ترامپ سناریوی حمله محدود به ایران را بررسی میکند و گزینه اقدام گستردهتر را باز میگذارد
- Feb 23
- 4 min read
گزارش نیویورک تایمز نشان میدهد سیاست جمهوری اسلامی ایرانِ و دولت ترامپ در میانە تداوم دیپلماسی تحت فشار و گزینه نظامی در نوسان است. تمرکز بیسابقه نیروهای آمریکایی در منطقه، همراه با گفتوگوهای دقیقه نودی ژنو، نشاندهنده راهبردی است که بر اجبار از موضع قدرت تکیه دارد. با این حال، تردیدهای داخلی در واشنگتن و پیچیدگی هدف ایران، احتمال عبور سریع از حمله محدود به سناریوی تقابل گستردهتر را همچنان باز نگه داشته است.
بر اساس گزارشی که روزنامه نیویورک تایمز منتشر کرده است، دونالد ترامپ، رئیسجمهور ایالات متحده آمریکا، به مشاوران ارشد خود اعلام کرده است در صورتیکە مسیر دیپلماسی یا اجرای یک حمله محدود و هدفمند آمریکا نتواند ایران را وادار کند از برنامه هستهای خود دست بکشد، او گزینه انجام حملهای بسیار گستردهتر را در ماههای آینده بررسی خواهد کرد.
هدف این حمله میتواند تضعیف ساختار حاکمیت در ایران و کنار زدن رهبران جمهوری اسلامی از قدرت باشد.
این گزارش در حالی منتشر شده است که مذاکرهکنندگان ارشد ایران و ایالات متحده آمریکا قرار است روز پنجشنبه دیدار کنند.
مقامهای آمریکایی این گفتوگوها را آخرین تلاش جدی برای جلوگیری از درگیری نظامی توصیف کردهاند.
با این حال، نیویورک تایمز مینویسد ترامپ همزمان در حال سنجش گزینههای نظامی است و خود را برای شکست احتمالی مذاکرات آماده میکند.
به گفته منابعی که در جریان رایزنیهای داخلی دولت آمریکا قرار دارند، ترامپ در حال حاضر تمایل بیشتری به اجرای یک حمله محدود در روزهای آینده دارد.
هدف اصلی این حمله، ارسال پیامی قاطع به تهران و نشان دادن این موضوع است که ایران باید از توانایی تولید سلاح هستهای صرفنظر کند.
منابع آگاه گفتهاند اهداف احتمالی این اقدام نظامی میتواند شامل مقرهای سپاه پاسداران انقلاب اسلامی، برخی تأسیسات هستهای و بخشهایی از برنامه موشکی بالستیک ایران باشد.
ترامپ به مشاوران خود گفته است اگر این حمله محدود نتواند ایران را به پذیرش خواستههای واشنگتن وادار کند، احتمال اجرای حملهای گستردهتر در ادامه سال همچنان وجود خواهد داشت.
با این حال، حتی در داخل دولت آمریکا نیز تردیدهای جدی درباره امکان تحقق چنین هدفی صرفاً از طریق حملات هوایی مطرح شده است. برخی مقامهای نظامی هشدار دادهاند که تغییر توازن قدرت در ایران از راه حمله نظامی، بسیار پیچیدهتر از آن است که با بمباران محدود یا حتی گسترده محقق شود.
در بخش دیگری از این گزارش، نیویورک تایمز گزارش داده است که همزمان با این بحثها، پیشنهاد تازهای در حال بررسی است که میتواند راهی برای خروج از بحران ایجاد کند.
این پیشنهاد، که گفته میشود با ابتکار رافائل گروسی، مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی، مطرح شده است، اجازه میدهد ایران یک برنامه بسیار محدود غنیسازی اورانیوم را صرفاً برای اهداف پزشکی و درمانی حفظ کند.
بر اساس این طرح، ایران میتواند مقدار اندکی سوخت هستهای برای تولید ایزوتوپهای پزشکی تولید کند که تهران سالهاست آن را در راکتور تحقیقاتی تهران انجام میدهد.
در صورت اجرای این پیشنهاد، ایران میتواند ادعا کند اصل غنیسازی را حفظ کرده است، در حالی که ایالات متحده میتواند اعلام کند زیرساختهای لازم برای تولید سلاح هستهای عملاً تعطیل شدهاند.
با این حال، هنوز مشخص نیست آیا تهران حاضر است برنامه گسترده و پرهزینه هستهای خود را به چنین سطح محدودی کاهش دهد یا خیر.
از سوی دیگر، موضع رسمی ترامپ همچنان بر «غنیسازی صفر» تأکید دارد. ستیو ویتکوف، نماینده ویژه رئیسجمهور آمریکا، در مصاحبهای با شبکه فاکس نیوز گفته است دستور روشن ترامپ به تیم مذاکرهکننده این است که تنها توافق قابل قبول، توافقی است که ایران را به توقف کامل غنیسازی ملزم کند. این موضع با اظهارات اخیر عباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران، در تضاد مستقیم قرار دارد.
عراقچی در گفتوگو با شبکه سیبیاس تأکید کرده است ایران حاضر نیست از «حق» خود برای تولید سوخت هستهای طبق معاهده منع گسترش سلاحهای هستهای چشمپوشی کند.
نیویورک تایمز همچنین اضافە می نماید کە تصمیم نهایی ترامپ درباره حمله نظامی، منوط بە این امر است که آیا دو طرف میتوانند به نوعی سازش حفظآبرو دست پیدا کنند یا خیر؛ تا جاییکە که هر یک بتواند آن را بهعنوان پیروزی کامل به افکار عمومی داخلی خود عرضه کند. در غیر این صورت، احتمال حمله نظامی آمریکا به ایران بهطور جدی افزایش خواهد یافت.
در همین حال، ایالات متحده بزرگترین تمرکز نظامی خود در منطقه از زمان آمادهسازی برای حمله به عراق در سال ۲۰۰۳ را شکل داده است.
دو ناو هواپیمابر، دهها جنگنده، بمبافکن، هواپیمای سوخترسان و سامانههای پدافند موشکی در اطراف ایران مستقر شدهاند. مقامهای آمریکایی این آرایش نظامی را بخشی از راهبرد فشار حداکثری برای تأثیرگذاری بر مذاکرات میدانند.
با این حال، برخی مقامهای نظامی آمریکا نسبت به پیامدهای یک درگیری طولانیمدت هشدار دادهاند. آنها گفتهاند جنگ احتمالی با ایران میتواند توان عملیاتی نیروی دریایی، سامانههای دفاع موشکی پاتریوت و ناوگان حملونقل و شناسایی آمریکا را بهشدت تحت فشار قرار دهد.
نیویورک تایمز تأکید میکند که هرگونه اقدام نظامی آمریکا میتواند واکنشی ملیگرایانه را در داخل ایران، حتی در میان بخشی از جامعه که از حاکمیت علی خامنهای ناراضی است، ایجاد نماید. همین عامل، به گفته تحلیلگران، تصمیمگیری درباره حمله نظامی را به یکی از پیچیدهترین چالشهای سیاست خارجی دولت ترامپ تبدیل کرده است.
