کُردها در ترکیە خواهان تشکیل کمیسیون حقیقت‌یاب هستند

نوروز اویسال اصلان، یکی از نمایندگان حزب طرفدار کُردها، برابری و دموکراسی خلق‌ها، با ارائه لایحه‌ای به پارلمان ترکیه خواستار تشکیل کمیسیونی برای بررسی سرنوشت افراد مفقود شده در بازداشت و روشن شدن قتل‌های فاعل مجهول شد.

به گزارش خبرگزاری مزوپتامیا کە اخبار مرتبط بە کُردستان ترکیە را پوشش می‌دهد، نوروز اویسال اصلان نمایندە پارلمان ترکیە از دم پارتی، در لاحه پیشنهادی خود که به مناسبت هفته مفقودین ارائه کرده است، خواستار تشکیل «کمیسیون حقیقت‌ و عدالت» برای تحقیق جامع درباره ناپدید سازی‌های قهری و قتل‌های فاعل مجهول، به‌ویژه در استان شرناخ و مناطق اطراف آن از دهه ۱۹۸۰ و روشن شدن مسئولیت حقوقی و سیاسی دولت شده است.

در این بارە، اصلان تاکید کرده است که ناپدید‌سازی‌های قهری، که توسط مأموران دولتی یا نهادهای مرتبط و عدم ارائه اطلاعات درباره سرنوشت آن‌ها همراه بوده است، نقض شدید حقوق بشر محسوب می‌شود.

به گفته این نماینده پارلمان ترکیە، این اقدامات نه‌تنها حق آزادی، بلکه حق حیات، ممنوعیت شکنجه، حق محاکمه عادلانه و حریم خصوصی شهروندان را نقض می‌کند. اصلان همچنین به انکار دولت در این موارد اشاره کرد و آن را بزرگ‌ترین نقض حقوق بشر دانست، چراکه به گفته او این انکار مانع از روشن شدن حقیقت و اجرای عدالت می‌شود.

در خلال درگیری‌ها میان حزب کارگران کُردستان و ارتش ترکیه در دهه ۱۹۹۰ میلادی، هزاران شهروند غیرنظامی، فعال سیاسی و اجتماعی مخالف جنگ و اعضای احزاب طرفدار کُردها توسط عوامل دولت ترکیه و تشکیلات مخفی تحت کنترل نیروهای امنیتی ازجمله ژیتم بازداشت و ناپدیدسازی قهری شدند.

پیشنهاد اویسال اصلان به احکام دیوان اروپایی حقوق بشر استناد کرده که بارها نقض حق حیات و عدم اجرای تحقیقات مؤثر توسط ترکیه را مورد انتقاد قرار داده است.

با این حال، اصلاحات قانونی لازم در داخل کشور انجام نشده و بسیاری از پرونده‌ها به دلیل مرور زمان مختومه شده‌اند، در حالی که عاملان این جنایات به دادگاه کشیده نشده‌اند. به عنوان مثال، مورد سردار تانیس و ابوبکر دنیز، مدیران حزب دموکراسی خلق، که در سال ۲۰۰۱ پس از بازداشت در سلوپی ناپدید شدند، به‌عنوان نمونه‌ای از صدها مورد مفقود شدن یا مرگ مشکوک در شرناخ ذکر شده است.

اویسال با اشاره به مبارزه ۱۰۵۰ هفته‌ای مادران شنبه و خانواده‌های مفقودین در میدان گالاتاسرای، تأکید کرده که مجلس نباید نسبت به این فریاد عدالت‌خواهی بی‌تفاوت باشد. او تشکیل این کمیسیون را نه‌تنها پاسخی به خواست حقیقت و عدالت خانواده‌ قربانیان، بلکه گامی حیاتی برای صلح اجتماعی و حاکمیت قانون عنوان کرده است.

در خلال دهه نود میلادی، بیش از سی هزار شهروند عمدتا کُرد و فعال چپ‌گرا در ترکیە، توسط دولت عمیق یا سایە، وابستە ژاندارمری و گلادیوی ترکیە ترور شدند. تاکنون از سرنوشت این افراد کە در ترکیە با عنوان قتلهای مجهول شناختە می شود، هیچگونە اطلاعی در دست نیست.

جمعیت مادران شنبە بە عنوان گروهی سازمان یافتە از خانوادەهای دادخواە، روزهای شنبە با برگزاری آکسیون در میادین عمومی، خواهان پیگیری این پروندە و اطلاع از سرنوشت اعضای خانوادە خود هستند.