رویترز: ایرانیان داخل فقط چشم به خارج برای آینده خود ندوخته‌اند

همزمان با اعتراضات سراسری در ایران و سرکوب خونین آن توسط حکومت، خبرگزاری رویترز در گزارشی به چالش‌های اپوزیسیون ایران و شکاف‌های عمیق میان گروه‌های مخالف حکومت پرداخته است.

پس از آنکه دونالد ترامپ رئیس‌جمهور آمریکا، در مصاحبه‌ای با رویترز نظرات صریح خود را درباره رضا پهلوی بیان کرد و نسبت به توانایی او در جلب حمایت داخلی و به دست گرفتن قدرت ابراز تردید نمود، این خبرگزاری امروز به یکی دیگر از مسائل اصلی سیاست ایران، یعنی فقدان یک اپوزیسیون سازمان‌یافته و قابل اعتماد در میان ایرانیان، پرداخته است.

در این گزارش آمده است که سلطنت‌طلبان و مجاهدین خلق، با وجود نفوذ خارجی، هنوز نتوانسته‌اند حمایت گسترده‌ای در داخل کشور جلب کنند.

تحلیلگران بر این باورند که نبود یک جنبش واحد و سازمان‌یافته، مانع شکل‌گیری اپوزیسیونی مؤثر برای مقابله با جمهوری اسلامی ایران می‌شود.

شکاف‌های میان گروه‌های مختلف اپوزیسیون که ریشه در پیش از انقلاب ٥٧ دارد، همچنان یکی از منابع اصلی تنش میان مخالفان جمهوری اسلامی است. به‌طور ویژه، دو گروه اصلی اپوزیسیون در تبعید، سلطنت‌طلبان حامی رضا پهلوی و مجاهدین خلق، همواره در تضاد با یکدیگر بوده‌اند.

این اختلاف نه تنها در اعتراضات خیابانی بلکه در بحث‌های آنلاین ایرانیان خارج از کشور نیز مشهود است.

بر اساس گزارش رویترز، اگرچه اعتراضات اخیر و به‌ویژه سرکوب‌های خونین ممکن است نشان‌دهنده افزایش محبوبیت رضا پهلوی میان معترضان باشد، اما تحلیلگران معتقدند حمایت واقعی از او در داخل ایران قابل ارزیابی نیست.

برخی دیپلمات‌های غربی نیز بر این باورند که نام پهلوی ممکن است تنها به دلیل کمبود چهره‌های شناخته‌شده دیگر در میان معترضان به‌عنوان نماد اپوزیسیون مطرح شده باشد.

مهرداد خوانساری، تحلیلگر ایرانی و دیپلمات سابق، در این زمینه به رویترز گفته است:

هر نقشی که او ایفا کند، باید در چارچوب یک جنبش دموکراتیک گسترده‌تر باشد. شما به ائتلافی از افراد نیاز دارید که به ارزش‌های دموکراتیک باور داشته باشند تا بتوانید اعتماد مردم را جلب کنید.

در مقابل، مجاهدین خلق که به دلیل تاریخچه خشونت‌آمیز و مشارکت در جنگ ایران و عراق در داخل کشور محبوبیت کمی دارند، همچنان یکی از بازیگران اپوزیسیون باقی مانده‌اند.

این گروه اخیراً از حمایت برخی سیاستمداران غربی برخوردار شده، اما به دلیل سابقه سرکوب‌های داخلی و اقدامات نظامی علیه ایران، توسط بسیاری از ایرانیان به شدت مورد انتقاد است.

بسیاری از ایرانیان خارج از کشور نسبت به سلطنت‌طلبان و مجاهدین خلق بدبین هستند و هیچ شبکه اپوزیسیون متحد و سازمان‌یافته‌ای وجود ندارد که بتواند حمایت گسترده‌ای در داخل کشور جلب کند.

یکی از مشکلات اصلی که در این تحلیل به آن اشاره شده است، نبود یک جنبش واحد است که قادر به گردآوری تمام ایرانیان از اقشار مختلف مذهبی، قومی و اجتماعی-اقتصادی باشد.

صنم وکیل، رئیس بخش خاورمیانه در اندیشکده چتم‌هاوس، در این باره به رویترز گفته است: «هیچ سازمان فراگیری ساخته نشده که بتواند ایرانیان را از همه اقشار جامعه گرد هم آورد.» این کمبود مانعی بزرگ در مسیر شکل‌گیری اپوزیسیونی متحد و کارآمد برای مقابله با جمهوری اسلامی ایجاد کرده است.

گزارش رویترز همچنین تأکید می‌کند که اپوزیسیون ایران با چالش‌های جدی روبه‌روست؛ زیرا هر گروه مخالف، از جمله سلطنت‌طلبان و مجاهدین خلق، نه تنها از یکدیگر فاصله دارند، بلکه حمایت داخلی گسترده‌ای نیز ندارند.

این وضعیت، رویکردهای بین‌المللی نسبت به اعتراضات ایران را پیچیده‌تر کرده و مانع رسیدن به توافقی جهانی درباره آینده ایران و چهره‌های احتمالی که می‌توانند ایران را به سوی دموکراسی هدایت کنند، شده است.

صنم وکیل در پایان تأکید می‌کند: « به نظر من، ایرانیان داخل فقط چشم به خارج برای آینده خود ندوخته‌اند.»