
نتایج جستجو
Search this site
2512 results found with an empty search
- جامعە جهانی شروط تازهای را برای لغو بخشی از تحریمهای سوریه اعلام می کند
ایالات متحدە آمریکا و دولت بریتانیا اعلام نمودند کە تحریمهای دفاعی اعمال شده علیه سوریه را متعاقب بیش از یک دهه لغو خواهند کرد. این اقدام میتواند نشانهای از تغییر تدریجی سیاستهای غرب در قبال دولت انتقالی دمشق باشد. این تصمیم شامل برداشتن محدودیتهای مربوط به وزارت دفاع سوریه و شرکتهای تابعه میشود و با هدف "کمک به بازسازی زیرساختهای کلیدی غیرنظامی" اتخاذ شده است. جامعە جهانی با لغو تحریمهای اعمال شدە بر دمشق، در حال مشروعیت بخشیدن بە دولت جدید و انتقالی سوریە است. در نخستین اقدام، ایالات متحده فهرستی از ۱۲ شرط مشخص را برای کاهش محدود تحریمها به دولت احمد الشرع ارائه کرده است. اسنادی کەاز سوی رویترز مشاهدە شدە است نشان میدهد این شروط شامل آزادی زندانیان سیاسی، اجازه دسترسی بدون مانع برای کمکهای بشردوستانه، مشارکت فعال در روند سیاسی سازمان ملل و توقف حمایت از گروههای شبهنظامی است. همزمان دولت بریتانیا نیز اعلام نمودە است کە تحریمهای دفاعی اعمال شده علیه سوریه را پس از بیش از یک دهه لغو خواهد کرد. این تصمیم شامل لغو محدودیتهای مربوط به وزارت دفاع سوریه و شرکتهای تابعه میشود و با هدف "کمک به بازسازی زیرساختهای کلیدی غیرنظامی" اتخاذ شده است. تأثیر انسانی تحریمها گزارش جدید سازمان دیدهبان حقوق بشر هشدار میدهد که تحریمهای گسترده علیه سوریه به شدت توانایی کشور در تأمین نیازهای حیاتی پزشکی را محدود کرده است. طبق این گزارش، واردات داروهای حیاتی مانند انسولین و واکسنهای کودکان تا ۶۰ درصد کاهش یافته است. بسیاری از بیمارستانهای سوریه اکنون با تجهیزات فرسودهای کار میکنند که عمر برخی از آنها به دهه ۹۰ میلادی بازمیگردد. تحریمها و تغییر در الگوهای اقتصادی سوریه بر اساس تحلیل مرکز پاسخگویی سوریه، هرچند اتحادیه اروپا برخی از تحریمهای کشاورزی را کاهش داده است، اما محدودیتها در حوزه انرژی و بانکی همچنان پا برجا ماندە است. دادههای منتشر شده نشان میدهند که سرمایهگذاری خارجی در سوریه نسبت به سال ۲۰۱۰ حدود ۷۵ درصد کاهش یافته است و از سوی دیگر ، بسیاری از شرکتهای بینالمللی از بیم مواجهه با جریمههای آمریکا از ورود به بازار سوریه خودداری کردهاند. شروط آمریکا و آینده روند بازسازی واکنشها به تغییرات اخیر در سیاست تحریمها متفاوت بوده است. آنتونیو گوترش، دبیرکل سازمان ملل، از کاهش برخی محدودیتها استقبال کرده و آن را "گامی مثبت برای کاهش رنج مردم سوریه" خوانده است. در مقابل، برخی قانونگذاران آمریکایی نظیر سناتور تد کروز، تصمیمات اخیر را "امتیازدهی به رژیمی سرکوبگر" توصیف کردهاند. کارشناسان مستقل هشدار میدهند که نبود یک سیاست هماهنگ و پایدار میتواند به طولانی شدن بحران انسانی و بیثباتی بیشتر در منطقه منجر شود. در سند ارائه شده از سوی آمریکا، درخواست شده است که دولت سوریه اقدامات مشخصی را طی بازههای زمانی قابل سنجش انجام دهد. در این رابطە یکی از دیپلماتهای آمریکایی گفته است: واشنگتن به دنبال تعهدات زبانی نیست بلکه خواستار پیشرفتهای عینی روی زمین است." در عین حال، مقاماتی در اتحادیه اروپا گفتهاند که هرگونه کاهش تحریمها باید همزمان با نظارت مستقل و شفاف صورت گیرد. پرداخت بدهی سوریه به بانک جهانی توسط عربستان و قطر؛ تلاش برای عبور از تحریمها بە عنوان بخش دیگری از اقدامات جامعە جهانی در راستای مشروعیت بخشیدن بە دولت انتقالی جدید دمشق، عربستان سعودی و قطر نیز اعلام کردەاند که بدهی معوقه سوریه به بانک جهانی، به مبلغ ۱۵ میلیون دلار را خواهند بخشید تا این کشور بتواند به تأمین مالی برای بازسازی و پرداخت حقوق کارکنان دولتی دست یابد. این اقدام، اولین کمک مالی عربستان به سوریه پس از سقوط رژیم بشار اسد است و به بانک جهانی این امکان را میدهد که پس از ۱۴ سال، عملیات خود را در سوریه از سر بگیرد. وزیر دارایی عربستان ضمن تأکید بر احتیاط در برخورد با سوریه به دلیل تحریمها، خواستار حمایت بیشتر جامعه جهانی از کشورهای جنگزده منطقه شد. چشمانداز مبهم در سایه بحرانهای داخلی سوریه با وجود لغو بخشی از تحریمها، برخی از تحلیلگران بر این باورند که مسیر بازسازی سوریه به دلیل عواملی نظیر نابسامانی اقتصادی، عدم تفاهم دولت مرکزی با کردها حول مسالە تامین حقوق سیاسی کردها، ناامنیهای محلی و ضعف زیرساختهای اداری همچنان دشوار خواهد بود. نهادهای بینالمللی هشدار دادهاند که بدون اصلاحات سیاسی بنیادین و پایان دادن به نقض حقوق بشر، تخفیف تحریمها تأثیر محدودی بر بهبود شرایط زندگی مردم خواهد داشت.
- ترامپ خواهان توقف حملات روسیه است
Uncredited دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا با افزایش فشار بر ولادیمیر پوتین برای توقف حملات نظامی اعلام کرد که ولودیمیر زلنسکی، رئیسجمهور اوکراین ممکن است آماده واگذاری کریمه به روسیه در ازای توافق آتشبس باشد. این اظهارات در حالی مطرح شده است که مذاکرات صلح وارد مرحلهای حساس شده و تنشها در شرق اوکراین همچنان ادامه دارد. دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، روز یکشنبه ٢٧ آپریل در اظهاراتی جنجالی اعلام نمود که ولادیمیر زلنسکی، رئیسجمهور اوکراین، آماده است تا در مذاکرات صلح، کریمه را به روسیه واگذار کند. این سخنان پس از دیدار این دو رهبر در حاشیه مراسم خاکسپاری پاپ فرانسیس در واتیکان مطرح شد. به گزارش شبکه خبری سیانان، ترامپ در پاسخ به پرسوجوهای خبرنگاران در بدمینستر، نیوجرسی، درباره احتمال واگذاری کریمه توسط زلنسکی گفت: «فکر میکنم او آماده است.» او همچنین اشاره کرد که در گفتوگوهای واتیکان، موضوع کریمه بهصورت مختصر بحث شده است. ترامپ که پیشتر ادعا کرده بود میتواند جنگ اوکراین را در یک روز پایان دهد، فشار بر پوتین را افزایش داده و از او خواسته است تا «تیراندازی را متوقف کند و توافق صلح را امضا کند.» به گفته کاخ سفید، مذاکرات صلح به مرحلهای حساس رسیده و بدون پیشرفت سریع، آمریکا ممکن است نقش میانجیگری خود را کنار بگذارد. مارکو روبیو، وزیر امور خارجه آمریکا، نیز روز یکشنبه در گفتوگو با شبکه انبیسی تأکید کرد که هفته جاری برای مذاکرات بسیار حیاتی خواهد بود. با این حال، این اظهارات با واکنشهای متفاوتی مواجه شده است. بوریس پیستوریوس، وزیر دفاع آلمان، در گفتوگو با شبکه ایآردی هشدار داد که: اوکراین نباید به تمام شرایط پیشنهادی آمریکا، از جمله واگذاری کامل کریمه، تن دهد. وی تأکید کرد که هرگونه آتشبس ممکن است شامل «تعهدات ارضی» باشد، اما نه به گستردگی آنچه در طرح پیشنهادی ترامپ مطرح شده است. از سوی دیگر، حملات نظامی روسیە بە اوکراین همچنان ادامه دارد. به گزارش ایبیسی ، روسیه یک روز پس از مذاکرات واتیکان، حملات پهپادی و موشکی به شرق اوکراین انجام داد که منجر به کشته شدن چهار نفر و زخمی شدن بیش از ۱۲ نفر شد. اوکراین نیز در پاسخ، حملات پهپادی گستردهای به منطقه بریانسک روسیه انجام داد که یک کشته و یک زخمی بر جای گذاشت. در سطح دیپلماتیک، اروپا نیز به دنبال نقشآفرینی فعالتر در مذاکرات صلح است. امانوئل ماکرون، رئیسجمهور فرانسه، و کیر استارمر، نخستوزیر بریتانیا، در دیدار واتیکان بهطور مختصر با ترامپ و زلنسکی گفتوگو کردند. همچنین، به گزارش رویترز، تماس تلفنی مارکو روبیو با سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه، در روز یکشنبه نشاندهنده تلاش برای ایجاد زمینههای اولیه مذاکرات صلح بود. دو طرف اعلام کردند که «پیشنیازهای اولیه» برای آغاز گفتوگوهای بلندمدت فراهم شده است. جنگ اوکراین از فوریه ۲۰۲۲ با تهاجم تمامعیار روسیه آغاز شد و تاکنون دهها هزار کشته و ویرانی گسترده در مناطق شرقی و جنوبی اوکراین به دنبال داشته است. روسیه در سال ۲۰۱۴ شبهجزیره کریمه را ضمیمه خاک خود کرد و اکنون حدود ۲۰ درصد از خاک اوکراین، از جمله کریمه و بخشهایی از مناطق دونتسک، لوهانسک، خرسون و زاپوریژیا را تحت کنترل دارد. زلنسکی بارها تأکید کرده که هرگز کریمه یا سایر مناطق اشغالی را واگذا
- علیرغم ادعاهای دیروز، آتشسوزیهای بندر عباس هنوز مهار نشده است
آتشسوزیهای ناشی از انفجار مهیب روز شنبه ۶ اردیبهشت در اسکله رجایی بندرعباس، با گذشت حدود سه روز، هنوز مهار نشده است. تداوم آتش سوزیها درحالی است که یک سخنگوی سازمان آتشنشانی شامگاه گذشته از مهار حریق خبر داده بود. شمار مصدومان این حادثه از ۱۲۰۰ نفر فراتر رفته و طبق آمار رسمی تاکنون دستکم ۴۶ نفر جان خود را از دست دادهاند. علیرغم وعدهها و ادعاهای مسئولان دولتی آتشسوزی در اسکله رجایی بندرعباس هنوز مهار نشده است. جلال ملکی سخنگوی سازمان آتشنشانی تهران که با تیمی از آتشنشانان برای کمک به همکارانش به بندرعباس رفته است، شب گذشته اعلام کرده بود که آتشسوزی مهار شده است و آتشنشانان مشغول لکهگیری هستند. سخنگوی دولت هم صبح یکشنبه گفته بود که هشتاد درصد حریق مهار شده و ستاد مدیریت بحران کشور وعده داده بود که حریق تا اواخر یکشنهشب مهار خواهد شد. صبح امروز دوشنبه اما بار دیگر اعلام شد که هنوز بیست تا سی درصد آتشسوزی مهار نشده است. آمار رسمی جانباختگان این حادثه امروز ۴۶ نفر اعلام شده است، اما شمار مصدومان که روز گذشته برای آخرین بار هزار و صد نفر اعلام شده بود، اکنون از هزار و ۲۰۰ نفر فراتر رفته است. درباره شمار مفقودان نیز گزارشهای ضدونقیضی منتشر شده است. در همین حال، رسانههای داخلی ایران گزارش دادهاند که روسیه برای کمک به عملیات اطفای حریق دو هواپیمای سنگین آبپاش و یک هواپیمای فرماندهی به بندرعباس فرستاده است. عزای عمومی و مراسم یادبود در بسیاری شهرها با افزایش شمار جانباختگان این انفجا، دولت امروز دوشنبه ۸ اردیبهشت را در سراسر کشور عزای عمومی اعلام کرده است. همچنین سینماها تعطیل هستند و نمایشهای کمدی در همه سالنهای تئاتر متوقف شده است. بسیاری از شهروندان با انتشار پیامهایی مانند «بندرعباس تسلیت» در استوریها و صفحات خود در شبکههای اجتماعی با بازماندگان جانباختگان ابراز همدردی کردهاند. در میادین چندین شهر نیز مردم با روشنکردن شمع یاد قربانیان این حادثه را گرامی داشتهاند. همچنین فستیول موسیقی «کوچه» در بوشهر نیز زودتر از موعد به کار خود پایان داده است. شب گذشته در این فستیول به جای موسیقیهای از پیش برنامهریزی شده، دستههایی با سنج و دمام به سبک مناطق جنوبی به عزاداری پرداختند. انتقاد رسانەهای ایران نحوه اطلاعرسانی و نیز آمارهای ارائه شده توسط مقامات دولتی موجب شده که حتی رسانههای داخلی نیز زبان به انتقاد باز کنند. روزنامه جمهوری اسلامی در سرمقاله شماره امروز خود، دوشنبه ۸ اردیبهشت، از وضعیت نامطلوب امنیتی در ایران انتقاد کرده است. در سرمقاله این روزنامه آمده است:« حادثه بندر شهید رجائی با هر یک از احتمالات منطبق باشد، نمیتوان آن را گسسته از وضعیت امنیتی کشور دانست. آیا این انفجار زیانبار میتواند نقطه عطفی برای پایان یافتن این وضعیت نامطلوب شود؟ این روزنامه همچنین با اشاره به همزمانی وقوقع انفجار با دور سوم مذاکرات ایران و آمریکا، به طور تلویحی انگشت اتهام را به سمت اسرائیل نشانه رفته است. روزنامه سازندگی، ارگان حزب کارگزاران سازندگی، نزدیک به خانواده هاشمی رفسنجانی، نیز با انتقاد از نحوه اطلاعرسانی در مورد این حادثه، علیرغم گذشت دو روز از وقوع آن، هنوز اطلاعات دقیق و روشنی از علت وقوع آن اعلام نشده است. روزنامه هممیهن چاپ تهران تهران هم گزارشی از خانوادههایی که عزیزانشان درپی انفجار بندرعباس مفقود شدهاند، منتشر کرده است. مقامات دولتی تاکنون به صورت رسمی آمار مفقودان این حادثه مهیب را ۶ نفر اعلام کردهاند، اما گزارش هممیهن تصریح میکند که شمار مفقود شدهها بیشتر از این تعداد است. قصور یا خرابکاری؟ در سومین روز از گذشت انفجار بندرعباس، همچنان گمانهزنیها درباره علت این حادثه مهیب در جریان است. محمد سراج، نماینده تهران در مجلس شورای اسلامی روز یکشنبه طی سخنانی انگشت اتهام را به سوی اسرائیل دراز کرد. او گفت انفجار بندرعباس «به هیچوجه تصادفی» نبوده است و «نشانههای واضحی از دخالت اسرائیل در این حادثه وجود دارد.» او با اشازه به اینکه «انفجار در چهار نقطه مختلف رخ داده»، گفته که این موضوع نشان میدهد که «مواد منفجره پیشتر در کانتینرها جاسازی شده بودند.» اسرائیل پیشتر به طور رسمی هرنوع دستداشتن در این حادثه را رد کرده بود. اسکندر مومنی وزیر کشور هم در تازهترین گفتوگوی خود با تلویزیون حکومتی ایران گفته است که قصورهای احتمالی در این حادثه از جمله «عدم رعایت نکات ایمنی» یا «پدافند غیرعامل» بررسی خواهد شد. او درباره علت حادثه گفته است: در ساعت ۱۲ و چهار دقیقه یک شعله کوچک آتش مشاهده شد که هنوز علت دقیق آن مشخص نیست. ظرف حدود یک دقیقه آتش گسترده شد و انفجار شدیدی رخ داد. علی خامنهای رهبر جمهوری اسلامی هم دیروز در نخستین واکنش نسبت به این حاثه، پس از سکوتی یک روزه، خواستار بررسی «هرگونه سهلانگاری یا تعمد» در این حادثه شده بود. کارشناسان اسرئیلی؛ انفجار بندرعباس رژیم ایران را تضعیف کرده است دو کارشناس ایرانی-اسرائیلی، در گفتوگو با روزنامه «معاریو» چاپ اسرائیل، با اشاره به نقش حیاتی اسکله رجایی در بقای حکومت ایران، گفته وقوقع انفجار در این اسکله این حکومت را به شدت تضعیف کرده است. بن سبطی، کارشناس مسائل ایران در مؤسسۀ مطالعات امنیت ملی اسرائیل، گفته است: اهمیت بندر رجایی فقط در این نیست که مهمترین و بزرگترین بندر تجاری ایران است. سپاه پاسداران از این بندر، برای انتقال سلاح و تجهیزات نظامی به حزبالله و حوثیها و همچنین صدور نفت قاچاق به چین استفاده میکند. مئیر جاودانفر، دیگر پژوهشگر ایرانی-اسرائیلی، اظهار داشته که مواد منفجر شده در بندر رجایی (سدیم پرکلرات) از چین وارد شده و برای ساخت سوخت موشکهای بالستیک سپاه در نظر گرفته شده بود. او همچنین علت انفجارها را به مشکلات داخلی و مدیریتی نسبت داده و احتمال دخالت کشورهای ثالث مانند آمریکا یا اسرائیل را بعید دانسته است. او با اشاره به مذاکرات جاری میان آمریکا و ایران، گفته است که دولت اسرائیل در شرایط فعلی تمایلی به اقداماتی که موقعیت ترامپ را تضعیف کند، ندارد.
- زمان تحول فرا رسیدە است
در پی فراخوان ٢٧ فوریە عبداللە اوجالان، رهبر دربند کردها، بە منظور دستیابی بە صلح و خاتمەدادن بە جنگ مسلحانە، حزب کارگران کردستان با انتشار بیانیەای، برگزاری کنگرە خود را بە تغییر شرایط زندگی اوجالان و امکان فعالیت سیاسی وی منوط کرد. بنابە گزارش وبسایت مزوپتامیا ، متعاقب فراخوان عبداللە اوجالان، رهبر دربند کردها در ٢٧ فوریە برای ورود حزب کارگران کردستان بە فرایند سیاسی و نیز برگزاری کنگرە، این حزب امروز ٢٨ آپریل ٢٠٢٥، با انتشار بیانیەای اعلام نمود که منتظر تغییر وضعیت عبدالله اوجالان در امرالی است. در این بیانیە همچنین آمدە است که لازم است شرایط مساعدی برای زندگی و فعالیتهای سیاسی وی جهت برگزاری کنگرە این حزب ایجاد شود در بخشی از این بیانیە آمدە است کە: بدون دستیابی بە صلح در کردستان، پایان دادن به درگیریها در خاورمیانه و جهان و دستیابی به صلح واقعی غیرممکن بودە و صلح واقعی در جهان و خاورمیانه تنها با صلح در کردستان قابل دستیابی است. این حزب در بخش دیگری از بیانیە خود، ضمن حمایت از فراخوان ٢٧ فوریە اظهار داشتە است: با تمام توان از فراخوان ۲۷ فوریه رهبر آپو برای صلح و جامعه دموکراتیک حمایت کردە و طی دو ماه گذشته تلاش وافری بە منظور درک درست از ابعاد آن و زمینەسازی برای اجرای آن صورت گرفتە است. در رابطە با عدم برداشتن گامهای مثبت از سوی دولت ترکیە، این بیانیە می افزاید با وجود تاکتیکهای تأخیری و حملات نظامی دولت AKP، ما همچنان موضع آتش بس را حفظ خواهیم کرد.اما از آنجایی که از دشواریهای فرایند کنونی آگاه هستیم، در این خصوص با ذهنیتی باز عمل کردە و تلاش می کنیم این روند بە بن بست نرسد. زمان تحول فرا رسیدە است. در بخش دیگری از این بیانیە، این حزب نسبت بە آزادی اوجالان، تغییر وضعیت زندگی وی و ایجاد شرایط مساعدی برای وی، جهت رهبری کنگرە احتمالی این حزب ابراز امیدواری کردە است.
- ساعتها پس از انفجار بندرعباس: دود کماکان در آسمان، شمار کشتهها به ۴۰ نفر رسیده است
عکس از خبرگزاری ایسنا بنا به آخرین گزارشها، آمار کشتهشدگان انفجار مهیب اسکله رجایی در بندرعباس به چهل نفر رسیده است و شمار مصدومانی که دروضعیتشان وخیم است به ۳۱ تن افزایش یافته است. یک شرکت خدمات دریایی هم، دپوی محمولههای خطرناک به عنوان کالای معمولی را دلیل انفجار است. محمد آشور استاندار هرمزگان ساعاتی پیش در گفتوگو با خبرگزاری صدا و سیمای دولتی ایران اعلام کرد که با فوت چند مصدوم دیگر به دلیل شدت جراحات ناشی از انفجار شمار کشتههای به چهل نفر افزایش یافته است. شمار مصدومان هم هزار و صد نفر اعلام شده که حدود دویست نفر آنان همچنان در مراکز درمانی تحت مراقبت هستند. تا شامگاه امروز یکشنبه آتشسوزی هنوز به طور کامل مهار نشده بود. هرچند جلال ملکی سخنگوی سازمان آتشنشانی تهران که به بندرعباس رفته حوالی ساعت ۱۱ و نیم شب به وقت محلی اعلام کرد که حریق تقریبا مهار شده است، اما تصاویر و گزارشهای منتشر شده دیگری حاکی است که آتشسوزی در برخی نقاط همچنان ادامه دارد. اسکندر مومنی وزیر کشور جمهوری اسلامی شامگاه یکشنبه گفته بود که آتشنشانان کماکان در حال تلاش برای مهار آن هستند. فاطمه مهاجرانی سخنگوی دولت هم صبح امروز مدعی شده بود که هشتاد درصد حریق مهار شده و تلاشها برای مهار بیست درصد دیگر ادامه دارد. تصاویر منتشر شده در شبکههای اجتماعی و رسانههای داخلی نشان میدهد که تا شامگاه امشب همچنان حجم زیادی از دود آسمان منطقه را فرا گرفته است. تیمهای اطفای حریق از استانهای بوشهر، فارس، کرمان و تهران برای کمک به آتشنشانان هرمزگان، به محل حادثه اعزام شدهاند. دولت فردا دوشنبه ۸ اردیبهشت را در سراسر کشور عزای عمومی اعلام کرده است و سینماها اعلام کردهاند که فردا هیچ فیلمی پخش نخواهند کرد. پیشتر استانداری هرمزگان سه روز در این استان عزای عمومی اعلام کرده بود. همچنین شماری از رهبران و مقامات کشورهای منطقه و جهان از جمله روسیه، عربستان سعودی، عراق، عمان و هند در پیامهایی با بازماندگان قربانیان این حادثه ابراز همدردی کردهاند. دپوی محمولههای خطرناک به عنوان کالای معمولی مسعود پزشکیان رئیسجمهور ایران که به بندرعباس رفته، تلویحا اذعان کرده است که مدیریت نادرست بنادر و اسکلههای در بروز چنین حادثهای دخیل بوده است. او که درجریان شرکت در شست ویژه ستاد مدیریت بحران استان هرمزگان، گفته است: «آیا لازم است ۱۴۰ هزار کانتینر را به مدت سه تا چهار ماه در بندر نگهداری کنیم؟» علی خامنهای رهبر جمهوری اسلامی نیز، در نخستین واکنش به این حادثه، پس سکوتی ۲۴ ساعته، از نهادهای امنیتی و قضایی تحت امرش خواسته است «هرگونه سهلانگاری یا تعمد» در این حادثه را بررسی کنند. در ایران بسیاری از اسکلههای مجاز و غیرمجاز تحت نظارت و مدیریت به سپاه پاسداران انقلاب اسلامی و نهادهایی مانند «بنیاد مستضعفان» که مستقیما از خامنهای فرمان میبرند، قرار دارند. از سوی دیگر سعید جعفری، مدیرعامل «شرکت توسعه خدمات دریایی و بندری سینا» که انفجار مهیب دیروز در محوطه اختصاصی این شرکت اتفاق افتاده، علت حادثه را به «اظهار خلاف محمولههای وارادتی» نسبت داده است. او به خبرگزاری ایلنا گفته است «محمولههای بسیار خطرناک منفجر شده در بندر رجایی به عنوان کالای معمولی وارد و دپو شده بود.» اظهارات مدیرعامل این شرکت در حالی است که پیشتر روزنامه نیویورکتایمز به نقل از منابعی در سپاه پاسداران، گزارش داده بود که این انفجار ناشی از ماده «پرکلرات سدیم» بوده است؛ مادهای که یکی از ترکیبات اصلی سوخت جامد موشکها است. خبرگزاری آسوشیتدپرس هم به نقل از «شرکت امنیتی دریایی امبری»، «حمل نادرست محمولهای از سوخت جامد مورد استفاده در موشکهای بالستیک» دلیل احتمالی انفجار بندرعباس اعلام کرده است.
- دور سوم مذاکرات هستهای ایران و آمریکا: مخاطرات و چالشها همچنان باقی است
عباس عراقچی وزیر خارجه ایران و استیو ویتکاف نماینده ویژه دونالد ترامپ، روسای هئتهای مذاکره کننده تهران و واشنگتن روزنامه نیویورک تایمز ، در گزارشی در خصوص سومین دور مذاکرات هستهای میان ایران و آمریکا از افزایش امیدهای دو طرف برای حصول توافق خبر داده است؛ اما با این حال، به گزارش این روزنامه، هنوز به آن مرحله نرسیده است که خطر تشدید تنشها و درگیریهای احتمالی در منطقه خاورمیانه را رفع کند. سومین دور مذاکرات هستهای میان جمهوری اسلامی ایران و ایالات متحده آمریکا طی سه هفته اخیر در کشور عمان برگزار شده است. این مذاکرات که با حضور عباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران، و استیو ویتکاف، نماینده ویژه رئیسجمهور ترامپ، به همراه تیمهای کارشناسی دو طرف انجام شد، به گفته منابع آگاه، بر جزئیات یک توافق احتمالی متمرکز بوده است. بخشهایی از این گفتگوها نیز به صورت مکتوب و فنی میان مقامات ارشد و کارشناسان دو کشور تبادل شده است. عباس عراقچی، در مصاحبهای با تلویزیون دولتی ایران، ضمن تأیید جدیت مذاکرات، اعلام کرد که طرفین بر سر جزئیات توافق احتمالی بحث و تبادل نظر کردهاند. با این حال، وی ضمن اشاره به باقیماندن اختلافات اساسی میان تهران و واشنگتن، گفت که "با احتیاط خوشبین است که میتوان پیشرفتهایی در این زمینه حاصل شود." در حالی که عراقچی همچنین از ادامه مذاکرات در هفته آینده، با میانجیگری عمان خبر داد، اما یک مقام ارشد آمریکایی که نخواسته نامش فاش شود، به نیویورک تایمز گفته که هنوز زمانی برای دور بعدی مذاکرات تعیین نشده است. این مقام آمریکایی گفته است: «فضای مذاکرات بسیار جدی و سازنده بود.» او افزود: «ما از برخی مسائل کلان فاصله گرفتیم، اما این به معنای حل کامل اختلافات نیست.» به گفته این مقام آمریکایی، اختلافات در مسائل بزرگ و کوچک همچنان پابرجاست و قرار است رایزنیهایی در پایتختهای دو کشور برای کاهش این اختلافات صورت گیرد. به گفته یک منبع مطلع دیگر که با روند مذاکرات آشناست و با نیویورک تایمز گفتگو کرده است، احتمالاً دور بعدی گفتگوها طی دو هفته آینده برگزار خواهد شد. با این حال، طرف آمریکایی برای بررسی دقیقتر پیشنهادهای ارائه شده از سوی ایران به زمان بیشتری نیاز دارد. این منبع همچنین اشاره کرد که ایالات متحده تمایل دارد محل برگزاری مذاکرات آتی به مکانی نزدیکتر به آمریکا منتقل شود. گزارشها حاکی از آن است که هر دو طرف چارچوبهایی را برای مذاکرات ارائه کرده و طیف وسیعی از موضوعات مورد بحث و تبادل نظر قرار گرفتهاند، اما تاکنون هیچ توافق نهایی حاصل نشده است. دونالد ترامپ، رئیسجمهور ایالات متحده، در مصاحبهای که روز جمعه در مجله تایم منتشر شد، با ابراز خوشبینی نسبت به نتیجه مذاکرات، گفت: «فکر میکنم ما با ایران به توافق خواهیم رسید. هیچکس دیگری نمیتواند این کار را انجام دهد.» ترامپ در سال ۲۰۱۸ به طور یکجانبه از توافق هستهای پیشین با ایران خارج شده و آن را "معیوب" خوانده بود. محور اصلی این مذاکرات، جلوگیری از دستیابی ایران به سلاح هستهای در ازای کاهش تحریمهای بینالمللی است؛ موضوعی که میتواند تأثیرات عمیقی بر ثبات و امنیت منطقه و جهان داشته باشد. جمهوری اسلامی ایران خواستار لغو تحریمهای اعمال شده و تضمین حقوق هستهای خود است، در حالی که ایالات متحده به دنبال اطمینان از عدم دستیابی ایران به سلاح هستهای است. همچنین گفته شده که آمریکا خواستار محدود شدن برنامههای موشکی ایران و دستبرداشتن این کشور از گروههای نیابتیاش در منطقه بوده است، اما ایران مدعی است که درباره این مسائل مذاکره نمیکند. هرچند فضای حاکم بر مذاکرات "جدی و فنی" توصیف شده است، اما هر دو طرف با احتیاط نسبت به موفقیت نهایی آن اظهار نظر میکنند و اذعان دارند که اختلافات اساسی همچنان به قوت خود باقی است. یک نمونه این اختلافات اساسی غنیسازی اورانیوم است؛ وزیر خارجه ایران هفته گذشته گفت که ایران نباید هیچ میزانی از «غنیسازی اورانیوم» انجام دهد، اما وزیر خارجه ایران پاسخ داد که «حق غنیسازی قابل مذاکره نیست.» اگرچه مذاکرات جاری میتواند سرنوشت برنامه هستهای ایران را تعیین کند و به کاهش چشمگیر تنشها در منطقه منجر شود، اما دستیابی به یک توافق جامع و نهایی همچنان دشوار و چالشبرانگیز به نظر میرسد.
- انفجار مهیب در اسکله رجایی بندرعباس: چهار کشته و بیش از پانصد مجروح
امروز شنبه، ۶ اردیبهشت (۲۶ آوریل) انفجار مهیبی در محوطه کانتینری اسکله «شهید رجایی» بندرعباس به وقوع پیوست. این حادثه که همزمان با دور سوم مذاکرات ایران و آمریکا رخ داده، خسارات گستردهای به زیرساختهای بندری وارد کرده و منجر به توقف فعالیتهای عملیاتی در این منطقه استراتژیک شده است. منابع محلی به رسانههای داخلی ایران گفتهاند که صدای این انفجار قدرتمند در نقاط وسیعی از شهر بندرعباس و حتی جزیره قشم در نزدیکی آن شنیده شده است که نشاندهنده شدت حادثه است. بر اساس آخرین آمار رسمی منتشر شده از سوی مقامات دولتی ایران، دراثر این انفجار تاکنون ۴ نفر کشته و ۵۱۶ نفر دیگر نیز مصدوم شدهاند. برخی منابع دیگر از جمله خبرگزاری صدا و سیمای جمهوری اسلامی شمار مجروحان را حتی ۵۶۱ تن اعلام کردهاند. شورای اطلاعرسانی دولت با انتشار بیانیهای، علت اولیه این حادثه را «انفجار در یکی از منابع قابلاشتعال در محل» عنوان کرده است. از زمان انتشار خبر انفجار، گمانهزنیها و گزارشهای متفاوتی در خصوص محل دقیق انفجار و عامل یا عوامل آن در رسانهها و شبکههای اجتماعی منتشر شده است. با این حال، دولت ایران تاکنون تنها به ذکر عبارت «انفجار در یکی از مناع قابلاشتعال بندر» بسنده کرده و جزئیات بیشتری در این زمینه ارائه نکرده است. نکته قابل توجه در این حادثه، ارتباط «شرکت بناگستر کرانه» با این انفجار است. کانتینرهای این شرکت در بندر رجایی دچار انفجار شدهاند. شرکت بناگستر وابسته به هلدینگ سپهر انرژی است که در بهمن ماه سال گذشته به دلیل نقشآفرینی در انتقال و فروش محمولههای نفتی جمهوری اسلامی، از سوی دولت وقت آمریکا تحریم شده بود. بر اساس اطلاعات موجود، شرکت بناگستر کرانه در زمینه واردات مواد شیمیایی فعالیت دارد و در زمان وقوع انفجار، چهار کانتینر متعلق به این شرکت در محوطه بندر رجایی حضور داشته است. همچنین، این شرکت که مجوز جابهجایی سوخت دارد، اخیراً محمولهای از چین دریافت کرده بود. مالک این شرکت، فردی به نام طالب زارع است که سابقه مدیریت در سازمان برنامه و بودجه استان هرمزگان را نیز در کارنامه خود دارد. در حالی که مقامات رسمی علت این حادثه را «انفجار مواد شیمیایی در محوطه دپوی کالاهای خطرناک» اعلام کردهاند، برخی گزارشهای غیررسمی، احتمال ارتباط این انفجار با محمولههای سوخت موشکی را مطرح کردهاند که گفته میشود اخیراً از چین به بندرعباس وارد شده بود. این گمانهزنیها در حالی مطرح میشود که پیشتر، شبکه خبری سیانان در گزارشی اعلام کرده بود که در بهمنماه سال جاری، کشتی «گلبن» حامل حدود هزار تن پرکلرات سدیم – مادهای حیاتی در تولید پیشران جامد موشکهای بالستیک – وارد آبهای بندرعباس شده بود. این ماده شیمیایی در صنایع موشکی ایران، به ویژه برای تولید موشکهای خیبرشکن و حاج قاسم، کاربرد اساسی دارد. هرچند مقامات دولتی در اظهارات اولیه خود گفتهاند که احتمال اینکه خرابکاری علت انفجار باشد، کم است، اما با توجه به حساسیتهای منطقهای و بینالمللی و همزمانی این حادثه با مذاکرات ایران و آمریکا، گمانهزنیها در خصوص علت و عوامل این انفجار به طور فزایندهای در حال گسترش است.
- کنفرانس همبستگی کردها در روژاوا؛ تاکید بر ضرورت همگرایی ملی
کنفرانس یک روزه همبستگی کردها در روژاوا با حضور صدها نماینده از احزاب، نهادهای مدنی و شخصیتهای مستقل کردستان سوریه، اقلیم کردستان عراق و کردستان ترکیه برگزار شد. در بیانیه نهایی خود بر ضرورت اتحاد ملی، تقویت خودمدیریتی دموکراتیک و مقابله با تهدیدات خارجی تأکید کرد. کنفرانس همبستگی کردها روز جمعه، ۲۶ آوریل ۲۰۲۴، با حضور بیش از ۴۰۰ نفر و با شعار «همبستگی ملی، اراده خلقها» و مشارکت ۲۷۸ نماینده از احزاب، نهادهای جامعه مدنی و شخصیتهای مستقل شمال و شرق سوریه، با ایجاد همگرایی سیاسی و اجتماعی برای مقابله با چالشهای داخلی و خارجی برگزار شد. پیامهای شخصیتها و احزاب سیاسی به کنفرانس در ابتدای کنفرانس، مظلوم عبدی، فرمانده کل نیروهای سوریه دموکراتیک (اس.دی.اف)، در سخنانی از شرکتکنندگان خواست "هر آنچه در توان دارند برای موفقیت کنفرانس و تحقق اتحاد ملی انجام دهند". او کنفرانس را فرصتی تاریخی برای گشودن صفحهای تازه در مبارزات کردها دانست. عبدی گفت: قدرتمند شدن کوردها به معنای قدرتمند شدن سوریه است. خلقهای بسیاری در سوریه زندگی میکنند. ما یک سوریه غیرمتمرکز، دموکراتیک و فراگیر میخواهیم، او در عین حال هشدار داد که در صورت شکست اتحاد، تهدیدهای خارجی و داخلی شدت خواهند گرفت. همچنین مسعود بارزانی، رئیس حزب دموکرات کردستان عراق و بافل طالبانی رئیس اتحادیه میهنی کردستان در پیامهای جداگانه این کنفرانس را «ضرورتی تاریخی» خواندند و بر لزوم کنار گذاشتن اختلافات داخلی تأکید کردند. کنفدرالیسم جوامع کردستان (ک.ج.ک) نیز در پیامی بر نقش زنان در تحقق انقلاب روژاوا تأکید کرد. در پیام ک.ج.ک آمده است: « ما معتقدیم که این انقلاب آزادی با پیشگامی زنان و جامعه و بر اساس درک ملت دموکراتیک و اکولوژی حفظ و توسعه خواهد یافت.» ک.ج.ک همچنین با بیان اینکه «کردها بیش از هر زمان دیگری به کنگره ملی نیاز دارند»، ابراز امیدواری کرده است که این کنفرانس «مبنایی برای کنگره ملی و گامی برای اتحاد کودهای هر چهار بخش کوردستان باشد.» بیانیه پایانی؛ تأکید بر اتحاد، خودمدیریتی و مقاومت پس از چند ساعت بحث و بررسی، کنفرانس همبستگی کردها با قرائت بیانیه پایانی به کار خود پایان داد. در این بیانیه، بر ضرورت تحکیم وحدت ملی، پشتیبانی از پروژه خودمدیریتی دموکراتیک شمال و شرق سوریه، و مقاومت در برابر تهدیدات خارجی، بهویژه حملات دولت ترکیه، تأکید شد. همچنین لزوم گفتوگو و حل اختلافات داخلی از طریق سازوکارهای دموکراتیک و مسالمتآمیز مورد تصریح قرار گرفت. در بخشی از بیانیه آمده است: « مسئولیتهای تاریخی ما و ضرورت مقطع کنونی اقتضا میکند که یک دیدگاه مشترک کوردی با اراده جمعی و چارهیابی عادلانه برای مسئله کرد در سوریه دموکراتیک و غیرمتمرکز ایجاد گردد.» «شرکتکنندگان خواستار توسعه همکاری بین احزاب سیاسی، نهادهای جامعه مدنی و اقشار مختلف شدند و بر راهکار گفتوگو و حل مشکلات داخلی از طریق تفاهم تأکید کردند.» در ادامه، سند مصوب کنفرانس منتشر شد که در آن مواردی همچون حمایت از پروژه خودمدیریتی دموکراتیک شمال و شرق سوریه، تلاش برای جلوگیری از حملات خارجی، ارتقای سطح هماهنگی سیاسی، و گسترش فعالیتهای مشترک در حوزههای دیپلماتیک و فرهنگی مورد تاکید قرار گرفته است. سند مصوب چارچوبی برای تداوم ارتباط بین شرکتکنندگان کنفرانس از طریق یک کمیته ویژه و تدوین برنامه عملیاتی مشخص برای تحقق اهداف تعیینشده ارائه میدهد. سند مصوب همچنین خواستار گسترش فعالیتهای دیپلماتیک کردها در سطح منطقهای و بینالمللی، تلاش برای تقویت انسجام اجتماعی، و توسعه همبستگی با سایر خلقها و اقلیتهای شمال سوریه شد. از جمله دیگر محورهای این سند میتوان به موارد زیر اشاره کرد: فراخوان برای حمایت بینالمللی از موجودیت سیاسی و حقوقی اداره خودگردان شمال و شرق سوریه؛ ضرورت تقویت آموزش، زبان و فرهنگ کردی به عنوان ستونهای هویت ملی؛ آمادگی برای مذاکره و گفتوگو جهت حل بحران سوریه با حفظ حقوق کردها؛ مبارزه با پروژههای انکار، اشغالگری و تغییر بافت جمعیتی مناطق کردنشین. انتشار این سند نشاندهنده تلاش جدی شرکتکنندگان برای فراتر رفتن از شعارهای وحدت و ورود به مرحلهای عملی در تقویت همبستگی سیاسی، اجتماعی و فرهنگی است.
- ادامه اعتراضات بازنشستگان؛ اعتراض به فقر، تورم و بیعدالتی
امروز یکشنبه، ۷ اردیبهشت، همچون یکشنبههای گذشته اعتراضات بازنشستگان در شهرهای مختلف ایران از اصفهان گرفته تا شوش و کرمانشاه و اهواز، ادامه داشت. بازنشستگان به خیابانها آمدند تا خشم و نارضایتی خود را از وضعیت وخیم معیشتی، عدم پرداخت معوقات، تورم افسارگسیخته و بیتوجهی مسئولان فریاد بزنند. این اعتراضات که با شعارهای تند و مطالبات صنفی و اجتماعی همراه بود، بار دیگر عمق بحران اقتصادی و اجتماعی در ایران را به تصویر کشید. در اصفهان، بازنشستگان فولاد و معدن با برگزاری راهپیمایی، نسبت به عدم پرداخت مطالبات معوقه خود و خلف وعدههای مسئولان اعتراض کردند. آنها با سر دادن شعارهایی، خواستار رسیدگی فوری به مشکلاتشان شدند. در شوش، بازنشستگان تأمین اجتماعی با تجمع اعتراضی، صدای اعتراض خود را علیه فقر، تورم، گرانی، فساد و چپاول بلند کردند. شعارهایی نظیر "از خوزستان تا گیلان، ننگ بر این مدیران!" و "زیر بار تورم پشت مردم شکسته" در این تجمع طنینانداز بود. در کرمانشاه، بازنشستگان مقابل سازمان تأمین اجتماعی تجمع کرده و خواستار آزادی معلمان و بازنشستگان زندانی شدند. آنها با در دست داشتن بنرهایی با شعار "مرگ بر ستمگران"، خواستار پایان دادن به سرکوب فعالان صنفی و اجتماعی شدند. اهواز نیز شاهد حضور اعتراضی بازنشستگان بود. معترضان اهوازی با شعار "حسین، حسین، شعارشون؛ دروغ و دزدی کارشون" به وضعیت نابسامان معیشتی خود اعتراض کردند و تأکید کردند که دیگر حاضر به تحمل گرسنگی برای سیر شدن مسئولان نیستند. همزمان بازنشستگان در برخی از شهرها با خانوادههای قربانیان حادثه بندرعباس اعلام همبستگی کرده و شعارهایی در محکومیت حوادث کارگری سر دادند. آنها خواستار مجازات عاملان این فجایع و بهبود وضعیت ایمنی و رفاهی کارگران شدند و تأکید کردند که معادن و بنادر به جای رونق اقتصادی، به قتلگاه کارگران تبدیل شدهاند.
- افزایش آمار قربانیان انفجار بندرعباس؛ ۲۵ کشته و بیش از هزار مجروح
با گذشت ۲۴ ساعت از وقوع انفجار در بندر اسکله بندرعباس آتشسوزی همچنان به طور کامل مهار نشده است، آخرین آمار کشتهها به ۲۵ نفر رسیده و شمار مجروحان هم به بیش از هزار نفر افزایش یافته است. وزارت بهداشت ایران در بندرعباس به دلیل احتمال انتشار گازهای خطرناک شرایط اضطرار آلودگی هوا اعلام کرده و چند رسانه بینالمللی، یکی از ترکیبات اصلی سوخت جامد موشک را عامل انفجار عنوان کردهاند. پیش از ظهر روز شنبه ۶ اردیهشت، انفجاری مهیب اسکله رجایی در شهر بندرعباس مرکز استان هرمزگان را لرزاند و حجم عظیمی از آتش و دود آسمان منطقه را فرا گرفت؛ آتش و دودی که با گذشت ۲۴ ساعت از وقوع انفجار همچنان مهار نشده است. شدت انفجار به حدی بود که تا چند ده متری آن، خودروها مچاله شد و شیشه ساختمانها فروریخت. افزایش شمار کشتهها به ۲۵ نفر رئیسکل دادگستری استان هرمزگان صبح امروز یکشنبه ۷ اردیبهشت ااز افزایش شمار کشتهشدگان انفجار مهیب اسکله رجایی در بندرعباس به ۲۵ نفر خبر داد. به گفته او تاکنون جنازه ۲۱ نفر به پزشکی قانونی منتقل شده و ده نفر از آنها احراز هویت شدهاند. تعداد کل مجروحان نیز به بیش از هزار نفر رسیده که حال ۲۱ نفر آنان وخیم گزارش شده است. بالغ بر ۸۰۰ مصدوم از مراکز درمانی مرخص شدهاند و شماری نیز جهت درمان به شهرستانهای اطراف از جمله شیراز و لارستان منتقل شدهاند. مقامهای دولتی به طور رسمی اعلام کردهاند شش نفر مفقود هستند، اما برخی رسانههای داخلی گزارش دادهاند که بسیاری از خانوادهها همچنان دنبال عزیزان خود میگردند. دولت در استان هرمزگان سه روز عزای عمومی اعلام کرده است و بسیاری از کاربران شبکههای اجتماعی با انتشار پست و استوریهایی حاوی تسلیت به ساکنان هرمزگان، بار دیگر «بیلیاقتی نهادهای حکومتی» را عامل اصلی این حادثه دانستهاند. آنها از جمله به حوادث مشابه سالهای اخیر از جمله سقوط کشتی سانچی، ریزش ساختمان پلاسکو در تهران و فروریخت ساختمان متروپل آبادان اشاره کردهاند. اعلام وضعیت اضطرار آلودگی هوا به دلیل انتشار گازهای خطرناک وزارت بهداشت ایران با اعلام شرایط اضطرار آلودگی هوا در بندرعباس از «احتمال انتشار آلایندههایی مانند آمونیاک، دیاکسید گوگرد و دیاکسید نیتروژن در سطح شهربندرعباس» خبر داده است. وزارت بهداشت، همچنین از مردم خواسته است تا در خانه بمانند و پنجرهها را بسته نگه دارند. همچنین استفاده از ماسکهای N95 و P2 توصیه شده و بر شستشوی صورت و پوشیدن لباسهای مقاوم نیز تاکید شده است. همزمانِ، فرماندار بندرعباس نیز اعلام کرده است براساس تصمیم شورای مدیریت استان، یکشنبه ۷ اردیبهشت تمامی مدارس این شهر تعطیل خواهد بود. وقوع این انفجار و انتشار آلودگی گسترده در بندرعباس باعث شده که علاوه بر مدارس، دانشگاهها و ادارات نیز تعطیل شوند. تداوم آتشسوزی و شنیدهشدن صدای انفجارهای جدید حسین ساجدی رییس سازمان مدیریت بحران ایران، صبح امروز یکشنبه در آخرین اظهارنظر خود اعلام کرده که «آتش محدوده اصلی تقریبا مهار شده است». فاطمه مهاجرانی سخنگوی دولت پزشکیان صبح یکشنبه گفت که بیشتر حجم آتشسوزی مهار شده و ماموران آتشنشانی در تلاش برای ۲۰ درصد آن هستند. با این حال خبرنگاران حاضر در محل، از جمله خبرنگار خبرگزاری ایسنا، از شنیده شدن صدای انفجارهای پیاپی تا ساعت سه بامداد یکشنبه خبر دادهاند که گفته شده ناشی از انفجار کانتینرهای دیگر در محل حریق بوده است. علاوه بر این برخی کاربران شبکههای اجتماعی با اشاره به تعداد نقاط درحال آتشسوزی و فاصله آنها از یکدیگر در اسکله رجایی، نسبت به غیرعمدی بودن این حادثه ابراز تردید کردهاند. تصاویرمنتشر شده توسط رسانههای داخلی ایران هواپیماهای حکومتی را نشان میدهد که برای مهار حریق بر فراز آسمان منطقه به پرواز درآمدهاند. همچنین تصاویری نیز در فضای مجازی منتشر شده که نشان میدهد کامیونها در حال انتقال خاک برای ایجاد خاکریز به منظور مهار آتشسوزی هستند. هشدار چین به شهروندانش در ایران سفارت چین در تهران صبح یکشنبه ۷ اردیبهشت، با اشاره به انفجار اسکله رجایی بندرعباس، در اطلاعیهای از شهروندان چینی مقیم ایران خواست از سفر به «نقاط خطرناک، حساس و مکانهای شلوغ» خودداری کنند. در این اطلاعیه که در سایت سفارت چین منتشر شده، آمده است که کنسولگری چین در بندرعباس بعد از انفجار «با نهادهای ایرانی برای بررسی وضعیت آسیبدیدگی شهروندان چینی تماس گرفت و از طرف ایرانی خواست تا به طور کامل امنیت جان و اموال اتباع چینی را تضمین کند.» گفته میشود حدود دو هزار تکنسین چینی در ایران، بهویژه مناطق جنوبی این کشور مشغول کار هستند. تاکنون مسئولان دولتی آماری از مصدومیت احتمالی شهروندان غیرایرانی ارائه ندادهاند. رسانههای خارجی؛ سوخت موشک عامل انفجار بوده است روزنامه نیویورکتایمز به نقل از یک منبع آگاه در سپاه پاسداران که نخواسته نامش فاش شود، گزارش داده که این انفجار ناشی از ماده «پرکلرات سدیم» بوده که یکی از ترکیبات اصلی سوخت جامد موشکها است. خبرگزاری آسوشیتدپرس هم به نقل از «شرکت امنیتی دریایی امبری»، «حمل نادرست محمولهای از سوخت جامد مورد استفاده در موشکهای بالستیک» دلیل احتمالی انفجار بندرعباس اعلام کرده است. بنا به این گزارش، این بندر در ماه مارس محمولهای از «سوخت موشکی پرکلرات سدیم» دریافت کرده بود. این سوخت بخشی از محمولهای بود که طبق گزارش فایننشال تایمز در ماه ژانویه، توسط دو کشتی از چین به ایران ارسال شده بود. مقامات ایرانی تاکنون به این گزارشها واکنشی نشان ندادهاند.
- پایان دور سوم مذاکرات ایران و آمریکا؛ تهران همچنان «محتاطانه خوشبین» است
وزیر خارجه ایران همراه همتای عمانیاش/ عکس از رویترز سومین دور مذاکرات بین ایران و آمریکا در مسقط، پایتخت عمان، برگزار شد. این مذاکرات که برای سومین شنبه پیاپی بین دو کشور انجام صورت میگیرد، با حضور هیئتهایی از هر دو طرف پیگیری شد. نکته قابل توجه در این دور از مذاکرات، حضور گروههای فنی و کارشناسی از ایران و آمریکا بود. هیئت ایرانی را در این مذاکرات، طبق روال دو هفته قبل، عباس عراقچی، وزیر خارجه ایران، رهبری میکرد. همچنین، مجید تختروانچی و کاظم غریبآبادی، معاونان وزارت خارجه ایران، سرپرستی گروههای کارشناسی ایران را بر عهده داشتند. بر اساس گزارش العربیه دور سوم مذاکرات حدود ۹ ساعت به طول انجامیده است. در ترکیب گروه ایرانی، متخصصانی در زمینه رفع تحریم، از جمله کارشناسان اقتصادی، بانکی و کارشناسان مرتبط با حوزه هستهای و تعامل با آژانس بینالمللی انرژی اتمی نیز حضور داشتند. در مقابل، ریاست هیئت آمریکایی را استیو ویتکاف، نماینده ویژه دونالد ترامپ در امور خاورمیانه و شمال آفریقا، بر عهده داشت. مایکل آنتون، مدیر برنامهریزی سیاستگذاری وزارت خارجه آمریکا، رئیس تیم کارشناسی آمریکا بود. به روال دو هفته گذشته، مقامات جمهوری اسلامی و نیز رسانههای حکومتی ایران اصرار داشتند که مذاکرات «غیرمستقیم» و با میانجیگری وزیر خارجه عمان است. پیش از آغاز مذاکرات، دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، با تأکید بر دنبال کردن یک «توافق ساده» با ایران، هدف اصلی کشورش را جلوگیری از دستیابی جمهوری اسلامی به سلاح هستهای عنوان کرد. او همچنین از پیشرفت خوب مذاکرات و تمایل ایران برای رسیدن به توافق سخن گفت. علی خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی، در سخنانی که به نظر میرسید ناظر بر فضای حاکم بر مذاکرات باشد، با اشاره به روایتی تاریخی، به طرفدارانش هشدار داده بود که «از اعتراض بیخودِ عجله و تحلیلهای غلط» خودداری کنند. او همچنین به موضوع بحثبرانگیز صلح امام دوم شیعیان با معاویه خلیفه اموی اشاره کرده بود که با توجه به حساسیت مقطع زمانی و وجود دیدگاههای مختلف در داخل ایران نسبت به مذاکرات، قابل تامل به نظر میرسید. در جریان مذاکرات، طرفین به تبادل نظرات خود در مورد چگونگی پایان موثر تحریمها و اعتمادسازی درباره ماهیت صلحآمیز برنامه هستهای ایران پرداختند. سخنگوی وزارت خارجه ایران مدعی شد که برنامههای دفاعی و موشکی ایران در این مذاکرات مورد بحث قرار نگرفت. هیئت ایرانی در مسقط پایتخت عمان دور چهارم مذاکرات شنبه آینده پس از پایان مذاکرات، بدر بوسعیدی، وزیر خارجه عمان، از ادامه مذاکرات در روز شنبه هفته آینده خبر داد. عباس عراقچی، وزیر خارجه ایران، مذاکرات این دور را جدیتر از گذشته توصیف کرد و ابراز امیدواری کرد که «با توجه به جدیت طرفین»، امکان پیشرفت در مذاکرات وجود داشته باشد. بر اساس گزارشها، دور بعدی مذاکرات نیز قرار است در مسقط و با حضور عباس عراقچی و استیو ویتکاف برگزار شود. عراقچی هم چنین گفته که در دور بعدی مذاکرات، کارشناسانی از سازمان انرژی اتمی ایران نیز حضور خواهند داشت؛ کسانی که انتظار میرفت در همین دور نیز حضور داشته باشند. وزیر خارجه ایران بار دیگر اعلام کرد که به شدت محتاطانه نسبت به پیشرفت مذاکرات خوشبین است. او هفته گذشته نیز در جریان سفری به چین گفته بود که نسبت به مذاکرات با آمریکا « خوشبینی محتاطانه » دارد. او اما در عین حال گفت که هنوز اختلافاتی جدی بین دو طرف وجود دارد. ایران گفته است که مذاکرات منحصرا بر موضوع برنامه اتمی و رفع تحریمها متمرکز بوده و بحث تسلیحات موشکی تهران در آن مطرح نشده است. در حاشیه این رویدادها، تحولات دیگری نیز قابل توجه بود. رسانههای ایران گزارشهایی از بهبود شاخص بورس تهران و افزایش ارزش تومان همزمان با برگزاری مذاکرات منتشر کردند. از سوی دیگر روزنامه کیهان، نزدیک به جناحهای تندرو حکومت ایران، با انتشار یادداشتی، نگاهی انتقادی به مذاکرات داشت و سوالاتی را درباره اهداف واقعی طرف آمریکایی مطرح کرده است. در مقابل، برخی دیپلماتهای غربی و منطقه، روند پیشرفت مذاکرات را سریعتر از حد انتظار ارزیابی کردهاند.
- در مواجهه با فرادستان، زنان کرد خود سخن می گویند
سارا پریزاد علیرغم رویت ناپذیری کنشگری زنان کرد در مواجهه با فرادستی- تا زمان خیزش ژن، ژیان آزادی- تجربە زنان کرد در کردستان ایران، حاکی از مبارزە مستمر آنان در میدانی است کە رویکردهای فرادستانە را برنتافتە و تلاش کردە است تا با رد رویکردهای مرکزگرایانە و نیز رویکردهای برخاستە از مردسالاری نهفتە در ناسیونالیسم، از زنانگی، امر تنانە و مشکلات خود سخن بگوید. این مبارزە، صرفا متعاقب خیزش ژن، ژیان آزادی، رویت پذیر شدە است، با این وجود، نگاههای فرادستانە در تلاش برای نادیدە گرفتن این مبارزە هستند. برگزاری باشکوه جشنهای نوروزِ امسال در کردستان ، همراه با رقص و پایکوبی زنان و مردان در کناریکدیگر، بار دیگراین پرسش را مطرح میکند کە آیا مسئلهی حجاب اجباری، که در سالهای اخیر به یکی از محورهای اصلی مبارزات زنان علیه جمهوری اسلامی ایران در مرکز تبدیل شده است، در کردستان نیز به همان اندازه مسئلهای زنانه محسوب میشود؟ در پاسخ بە این سوال، میتوان بە دو نوع واکنش متفاوت از سوی گروههایی که نسبت به زنان کرد در موقعیت فرادستانهتری قرار دارند و در نتیجه، دسترسی بیشتری به تریبونهای عمومی دارند، اشارە نمود: نخست، زنان مرکزگرا که خود به دو دسته تقسیم میشوند: گروهی کە بدون توجه به تفاوتهای عمیق اجتماعی، فرهنگی و سیاسی میان مناطق مختلف در ایران، مسائل زنان مرکز را به تمامی زنان در ایران تعمیم میدهند. در این رویکرد، حجاب همانطورکه دغدغهی اصلی یک زن فارس در تهران است، باید به عنوان دغدغهی اصلی زنان سایر مناطق نیز تلقی شود. این نگاه، زنان مناطق دیگر را از پرداختن به مسائل خاص خود باز میدارد و گفتمان آنان را به حاشیه میراند. گروه دیگر، با همان رویکرد مرکزگرایانە، اما از منظری متفاوت، زنان مناطق حاشیه را در وضعیتی بهمراتب اسفبارتر از زنان مرکز تصور میکنند. آنان زنان این مناطق را قربانیانی مطیع در برابر مردانی خشن میبینند که بیش از همه بامسئلهی قتلهای ناموسی روبهرو هستندو رسالت انقلابی خود را در نجات و آگاهیبخشی به آنان تعریف میکنند. در این دیدگاه، زنان کرد نه بهعنوان فاعلان اجتماعی، بلکه بهعنوان سوژههایی منفعل دیده میشوند که باید از بیرون نجات داده شوند. چنین رویکردهای قیممآبانه، خواسته یا ناخواسته، در جهت تقویت سیاستهای استعمارگرایانهی مرکز برای تحکیم حضور خود در منطقه عمل میکند. در سوی دیگر، در خود جامعهی کردستان نیز بامردانی مواجه هستیم که نقش سخنگوی زنان را برای خود قائل شدهاند. آنها باتقلیل مسئلهی زنان به موضوع حجاب اجباری، چنین استدلال میکنندکه چون حجاب هیچگاه مسئلهی زنان کرد نبوده است، پس آنان با مشکلاتی متفاوت از مردان کرد نیز روبهرو نیستند. واقعیت این است که شرایط اجتماعی، اقتصادی و جغرافیایی کردستان مانع از آن بوده که مانندشهرهای مرکزی ایران، دیوار بلندی میان فضای درون خانه و بیرون از آن شکل بگیرد. در نتیجه، پوشش زنان در بیرون و داخل خانه تفاوت چندانی با یکدیگر نداشته است. در مقابل، در مرکز، زنان طی فرایند اینهمانی شدن با فضای اندرونی، در فضای بیرون بسیار پوشیدهتر ظاهر میشدند یا حتی در بسیاری موارد به کلی حذف میشدند. با روی کارآمدن جمهوری اسلامی و تقویت ایدئولوژی اسلام سیاسی، این وضعیت تشدید شد و بە گفتە نیکی کدی، حجاب بە عنوان خاکریز نخست جمهوری اسلامی ایران درآمد. از همین رو مبارزهی زنان مرکز علیه حجاب ، تلاشی برای مقابله با یک سرکوب فرهنگی-سیاسی بود. اما چنین تاریخی از حجاب را نمیتوان برای کردستان متصور شد، زیرا اساساً تا پیش از جمهوری اسلامی، حجاب به شکل امروزیاش در کردستان رایج نبود. اما آیا از این میتوان نتیجه گرفت که زنان کرد مسئلهای متفاوت از مردان ندارند؟ این ادعایی که برخی از مردان کرد مطرح میکنند، در واقع تکرار همان رویکرد زنان مرکز نسبت به مسئلهی زنان کرد است: یعنی نادیده گرفتن تفاوتها و تعمیم مسائل زنان مرکز به سایر زنان. چنین نگاهی، چالشهای زنان کرد را کم اهمیت جلوه داده و آنها را به حاشیه میراند. این بحث ما را بااین نکته روبرو میکند که مسائل زنان کرد، بهعنوان زنانی که در موقعیتهای حاشیهای قرار دارند، چگونه بازتعریف میشود؟ چه کسانی و باچه رویکردی این مسائل را بیان می کنند؟ و مهمتر از همه، خود زنان کرد تا چه اندازه فرصت و فضایی برای سخن گفتن از مسائل خویش دارند؟ این مباحث یادآور مقالهی معروف فیلسوف هندی گایاتری چاکراورتیا سپیواک با عنوان « آیا زیردستان میتوانند سخن بگویند؟» است. اسپیواک در این مقاله نشان میدهدکه چگونه صدای فرودستان توسط گفتمانهای غالب تحریف میشود و این گفتمانها روایت خود را بر آنان تحمیل میکنند. به عقیدهی او، فرودستان یاشنیده نمیشوند یا صدایشان به شیوهای که با منافع قدرتهای مسلط همخوانی داشته باشد، بازتولید میشود. او به عنوان نمونه، به سنت ساتی (سوزاندن بیوهها پس از مرگ همسر) در هند اشاره میکند و نشان میدهد که چگونه این رسم توسط گفتمان استعماری بریتانیا بهعنوان سنتی وحشیانه و شرقی تعریف شد و به ابزاری برای توجیه برتری تمدنی استعمارگران بدل گشت. در مقابل، ناسیونالیستهای هندی، در واکنش به استعمار، این سنت را بخشی از فرهنگ خود قلمداد کردند و آن را نادیده گرفتند. در این میان، صدای خود زنان هندی کاملاً به حاشیه رانده شد و ناشنیده ماند. نمونهی مشابه این وضعیت را میتوان در رابطه با ناقص سازی اندام تناسلی زنان در کشورهای غرب آفریقاکه مستعمرهی فرانسه بودند، مشاهده کرد. فرانسه این عمل را نشانهای از "وحشیگری" مردم آفریقا دانسته و استعمار را توجیهی برای "نجات" زنان آفریقایی میدانست. در مقابل، برخی نیروهای ناسیونالیست، این عمل را بخشی از سنت خود دانسته و حتی در برخی موارد آن را بهعنوان سمبلی برای مبارزهی ضد استعماری خود تعریف کردند. وضعیتی که تا اندازهای در مورد مسئلهی حجاب در کشورهای مستعمرهی بریتانیا و فرانسه نیز صادق بود: استعمارگران، کشف حجاب را بهعنوان نشانهی آزادی زنان تبلیغ میکردند، در حالیکه نیروهای ضد استعماری، بهویژه جنبشهای اسلامگرا، حجاب را به نمادی از مقاومت در برابر استعمار تبدیل کردند، بدون آنکه به حق انتخاب زنان در این میان توجهی شود. اسپیواک معتقد است که: آگاهی از ساختارهای قدرت و گفتمانهای حاکم میتواند به فرودستان کمک کند تا صدایشان شنیده شود. درسالهای اخیر، زنان بسیاری در کردستان ایران (روژهلات) تلاش کردهاند تا دیدگاههای استعماری و تقلیلگرایانهی گروههای فرادست را به چالش بکشند و مسائل مربوط به خود را آنگونه که هست بیان کنند. برای مثال در رابطه باقتلهای ناموسی، رویکرد مرکزگرایانه تلاش داشت تمامی قتلهای زنان در کردستان را "ناموسی" قلمدادکند. این رویکرد، ناخواسته گفتمان تحقیرآمیز مرکز علیه مناطق حاشیهای را تأییدمیکردکه آنها را جوامعی "قبیلهای" و "پیشامدرن" میدانست. اما افزایش حساسیت عمومی به خشونت علیه زنان در سراسر ایران نشان داد که نه تنها میزان قتلها در کردستان نسبت به سایر مناطق بیشتر نیست، بلکه قتلهای ناموسی نیز محدود به کردستان نمیشود .در مورد ناقصسازی اندام تناسلی زنان، زنان روژهلات تجربهی موفقی داشتند. تا چند دهه قبل، این عمل اگر چە در برخی از مناطق کردستان انجام میشد و بهانهای را برای تحقیر کردستان از سوی مرکز فراهم می نمود همزمان با آن، برخی از ناسیونالیستهای کرد در واکنش به این تحقیر، مسئله را کتمان میکردند، اما زنان کرد، بە عنوان بخشی از مبارزە خود، طی تلاشی مستمر، باتشکیل کارگروههایی در روستاهای دور دست کردستان، به آگاهیبخشی در این زمینه پرداختند و موفق شدند این عمل را در بسیاری از مناطق ریشهکن کنند. این نمونهها نشان میدهدکه زنان کرد میتوانند روایت مستقل خود را شکل دهند و مسائلشان را از حاشیه به متن بیاورند، و خود سخنگوی خود باشند. .












