هزینه‌های نظامی جهان در سال ۲۰۲۴ به ۲.۷ تریلیون دلار رسید

Photo: Shutterstock

بر اساس گزارش موسسه بین‌المللی پژوهش‌های صلح استکهلم (SIPRI)، هزینه‌های نظامی جهانی در سال ۲۰۲۴ با رشدی ۱۰.۵ درصدی نسبت به سال گذشته، به رقم بی‌سابقه ۲.۷ تریلیون دلار رسید. این افزایش، که بیشترین رشد سالانه از سال ۲۰۰۹ تاکنون است، در پی تشدید تنش‌های ژئوپلیتیکی و تداوم درگیری‌هایی نظیر جنگ روسیه و اوکراین رخ داده است.

موسسه سیپری روز دوشنبه ٢٨ آپریل اعلام کرد که هزینه‌های نظامی جهانی در سال ۲۰۲۴ به ۲.۷ تریلیون دلار رسیده است، که نسبت به ۲.۴۴۳ تریلیون دلار در سال ۲۰۲۳ افزایش قابل توجهی را نشان می‌دهد. این رشد ۱۰.۵ درصدی، سریع‌ترین افزایش سالانه در بیش از یک دهه گذشته است و نشان‌دهنده نگرانی‌های فزاینده کشورها از وخامت اوضاع امنیتی جهان است.

نان تیان، پژوهشگر ارشد سیپری، در بیانیه‌ای اظهار داشت:

افزایش بی‌سابقه هزینه‌های نظامی نشان‌دهنده پاسخ مستقیم کشورها به تهدیدات فزاینده و کاهش صلح جهانی است. تا جاییکه جنگ اوکراین و تنش‌ها در مناطقی مانند خاورمیانه و آسیا و اقیانوسیه از عوامل اصلی این روند هستند.

ایالات متحده همچنان بزرگ‌ترین هزینه‌کننده نظامی جهان است و به تنهایی بخش قابل توجهی از این هزینه‌ها را به خود اختصاص داده است. چین و روسیه نیز در سال ۲۰۲۴ بودجه نظامی خود را افزایش دادند. به گزارش سیپری، هزینه‌های نظامی روسیه در سال ۲۰۲۳ به ۱۰۹ میلیارد دلار رسید که ۲۴ درصد بیشتر از سال ۲۰۲۲ بود.

این افزایش هزینه‌ها پیامدهای دوگانه‌ای برای امنیت جهانی دارد. از یک سو، تقویت توان دفاعی کشورها می‌تواند به بازدارندگی و کاهش احتمال درگیری‌های جدید منجر شود. برای مثال، کشورهای اروپایی در پاسخ به تهدیدات روسیه بودجه نظامی خود را افزایش داده‌اند. از سوی دیگر، این روند خطر ایجاد مسابقه تسلیحاتی و تشدید تنش‌ها را به همراه دارد، به‌ویژه در خاورمیانه که تنش‌های منطقه‌ای در حال افزایش است.

از منظر اقتصادی، هزینه‌های نظامی می‌توانند با ایجاد شغل در صنایع دفاعی به اقتصاد کمک کنند، اما در عین حال منابع را از بخش‌های حیاتی مانند آموزش و بهداشت منحرف می‌کنند. در این بارە صندوق بین‌المللی پول هشدار داده است که هزینه‌های نظامی بالا می‌تواند در بلندمدت به افزایش بدهی ملی و مشکلات مالی منجر شود. 

هزینه‌های نظامی جهانی از سال ۲۰۱۵ به طور مداوم در حال افزایش بوده است. در سال ۲۰۲۲، این هزینه‌ها به ۲.۲۴۰ تریلیون دلار رسید که نسبت به سال ۲۰۲۱ رشدی ۳.۷ درصدی داشت. در سال ۲۰۲۳، با افزایش ۶.۸ درصدی، هزینه‌ها به ۲.۴۴۳ تریلیون دلار رسید که برای اولین بار از سال ۲۰۰۹، رشد هزینه‌های نظامی در تمام مناطق جغرافیایی جهان (آفریقا، اروپا، خاورمیانه، آسیا و اقیانوسیه، و قاره آمریکا) مشاهده شد.

جنگ روسیه و اوکراین، که از سال ۲۰۲۲ ادامه دارد، یکی از عوامل کلیدی این افزایش بوده است. این درگیری نه تنها هزینه‌های نظامی در اروپا را افزایش داده، بلکه باعث اختلال در زنجیره‌های تأمین جهانی، به‌ویژه در بخش انرژی و مواد غذایی شده است.

با توجه به تداوم تنش‌های ژئوپلیتیکی، کارشناسان پیش‌بینی می‌کنند که هزینه‌های نظامی در سال‌های آینده نیز روند صعودی خود را حفظ کند. این موضوع چالش‌های جدیدی برای امنیت جهانی و ثبات اقتصادی به همراه خواهد داشت