تخلیه پنهانی اردوگاه الهول پس از عقب‌نشینی کردها

تخلیه شتابان اردوگاه الهول پس از انتقال کنترل به نیروهای دولت انتقالی دمشق، نشانه فروپاشی سازوکار مهار داعش در شمال شرق سوریه است. خروج خانواده‌ها نه بازپروری، بلکه جابه‌جایی خطر را رقم می‌زند و احتمال پیوند دوباره شبکه‌های جهادی را افزایش می‌دهد. همزمان، انتقال زندانیان به عراق بیانگر بی‌اعتمادی آمریکا به نظم جدید دمشق و زمینه‌ساز بازتعریف حضور نظامی واشنگتن در سوریه، طی ماه‌های آینده با پیامدهای امنیتی گسترده خواهد بود.

با بە دست گرفتن کنترل اردوگاەهای وابستە به گروه دولت اسلامی، داعش توسط نیروهای جهادی دولت انتقالی دمشق، خانواده‌های جنگجویان خارجی، اردوگاه را ترک کردەاند.

اردوگاه الهول کە در منطقه‌ای بیابانی در استان حسکه قرار دارد، محل نگهداری خانواده‌های وابسته به گروه «داعش» بود و پیش‌تر تحت کنترل نیروهای سوریه دموکراتیک قرار داشت. اکنون پس از حمله نیروهای دولت انتقالی دمشق به مناطق شمال و شرق سوریه و عقب‌نشینی کردها، این اردوگاه بە دست نیروهای دمشق افتادە و خانوادەهای ساکن در آن به صورت گسترده اردوگاه را ترک کردەاند.

در اردوگاه بزرگ الهول با ٢۴٠٠٠ نفر جمعیت، در بخش موسوم به ضمیمه، حدود ۶٣٠٠ نفر از زنان و کودکان اتباع خارجی از ۴٠ ملیت نگهداری می‌شدند.

طبق اظهارات یک منبع که مایل بە افشای هویت خود نبود، اکنون تنها ٢٠ خانواده در این اردوگاه باقی ماندەاند.

منابع بشردوستانه دیگر نیز تأیید کردند که این محل اکنون تقریباً «خالی» است و جمعیت اردوگاه به‌شدت کاهش یافته است. یک سازمان غیردولتی اعلام کرد:

به‌دلیل این خروج‌ها و همچنین آسیب دیدن و غارت شدن مراکز ما، نتوانسته‌ایم برنامه‌های خود را به‌طور قابل توجه از سر بگیریم.

خبرگزاری فرانسه بر اساس اظهارات یک شاهد عینی نوشت، پس از تسلط نیروهای دولتی، مردان مسلح، زنان محجبه را با خودرو از اردوگاه خارج کردەاند. یک مرد لبنانی با حفظ هویت خود به خبرگزاری فرانسه گفت با چشم‌پوشی نیروهای دولتی چهار نفر از اعضای خانواده‌اش به همراه دیگر بستگان جنگجویان داعش توانستەاند اردوگاە را ترک کنند.

یک منبع دیگر نیز تائید کرده است که برخی خانواده‌ها به‌صورت مخفیانه به ادلب و دیگر استان‌های سوریه منتقل شده‌اند که شمار زیادی از جهادگران خارجی (تحت حمایت ترکیه) در آن استقرار یافتەاند.

ابومحمد، شهروند ۳۵ ساله ساکن اردوگاه گفت که تنها چند روز پس از خروج نیروهای کرد زنان و کودکان بخش خارجی‌ها به‌صورت گسترده شروع به ترک اردوگاه کردند.

تصاویر مشاهده شده توسط خبرگزاری فرانسه خیابان‌های بخش بازار اردوگاه را ـ که معمولاً بسیار شلوغ بود ـ تقریباً خالی نشان می‌دهد.

عقب‌نشینی کردها از مناطق عرب‌نشین، پس از حمله نیروهای دولت انتقالی دمشق، نگرانی‌هایی را در رابطه با زندانیان داعش افزایش داده است.

با تغییرات روی دادە در شمال شرق سوریه و گسترش قدرت احمد الشرع در شرق فرات، امریکا روند انتقال زندانیان داعش را به عراق کلید زده است.

سنتکام این مأموریت را در ٢١ ژانویه با انتقال ۱۵۰ جنگجوی داعش که در یک مرکز بازداشت در حسکه سوریه نگهداری می شدند، به محلی امن در عراق آغاز کرد.

اگر چه فرماندهی مرکزی ایالات متحده آمریکا، سنتکام، این انتقال را با هدف جلوگیری از فرار اعضاء داعش و پیوستن دوباره آنها به صفوف جنگ اعلام کردە است،اما ناظران بیشتر عدم اعتماد واشنگتن به احمد الشرع را عامل اصلی این اقدام می‌دانند.

به باور آنها ممکن است با سپردن زندانیان داعش به احمد الشرع، نیروهایی جهادی که با او همسو هستند، بار دیگر سازماندهی و فعال شوند.

در همین بارە، واشنگتن‌پست به نقل از منابع مطلع نوشتە است، ارتش ایالات متحده آمریکا تقریباً روند انتقال ٦ تا ٧ هزار مظنون به عضویت در گروه «دولت اسلامی» (داعش) به دولت عراق را به پایان رسانده است. تخلیه زندانیان داعشی از سوریه زمینه خروج بخشی زیاد و حتی تمامی نیروهای آمریکایی را از سوریه در ماه‌های آینده فراهم می‌کند.

اکنون پس از هفتەها ابهام و نگرانی در مورد ساکنان اردوگاه الهول، دیلی میل گزارش داده است همسران اعضای دولت اسلامی که هم‌اکنون در اردوگاه‌های شمال سوریه نگهداری می‌شوند، برای بازگشت به خانه، درخواست پاسپورت استرالیایی داده‌اند.

بر اساس این گزارش حداقل ده زن و کودک اخیراً توانستەاند با وزارت امور خارجه و تجارت استرالیا ارتباط برقرار کردە و درخواست پاسپورت استرالیایی دهند.

یک منبع ارشد دولتی هشدار داده است که اعطای پاسپورت به همسران اعضای داعش می‌تواند استرالیایی‌ها را در معرض خطر امنیتی مضر قرار دهد، چرا که اردوگاه‌های سوریه کانون‌های بالقوه افراط‌گرایی هستند.

با این حال، دولت فدرال هفته گذشته اعلام کرد که این افراد همچنان می‌توانند با وسایل شخصی خود به استرالیا بازگردند، بدون اینکه کمک یا حمایت رسمی دریافت کنند.

در ماه سپتامبر، دو زن و چهار کودک پس از فرار از اردوگاه الهول با خروج از سوریه از طریق لبنان به استرالیا بازگشتند.

در عین حال، کشورهای روسیه، قفقاز، آسیای مرکزی و اروپایی از بازگرداندن اتباع خود از این اردوگاه‌ها خودداری کرده‌اند.