انتخابات اسرائیل در سایه جنگ با ایران و تحولات منطقهای
- Jun 12
- 4 min read
اعلام نامزدی دوباره بنیامین نتانیاهو در حالی صورت میگیرد که اسرائیل همچنان با پیامدهای جنگ با ایران، شکافهای سیاسی داخلی و فشارهای بینالمللی روبهرو است. اگرچه حزب لیکود بر تداوم رهبری او تأکید دارد، اما نظرسنجیها از فرسایش حمایت عمومی حکایت دارند. همزمان، فاصلهگرفتن نسبی دونالد ترامپ از نتانیاهو نشان میدهد که حتی در واشنگتن نیز اجماع پیشین درباره او تضعیف شده است. در چنین شرایطی، انتخابات پیش رو صرفاً رقابتی حزبی نیست، بلکه همهپرسی غیررسمی درباره میراث جنگ، امنیت و آینده سیاسی اسرائیل به شمار میرود.
در حالی که خاورمیانه همچنان از تبعات جنگ مستقیم میان اسرائیل، ایالات متحده و ایران در سال ۲۰۲۶ با تنشهای شدید مواجە است، حزب لیکود به رهبری بنیامین نتانیاهو اعلام نمودە است که نخستوزیر اسرائیل در انتخابات آتی شرکت خواهد کرد.
این تصمیم پس از آن اعلام شد که دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، در اظهاراتی تردیدهایی درباره ادامه فعالیت سیاسی نتانیاهو ابراز کرد.
این رویدادها در بستری از تنشهای امنیتی، چالشهای سیاسی داخلی اسرائیل و تحولات ژئوپلیتیک گسترده منطقه رخ میدهد.
زمینه جنگ ایران و اسرائیل: از عملیات مشترک تا آتشبس شکننده
جنگ ۲۰۲۶ میان اسرائیل و ایران، با دخالت مستقیم ایالات متحده آمریکا، یکی از مهمترین تحولات منطقهای دهه اخیر بوده است.
عملیات خشم حماسی، در ۲۸ فوریه ۲۰۲۶ با حملات گسترده هوایی مشترک آمریکا و اسرائیل آغاز شد که اهداف نظامی، تأسیسات هستهای و مراکز فرماندهی ایران را هدف قرار داد.
این حملات منجر به کشته شدن آیتالله علی خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی ایران، و تعدادی از مقامات ارشد این کشور شد و موجی از حملات موشکی و پهپادی ایران را به دنبال داشت.
اسرائیل و آمریکا این عملیات را پاسخی ضروری به تهدیدات هستهای و فعالیت نیروهای نیابتی ایران مانند حزبالله لبنان و حوثیهای یمن توصیف کردند. در مقابل، ایران آن را تجاوزی تمامعیار خواند که هزاران غیرنظامی را کشته و میلیونها نفر را آواره کرد.
درگیریها به سرعت به لبنان کشیده شد و اسرائیل عملیات زمینی در جنوب لبنان را از سر گرفت. اختلال در تنگه هرمز نیز باعث شوک انرژی جهانی شد و قیمت نفت را به شدت افزایش داد.
پس از هفتهها درگیری شدید، آتشبس دو هفتهای در اوایل آوریل با میانجیگری برقرار شد، اما شکننده ماند. حملات پراکنده ادامه یافت و مذاکرات صلح با تهران تحت فشار ترامپ، با چالشهایی همراه بود.
نتانیاهو این جنگ را فرصتی برای نابودی تهدید وجودی ایران دانست، در حالی که منتقدان او را متهم به طولانی کردن درگیریها برای حفظ قدرت میکنند.
ترامپ، نتانیاهو و روابط پرنوسان
روابط میان دونالد ترامپ و بنیامین نتانیاهو، علیرغم نزدیکی تاریخی، در ماههای اخیر تنشهایی را تجربه کرده است. ترامپ که در فوریه ۲۰۲۶ جنگ با ایران را همراه نتانیاهو آغاز کرد، اخیرا در مصاحبهای با خبرنگار آیبیسی نیوز گفته بود که مطمئن نیست که نخست وزیر اسرائیل دوباره نامزد شود.
این اظهارات بلافاصله واکنش حزب لیکود را برانگیخت که در بیانیهای کوتاه اعلام کرد نتانیاهو در انتخابات شرکت خواهد کرد و «با اراده الهی» پیروز میشود.
ترامپ نتانیاهو را نخستوزیر زمان جنگ نامیده و بر لزوم پایان سریع درگیریها تاکید کرده است. با این حال، گزارشهایی از مکالمات تند تلفنی وجود دارد که در یکی از آنها ترامپ نتانیاهو را دیوانه خطاب کرده بود.
ترامپ همچنین خواستار عفو نتانیاهو در پروندههای فساد شده و در عین حال از اسرائیل خواسته اقدامات نظامی در لبنان را محدود کند تا مذاکرات با تهران تسهیل شود. این تنشها نشاندهنده تعارض میان اولویتهای امنیتی اسرائیل و اهداف دیپلماتیک واشنگتن است.
چالشهای داخلی نتانیاهو و نظرسنجیها و اعتراضات
نتانیاهو که طولانیترین دورە نخستوزیری در تاریخ اسرائیل را تاکنون در دست داشتە است، با چالشهای جدی داخلی روبرو بوده است. نظرسنجی مؤسسه دموکراسی اسرائیل در ۹ ژوئن نشان میدهد ۶۱ درصد از اسرائیلیها معتقدند او نباید دوباره نامزد شود.
ائتلاف راستگرای او پس از حمله حماس در ۷ اکتبر ۲۰۲۳، که بزرگترین شکست امنیتی اسرائیل محسوب میشود، تحت فشار شدید بوده است.
جنگهای متوالی در غزه، لبنان و ایران، اقتصاد اسرائیل را تحت تأثیر قرار داده و اعتراضات گستردهای را برانگیخته است.
با این وجود، نظرسنجیها نشان میدهند کە ائتلاف مخالفان نیز بدون حمایت احزاب عربی این کشور نمیتواند اکثریت پارلمانی کسب کند و برخی رهبران مخالف چنین ائتلافی را رد کردهاند. انتخابات باید تا اکتبر برگزار شود و نتانیاهو همچنان کنترل حزب لیکود را در دست دارد.
تحولات اخیر منطقه: از لبنان تا تنگه هرمز
جنگ با ایران ابعاد منطقهای گستردهای یافته است. حملات اسرائیل به اهداف حزبالله در لبنان ادامه دارد. در خلیج فارس، حملات تلافیجویانه ایران به پایگاههای آمریکایی و اختلال در تردد دریایی باعث نگرانیهای اقتصادی جهانی شده است.
بازارهای خلیج فارس تحت تأثیر قرار گرفته و اقتصادهایی مانند آلمان از شوک انرژی ایران آسیب دیدهاند.
ایران با وجود خسارات سنگین، همچنان از طریق نیروهای نیابتی خود نفوذ دارد. آتشبسهای موقت نتوانسته ثبات پایدار ایجاد کند و خطر درگیریهای جدید، از جمله حملات به تأسیسات هستهای باقیمانده، وجود دارد. ایالات متحده تلاش کرده نقش میانجی را ایفا کند، اما فشار بر اسرائیل برای مهار عملیات نظامی، روابط دوجانبه را پیچیده کرده است.
چشمانداز سیاسی اسرائیل در دوران پساجنگ
تصمیم نتانیاهو برای رقابت مجدد در این برهه حساس، نشاندهنده عزم او برای ادامه رهبری در دوران بازسازی و تحولات امنیتی است.
حامیان او استدلال میکنند که تجربه او در مدیریت جنگ با ایران، او را به گزینهای ضروری تبدیل کرده است، اما منتقدان بر شکستهای امنیتی پیشین، هزینههای انسانی و اقتصادی جنگها، و اتهامات فساد تاکید دارند.
در سطح منطقهای، پایان جنگ ایران میتواند فرصتی را برای بازنگری در معادلات قدرت ایجاد کند. عادیسازی روابط اسرائیل با کشورهای عربی، که پیش از جنگ پیشرفت کرده بود، اکنون با تردیدهایی مواجه است.
در این میان نقش آمریکا به عنوان ضامن امنیت اسرائیل نیز، به ویژه با توجه به اولویتهای ترامپ در مذاکرات با تهران تحت بررسی دقیق قرار گرفته است.
سیاست اسرائیل در میانه بحران
در وهلە کنونی، نتانیاهو با اعلام نامزدی مجدد، خود را در مرکز طوفان سیاسی و نظامی قرار داده است. جنگ با ایران نه تنها معادله قدرت در خاورمیانه را تغییر داده است، بلکه سیاست داخلی اسرائیل را نیز دگرگون کرده. ترامپ با تردیدهایش، ناخواسته بر اهمیت این انتخابات افزوده است.
آینده منطقه به نتیجه انتخابات اسرائیل، موفقیت مذاکرات صلح و توانایی طرفها در مدیریت تنشهای باقیمانده بستگی دارد.
در حالی که جهان منتظر انتخابات اکتبر است، خاورمیانه همچنان در آستانه تحولات جدید قرار دارد. نتانیاهو امیدوار است که دستاوردهای نظامیاش در برابر ایران، او را به پیروزی دیگری برساند، اما افکار عمومی اسرائیل و فشارهای بینالمللی، چالشهای بزرگی پیش روی او قرار دادهاند
