه پیش‌روی دهد. مسئله کُرد در ترکیه که ریشه در صد سال گذشته دارد یکی از پیچیده‌ترین چالش‌های سیاسی و اجتماعی این کشور بوده است. حزب برابری و دمکراسی خلق‌ها (دم‌پارتی)، به‌عنوان ادامه‌دهنده جنبش‌های سیاسی و احزاب پیشین کُرد، همواره بر حل این مسالە از طریق گفت‌وگو و دمکراسی تأکید کرده است. فرآیند صلح ۲۰۱۳-۲۰۱۵، که با مذاکرات مستقیم بین دولت ترکیه و پ‌ک‌ک و میانجی‌گری عبدالله اوجالان پیش رفت، امیدهای بسیاری برای پایان درگیری‌ها ایجاد کرد. بااین‌حال، این فرآیند به دلیل اختلافات سیاسی، تشدید تنش‌ها و ازسرگیری درگیری‌ها در سال ۲۰۱۵ متوقف شد. در سال‌های اخیر، تلاش‌های پراکنده‌ای برای احیای گفت‌وگوها صورت گرفته است. اما تحولات اخیر، از جمله فراخوان تاریخی عبدالله اوجالان در ۲۷ فوریه ۲۰۲۵ و نتایج کنگره پ‌ک‌ک در ۱۲ مه و اعلام تمرکز بر راه‌حل‌های سیاسی فرصت جدید برای صلح را فراهم کرده است.

در آستانه دور پنجم مذاکرات غیرمستقیم میان ایران و آمریکا در رم، مقامات دو کشور همچنان بر مواضع متضاد خود در زمینه غنی‌سازی اورانیوم و رفع تحریم‌ها پافشاری می‌کنند؛ شکافی که امکان پیشرفت دیپلماتیک و حصول نتیجه در این دور از گفت‌وگوها را در ابهام فرو بردە است. بدر البوسعیدی، وزیر خارجه عمان روز چهارشنبه ۲۱ مه اعلام کرد که دور پنجم مذاکرات هسته‌ای میان آمریکا و جمهوری اسلامی ایران، جمعه ۲۳ مه (دوم خرداد) در شهر رم ایتالیا برگزار خواهد شد. مذاکرات هستەای ایران و ایالات متحده با وجود اما و اگرها و خواسته‌ای متضاد، همچنان در جریان است و عمان میانجی‌گری این دور از گفت‌وگوهای غیرمستقیم را برعهده دارد. اما از سوی دیگر، سخنان اخیر رهبر ایران نشان می‌دهد که تهران به هیچ وجه حاضر به عقب‌نشینی از مواضع خود در مورد حق غنی‌سازی نیست. رهبر جمهوری اسلامی، علی خامنه‌ای، اخیرا در سخنرانی عمومی خود با اظهارات مقامات آمریکایی در این مورد را «یاوەگویی» خوانده و گفته است: مذاکراتِ غیرمستقیم هم گمان نمی‌کنیم به نتیجه برسد. نمی‌دانیم چه خواهد شد، کسی منتظر اجازه این و آن نیست. جمهوری اسلامی سیاستی دارد، روشی دارد، سیاست خودش را تعقیب می‌کند. این اظهارات که بلافاصله پس از اعلام برنامه‌ریزی برای دور جدید مذاکرات بیان شد، نشانگر عمق اختلافات میان دو کشور است. مواضع تهران: غنی‌سازی خط قرمز است ساعاتی پیش از اظهارات بدر البوسعیدی درباره زمان و مکان دور پنجم مذاکرات، عباس عراقچی وزیر خارجه ایران حضور در این دور از مذاکرات را مشروط به "سودمند بودن" دانسته بود. عراقچی، روز پنجشنبه در حاشیه مراسمی در تهران، با اشاره به امکان حضور ایران در مذاکرات رم گفت که جمهوری اسلامی هنوز در حال بررسی این موضوع است و تأکید کرد که «ایران هرگز از مسیر دیپلماسی خارج نشده، اما در برابر زیاده‌خواهی‌ها در میز مذاکره خواهد ایستاد». او به صراحت اعلام کرد که غنی‌سازی اورانیوم چه با توافق و چه بدون توافق ادامه خواهد یافت، موضعی که به نظر می‌رسد خط قرمز غیرقابل مذاکره تهران باشد. همچنین محمدرضا عارف، معاون اول رئیس‌جمهور ایران، با اشاره به مواضع آمریکا در مورد لزوم توقف کامل غنی‌سازی اورانیوم گفت که این موضع‌گیری‌ها نه نخستین بار است و نه آخرین خواهد بود. او با بیان اینکه "اگر قرار بود غنی‌سازی را کنار بگذاریم، نیازی به تحمل تحریم‌های ظالمانه آمریکا در دهه‌های گذشته نبود"، تأکید کرد که مواضع ایالات متحده متناقض است و تحت تأثیر رسانه‌ها و با هدف راضی نگه داشتن رژیم صهیونیستی اتخاذ می‌شود. عارف تصریح کرد که جمهوری اسلامی ایران همان مسیر تعیین‌شده در مذاکرات غیرمستقیم را دنبال می‌کند و غنی‌سازی در خاک ایران، خط قرمز تهران محسوب می‌شود. موضع امریکا: تهدیدها را متوقف می‌کنیم در مقابل، مقامات آمریکایی نیز مواضع خود را تعدیل نکرده‌اند. دونالد ترامپ در جریان سفر منطقه‌ای خود بار دیگر بر سیاست فشار حداکثری برای محدودسازی برنامه هسته‌ای ایران تأکید کرد و در حالی که احتمال دستیابی به توافق را رد نکرد، موفقیت آن را نامطمئن دانست. مارکو روبیو، وزیر امور خارجه آمریکا، با لحنی قاطع اعلام کرده است که ایران نباید به سلاح هسته‌ای دست یابد و تهدید کرد که در صورت شکست مذاکرات، اقدام نظامی علیه ایران در دستور کار قرار خواهد گرفت. سخنگوی وزارت خارجه آمریکا نیز به نیوزویک گفت: رئیس‌جمهور ترامپ موضع خود را شفاف اعلام کرده است: ایران نمی‌تواند سلاح هسته‌ای داشته باشد. بازدارندگی با چاشنی تهدید روبیو همچنین هشدار دادە است که حتی در صورت وجود مدل‌هایی برای استفاده صلح‌آمیز از انرژی هسته‌ای، کشورهایی که به فناوری غنی‌سازی دست یافته‌اند، می‌توانند به‌راحتی به سطح تسلیحاتی نیز برسند. او گفته: آن‌ها می‌خواهند غنی‌سازی را به عنوان یک عامل بازدارنده حفظ کنند تا در آستانه دستیابی به سلاح هسته‌ای باقی بمانند و کسی جرأت برخورد با آن‌ها را نداشته باشد. در ادامە این تحولات، اسرائیل نیز به عنوان متحد اصلی آمریکا در منطقه، تهدید کرده است که در صورت احساس تهدید، به‌تنهایی تأسیسات هسته‌ای ایران را هدف قرار خواهد داد؛ موضوعی که تنش‌ها را در منطقه‌ای که به دلیل جنگ در غزه ملتهب است، افزایش داده است. این در حالی است که توافق تاریخی هسته‌ای سال ۲۰۱۵ که با عنوان برنامه جامع اقدام مشترک (برجام) شناخته می‌شود، سطح غنی‌سازی ایران را به ۳.۶۷٪ محدود کرده بود، اما از زمانی که این توافق در سال ۲۰۱۸ با خروج یک‌جانبه آمریکا توسط ترامپ فروپاشید، ایران تمام محدودیت‌های برنامه هسته‌ای خود را کنار گذاشته و تا سطح ۶۰٪ اورانیوم را غنی‌سازی کرده است، که تنها یک گام فنی تا رسیدن به سطح تسلیحاتی فاصله دارد. در چنین شرایطی، با توجە بە احتمال پیگیری سیاست مقاومت فعال ، به نظر می‌رسد مذاکرات فعلی بیشتر به مانور دیپلماتیک شباهت دارد تا گفت‌وگوی واقعی برای حل اختلافات. با توجه به مواضع سخت‌گیرانه دو طرف، احتمال دستیابی به توافق در کوتاه‌مدت بسیار کم ارزیابی می‌شود. تحلیلگران هشدار می‌دهند که ادامه این روند ممکن است به افزایش تنش‌ها و حتی رویارویی نظامی منجر شود، سناریویی که هیچ یک از طرفین به طور رسمی آن را رد نکرده‌اند.

روزنامە کیهان کە بازتاب دهندە دیدگاه‌های رهبر جمهوری اسلامی ایران، علی خامنەای و هستەهای سخت قدرت در جمهوری اسلامی است، در آستانە دور پنجم گفت‌وگوی غیرمستقیم میان ایران و آمریکا، بە بن‌بست مذاکرات اشاره کرده و از پیگیری سیاست مقاومت فعال خبر داده است. در حالی‌کە مذاکرات غیرمستقیم میان ایران و آمریکا با میانجی‌گری عمان، وارد پنجمین دور خود شده است، سخنرانی دو روز گذشتە رهبر ایران، علی خامنەای مبنی بر ابراز بدبینی نسبت بە سرنوشت این مذاکرات، در روزنامە کیهان با کلید واژە «منطق مقاومت فعال» بازتاب یافتە است. این روزنامە ضمن اشارە بە اینکە گفت‌وگوی غیرمستقیم میان ایران و آمریکا، تاکنون به افقی روشن دست نیافتە، بە بن بست در مذاکرات هستەای اشارە نمودە و نوشتە است: گمان نمی‌رود این مذاکرات به نتیجه‌ای دست پیدا کند. در نقطە نظرات روزنامە کیهان با توسل به مفاهیمی همچون «نیت واقعی آمریکا» و «خباثت علیە مردم ایران»، به تحریم‌های چند مرحلەای جدید واشنگتن، همزمان با مذاکرات هسته‌ای، اشاره شده و ضمن حملە بە مسببان برجام، هدف اصلی این مذاکرات را ناگزیر کردن تهران به عقب‌نشینی از اصول و خطوط قرمز خود قلمداد شده است. در تحلیل کیهان آمده است: غنی‌سازی، نه یک امتیاز قابل معامله، بلکه خط قرمز قطعی و غیرقابل‌ عقب‌نشینی جمهوری اسلامی است. جمهوری اسلامی ایران تحت هیچ شرایطی غنی‌سازی را وجه‌المصالحه قرار نخواهد داد؛ نه در قالب توافق، نه در پوشش اعتمادسازی و نه به بهانه لغو تحریم‌هایی که هر روز رنگ و شکل تازه‌ای به خود می‌گیرند. کیهان درباره استراتژی جدید و چرخشی کە ایران در دور پنجم گفتگوها، به عنوان راە حل عبور از مذاکرات در پیش بگیرد، نوشتە است: آیا وقت آن نرسیده که سیاست «مقاومت فعال» جایگزین روند فرسایشی و پرخطر گفت‌وگو با گرگی شود که لبخند می‌زند و پنجه تیز می‌کند؟ تجربه نشان داده که آمریکایی‌ها فقط زبان قدرت را می‌فهمند و هرجا در برابر ملت ایران کوتاه آمده‌اند، نه در میدان مذاکره، بلکه در عرصه ایستادگی ملت و پیشرفت داخلی ما بوده است. اکنون نیز همان نسخه، راه‌حل عبور است. کیهان ضمن پیش بینی روند نهایی مذاکرات، در صورتی‌کە بە نتیجەای دست پیدا کند نوشتە است کە در بهترین حالت، ترامپ قادر بە دستیابی بە نسخه ضعیف‌تری از توافق برجام خواهد بود. از همین رو، ضمن معرفی سیاستی تهاجمی تر در قبال آمریکا، در مذاکرات، بر این باور است کە لازم است بر حق غنی‌سازی، مسالەای کە مارکو روبیو آن را حق ایران ندانسته است، تاکید نماید. اگر چە کم و بیش بن‌بست در مذاکرات هستەای میان ایران و آمریک ا، افق پیش روی آن را ترسیم کردە و سیاست مقاومت فعال نیز بە نوعی مهر تائیدی بر آن بە شمار می رود، اما در صورت وقوع قطعی آن، جمهوری اسلامی ایران با چە چالش‌هایی مواجە خواهد شد؟ آنچە کە تاکنون عیان است، فقدان بدیلی برای مذاکرە و احتمال شدت گرفتن تنش‌ها و ویرانی هر چە بیشتر اقتصاد ایران خواهد بود. از سوی دیگر جمهوری‌اسلامی با شقاق و شکاف احتمالی درون حکومتی مواجە خواهد شد. روز چهارشنبه ۳۱ اردیبهشت محمدمهدی میرباقری از اعضای مجلس خبرگان رهبری و از کاندیداهای گروە پایداری بر جانشینی علی خامنەای اظهار داشتە بود کە دشمنان بە دنبال بازی با هستە سخت انقلاب هستند تا آن‌ها را از پیروی نظام اسلامی نا امید کنند. در واقعیت اتفاق های بزرگی در حال رقم خوردن است. بە نظر می رسد رهبر جمهوری اسلامی ایران، بە دلیل رقابت گروه‌های اصلاح طلب و محافظەکار نظام، بە عبارت دیگر میان موافقان و مخالفان توافق با آمریکا در موقعیت شکنندەای قرار گرفتە باشد. از یک سو وی بر این نکتە واقف است که با توجه به تضعیف گروه‌های نیابتی‌اش در منطقه و سقوط متحدانی همچون بشار اسد، درکنار بحران‌های روز افزون داخلی، به سختی می‌تواند دربرابر ادامه تحریم‌ها یا یک اقدام نظامی احتمالی نظام را سر پا نگه دارد؛ از سوی دیگر نه خودش و نه طرفدارانش جسارت ندارند، «جام زهر»ِ توافق با «شیطان بزرگ» را سربکشند، حتی اگر پای «حفظ نظام« درمیان باشد. از این‌روست یک روز مذاکره با آمریکا را «عاقلانه و شرافتمندانه» ندانستە و یک روز دیگر به مذاکره تن می‌دهد تا ببیند چه می‌شود.

گروه فمینیستی رادیکال AFRA Mujeres مستقر در اندلس اسپانیا با صدور بیانیه‌ای حمایت خود را از سه زن فعال سیاسی در ایران، وریشه مرادی، شریفه محمدی و پخشان عزیزی، که به اعدام محکوم شده‌اند، اعلام کرد. این گروه سرکوب سیستماتیک و مردسالارانه زنان در ایران را محکوم کرده و خواستار توقف فوری احکام اعدام و آزادی بی‌قید و شرط آنان شده است. AFRA Mujeres اقدامات رژیم ایران را نمونه‌ای از نقض حقوق بشر و سرکوب مخالفان سیاسی می‌داند و از جامعه جهانی خواسته است برای جلوگیری از این اعدام‌ها وارد عمل شود. گروه فمینیستی رادیکال AFRA Mujeres از اندلس اسپانیا، با انتشار بیانیه‌ای حمایت خود را از سه زن محکوم به اعدام در ایران، وَریشه مرادی، پَخشان عزیزی و شریفه محمدی، اعلام کرد. این بیانیه حاوی محکومیت شدید سرکوب سیاسی و مردسالارانه علیه زنان در ایران است. در این بیانیه، AFRA Mujeres بر همبستگی خود با این سه زن تأکید کرده و خواستار توقف فوری احکام اعدام و آزادی بی‌قید و شرط آن‌ها شده است. این گروه فمینیستی اقدامات حکومت ایران را به‌عنوان نمونه‌ای از سرکوب سیستماتیک زنان و مخالفان سیاسی توصیف کرده و از جامعه بین‌المللی خواسته است تا برای جلوگیری از این اعدام‌ها اقدام کند. در بیانیه آمده است: پرونده‌های وَریشه، پَخشان و شریفه بخشی از یک الگوی سرکوب سیستماتیک در ایران هستند که در آن رژیم با توسل به اتهاماتی مانند «محاربه» یا «قیام مسلحانه»، در دادگاه‌هایی غیرشفاف و اغلب همراه با شکنجه، احکام اعدام صادر می‌کند. انجمن  AFRA Mujeres که به‌عنوان انجمن زنان فمینیست رادیکال اندلس شناخته می‌شود، در شهر خرس د لا فرونترا مستقر است و به دفاع از حقوق زنان، مخالفت با فحشا و رحم اجاره‌ای، و مبارزه با خشونت جنسیتی می‌پردازد. این انجمن همچنین عضو ائتلاف‌های بین‌المللی مانند CIAMS و WoPAI است و پادکستی با عنوان «Catavinas» را اداره می‌کند. پخشان عزیزی، متولد مهاباد و فارغ‌التحصیل مددکاری اجتماعی از دانشگاه علامه طباطبایی، در مرداد ۱۴۰۲ در تهران توسط وزارت اطلاعات بازداشت و بدون دسترسی به وکیل، تحت شکنجه و فشار برای گرفتن اعترافات اجباری قرار گرفت. دادگاه انقلاب او را به اتهام «بغی» و «عضویت در حزب حیات آزاد کُردستان (پژاک)» به اعدام و چهار سال حبس تعزیری محکوم کرد. وریشه مرادی نیز فعال سیاسی کرُد و عضو جامعه زنان آزاد شرق کُردستان، در مرداد ۱۴۰۲ بازداشت و پس از ماه‌ها بازداشت در سلول انفرادی و فشار برای اعتراف اجباری، به اتهام «بغی» محکوم به اعدام شد. شریفه محمدی، فعال کارگری اهل میانه، به اتهام «بغی» و قیام مسلحانه علیه حکومت، به اعدام محکوم شده است. اتهامات او شامل فعالیت‌های صنفی و مدنی مانند عضویت در کمیته هماهنگی برای ایجاد تشکل‌های کارگری، داشتن پوسترهای ضد اعدام و عضویت در گروه‌های تلگرامی بوده است. حکم اعدام شریفه پس از نقض اولیه، مجدداً در  ۲۴ بهمن ۱۴۰۳ با حضور غیرحضوری وی در دادگاه تأیید شد. بیانیه اخیر AFRA Mujeres در حمایت از وَریشه، پَخشان و شریفه، نمونه‌ای از تلاش‌های این گروه برای جلب توجه جهانی به نقض حقوق بشر و حقوق زنان در ایران است.

دو کارمند سفارت اسرائیل شامگاه چهارشنبه ۲۱ مه در مقابل موزه یهودیان واشنگتن توسط مهاجمی مسلح به ضرب گلوله کشته شدند. مهاجم هنگام بازداشت شعار «فلسطین آزاد» سر داد. این حادثه در سایه تنش‌های شدید ناشی از حملات اسرائیل به غزه رخ داد و مقامات آمریکایی و اسرائیلی آن را «اقدامی یهودستیزانه» و «تروریستی» توصیف کردند. در شامگاه چهارشنبه ۲۱ مه، تیراندازی مرگباری مقابل موزه یهودیان در واشنگتن دی‌سی رخ داد که به کشته شدن دو کارمند سفارت اسرائیل انجامید. پلیس واشنگتن اعلام کرد که این حمله توسط یک مرد مسلح انجام شد که هنگام بازداشت، شعار «فلسطین آزاد» سر داده است. این حادثه به سرعت بازتاب گسترده‌ای در سطح داخلی و بین‌المللی پیدا کرد و خشم مقامات آمریکایی و اسرائیلی را برانگیخت. پاملا اسمیت، رئیس اداره پلیس متروپولیتن واشنگتن، در یک نشست خبری اعلام کرد که مهاجم، فردی ۳۰ ساله به نام الیاس رودریگز ا هل شیکاگو بوده است. او قبل از وقوع تیراندازی در خارج موزه دیده شده و سپس با نزدیک شدن به گروهی چهار نفره، اسلحه کمری خود را بیرون آورده و به دو تن از کارمندان سفارت شلیک کرده است. پس از تیراندازی، مظنون وارد موزه شد و توسط مأموران امنیتی بازداشت گردید. علیه جنگ غزە یا یهودی ستیزی در حالی که تحقیقات رسمی درباره انگیزه مهاجم در جریان است، بسیاری این حمله را با موج اخیر اعتراضات علیه جنگ غزه و افزایش تنش‌ها با اسرائیل مرتبط دانسته‌اند. مهاجم هنگام بازداشت، شعارهایی در حمایت از فلسطین سر داد، امری که مقامات اسرائیلی آن را نشانه‌ای آشکار از «یهودستیزی» و تحریک افکار عمومی علیه این کشور می‌دانند. این حادثه در بحبوحه‌ی انتقادات گسترده جهانی نسبت به ا دامه حملات ارتش اسرائیل به غزه رخ داده است؛ حملاتی که از زمان تشدید درگیری‌ها در اکتبر سال گذشته، منجر به کشته و مجروح شدن هزاران فلسطینی شده و بحران انسانی بی‌سابقه‌ای را در نوار غزه رقم زده است. در ایالات متحده، تظاهرات گسترده‌ای علیه حمایت واشنگتن از تل‌آویو برگزار شده و فضای عمومی تا حدی متأثر از این وضعیت بحرانی است. واکنشهای اسرائیل و آمریکا بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائیل، با انتشار بیانیه‌ای گفت : ما شاهد بهای وحشتناک یهودستیزی و تحریک علیه اسرائیل هستیم. این حادثه نتیجه تهمت‌هایی است که علیه کشور ما زده می‌شود. او همچنین به نمایندگی‌های اسرائیل در سراسر جهان دستور افزایش تدابیر امنیتی داده است. اسحاق هرتزوگ، رئیس‌جمهور اسرائیل، نیز این حمله را «اقدامی نفرت‌انگیز» توصیف کرد و تأکید کرد که اسرائیل و آمریکا در دفاع از ارزش‌های مشترک خود متحد خواهند ماند. سفیر اسرائیل در سازمان ملل نیز این تیراندازی را عبور از «خط قرمز» امنیت دیپلماتیک خواند. دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، در شبکه‌های اجتماعی نوشت : این قتل‌های وحشتناک که آشکارا مبتنی بر یهودستیزی است، باید همین حالا پایان یابد. نفرت و رادیکالیسم جایی در ایالات متحده ندارد. سایر مقامات آمریکایی نیز بر پیگرد قاطع عاملان و افزایش تدابیر حفاظتی برای دیپلمات‌ها و اماکن یهودی تأکید کرده‌اند. پیامدهای دیپلماتیک و امنیتی با توجه به اینکه قربانیان از دیپلمات‌های رسمی اسرائیل بوده‌اند، این حادثه می‌تواند پیامدهای دیپلماتیک قابل‌توجهی داشته باشد. دیپلمات‌ها معمولاً تحت حفاظت‌های ویژه قرار دارند و حمله به آنان، عبور از خطوط قرمز امنیتی محسوب می‌شود. این حادثه نه تنها روابط امنیتی تل‌آویو و واشنگتن را وارد مرحله‌ای حساس کرده، بلکه ممکن است بازتاب‌هایی در عرصه بین‌المللی نیز به‌دنبال داشته باشد. در حالی که اسرائیل خواستار برخورد شدید با عامل این حمله شده است، ناظران نگرانند که با ادامه جنگ در غزه و نارضایتی عمومی از عملکرد دولت‌های غربی، عملیات‌های مشابه در خاک کشورهای دیگر نیز تکرار شود.

مجمع تشخیص مصلحت نظام مجمع تشخیص مصلحت نظام پس از سال‌ها بحث و تأخیر، هفته پیش، با الحاق مشروط ایران به کنوانسیون بین‌المللی پالرمو موافقت کرد و مصوبه مجمع در این خصوص، دیروز چهارشنبه ٣١ اردیبهشت، برای اجرا به دولت ابلاغ شد؛ گامی در راستای تقویت همکاری‌های بین‌المللی، کاهش فشارهای مالی و بانکی، و مجبور کردن ایران به مشارکت در مبارزه با جرائم سازمان‌یافته. در سال ۲۰۰۰، سازمان ملل متحد کنوانسیون مقابله با جرائم سازمان‌یافته فراملی، معروف به کنوانسیون پالرمو را تصویب کرد؛ متنی حقوقی برای مقابله با پدیده‌هایی نظیر قاچاق انسان، پول‌شویی، فساد مالی و جرائم سازمان‌یافته بین‌المللی. تاکنون بیش از ۱۸۰ کشور این کنوانسیون را تصویب کرده‌ یا به آن پیوسته‌اند. اما فرایند تصویب و الحاق به آن در ایران نزدیک به دو دهه به درازا کشیده است. در سال ۱۳۹۷، دولت وقت ایران در پاسخ به الزامات گروه ویژه اقدام مالی (FATF)، لایحه الحاق به کنوانسیون پالرمو را همراه با سه لایحه دیگر به مجلس ارائه کرد. این لوایح موسوم به «لوایح چهارگانه» با هدف همسویی با استانداردهای جهانی مبارزه با پول‌شویی و تأمین مالی تروریسم تدوین شدند. با وجود تصویب در مجلس، این لوایح با مخالفت شورای نگهبان مواجه شدند و برای تصمیم‌گیری نهایی به مجمع تشخیص مصلحت نظام ارجاع داده شدند، جایی که سال‌ها در بلاتکلیفی باقی ماندند. اما در نهایت، در تاریخ ۲۴ اردیبهشت ۱۴۰۴ (۱۴ مه ۲۰۲۵)، مجمع تشخیص با الحاق ایران به کنوانسیون پالرمو به‌صورت مشروط موافقت کرد. یکی از شروط اصلی مجمع این بود که اجرای مفاد کنوانسیون باید در چارچوب قانون اساسی و قوانین داخلی جمهوری اسلامی ایران صورت گیرد. در ادامه، در ۳۱ اردیبهشت ۱۴۰۴، محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس شورای اسلامی، قانون الحاق ایران به این کنوانسیون را به رئیس‌جمهور ابلاغ کرد تا مراحل اجرایی آغاز شود. پیوستن ایران به کنوانسیون پالرمو از جنبه‌های مختلفی قابل تأمل است. در صورت اجرای مؤثر، این الحاق می‌تواند بسترهایی برای همکاری‌های حقوقی و امنیتی با جامعه بین‌المللی در مقابله با جرائم سازمان‌یافته فراهم کند. همچنین، رعایت نسبی استانداردهای جهانی ممکن است فشارهای بین‌المللی مرتبط با پول‌شویی را تا حدی کاهش دهد. با این حال، تحقق آثار مثبت این اقدام به نحوه اجرای مفاد کنوانسیون در چارچوب قوانین داخلی ایران و اراده سیاسی حاکم بستگی دارد؛ مسأله‌ای که بشدت محل تردید است. مسیر تصویب این لایحه ساده نبوده است. مخالفان داخلی استدلال می‌کردند که مفاد کنوانسیون می‌تواند با تعریف‌های مبهم از «سازمان‌های مجرمانه» یا «گروه‌های مسلح»، بر حمایت ایران از برخی گروه‌های منطقه‌ای تأثیر بگذارد و مورد سوءاستفاده سیاسی قرار گیرد. همچنین، نگرانی‌هایی در مورد افشای اطلاعات مالی حساس کشور در شرایط تحریم مطرح شده بود. با این حال، تحولات اخیر در منطقه و نیاز به خروج از انزوای مالی جهانی، تصمیم نهایی مجمع تشخیص را تحت تأثیر قرار داد. در شرایطی که اقتصاد ایران با تحریم‌های سنگین و مشکلات بانکی مواجه است، عدم پیوستن به کنوانسیون‌های بین‌المللی مانند پالرمو، تنها مسیرهای تعامل مالی با دنیا را محدودتر خواهد کرد.

Getty Images اسرائیل قصد دارد در صورت شکست مذاکرات هسته‌ای تهران و واشنگتن، به‌سرعت به تأسیسات هسته‌ای ایران حمله کند. وب‌سایت خبری آکسیوس به نقل از دو منبع آگاه در اسرائیل گزارش داده که، این کشور در حال انجام آمادگی‌های فوری برای حمله به تأسیسات هسته‌ای ایران است، در صورتی که مذاکرات میان واشنگتن و تهران به بن‌بست برسد. پیش از این، شبکه خبری سی‌ان‌ان نیز با استناد بە منابع اطلاعاتی خود گزارش داده بود کە اسرائیل در حال آمادەسازی برای حملە بە تاسیسات هستەای ایران است. با این حال منابع این شبکه خبری اذعان کرده‌اند که هنوز مشخص نیست آیا رهبران اسرائیل تصمیم نهایی برای حمله را اتخاذ کردەاند یا خیر. درمقابل آکسیوس گزارش داده است که جامعه اطلاعاتی اسرائیل طی روزهای اخیر دیدگاه خود را تغییر داده و از خوش‌بینی نسبت به دستیابی به توافق هسته‌ای، به نگرانی از شکست قریب‌الوقوع مذاکرات رسیده است. یکی از منابع نظامی اسرائیل گفته است ارتش این کشور معتقد است پنجره زمانی برای انجام یک حمله موفق محدود است و اگر قرار به اقدام باشد، باید سریع انجام شود. او از توضیح دلایل این محدودیت زمانی خودداری کرد. آکسیوس همچنین تأیید کرده است که تمرینات نظامی و آمادگی‌های عملیاتی از سوی ارتش اسرائیل برای حمله احتمالی در جریان است. یکی از منابع تصریح نمودە است: تمرینات زیادی انجام شده و ارتش آمریکا نیز کاملاً در جریان این آمادگی‌ها قرار دارد و می‌داند اسرائیل خود را برای یک اقدام جدی آماده می‌کند. به گفته یکی از منابع آگاه اسرائیلی، نخست‌وزیر این کشور، بنیامین نتانیاهو، منتظر شکست مذاکرات و واکنش منفی دونالد ترامپ به این روند است تا چراغ سبز لازم برای حمله را از او دریافت کند. یک مقام آمریکایی در گفتگو با آکسیوس ابراز نگرانی کرده است که نتانیاهو ممکن است حتی بدون تأیید رسمی از سوی ترامپ به اقدام نظامی دست بزند. در پشت صحنه، نتانیاهو اخیراً جلسه‌ای محرمانه با وزرا و مقامات ارشد امنیتی و اطلاعاتی برگزار کرده تا درباره وضعیت مذاکرات هسته‌ای تصمیم‌گیری کند. این در حالی است که پنجمین دور از مذاکرات هسته‌ای آمریکا و ایران قرار است روز جمعه در رم برگزار شود. استیو ویتکاف، فرستاده کاخ سفید، در دور قبلی مذاکرات، پیشنهاد کتبی یک توافق را به همتای ایرانی خود ارائه داده بود و نشانه‌هایی از پیشرفت در مذاکرات دیده می‌شد. اما گفتگوها در موضوع امکان داشتن ظرفیت غنی‌سازی داخلی برای ایران متوقف شد. ویتکاف در مصاحبه با شبکه ABC گفته است: ما یک خط قرمز بسیار روشن داریم: غنی‌سازی. حتی یک درصد غنی‌سازی را نمی‌پذیریم.. در مقابل، ایران بارها اعلام کرده که بدون حق غنی‌سازی، هیچ توافقی را امضا نخواهد کرد. دو منبع اسرائیلی تأکید کرده‌اند که در صورت حمله، عملیات اسرائیل تنها به یک حمله محدود نخواهد بود، بلکه یک کارزار نظامی حداقل یک هفته‌ای خواهد بود؛ عملیاتی که بسیار پیچیده و پرخطر خواهد بود و ممکن است کل منطقه را وارد بحرانی جدید کند. کشورهای منطقه نگرانند که چنین حمله‌ای منجر به انتشار مواد رادیواکتیو یا حتی آغاز جنگی تمام‌عیار شود. نتانیاهو در نخستین نشست خبری خود طی شش ماه گذشته گفت که اسرائیل و آمریکا درباره ایران هماهنگ عمل می‌کنند و منافع آن‌ها تقریباً کاملاً هم‌پوشانی دارند. او افزود که هر توافقی را که مانع غنی‌سازی اورانیوم توسط ایران و جلوگیری از دستیابی آن به سلاح هسته‌ای شود خواهد پذیرفت. با این حال تأکید کرد: «در هر صورت، اسرائیل حق دفاع از خود در برابر رژیمی که تهدید به نابودی آن می‌کند را محفوظ می‌داند.»

نوروز اویسال اصلان، یکی از نمایندگان حزب طرفدار کُردها، برابری و دموکراسی خلق‌ها، با ارائه لایحه‌ای به پارلمان ترکیه خواستار تشکیل کمیسیونی برای بررسی سرنوشت افراد مفقود شده در بازداشت و روشن شدن قتل‌های فاعل مجهول شد. به گزارش خبرگزاری مزوپتامیا کە اخبار مرتبط بە کُردستان ترکیە را پوشش می‌دهد، نوروز اویسال اصلان نمایندە پارلمان ترکیە از دم پارتی، در لاحه پیشنهادی خود که به مناسبت هفته مفقودین ارائه کرده است، خواستار تشکیل «کمیسیون حقیقت‌ و عدالت» برای تحقیق جامع درباره ناپدید سازی‌های قهری و قتل‌های فاعل مجهول، به‌ویژه در استان شرناخ و مناطق اطراف آن از دهه ۱۹۸۰ و روشن شدن مسئولیت حقوقی و سیاسی دولت شده است. در این بارە، اصلان تاکید کرده است که ناپدید‌سازی‌های قهری، که توسط مأموران دولتی یا نهادهای مرتبط و عدم ارائه اطلاعات درباره سرنوشت آن‌ها همراه بوده است، نقض شدید حقوق بشر محسوب می‌شود. به گفته این نماینده پارلمان ترکیە، این اقدامات نه‌تنها حق آزادی، بلکه حق حیات، ممنوعیت شکنجه، حق محاکمه عادلانه و حریم خصوصی شهروندان را نقض می‌کند. اصلان همچنین به انکار دولت در این موارد اشاره کرد و آن را بزرگ‌ترین نقض حقوق بشر دانست، چراکه به گفته او این انکار مانع از روشن شدن حقیقت و اجرای عدالت می‌شود. در خلال درگیری‌ها میان حزب کارگران کُردستان و ارتش ترکیه در دهه ۱۹۹۰ میلادی، هزاران شهروند غیرنظامی، فعال سیاسی و اجتماعی مخالف جنگ و اعضای احزاب طرفدار کُردها توسط عوامل دولت ترکیه و تشکیلات مخفی تحت کنترل نیروهای امنیتی ازجمله ژیتم بازداشت و ناپدیدسازی قهری شدند. پیشنهاد اویسال اصلان به احکام دیوان اروپایی حقوق بشر استناد کرده که بارها نقض حق حیات و عدم اجرای تحقیقات مؤثر توسط ترکیه را مورد انتقاد قرار داده است. با این حال، اصلاحات قانونی لازم در داخل کشور انجام نشده و بسیاری از پرونده‌ها به دلیل مرور زمان مختومه شده‌اند، در حالی که عاملان این جنایات به دادگاه کشیده نشده‌اند. به عنوان مثال، مورد سردار تانیس و ابوبکر دنیز، مدیران حزب دموکراسی خلق، که در سال ۲۰۰۱ پس از بازداشت در سلوپی ناپدید شدند، به‌عنوان نمونه‌ای از صدها مورد مفقود شدن یا مرگ مشکوک در شرناخ ذکر شده است. اویسال با اشاره به مبارزه ۱۰۵۰ هفته‌ای مادران شنبه و خانواده‌های مفقودین در میدان گالاتاسرای، تأکید کرده که مجلس نباید نسبت به این فریاد عدالت‌خواهی بی‌تفاوت باشد. او تشکیل این کمیسیون را نه‌تنها پاسخی به خواست حقیقت و عدالت خانواده‌ قربانیان، بلکه گامی حیاتی برای صلح اجتماعی و حاکمیت قانون عنوان کرده است. در خلال دهه نود میلادی، بیش از سی هزار شهروند عمدتا کُرد و فعال چپ‌گرا در ترکیە، توسط دولت عمیق یا سایە، وابستە ژاندارمری و گلادیوی ترکیە ترور شدند. تاکنون از سرنوشت این افراد کە در ترکیە با عنوان قتلهای مجهول شناختە می شود، هیچگونە اطلاعی در دست نیست. جمعیت مادران شنبە بە عنوان گروهی سازمان یافتە از خانوادەهای دادخواە، روزهای شنبە با برگزاری آکسیون در میادین عمومی، خواهان پیگیری این پروندە و اطلاع از سرنوشت اعضای خانوادە خود هستند.

پاپ لئو چهاردهم در نخستین سخنرانی عمومی خود، از اسرائیل خواست اجازه ورود کمک‌های بشردوستانه به غزه را بدهد و خواهان پایان فوری درگیری‌ها شد. او وضعیت انسانی در غزه را «نگران‌کننده و غم‌انگیز» توصیف کرد. سخنان او همزمان با ادامه محاصره و تشدید عملیات نظامی اسرائیل علیه حماس ایراد شد. پاپ لئو چهاردهم، رهبر تازه‌منتخب کلیسای کاتولیک ، در نخستین سخنرانی عمومی خود در میدان سنت‌پیتر واتیکان، به بحران انسانی در نوار غزه واکنش نشان دادە و از اسرائیل خواست تا امکان ورود کمک‌های بشردوستانه به این منطقه را فراهم کند. پاپ وضعیت مردم در غزه را «نگران‌کننده و غم‌انگیز» توصیف کرد و خواهان پایان فوری خصومت‌ها شد؛ خصومت‌هایی که به گفته او، بیشترین آسیب را به اقشار آسیب‌پذیر مانند کودکان، سالمندان و بیماران وارد کرده است. این نخستین سخنرانی هفتگی پاپ جدید پس از انتخابش در تاریخ ۸ مه ۲۰۲۵ بود. پاپ لئو، در پایان سخنرانی خود، چند جمله‌ای به متن اصلی افزود و با لحنی احساسی خواستار ورود کمک‌های انسانی و توقف جنگ شد. این موضع‌گیری ادامه‌ای است بر درخواست پیشین او در ۱۱ مه، که در آن خواهان آتش‌بس فوری و آزادی گروگان‌های اسرائیلی توسط حماس شده بود. در حالی که دولت اسرائیل اعلام کرده پس از یازده هفته محاصره، اجازه ورود کمک‌ها را خواهد داد، اما سازمان ملل روز سه‌شنبه اعلام کرد که هیچ کمکی به دست مردم غزه نرسیده است . اسرائیل در توجیه ادامه محاصره، مدعی است که هدف از این اقدام، جلوگیری از سوءاستفاده گروه‌های شبه‌نظامی فلسطینی از کمک‌های بشردوستانه است؛ ادعایی که از سوی حماس رد شده است. با این حال، گزارش‌ها حاکی از آن هستند که شرایط انسانی در غزه همچنان بحرانی است و مناطق وسیعی از این سرزمین، در پی حملات هوایی و زمینی اسرائیل از اکتبر ۲۰۲۳ تاکنون، به شدت ویران شده‌اند. سیاست پاپ لئو چهاردهم در قبال مساله غزه، در ادامه مواضع پاپ پیشین، فرانسیس، ارزیابی می‌شود. پاپ فرانسیس در ماه‌های پایانی عمر خود، بارها از اقدامات نظامی اسرائیل در غزه انتقاد کرده و وضعیت انسانی در این منطقه را «بسیار جدی و شرم‌آور» خوانده بود. او در ژانویه حتی پیشنهاد داده بود که جامعه بین‌المللی بررسی کند آیا آنچه بر فلسطینیان می‌گذرد مصداق نسل‌کشی هست یا خیر. با این حال، نشانه‌هایی از تغییر احتمالی در روابط واتیکان و اسرائیل دیده می‌شود. در حالی که هیچ مقام عالی‌رتبه اسرائیلی در مراسم تشییع پاپ فرانسیس حضور نداشت و تنها سفیر اسرائیل در واتیکان شرکت کرده بود، اسحاق هرتزوگ، رئیس‌جمهور اسرائیل، در مراسم عشای ربانی افتتاحیه پاپ لئو حضور یافت. این حضور می‌تواند نشانه‌ای از تمایل متقابل برای گشودن صفحه‌ای تازه در روابط دیپلماتیک میان واتیکان و دولت اسرائیل باشد.