حمله ناموفق به دیهگو گارسیا، ابعاد تازهای از توان موشکی ایران را آشکار کرد
- Mar 22
- 3 min read
ایران برای نخستین بار با پرتاب دو فروند از بزرگترین موشکهای خود بهسوی پایگاه نظامی بریتانیا در دیهگو گارسیا، که در فاصلهای حدود ۲۵۰۰ مایلی از این کشور قرار دارد، از توان موشکهای بالستیک میانبرد خود پرده برداشت که نشان میدهد برد عملیاتی این سامانهها فراتر از برآوردهای پیشین بسیاری از تحلیلگران است.
به گزارش والاستریت ژورنال به نقل از مقامات آمریکایی، این حمله که اوایل صبح جمعه رخ داد، به هدف خود نرسید. یکی از موشکها در میانه پرواز دچار نقص شد و موشک دیگر پس از شلیک موشکهای رهگیر SM-3 از سوی یک ناوشکن نیروی دریایی ایالات متحده از رادار محو شد.
با این حال، صرف اجرای این حمله، نشانهای از توانایی تهران برای هدفگیری مناطقی فراتر از خاورمیانه تلقی میشود.
دولت دونالد ترامپ، رئیسجمهور ایالات متحده، پیشتر برنامه موشکی ایران و ظرفیت بالقوه آن برای توسعه سامانههایی با قابلیت حمل سلاحهای هستهای به ایالات متحده را بهعنوان یکی از توجیهات جنگ مطرح کرده بود.
اما تا ماه گذشته، مقامات ایرانی اعلام کردە بودند که برد موشکهای این کشور به کمتر از ٢٥٠٠ کیلومتر محدود است. خامنەای رهبر کشتەشدە ایران نیز پیشتر اعلام نمودە بود کە شخصا دستور دادە است برد موشکها بە ٢٥٠٠ کیلومتر محدود شود.
کارشناسان معتقدند هدف قرار دادن دیهگو گارسیا، که از نظر فاصله در موقعیتی مشابه با شهرهای بزرگی چون لندن و پاریس قرار دارد، یک واقعیت امنیتی جدید را برای اروپا و بخشهایی از اقیانوس آرام ایجاد میکند.
داگلاس پری، متخصص هوافضای نظامی در مؤسسه بینالمللی مطالعات استراتژیک، میگوید نگرانیهای دیرینه اروپا درباره توسعه زرادخانه موشکی ایران اکنون عینیت بیشتری یافته است.
در همین حال، عباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران، روز جمعه از طریق رسانههای اجتماعی هشدار داد که اجازه دادن بریتانیا به استفاده از پایگاههایش در جنگ، جان شهروندان این کشور را به خطر میاندازد.
بە گزارش رسانەها، بە دنبال حملە ایران دیهگو گارسیا، دولت بریتانیا نیز اختیارات بیشتری به ایالات متحده داد تا از پایگاههای خود در سراسر جهان برای انجام حملات در داخل ایران و جلوگیری از پرتاب موشکهای بیشتر یا تهدید کشتیرانی بینالمللی استفاده کند.
اسرائیل اعلام کرد موشکهای شلیکشده بهسوی دیهگو گارسیا دو مرحلهای بودهاند که به گفته تحلیلگران میتواند نشاندهنده آن باشد که ایران یکی از موشکهای فضایی غیرنظامی اعلامشده خود را برای اهداف نظامی تغییر کاربری داده است.
به باور کارشناسان، چنین اصلاح پیچیدهای نمیتوانسته است در هفتههای پایانی جنگ انجام شده باشد و این امر حاکی از آن است که آمادهسازی برای این حمله مدتها پیش از رویارویی کنونی آغاز شده است.
با این حال، هنوز مشخص نیست که آیا این موشکها از نظر دقت و کارایی عملیاتی، توانایی اصابت مؤثر به دیهگو گارسیا را داشتهاند یا نه.
کارشناسان تأکید میکنند توسعه موشکهای دوربرد قابلاعتماد، به دلیل فشارهای فنی شدید در طول پرواز، همچنان فرآیندی پیچیده محسوب میشود.
تحلیلگران بر این باورند که تحول اصلی نهفقط در توان نظامی ایران، بلکه در تغییر رویکرد استراتژیک تهران نهفته است.
پس از سالها اتخاذ واکنشهای سنجیده برای جلوگیری از تشدید تنش در مواجهه با ایالات متحده و اسرائیل، به نظر میرسد فشارهای داخلی و خارجی، از جمله اعتراضات، بحران اقتصادی و هدف قرار گرفتن رهبران نظامی و سیاسی، این بار ایران را به سمت رویکردی شتابزدهتر سوق داده است.
جفری لوئیس، متخصص کنترل تسلیحات در مؤسسه مطالعات بینالمللی میدلبری بر این باور است کە ایران مدتهاست از توان فنی لازم برای توسعه موشکهای میانبرد برخوردار بوده، اما مانع اصلی در این مسیر بیشتر ماهیتی سیاسی داشته است.
به گفته او، این مانع اکنون برطرف شده و دستیابی ایران به چنین توانمندیای به یک واقعیت تبدیل شده است.
لوئیس هشدار میدهد این تحول میتواند به حوزه هستهای نیز تسری یابد و شکست سیاست خویشتنداری، در صورت وجود توان فنی، تهران را به سمت پیگیری سلاحهای هستهای بهعنوان ابزار بازدارنده سوق دهد.
او همچنین تأکید میکند که بقای نظام ایران، با وجود فشارهای قابلتوجه، ممکن است این کشور را به تکمیل این برنامهها در آینده ترغیب کند.
پایگاه دیهگو گارسیا در قلمرو اقیانوس هند بریتانیا یکی از مهمترین مراکز استراتژیک ایالات متحده بهشمار میرود و میزبان بمبافکنهای پیشرفته، زیردریاییهای هستهای و ناوشکنهای مجهز به موشکهای هدایتشونده است.
به گفته مقامات آمریکایی، واشنگتن احتمال حمله به این پایگاه را جدی تلقی کرده و از این رو یک ناوشکن مجهز به سامانههای رهگیر را در نزدیکی آن مستقر کرده است.
